Mức giá được hải quân Mỹ đưa ra hôm 22/4, khi công bố dự thảo ngân sách cho quân chủng này trong năm tài khóa 2027.
Chuyên trang quân sự War Zone cùng ngày dẫn lời các quan chức cấp cao hải quân Mỹ cho biết họ đang tập trung vào hoàn thiện thiết kế trước khi chế tạo chiến hạm đầu tiên của lớp Trump, cũng như nỗ lực tránh những vấn đề nghiêm trọng từng xảy ra trước đây.
Tình trạng thiếu thiết kế hoàn chỉnh và thay đổi liên tục trong quá trình phát triển từng khiến dự án hộ vệ hạm Constellation thất bại và bị hủy hồi năm ngoái.
Trong buổi công bố đề xuất ngân sách, các quan chức hải quân Mỹ nêu kế hoạch đặt hàng ba tàu lớp Trump, hiện mang định danh BBG(X), vào năm tài khóa 2028 và dự định chi khoảng 43,5 tỷ USD cho chương trình này trong năm tới.
Tư lệnh hải quân Mỹ Daryl Caudle và ông John Phelan, người vừa rời chức Bộ trưởng Hải quân Mỹ, tuần này nhận định dự án BBG(X) là “yếu tố cần thiết và mang lại tính linh hoạt thực sự” cho quân chủng.
Ông Phelan nói con số 17 tỷ USD là ước tính ban đầu, hải quân Mỹ sẽ xem xét kỹ hơn khi triển khai chương trình và hợp lý hóa một số chi phí. Hải quân Mỹ đã bắt đầu thảo luận với hai công ty đóng tàu khác nhau, nhằm đánh giá quá trình thiết kế và năng lực chế tạo của từng doanh nghiệp.
Mỗi tàu chiến lớp Trump sẽ có lượng giãn nước khoảng 35.000 tấn, gấp ba lần so với biến thể Flight III mới nhất của khu trục hạm lớp Arleigh Burke, dài khoảng 250-270 m, rộng 32-35 m, đạt tốc độ trên 56 km/h.
Chiến hạm dự kiến được trang bị tên lửa mang đầu đạn thường và hạt nhân, trong đó có tên lửa siêu vượt âm, cùng pháo điện từ, hải pháo 127 mm, vũ khí laser và các tổ hợp phòng thủ tầm gần khác.
Ông Phelan và đô đốc Caudle cho biết dự án chiến hạm lớp Trump vẫn còn trong giai đoạn rất sơ khai. Các vũ khí tiên tiến, trong đó có pháo điện từ và vũ khí laser, chưa được đánh giá đầy đủ trong điều kiện thực tế, dù hải quân Mỹ đã mất nhiều năm phát triển.
Hải quân Mỹ từng xác nhận chiến hạm lớp Trump là dự án nối tiếp chương trình Khu trục hạm Tên lửa Dẫn đường Thế hệ mới, còn gọi là DDG(X), sẽ tận dụng những thành quả đã có và khắc phục thiếu sót xuất hiện trong thiết kế của DDG(X).
Tổng thống Donald Trump tháng 12/2025 thông báo Mỹ sẽ chế tạo loạt “thiết giáp hạm” mang tên ông. Dù được ông Trump gọi là thiết giáp hạm, các tàu này có hình dáng và trang bị vũ khí tương đồng với những mẫu tàu tuần dương, tàu khu trục cỡ lớn đang được nhiều nước phát triển.
“Chúng tôi sẽ bắt đầu gần như ngay lập tức và có lẽ là hai năm rưỡi”, Tổng thống Trump trả lời khi được hỏi về kế hoạch đóng hai tàu đầu tiên, song chưa rõ ông đề cập đến giai đoạn nào trong quá trình này.
Hệ thống đường sắt Trung Quốc vừa lập thêm một kỷ lục mới trong dịp Xuân Vận (2.2 - 13.3) vừa qua, khi phục vụ 538 triệu lượt khách. Theo tờ China Daily, so với cùng kỳ năm ngoái, số lượt khách tăng 4,8%, còn hàng hóa tăng 2,1% (tương đương 424 triệu tấn), cũng là kỷ lục mới.
Theo số liệu của Tập đoàn Đường sắt Trung Quốc, các tuyến đường sắt trên toàn quốc vận hành trung bình 12.861 chuyến tàu chở khách mỗi ngày, với mức cao điểm là 14.037 chuyến/ngày. Đáng chú ý, theo Tân Hoa xã, việc đi lại giữa các thành phố lớn trở nên dễ dàng hơn nhiều, khi 97% các thành phố có hơn nửa triệu dân tại Trung Quốc đều có kết nối đường sắt cao tốc (từ 200 km/giờ).
Quá trình phát triển khoảng 2 thập niên của đường sắt cao tốc Trung Quốc gây nhiều chú ý cả về tốc độ, tổng chiều dài cũng như việc từng bước làm chủ công nghệ. Theo nghiên cứu Công nghiệp đường sắt Trung Quốc đăng trên chuyên san MDPI, Trung Quốc đã bắt kịp công nghệ đường sắt cao tốc nhờ tập trung vào việc mở rộng phạm vi các cơ hội công nghệ, trước khi từng bước tiến sâu hơn. Nghiên cứu do các chuyên gia tại Đại học Công nghệ Hoa Trung (Trung Quốc), Đại học Công nghệ và Kinh doanh Vũ Hán (Trung Quốc) và Trường Quản lý ESSCA (Pháp) thực hiện. Theo đó, do nhu cầu cấp thiết về phát triển kinh tế và xu hướng phát triển công nghệ đường sắt cao tốc, Trung Quốc đã chọn phương án nhập khẩu, tiếp thu và ứng dụng công nghệ tiên tiến nước ngoài, thay vì tự phát triển, để nhanh chóng nâng cao năng lực công nghệ. Năm 2004, chính phủ Trung Quốc đã xây dựng Kế hoạch Mạng lưới đường sắt trung và dài hạn, đề xuất kế hoạch xây dựng 12.000 km đường sắt cao tốc trước năm 2020.
Tổng công ty Toa xe đường sắt Trung Quốc (CRRC) đã nhập khẩu 4 công nghệ tàu điện EMU từ các công ty Alstom (Pháp), Kawasaki Heavy Industries (Nhật Bản), Bombardier (Canada) và Siemens (Đức). Chiến lược của CRRC là trực tiếp mua sản phẩm và công nghệ để thúc đẩy mô hình "thiết kế và sản xuất chung", giúp các doanh nghiệp trong nước nắm vững công nghệ tiên tiến.
Nhờ mô hình trên, các công ty đường sắt Trung Quốc gần như đã hoàn toàn tự chủ về nguồn công nghệ, góp phần vào sự hội nhập và đổi mới dựa trên các sản phẩm nhập khẩu. Năm 2008, các bộ ngành liên quan đưa ra kế hoạch phát triển tàu cao tốc phục vụ tuyến Bắc Kinh - Thượng Hải, trong đó nâng tốc độ EMU từ 250 - 300 km/giờ lên mức 350 km/giờ hoặc cao hơn. Bộ Đường sắt Trung Quốc khi đó điều phối dự án với đội ngũ gồm chuyên gia từ 6 tập đoàn nhà nước, 25 trường đại học, 11 viện nghiên cứu hàng đầu, 51 phòng thí nghiệm và đội ngũ 68 viện sĩ, 500 giáo sư và hơn 10.000 kỹ sư và kỹ thuật viên. Dự án đã sản xuất phiên bản tàu EMU CRH380 với tốc độ lên đến 380 km/giờ, dù một số bộ phận vẫn do Siemens và các công ty nước ngoài khác cung cấp. Quan trọng hơn, các công ty đường sắt trong nước đã đạt được một số đột phá trong các công nghệ then chốt như thân tàu và hệ thống động lực. Họ còn phát triển các phiên bản EMU thích nghi với các yếu tố môi trường khắc nghiệt như đồi núi, cát và nhiệt độ thấp.
Nhiều nguồn công nghệ khác nhau tạo cơ hội phát triển nhanh chóng ngành công nghiệp đường sắt cao tốc Trung Quốc, nhưng cũng dẫn đến sự tồn tại cùng lúc nhiều nền tảng công nghệ và sản phẩm khác nhau. Có đến 17 loại tàu EMU từ 4 nền tảng công nghệ ở Trung Quốc với nhiều mẫu, tiêu chuẩn kỹ thuật, cơ chế điều khiển… khác nhau. Để giải quyết, Bộ Đường sắt Trung Quốc vào năm 2012 liên kết các công ty trong nước, trường đại học, đơn vị nghiên cứu khoa học và các lực lượng có lợi thế khác để phát triển một tàu điện tiêu chuẩn chung, có tốc độ 350 km/giờ. Tháng 6.2013, dự án EMU "Tiêu chuẩn Trung Quốc" chính thức triển khai nhằm phát triển công nghệ nội địa. "Tập đoàn Đường sắt Trung Quốc đã đề xuất tiêu chuẩn đáp ứng nhu cầu trong nước. Năm 2015, chúng tôi đã hoàn thành tàu Phục Hưng, được gọi là tàu tiêu chuẩn Trung Quốc", theo các nhà nghiên cứu.
Năm 2017, tàu điện EMU tiêu chuẩn Trung Quốc chính thức được đặt tên là Phục Hưng CR400 và được đưa vào vận hành thương mại với tốc độ 350 km/giờ trên tuyến đường sắt cao tốc Bắc Kinh - Thượng Hải vào cùng năm. Nâng cao giới hạn hơn nữa, theo China Daily, dự kiến tàu CR450 hoàn tất đánh giá vận hành và hoàn thiện thiết kế trong năm nay, tiến thêm một bước gần hơn đến việc vận hành thương mại sau thử nghiệm trên một đường sắt thực tế đã đạt tốc độ 453 km/giờ.
"Tôi không muốn thấy có bên tuyên bố độc lập. Mọi người biết đấy, chúng tôi được cho là sẽ phải đi xa tới hơn 15.000 km để tham chiến. Tôi không muốn như vậy. Tôi muốn cả họ và Trung Quốc đều hạ nhiệt tình hình", Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 15/5 cho hay, đề cập đảo Đài Loan.
Trung Quốc luôn xem đảo Đài Loan là phần lãnh thổ không thể tách rời và sẵn sàng sử dụng mọi biện pháp để thống nhất. Mỹ cam kết tôn trọng nguyên tắc "Một Trung Quốc" và không chính thức ủng hộ Đài Loan độc lập, nhưng cũng thường tránh công khai tuyên bố phản đối sự độc lập của hòn đảo này.
Theo Đạo luật Quan hệ với Đài Loan được tổng thống Jimmy Carter ký sau khi Washington thiết lập quan hệ ngoại giao với Bắc Kinh năm 1979, Mỹ phải hỗ trợ khả năng phòng thủ cho đảo Đài Loan. Dù vậy, Mỹ vẫn giữ lập trường mơ hồ về việc liệu quân đội nước này có can thiệp hỗ trợ hòn đảo hay không.
"Chúng tôi không muốn xảy ra chiến tranh, và nếu cứ giữ nguyên hiện trạng như bây giờ thì tôi nghĩ Trung Quốc cũng sẽ chấp nhận thôi", ông Trump nói thêm.
Những bình luận này được đưa ra khi ông Trump vừa trở về sau chuyến thăm cấp nhà nước ba ngày tới Trung Quốc. Theo ông, Đài Loan là vấn đề "quan trọng nhất" đối với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình. "Chúng tôi đã nói rất nhiều về vấn đề đó. Tôi nghĩ hiện tại tôi biết nhiều về Đài Loan hơn hầu hết bất kỳ vùng lãnh thổ nào khác", ông cho hay.
Người đứng đầu Nhà Trắng cũng cho rằng Trung Quốc sẽ không tấn công Đài Loan trong nhiệm kỳ của ông, song nghi ngờ động thái này có thể diễn ra sau khi ông rời chức vụ.
Trong cuộc phỏng vấn, ông Trump thận trọng về cách gọi Đài Loan. "Chúng ta sẽ gọi đó là một địa điểm, bởi không ai biết định nghĩa nó như thế nào, nhưng họ không muốn thấy hòn đảo độc lập", ông nói.
Khi được hỏi liệu người dân Đài Loan nên cảm thấy an toàn hơn hay ít an toàn hơn sau hội nghị thượng đỉnh giữa ông với ông Tập, Tổng thống Trump trả lời họ nên giữ thái độ "trung lập".
Theo Tổng thống Mỹ, ông vẫn chưa phê duyệt thương vụ bán vũ khí lớn cho Đài Loan. "Chúng tôi không muốn ai đó nói 'Cứ độc lập vì Mỹ đang ủng hộ chúng ta'", ông Trump nhấn mạnh.
Trước đó, ông cho biết đã từ chối trả lời câu hỏi của ông Tập Cận Bình về việc liệu Mỹ có bảo vệ Đài Loan trong kịch bản Trung Quốc tấn công hòn đảo hay không.
Mở đầu hội nghị thượng đỉnh ở Bắc Kinh hôm 14/5, ông Tập đề nghị Mỹ phải "hết sức thận trọng" trong cách xử lý vấn đề Đài Loan.
"Đài Loan là vấn đề quan trọng nhất trong quan hệ Trung - Mỹ. Nếu xử lý không thỏa đáng, hai quốc gia có thể xung đột hoặc thậm chí xảy ra đụng độ, đẩy toàn bộ mối quan hệ Trung - Mỹ vào thế cực kỳ nguy hiểm", lãnh đạo Trung Quốc cho hay.
Truyền thông Trung Quốc không đề cập các cuộc trao đổi của ông Trump và chính quyền ông về Đài Loan. Ngoại trưởng Marco Rubio trả lời phỏng vấn rằng vấn đề này đã được nêu ra và "chính sách của Mỹ về vấn đề Đài Loan hiện không thay đổi".
