Trưa nay (5.4), Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo thành viên phi hành đoàn Mỹ mất tích sau vụ tiêm kích F-15E bị bắn hạ tại một vùng hẻo lánh ở Iran đã được giải cứu thành công.
“Chúng tôi đã cứu được anh ấy!”, Tổng thống Trump xác nhận trên Truth Social, đồng thời chia sẻ đây là kết quả đến từ một trong những chiến dịch tìm kiếm và giải cứu táo bạo nhất lịch sử nước Mỹ.
Vị sĩ quan Mỹ là một đại tá, đã bị thương nhưng sẽ sớm hồi phục hoàn toàn, chủ nhân Nhà Trắng cho biết.
Về chiến dịch giải cứu, Tổng thống Mỹ cho hay “theo chỉ đạo của tôi, quân đội Mỹ đã triển khai hàng chục máy bay, mang theo những dòng vũ khí uy lực nhất thế giới, để thực hiện nhiệm vụ giải cứu”.
Trước đó, Đài CBS dẫn lời giới chức Mỹ cho biết chiếc tiêm kích F-15E chở theo phi hành đoàn gồm phi công và sĩ quan chuyên về hệ thống vũ khí.
Khi tiêm kích trúng đạn của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) hôm 3.4 (giờ địa phương), phi công thoát ra an toàn và được 2 trực thăng quân sự cứu hộ. Tuy nhiên, sĩ quan chuyên về hệ thống vũ khí mất tích.
Trong nỗ lực tìm kiếm diễn ra cùng ngày, một trực thăng Mỹ chở theo phi công đã trúng đạn từ lực lượng Iran trên mặt đất, khiến một số thành viên trên máy bay bị thương. Sau đó, trực thăng vẫn hạ cánh an toàn.
Một chiếc cường kích A-10 Warthog thuộc sứ mệnh giải cứu hôm 3.4 cũng trúng hỏa lực của Iran và bị hư hại. Phi công nhảy dù xuống vịnh Ba Tư và được cứu thành công.
Đài CBS News dẫn lời 2 quan chức Mỹ tiết lộ lực lượng đặc nhiệm nước này đã giải cứu được sĩ quan mất tích trong một chiến dịch phức tạp với sự tham gia của hàng trăm đặc nhiệm cùng hàng chục máy bay và trực thăng.
Và trong quá trình tiếp cận khu vực gần vị trí của vị sĩ quan, lực lượng Mỹ đã đấu súng với phía binh sĩ Iran.
Theo 2 quan chức, không xảy ra thương vong trong số những người tham gia chiến dịch giải cứu, và vị sĩ quan đã được đưa đến Kuwait để điều trị.
The New York Times là tờ báo đầu tiên đưa tin về chi tiết chiến dịch, dẫn lời 2 quan chức trên.
Chiến dịch quân sự giải cứu được mô tả là đặc biệt nguy hiểm, khi quân đội Mỹ sử dụng bom và hỏa lực để ngăn cản lực lượng Iran tiếp cận khu vực ẩn náu của sĩ quan. Trong thời gian bị mắc kẹt, sĩ quan Mỹ chỉ có một khẩu súng ngắn để tự vệ.
Sau khi người này được giải cứu, hai máy bay vận tải Mỹ được dùng để đưa vị sĩ quan rời đi đã bị mắc kẹt tại một căn cứ hẻo lánh của Iran. Phía Mỹ phải điều động tiếp 3 máy bay khác chi viện, và 2 máy bay vận tải bị phá hủy tại chỗ để tránh rơi vào tay Iran.
Còn một quan chức cấp cao thuộc chính quyền Tổng thống Trump cho biết Cơ quan Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) đóng vai trò quan trọng trong chiến dịch.
Trước khi xác định được vị trí của sĩ quan, cơ quan này đã triển khai chiến dịch đánh lạc hướng, lan truyền thông tin rằng người mất tích đã được tìm thấy và đang được đưa khỏi Iran, nhằm giảm áp lực tìm kiếm của đối phương.
Trong khi chiến dịch đánh lạc hướng diễn ra, CIA vận dụng năng lực tình báo để lần theo dấu vết và tìm ra vị trí chính xác của sĩ quan bên trong một khe núi. Sau khi Lầu Năm Góc và Nhà Trắng nhận được thông tin thời gian thực từ CIA, Tổng thống Trump đã lập tức ra lệnh mở chiến dịch giải cứu ngay lập tức.
Nhà phân tích an ninh quốc gia Aaron MacLean của Đài CBS News cung cấp thêm thông tin về chiến dịch tìm kiếm và giải cứu. Theo ông, quân đội Mỹ thường sử dụng lực lượng được huấn luyện đặc biệt có tên Pararescuemen, chuyên đảm nhiệm những sứ mệnh tìm kiếm và cứu nạn trong môi trường chiến đấu.
Sĩ quan mất tích nhiều khả năng được trang bị thiết bị sơ cứu, và được huấn luyện để tự xử lý trong trường hợp bị thương. Người này cũng mang theo thiết bị liên lạc để truyền tin về cho cấp chỉ huy biết rằng mình vẫn an toàn.
Chuyên gia MacLean lưu ý những thiết bị liên lạc bao gồm thiết bị định vị GPS, máy phát tín hiệu cấp cứu và thiết bị liên lạc mã hóa để tránh thoát phe đối địch trong lúc gửi tín hiệu về cấp chỉ huy.
Cảnh sát Australia hôm 7/4 bắt cựu quân nhân Ben Roberts-Smith, 47 tuổi, tại sân bay Sydney với 5 cáo buộc về tội ác chiến tranh, liên quan 5 dân thường bị sát hại ở Afghanistan trong giai đoạn 2009-2012. Mỗi tội danh có mức án tối đa 5 năm tù.
Cảnh sát liên bang Australia cho biết các nạn nhân không phải lực lượng tham gia xung đột vào thời điểm xảy ra sự việc. Họ bị giam, không mang vũ khí và nằm dưới quyền kiểm soát của binh sĩ Australia.
Theo cáo trạng, Roberts-Smith đã trực tiếp bắn các nạn nhân hoặc lệnh cho cấp dưới làm điều này dưới sự chứng kiến của mình.
Roberts-Smith bị từ chối bảo lãnh và bị giam qua đêm ở trại Silverwater, phía tây Sydney. Phiên điều trần về xin tại ngoại được tổ chức sáng 8/4, song Roberts-Smith không xuất hiện theo hình thức trực tuyến hay trực tiếp.
Jordan Portokalli, luật sư của Roberts-Smith, nói với tòa rằng sẽ không nộp đơn xin thả cựu quân nhân này, mà đề nghị tổ chức phiên điều trần trực tiếp trong hôm nay.
Thẩm phán Lucas Swan ra lệnh đưa vụ án ra xem xét tiếp vào ngày 4/6, đồng nghĩa Roberts-Smith sẽ phải ngồi tù cho đến thời điểm đó nếu đội ngũ bào chữa không thể xin tổ chức điều trần sớm hơn.
Các cáo buộc được đưa ra sau khi cảnh sát liên bang Australia mở cuộc điều tra chung với Văn phòng Điều tra viên Đặc biệt, bộ phận được thành lập để xem xét những nghi vấn về sai phạm mang tính hình sự của binh sĩ Australia. Cuộc điều tra bắt đầu từ năm 2021.
Roberts-Smith liên tục phủ nhận cáo buộc cho rằng bản thân có hành vi sai trái trong thời gian tại ngũ.
Ben Roberts-Smith là cựu thành viên Trung đoàn Đặc nhiệm (SASR) tinh nhuệ của Australia, được ca ngợi là "anh hùng quốc gia" vì những hành động trong 6 đợt triển khai tới Afghanistan năm 2006-2012.
Đây được coi là cựu binh còn sống có nhiều thành tích nhất của Australia và đã được trao tặng hàng loạt huân chương, trong đó có huân chương Chữ thập Victoria, phần thưởng cao quý nhất dành cho các thành viên lực lượng vũ trang Anh và Khối Thịnh vượng chung.
Truyền thông Mỹ ngày 9/7 dẫn lời một quan chức cho biết Washington đang áp dụng chiến thuật tiến hành các đợt không kích rồi tạm dừng có chủ đích để tránh leo thang xung đột với Iran, đồng thời tạo điều kiện cho các nỗ lực ngoại giao phát huy hiệu quả.
Theo đó, Mỹ vẫn duy trì một danh sách các mục tiêu tiềm năng nhằm làm đòn bẩy gây sức ép với Iran.
Nhiều quan chức Mỹ xác nhận Washington đã chuẩn bị sẵn sàng cho khả năng tiến hành các cuộc không kích ngay trong đêm nếu cần thiết, nhưng hiện tại ngoại giao vẫn được ưu tiên.
Trên tàu sân bay USS Abraham Lincoln đang hoạt động tại biển Ả rập, các kíp kỹ thuật đã nạp vũ khí cho các máy bay chiến đấu, trong khi các phi công tiến hành diễn tập để sẵn sàng cho mọi kịch bản tấn công có thể xảy ra.
Chỉ huy tàu sân bay đã thông báo với hàng nghìn thủy thủ trên tàu rằng tình hình đang trở nên căng thẳng hơn và yêu cầu toàn bộ lực lượng duy trì trạng thái sẵn sàng chiến đấu như thường lệ.
Bên cạnh việc chuẩn bị cho các đợt không kích tiềm tàng vào Iran, các phi công chiến đấu cũng tiếp tục thực hiện các nhiệm vụ phòng thủ thường xuyên, với các chuyến bay cất cánh liên tục cả ngày lẫn đêm.
Các quan chức Mỹ cũng bác bỏ tuyên bố của Iran rằng Mỹ đã tiến hành thêm các cuộc không kích trong đêm 9/7, khẳng định thông tin này là không chính xác. Tuy nhiên, họ lưu ý rằng tình hình đang diễn biến rất nhanh và các cuộc không kích có thể được nối lại nếu thấy cần thiết.
Trong khi đó, truyền thông nhà nước Iran đưa tin hai cơ sở quân sự của nước này tại hai thành phố đã trở thành mục tiêu của nhiều đợt không kích vào tối 9/7.
Hãng tin IRNA Ehsan Jahanian dẫn lời Phó Thống đốc tỉnh Bushehr phụ trách các vấn đề chính trị và an ninh cho biết một cơ sở quân sự gần thành phố Bushehr đã bị "các đầu đạn của Mỹ - Israel" tấn công. IRNA không cung cấp thông tin về mức độ thiệt hại hay thương vong.
Nhà máy điện hạt nhân của Iran nằm ở khu vực ngoại ô thành phố Bushehr.
Trong khi đó, Đài Phát thanh - Truyền hình Iran (IRIB) đưa tin một khu vực quân sự của lực lượng hải quân tại thành phố Konarak, miền nam Iran, đã "bị máy bay chiến đấu của đối phương tấn công thành hai đợt" vào tối 9/7.
IRIB dẫn lời ông Mohammad Younes Haqani, Thống đốc hạt Konarak, cho biết các đội cứu hộ và lực lượng an ninh đã được triển khai tới hiện trường.
Konarak là một thành phố cảng chiến lược nằm trên bờ biển Makran, thuộc tỉnh Sistan và Baluchestan của Iran, ở bờ phía tây Vịnh Oman. Trong khi đó, thành phố Bushehr nằm ở tỉnh ven biển ở miền nam Iran.
Mỹ đã thực hiện các đợt tấn công Iran liên tiếp trong hai ngày 8/7 và 9/7. Washington cho biết động thái này là đòn trừng phạt việc Iran tập kích 3 tàu thương mại qua eo biển Hormuz hồi đầu tuần.
Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 8/7 tuyên bố lệnh ngừng bắn tạm thời với Iran đã kết thúc, đồng thời cảnh báo không kích mạnh hơn nữa nếu Tehran tiếp tục tấn công tàu thuyền qua Hormuz. Iran đã đáp trả lại bằng việc tập kích các căn cứ quân sự của Mỹ ở khu vực.
"Cách đây không lâu, một cậu bé 11 tuổi được cứu sống ở Caraballeda. Trong những giờ phút này, mỗi sinh mạng đều là nguồn hy vọng cho Venezuela", Tổng thống lâm thời Delcy Rodriguez ngày 27/6 đăng trên mạng xã hội X.
Video được bà Rodriguez chia sẻ cho thấy một nhân viên tìm kiếm cứu nạn chui vào trong đống đổ nát để đưa cậu bé ra ngoài, sau đó được đồng đội hỗ trợ ra khỏi khu vực này. Nạn nhân được đưa lên cáng rời khỏi hiện trường.
"Chúng tôi đã được 24 quốc gia hỗ trợ, họ gửi 521 tấn hàng viện trợ, điều 2.741 nhân viên tìm kiếm cứu nạn và 86 chó nghiệp vụ tới làm việc cùng các đội của chúng tôi", bà Rodriguez cho biết.
Trận động đất mạnh 7,2 độ xảy ra cách thủ đô Caracas của Venezuela khoảng 160 km về phía tây vào tối 24/6, tâm chấn nằm ở độ sâu 22 km. Chưa đầy một phút sau, trận thứ hai mạnh 7,5 độ xảy ra cách đó vài km với tâm chấn ở độ sâu 10 km. Đây là trận động đất mạnh nhất ở Venezuela kể từ năm 1900.
Chủ tịch Quốc hội Venezuela Jorge Rodriguez ngày 27/6 thông báo 1.430 người thiệt mạng và 3.238 người bị thương trong động đất kép. Tom Fletcher, trưởng ban viện trợ của Liên Hợp Quốc, ước tính số người chết có thể tiếp tục tăng và hơn 50.000 người vẫn mất tích.
Mô hình dự báo của Cơ quan Khảo sát Địa chất Mỹ cho thấy số người chết có khả năng lên tới hàng nghìn, với xác suất rất cao vượt quá 10.000 người.
Các đội cứu nạn đang chạy đua với thời gian để tìm kiếm nạn nhân sống sót trong những đống đổ nát, song hy vọng đang giảm dần. Các chuyên gia cho biết 72 giờ đầu tiên sau thảm họa thiên nhiên là khoảng thời gian quan trọng để tìm kiếm người còn sống.
Liên Hợp Quốc ước tính thiệt hại của động đất kép có thể lên tới 6,7 tỷ USD, tương đương 6% GDP của Venezuela. Cơ quan LHQ phụ trách vấn đề di cư nhận định "có thể tới 6,76 triệu người bị ảnh hưởng, họ cần nơi trú ẩn khẩn cấp, nước sạch, đảm bảo vệ sinh, chăm sóc sức khỏe, hỗ trợ an ninh và hàng cứu trợ thiết yếu".
