Nếu bạn phải ngồi làm việc nhiều giờ trước máy tính, thường xuyên thức dậy với cảm giác cứng lưng hoặc chỉ muốn cơ thể vận động linh hoạt hơn, việc thêm tư thế mèo – bò vào thói quen hằng ngày có thể mang lại nhiều lợi ích.
“Tư thế này giúp cải thiện độ linh hoạt của cột sống và kích hoạt các cơ vùng lõi”, chuyên gia trị liệu yoga Paula Brown cho biết.
Bạn có thể thực hiện như một bài khởi động trước khi vận động hoặc tập vào cuối ngày để giúp cơ thể thả lỏng sau nhiều giờ làm việc.
Dưới đây là cách thực hiện tư thế này và những lợi ích đối với cơ thể cũng như tinh thần.
Tư thế mèo – bò là gì?
Theo Cleveland Clinic, tư thế mèo – bò, còn gọi là Marjaryasana-Bitilasana, là chuỗi chuyển động chậm, nhịp nhàng giúp cột sống lần lượt uốn cong và võng nhẹ. Thông thường, bạn bắt đầu ở tư thế chống bốn điểm (tư thế cái bàn), sau đó kết hợp chuyển động với nhịp thở.
– Hít vào khi võng lưng xuống (tư thế con bò).
– Thở ra khi cong lưng lên (tư thế mèo).
Đây là tư thế thường được thực hiện ở đầu buổi tập yoga, nhưng cũng có thể tập riêng như một bài giãn cơ đơn giản. Động tác này giúp làm mềm lưng, kích hoạt cơ lõi, tăng cường cơ bụng và rèn luyện nhịp thở có ý thức.
Lợi ích của tư thế mèo – bò
Khi được thực hiện thường xuyên trong bài tập yoga hoặc giãn cơ, tư thế này có thể mang lại nhiều lợi ích:
– Tăng độ linh hoạt của cột sống
Động tác giúp giảm tình trạng cứng lưng, cải thiện tư thế và tăng tính linh hoạt của cột sống nhờ khuyến khích cột sống vận động đúng trục.
– Tăng cường sức mạnh cơ lõi
Không chỉ tác động đến cơ bụng, tư thế mèo – bò còn kích hoạt các cơ hai bên thân và vùng lưng dưới.
Theo chuyên gia Paula Brown, động tác này giúp huy động toàn bộ nhóm cơ lõi, những cơ có nhiệm vụ nâng đỡ cột sống và các cơ quan nội tạng.
– Giúp bôi trơn khớp
Chuỗi chuyển động này giúp dịch khớp lưu thông tốt hơn, từ đó giảm ma sát giữa các khớp khi vận động.
– Giảm căng thẳng, thư giãn tinh thần
Tư thế yoga này khuyến khích hít thở sâu và đều. “Khi ngực khép lại và lưng cong, bạn thở ra. Khi lồng ngực mở rộng, bạn hít vào”, Brown giải thích.
Việc đồng bộ hơi thở với chuyển động giúp tâm trí thư giãn, giảm căng thẳng và tăng khả năng tập trung.
Cách thực hiện động tác mèo – bò
Bạn có thể thực hiện tư thế này trên thảm yoga, thảm trải sàn hoặc bất kỳ bề mặt mềm nào. Bạn sẽ chuyển đổi nhịp nhàng giữa hai tư thế mèo và bò, đồng bộ từng chuyển động với hơi thở. Vì vậy, bạn sẽ hít vào ở tư thế bò và thở ra ở tư thế mèo.
Bắt đầu với tư thế cái bàn:
– Chống hai tay và hai gối xuống sàn.
– Hai tay thẳng hàng với vai, đầu gối nằm dưới hông.
– Hơi hóp bụng để nâng đỡ cột sống.
– Giữ đầu và cổ thẳng hàng với cột sống, mắt nhìn xuống sàn.
– Nếu có thể, đặt mu bàn chân áp sát mặt sàn.
Hít vào ở tư thế con bò:
– Kéo hai bả vai về phía nhau để mở rộng lồng ngực.
– Nâng xương cụt lên.
– Thả bụng xuống nhẹ nhàng.
– Ngẩng đầu và nhìn về phía trước.
– Giữ cổ và lưng dưới thẳng, tránh ưỡn quá mức.
– Cột sống tạo thành đường cong hình chữ U.
Nếu hữu ích, hãy tưởng tượng một con bò đang gặm cỏ trên đồng, bụng trễ xuống, lưng cong nhẹ, mắt nhìn thẳng về phía trước.
Thở ra với tư thế con mèo:
– Cong tròn lưng, giống như một con mèo đang uốn cong lưng.
– Thu xương cụt lại.
– Thu cằm về phía ngực.
– Đẩy hai bả vai tách xa nhau.
– Cột sống tạo thành đường cong như cầu vồng.
Thời gian giữ mỗi tư thế
Giữ mỗi tư thế trong một chu kỳ hít vào – thở ra đầy đủ, thực hiện chậm rãi lặp lại 5-10 lần. Bạn cũng có thể giữ mỗi tư thế thêm một nhịp thở nếu muốn kéo giãn sâu hơn. Điều quan trọng là phối hợp nhịp thở với chuyển động cơ thể.
Các biến thể và điều chỉnh của tư thế mèo – bò
Bạn có thể điều chỉnh động tác giãn cơ này cho phù hợp với nhu cầu của mình, cho dù bạn đang ngồi ở bàn làm việc hay muốn giảm áp lực lên cổ tay hoặc đầu gối.
Lựa chọn này rất tốt cho giờ nghỉ giải lao ở văn phòng hoặc nếu bạn muốn tránh quỳ gối.
– Ngồi thẳng trên ghế, hai bàn chân đặt phẳng trên sàn.
– Đặt hai tay lên đùi, thả lỏng vai và hơi hóp bụng.
– Hít vào, nâng xương cụt, mở ngực và võng nhẹ lưng (tư thế con bò).
– Thở ra, cụp xương cụt, cong lưng và thu cằm (tư thế con mèo).
– Có thể đưa tay ra sau khi hít vào và vươn tay về phía trước khi thở ra để tăng độ kéo giãn.
Khi tập trên ghế, trọng lượng cơ thể phân bố khác so với khi quỳ nên cần thực hiện chậm và cẩn thận.
Tư thế mèo – bò đứng
Biến thể này giúp giảm áp lực lên cổ tay và đầu gối.
– Đứng đối diện với một chiếc ghế cố định.
– Đặt hai tay lên mặt ghế, giữ tay thẳng.
– Vai thẳng hàng với hai tay.
– Giữ lưng thẳng và hơi hóp bụng.
– Giữ thẳng hai chân, luân phiên cong lưng (con mèo) và võng lưng mở ngực (con bò).
Tư thế mèo – bò có hỗ trợ
Đặt tay lên gạch yoga, ghế sofa hoặc mặt bàn để giảm áp lực lên cổ tay hoặc hỗ trợ giữ thăng bằng khi tập.
Nếu cổ tay bị yếu hoặc đau, bạn có thể:
– Nắm nhẹ hai bàn tay thành nắm đấm hoặc chống trên các đầu ngón tay.
– Đặt một chiếc đệm hoặc khăn gấp dưới đầu gối nếu thấy khó chịu.
– Phân bổ đều trọng lượng lên hai tay để giảm áp lực lên cổ tay.
Lưu ý để tập an toàn
Brown lưu ý không ngửa cổ quá mức khi tập tư thế này. Việc ngửa đầu quá nhiều có thể gây chèn ép cột sống cổ.
Thay vào đó, hãy giữ cổ thẳng và thẳng hàng với cột sống và đầu. Cổ không nên bị căng hay khó chịu. Trọng tâm của bài tập là chuyển động của cột sống, vì vậy hãy tưởng tượng đang tạo thêm khoảng cách giữa từng đốt sống trong suốt quá trình tập.
PGS.TS.BS Phạm Nguyên Sơn, Phó chủ tịch Hội Tim mạch Việt Nam, tại Hội nghị khoa học tim mạch quân đội mở rộng diễn ra ở Bệnh viện Quân y 175 ngày 5/7, cho biết thế giới đang bước vào giai đoạn già hóa dân số nhanh chóng. Dự báo đến năm 2050, số người từ 80 tuổi trở lên sẽ tăng gấp ba lần, đạt khoảng 430 triệu người. Đây cũng là nhóm có tỷ lệ tăng huyết áp rất cao, trên 80%.
Tăng huyết áp còn là yếu tố thúc đẩy hàng loạt biến cố tim mạch. Theo các nghiên cứu được phó giáo sư Sơn dẫn lại, nguy cơ tim mạch tăng gấp đôi sau mỗi thập kỷ tuổi tác và cũng tăng gấp đôi với mỗi 20 mmHg huyết áp tâm thu tăng thêm.
Ở người cao tuổi, bệnh thường không xuất hiện đơn độc mà đi kèm nhiều bệnh mạn tính khác như đái tháo đường, bệnh thận mạn, rối loạn mỡ máu hay suy tim. Tình trạng đa bệnh lý khiến việc điều trị trở nên phức tạp hơn, nguy cơ nhập viện, tàn phế và tử vong cũng cao hơn.
"Tỷ lệ tăng huyết áp ở phụ nữ tăng nhanh hơn nam giới theo tuổi, cho thấy nhu cầu tầm soát và quản lý bệnh ngày càng quan trọng khi dân số bước vào giai đoạn siêu già hóa", ông nói.
"Kẻ giết người" thầm lặng
Tăng huyết áp được xác định qua hai chỉ số là huyết áp tâm thu và huyết áp tâm trương. Theo khuyến cáo mới, người có huyết áp từ 140/90 mmHg trở lên cần điều trị bằng thuốc để giảm nguy cơ biến cố tim mạch và tử vong. Với nhóm 130-139/80-89 mmHg, bác sĩ sẽ cân nhắc thêm các yếu tố nguy cơ hoặc bệnh lý đi kèm trước khi quyết định khởi trị.
Theo bác sĩ Nguyễn Hồng Phúc, Khoa Tim mạch, Khớp, Nội tiết - Trung tâm Tim mạch - Bệnh viện Quân y 175, tăng huyết áp được ví như "kẻ giết người thầm lặng" vì thường không có triệu chứng trong nhiều năm. Dù người bệnh vẫn cảm thấy bình thường, huyết áp cao kéo dài vẫn âm thầm gây tổn thương tim, não, thận, mắt và mạch máu. Nhiều trường hợp chỉ phát hiện khi đã xảy ra đột quỵ, nhồi máu cơ tim hoặc suy tim.
Bác sĩ cho biết hơn 90% trường hợp tăng huyết áp là nguyên phát, liên quan các yếu tố nguy cơ như tuổi cao, tiền sử gia đình, béo phì, đái tháo đường, ăn mặn hoặc ít vận động. Khoảng 10% còn lại là tăng huyết áp thứ phát do bệnh lý thận, nội tiết, tác dụng phụ của thuốc hoặc các nguyên nhân khác.
Bác sĩ Phúc khuyến cáo tăng huyết áp là bệnh mạn tính nên cần được điều trị lâu dài. Bên cạnh thuốc hạ áp khi có chỉ định, thay đổi lối sống đóng vai trò nền tảng giúp kiểm soát huyết áp và giảm nguy cơ biến chứng.
Người bệnh nên giảm lượng muối trong khẩu phần ăn, tăng cường rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt và cá. Hiệp hội Tim mạch Mỹ khuyến cáo người bệnh chỉ nên tiêu thụ khoảng 1,5-2,3 g natri mỗi ngày, tương đương khoảng 1/4 đến 1/2 thìa cà phê muối.
Duy trì ít nhất 150 phút hoạt động thể lực cường độ vừa mỗi tuần như đi bộ nhanh, đạp xe hoặc bơi lội. Kiểm soát cân nặng cũng rất quan trọng, bởi giảm cân không chỉ giúp hạ huyết áp mà còn cải thiện đái tháo đường, rối loạn mỡ máu và các bệnh tim mạch đi kèm. Người bệnh cũng cần hạn chế rượu bia, bỏ thuốc lá và duy trì tinh thần thoải mái thông qua các hoạt động thư giãn như thiền, yoga hoặc các bài tập hít thở.
Bác sĩ cũng khuyến cáo người dân nên trang bị máy đo huyết áp tại nhà, đo đúng kỹ thuật và ghi lại kết quả để bác sĩ đánh giá hiệu quả điều trị trong các lần tái khám. Không nên tự ý ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi thấy huyết áp ổn định. Khi huyết áp vẫn cao dù đã dùng thuốc hoặc xuất hiện các triệu chứng như đau đầu nhiều, nóng bừng mặt, chóng mặt, ù tai kéo dài, cần đến cơ sở y tế để được kiểm tra kịp thời.
TP HCM những tuần qua trải qua đợt nắng nóng gay gắt, có thời điểm nhiệt độ ngoài trời 37-38 độ C. Số trẻ dưới 5 tuổi đến Bệnh viện Nhi đồng 2 khám 3.000-4.000 lượt mỗi ngày, tăng khoảng 20%. Tình trạng đông đúc tương tự tại Bệnh viện Nhi đồng 1 và Bệnh viện Nhi đồng Thành phố.
BS.CK1 Trần Nguyên Khôi, Phó trưởng khoa Khám bệnh, Bệnh viện Nhi đồng 2, cho biết trong số bệnh nhi đến khám mỗi ngày, viêm hô hấp cấp chiếm hơn 50%. Các trường hợp còn lại chủ yếu là bệnh tiêu hóa, da liễu. Các bệnh truyền nhiễm như tay chân miệng, sốt xuất huyết, thủy đậu có dấu hiệu tăng nhẹ.
Phân tích nguyên nhân, bác sĩ Khôi cho rằng thời tiết nóng ẩm tạo điều kiện thuận lợi cho các chủng vi khuẩn phát triển. Đặc biệt, thói quen để trẻ di chuyển liên tục giữa môi trường nắng nóng ngoài trời và phòng máy lạnh khiến cơ thể chưa kịp thích nghi, rất dễ mắc các bệnh như viêm hô hấp cấp, cảm cúm, viêm hô hấp trên, viêm phế quản hay viêm phổi.
Bên cạnh đó, mùa nắng nóng làm thực phẩm dễ bị ôi thiu. Đây là nguyên nhân trực tiếp khiến trẻ dễ gặp các vấn đề về tiêu hóa như rối loạn tiêu hóa, tiêu chảy hoặc ngộ độc thực phẩm. Thời tiết này cũng khiến trẻ ra nhiều mồ hôi, da khô. Nếu không được uống đủ nước và giữ vệ sinh tốt, trẻ có thể mắc các bệnh da liễu như viêm da, dị ứng, nhiễm trùng da.
Ngoài ra, trẻ cũng đứng trước nguy cơ lây nhiễm các bệnh như tay chân miệng, sốt xuất huyết, thủy đậu. Bác sĩ đặc biệt lưu ý tay chân miệng thường có xu hướng tăng cao từ tháng 3 đến tháng 5 và từ tháng 9 đến tháng 11 hằng năm.
Để chủ động phòng bệnh cho trẻ trong thời điểm này, bác sĩ khuyến cáo phụ huynh cho trẻ tiêm ngừa đầy đủ các bệnh được khuyến cáo như thủy đậu, viêm màng não, sốt xuất huyết, quai bị, rubella, cúm... Giữ môi trường thoáng mát, tránh để trẻ ra ngoài giữa trưa nắng gắt, mặc đồ thoáng mát, hạn chế vận động. Khi trẻ ra nắng phải che chắn kỹ lưỡng, không lạm dụng máy lạnh hoặc thay đổi nhiệt độ đột ngột.
Cho trẻ uống đủ nước. Thực hiện nguyên tắc ăn chín, uống sôi. Rửa tay sạch sẽ trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh. Khi trẻ bị bệnh, phụ huynh nên báo với thầy cô giáo và cho trẻ nghỉ học để tránh lây nhiễm chéo trong cộng đồng.
Chăm sóc trẻ bệnh tại nhà, phụ huynh lưu ý các dấu hiệu chuyển nặng. Đưa trẻ đến cơ sở y tế thăm khám ngay nếu sốt cao, lơ mơ, dọa co giật; nôn ói, tiêu chảy nhiều; li bì, bỏ bú, ăn uống kém...
Tại hội thảo "Thẩm mỹ an toàn: Từ pháp lý đến thực hành y khoa", do báo Tiền Phong tổ chức ngày 12/5, BSCKII Đào Văn Sinh, Trưởng đại diện Văn phòng Bộ Y tế tại TPHCM cho biết, ước tính, quy mô thị trường làm đẹp tại Việt Nam đã đạt hàng tỷ USD và tiếp tục tăng trưởng ở mức hai con số mỗi năm.
Đây là tín hiệu phản ánh sự phát triển của xã hội và nhu cầu nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân. Nhưng đi cùng với sự phát triển đó là những vấn đề đáng lo ngại. Theo các báo cáo chuyên ngành, mỗi năm Việt Nam ghi nhận 25.000-35.000 ca biến chứng liên quan đến thẩm mỹ.
Đáng chú ý, nhiều trường hợp tai biến xảy ra tại các cơ sở không được cấp phép, hoặc do người thực hiện không có chuyên môn y khoa. Những hậu quả không chỉ dừng lại ở tổn thương sức khỏe, mà còn ảnh hưởng nặng nề đến tâm lý, kinh tế của người dân, thậm chí có trường hợp để lại di chứng suốt đời.
Theo ông Sinh, có một vấn đề cần nhìn nhận thẳng thắn. Đó là sự tồn tại của các cơ sở thẩm mỹ hoạt động "chui", núp bóng dưới danh nghĩa chăm sóc sắc đẹp nhưng lại thực hiện các thủ thuật xâm lấn.
Đây không chỉ là hành vi vi phạm pháp luật mà còn là mối nguy trực tiếp đối với sức khỏe cộng đồng, đồng thời ảnh hưởng nghiêm trọng đến uy tín chung của ngành y tế.
Xác định rõ việc phát triển ngành thẩm mỹ phải đi đôi với đảm bảo an toàn và tuân thủ pháp luật, Bộ Y tế đang tiếp tục triển khai đồng bộ nhiều giải pháp.
Thứ nhất, hoàn thiện hành lang pháp lý, rà soát và cập nhật các quy định liên quan đến cấp phép, hành nghề và quản lý hoạt động thẩm mỹ, đảm bảo phù hợp với thực tiễn.
Thứ hai, tăng cường thanh tra, kiểm tra và xử lý nghiêm các vi phạm, đặc biệt là các cơ sở hoạt động không phép, quảng cáo sai sự thật, hoặc vượt quá phạm vi chuyên môn được cấp phép.
Thứ ba, nâng cao chuẩn chuyên môn và đạo đức nghề nghiệp của đội ngũ bác sĩ.
Thứ tư, đẩy mạnh truyền thông và nâng cao nhận thức cộng đồng, giúp người dân hiểu đúng về dịch vụ thẩm mỹ, biết lựa chọn cơ sở uy tín và không chạy theo những quảng cáo thiếu kiểm chứng.
Phẫu thuật thẩm mỹ luôn tồn tại nguy cơ biến chứng
Trao đổi tại hội thảo, BSCKI Thái Như Ngọc, chuyên khoa da liễu chia sẻ, tại hệ thống thẩm mỹ nơi cô làm việc từng ghi nhận nhiều trường hợp bị các biến chứng sau khi tiêm filler/botox trôi nổi như vón cục, nhiễm trùng hay tắc mạch.
Như trường hợp một chàng trai 24 tuổi (ngụ TPHCM), mong có "đôi tai Phật" cho hợp phong thủy nên nhờ nhân viên spa mua filler hơn 1 triệu đồng về tiêm tại nhà. Một ngày sau, dái tai của bệnh nhân đau nhức, căng cứng, phải đi cấp cứu trong trường hợp hoại tử dái tai.
"Đó là ca may mắn. Nhiều trường hợp khác sau khi tiêm filler vùng mũi, vùng giữa hai chân mày gặp biến chứng nặng không thể cứu vãn. Chỉ một mũi kim sai vị trí có thể gây mù mắt, thậm chí đột quỵ.
Có 4 nguyên nhân gây ra tình trạng này, bao gồm: người thực hiện không có chuyên môn, cơ sở không phép; sản phẩm trôi nổi; kỹ thuật sai", BSCKI Thái Như Ngọc chia sẻ.
PGS.TS.BSCKII Lê Hành, Chủ tịch Hội Phẫu thuật tạo hình thẩm mỹ Việt Nam khẳng định, phẫu thuật tạo hình thẩm mỹ là một chuyên ngành ngoại khoa đúng nghĩa. Và đã là ngoại khoa thì luôn tồn tại nguy cơ biến chứng.
Các bệnh viện lớn hiện tiếp nhận rất nhiều ca tai biến từ các cơ sở thẩm mỹ bên ngoài chuyển tới, với mức độ ngày càng phức tạp. Có những trường hợp bị nhiễm trùng, hoại tử nặng, thậm chí bệnh nhân phải trải qua nhiều cuộc phẫu thuật kéo dài nhiều năm chỉ để khắc phục hậu quả của một lần làm đẹp.
Các chuyên gia nhấn mạnh, để một ca phẫu thuật thẩm mỹ diễn ra an toàn, cần hội đủ nhiều điều kiện.
Đó là bác sĩ phải được đào tạo bài bản; bệnh nhân phải được thăm khám, đánh giá đầy đủ; kỹ thuật thực hiện phải đúng chuyên môn; cơ sở vật chất đạt chuẩn. Đồng thời, cần phải có hệ thống quản lý, giám sát hiệu quả.
