Nga sẽ đánh lớn trong 48 giờ tới, Ukraine phủ đầu trước
Kênh MIlitary Summary đưa tin, cuộc chiến ngăn chặn hậu cần ngày càng dữ dội. Quân đội Ukraine (AFU) đã tấn công 78 xe cơ giới Nga trên các tuyến đường M14 và M20 ở miền Nam.
Ngược lại, quân đội Nga (RFAF) đang chuẩn bị tấn công các tuyến đường tiếp tế phía tây của Ukraine từ Belarus, nhắm vào tuyến đường sắt đến Ba Lan và đường cao tốc Kiev – Chop. Đồng thời, UAV Nga với hệ thống điều khiển bằng cáp quang đã bay trên khu vực Rivne.
Nhà lãnh đạo Ukraine Volodymyr Zelensky đã gửi một bức thư khẩn cấp cho Tổng thống Mỹ Donald Trump cảnh báo về tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng tên lửa phòng không. Ukraine gần như hoàn toàn phụ thuộc vào các tổ hợp tên lửa Patriot do Mỹ chế tạo để đánh chặn tên lửa đạn đạo của Nga.
Nga cảnh báo Mỹ một lần nữa, hãy sơ tán các nhà ngoại giao khỏi Kiev. Một cuộc tấn công quy mô lớn dự kiến sẽ diễn ra trong vòng 48 giờ tới.
Trong đêm 26, rạng sáng 27/5, Ukraine đã tấn công các địa điểm phóng tên lửa và UAV của Nga – Crimea (Sevastopol), Taganrog, Donetsk, Voronezh – nhằm phá vỡ cuộc tấn công sắp tới. Đây được xem như là một đòn đánh phủ đầu.
Suốt 24 giờ qua, Nga đã thực hiện một loạt cuộc tập kích đường không dữ dội nhằm vào các mục tiêu của đối phương, chủ yếu ở khu vực tiền tuyến. UAV Geran hoạt động ở các vùng Chernihiv, Sumy và Kharkov, cũng như Dnipropetrovsk. Vào tối 27/5, theo thông tin sơ bộ, một cuộc tấn công bằng tên lửa siêu vượt âm Kinzhal đã diễn ra ở ngoại ô Starokostiantyniv.
Trên thực địa, tại cánh đông Zaporizhia, Cụm tác chiến phía Đông RFAF đang xuyên thủng phòng tuyến Ukraine trên một mặt trận rộng lớn, và Vozdvizhevka đã được giải tỏa. AFU tiếp tục cử các nhóm xâm nhập để làm chậm bước tiến của Nga.
Cụm tác chiến phía Bắc RFAF sau khi giải tỏa Ryasnoye đã đột phá ở sườn đối diện, và Granov (vùng Kharkov) đã được kiểm soát, theo Bộ Quốc phòng Nga.
Đồng thời, Ukraine đã để mất 35% diện tích Konstantinovka, các vòng xoáy lớn đang hình thành. Căng thẳng đang tăng vọt lên đỉnh điểm khi Moscow hạ quyết tâm cao nhất, xóa sổ bằng được cụm cứ điểm tại thành phố này với nhiều mũi đột kích thọc sâu vào trung tâm.
Nguy cấp ở Sumy, Ukraine gấp rút tăng viện
Theo kênh Readovka, AFU không thể chịu đựng được sức ép từ lực lượng Moscow ở phía bắc Sumy và đang điều động tiếp viện từ các hướng khác. Quân đội Nga đã bắt đầu giai đoạn trọng tâm của chiến dịch nhằm xóa sổ tuyến phòng thủ của đối phương.
Cụ thể, Cụm tác chiến phía Bắc RFAF đã bắt đầu tiến về phía nam làng Korchakivka tới Ivolzhanskoye và Kiyanitsa. Họ đã đến được quốc lộ N-07, nối Sumy với một chuỗi làng ở phía bắc thành phố. Những ngôi làng này tạo thành một tuyến phòng thủ quan trọng đối với Ukraine, nơi Nga đang cố gắng chọc thủng.
Hơn nữa, lực lượng Moscow đã tiến sát các làng Khoten và Pisarevka phía tây Korchakivka. Động thái này buộc đối phương phải dàn trải toàn bộ lực lượng dọc theo chiến tuyến để chuẩn bị cho một cuộc tấn công, ngăn cản Ukraine tập trung lực lượng để phòng thủ một khu vực cụ thể.
Tuy nhiên, điều quan trọng cần lưu ý, mục tiêu then chốt của Bộ chỉ huy Moscow là một cụm làng khác gần Korchakivka: Kiyanitsa, Novaya Sich, Khrapovshchina và Maryino. Bằng cách chiếm được chúng, RFAF sẽ mở ra một con đường tiến xa hơn về phía nam vào một khu rừng rộng lớn.
Do thiếu mạng lưới công sự kiên cố trong rừng, việc bảo vệ dải đất nông thôn ở ngoại ô phía bắc của khu rừng là rất quan trọng đối với Ukraine. Theo các nguồn tin Nga, Trung đoàn xung kích độc lập 225 AFU đã được điều động lại từ khu vực Bily Kolodez (Kharkov) để tăng viện cho phía bắc Sumy.
Do đó, lực lượng Kiev sẽ sớm phát động một loạt các cuộc phản công nhằm đẩy lùi đối phương khỏi quốc lộ N-07, nếu có thể, giành lại quyền kiểm soát Korchakivka và Mala Korchakivka, từ đó ổn định toàn bộ khu vực chiến đấu.
Cần lưu ý rằng, Cụm tác chiến phía Bắc RFAF cũng đã bắt đầu di chuyển về phía nam từ Yunakovka và đang tiến đến làng Maryino. Điều này cho thấy cuộc tấn công vào nhóm làng nói trên đang được chuẩn bị từ nhiều phía.
Xét đến việc lực lượng tăng viện sẵn sàng chiến đấu của AFU, về cơ bản là một “đơn vị cứu hỏa”, đã đến khu vực, giao tranh sẽ cực kỳ ác liệt. Việc mất Kyianytsia, Khrapivshchyna và Nova Sich sẽ làm suy yếu đáng kể vị thế của Ukraine trong khu vực này, và việc binh sĩ Nga tiến thẳng đến thủ phủ Sumy sẽ là vấn đề của tương lai gần.
Cũng cần nhấn mạnh một khía cạnh quan trọng của cuộc chiến hiện tại ở trung tâm của vùng Sumy. Kể từ cuối mùa hè năm ngoái, nơi đây chỉ đóng vai trò là lực lượng hỗ trợ cho Ukraine ở các mặt trận khác. Nhưng hiện tại tình hình đã hoàn toàn khác.
Theo các nguồn tin, bộ chỉ huy địa phương của Ukraine đã nhận được sự tăng viện đáng kể do lực lượng suy yếu ở khu vực Kharkov, nơi cũng đang căng thẳng không kém. Do đó, nguy cơ Nga đột phá vào Sumy đang trở nên cận kề, và cuối mùa xuân đầu mùa hè sẽ cho thấy đầy đủ tiềm năng diễn biến của tình hình trong những tháng tới.
Ukraine phong tỏa huyết mạch hậu cần của Nga
Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine Mykhailo Fedorov ngày 27/5 tuyên bố Ukraine đang triển khai chương trình “phong tỏa hậu cần” của Nga bằng cách tăng cường chiến dịch tấn công tầm trung.
“Mục tiêu của chúng tôi là gia tăng áp lực hơn nữa lên phía sau quân đội Nga và ngăn chặn họ thực hiện các hoạt động tấn công chủ động”, Bộ trưởng Fedorov nói trên Telegram.
Lực lượng Kiev đã mở rộng đáng kể khả năng tấn công tầm trung, thường xuyên đánh phá các mục tiêu của Nga cách tiền tuyến từ 20 đến 300km, cả bên trong lãnh thổ Nga và các vùng lãnh thổ do Moscow kiểm soát.
Chuỗi mục tiêu bao gồm các hệ thống phòng không có giá trị cao, trung tâm chỉ huy và cơ sở thuộc Cơ quan An ninh Liên bang Nga (FSB).
Chương trình mới của Bộ Quốc phòng Ukraine nhằm mục đích mở rộng năng lực tấn công tầm trung và làm suy yếu “một cách có hệ thống” khả năng của Nga ở chiều sâu tác chiến.
Ông Fedorov nói thêm rằng Ukraine đang dần giành lại thế chủ động trên tiền tuyến, trong khi “chi phí” cho những bước tiến của Nga tiếp tục tăng lên.
“Nga đang chịu tổn thất kỷ lục: hơn 35.000 binh sĩ thiệt mạng hoặc bị thương nặng mỗi tháng – và chúng tôi vẫn đang tiếp tục đẩy nhanh tốc độ”, ông nói thêm.
Theo Bộ trưởng, lực lượng Kiev cũng đã tăng gấp 4 lần mức độ phá hủy hàng loạt cơ sở hậu cần, kho bãi, thiết bị, sở chỉ huy và tuyến đường tiếp tế của Nga thông qua các cuộc tấn công tầm trung.
Nga giành thắng lợi mới ở Kharkov
Trên hướng Slobozhanske, tại khu vực biên giới vùng Kharkov, RFAF gặt hái được một số bước tiến tích cực. Cụm tác chiến phía Bắc đã tiến vào một khu vực khác, mở rộng vùng kiểm soát, kênh Rybar đưa tin.
Lính xung kích Nga đánh bật đối phương khỏi Granovo đồng thời giải tỏa một phần khu vực rừng liền kề ngôi làng. Làng Shevchenko lân cận đã bước vào vùng chiến sự, nhưng cho đến nay vẫn chưa có báo cáo nào về việc lực lượng Moscow cố gắng củng cố vị trí của họ ở đó. Điều này không đáng ngạc nhiên, vì ngôi làng nằm giữa sông Lopan và một cái hồ gần Granovo, thực tế là nằm ở khu vực trống trải, làm giảm tầm quan trọng chiến thuật của nó.
Rất có thể việc giải tỏa khu vực này sẽ chỉ bắt đầu sau khi Kazachya Lopan được RFAF kiểm soát, điều này sẽ cho phép họ kiềm chế lực lượng Kiev ở Shevchenko. Hơn nữa, một cuộc tấn công vào Kazachya Lopan khó có thể xảy ra trong tương lai gần do quy mô khá lớn của ngôi làng.
Tuy nhiên, việc tấn công nơi đây không phải là ưu tiên hàng đầu của Nga. Trước đó, đã có báo cáo từ khu vực Slobozhanske về những nỗ lực tập trung các đơn vị Kiev vào một số đoạn biên giới với mục đích có thể thọc sâu vào lãnh thổ Nga.
Trên thực tế, chiến dịch giải tỏa Granovo là sự tiếp nối của chiến lược “tấn công trên diện rộng” do RFAF thực hiện từ đầu năm. Ukraine buộc phải liên tục “rải” lực lượng hiện có của mình trên nhiều khu vực và thậm chí điều động lại “lữ đoàn cứu hỏa” từ các khu vực tác chiến khác, như đã từng xảy ra với Trung đoàn xung kích độc lập 225 AFU.
Ukraine không ngăn được “tàu tốc hành phương Đông”
Kênh Rybar cho hay, Cụm tác chiến phía Đông RFAF (vốn được mệnh danh là tàu tốc hành phương Đông) đang chọc thủng phòng tuyến đối phương trên một mặt trận rộng lớn trên cánh đông Zaporizhia. Làng Vozdvizhevka đã được giải tỏa. Lữ đoàn bộ binh 39 và Lữ đoàn thủy quân lục chiến 40 của Nga chiếm giữ thành công ngôi làng này sau nhiều tuần giao tranh ác liệt.
Giao tranh vẫn tiếp diễn ở vùng lân cận Rozhdestvenskoye, Verkhnyaya Tersa và Hulyaypolske. Tại tất cả các khu vực này, các hoạt động chiến đấu chủ yếu được tiến hành bởi những nhóm nhỏ, điều này phụ thuộc vào mật độ UAV vô cùng dày đặc, cũng như ở nhiều khu vực khác.
Bằng chứng về sự hiện diện của binh sĩ Ukraine ở Dobropillia, nơi đang bị phá hủy bởi các cuộc tập kích bằng UAV và đôi khi là pháo binh, tiếp tục xuất hiện trên mạng.
Thực tế là khả năng phòng thủ của Ukraine không chỉ dựa vào các đơn vị điều khiển UAV. Sử dụng một loạt trung đoàn xung kích, AFU tiếp tục triển khai những nhóm nhỏ vượt qua tuyến đường sắt và sông Gaichur, nơi RFAF đã xóa sổ các nhóm xâm nhập của đối phương bằng UAV.
Bất chấp mọi nỗ lực, AFU chỉ đang làm chậm bước tiến của Cụm tác chiến phía Đông. Dù RFAF cần phải tiếp tục dọn sạch các vành đai rừng và cứ điểm, nhưng mặt trận vẫn tiếp tục dần dần tiến về phía tây.
Trong khi tình hình ở Pokrovskaya vẫn còn rất hỗn loạn, mọi thứ đang dần trở lại bình thường ở Huliaipole, và binh sĩ Nga dường như đang tiếp tục tiến về phía đường cao tốc Novomykolaivka – Orekhov. Điều này đã trở nên khả thi sau 3 tháng giao tranh, RFAF đánh bật đối phương ra khỏi khu vực xung quanh thị trấn Huliaipole, AFU đang rút lui về phía tây, kênh Suriyakmaps nhận định.
Kết quả khảo sát được Trung tâm Nghiên cứu Pew, trụ sở tại thủ đô Washington của Mỹ, công bố ngày 15/7 cho thấy người dân tại 25 trong 36 quốc gia và vùng lãnh thổ được hỏi có cái nhìn tích cực về Trung Quốc hơn Mỹ. Chỉ có 6 quốc gia gồm Ba Lan, Philippines, Hàn Quốc, Ấn Độ, Nhật Bản và Israel đánh giá Mỹ tích cực hơn Trung Quốc.
Khảo sát được tiến hành ngày 8/2-13/5 với 42.151 người tại 35 quốc gia cùng Bờ Tây và Đông Jerusalem.
Ở cấp độ lãnh đạo, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình cũng được đánh giá tích cực hơn Tổng thống Mỹ Donald Trump tại 22 trong 36 quốc gia và vùng lãnh thổ. Nhóm này có cả những láng giềng của Mỹ là Canada và Mexico, cùng các cường quốc châu Âu như Pháp, Đức và Anh. Tuy nhiên, Pew lưu ý mức độ tin tưởng dành cho cả hai lãnh đạo nhìn chung đều ở mức thấp.
Laura Silver, Phó giám đốc bộ phận Nghiên cứu Thái độ Toàn cầu của Pew và đồng tác giả báo cáo, cho biết đây là lần đầu Trung Quốc vượt Mỹ một cách rõ rệt kể từ khi tổ chức này bắt đầu theo dõi xu hướng vào năm 2002. Sự thay đổi diễn ra khi ảnh hưởng của đại dịch Covid-19 dần phai nhạt và hình ảnh quốc tế của Mỹ cũng suy giảm.
Bà Silver cho rằng xung đột Trung Động diễn ra trong thời gian khảo sát khiến nhiều người nhận định Washington "không còn đóng góp cho hòa bình và ổn định", đồng thời làm giảm niềm tin đối cá nhân với Tổng thống Trump.
Những yếu tố khác tác động đến dư luận gồm loạt tuyên bố mong muốn kiểm soát Greenland, chiến dịch bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro và cách Washington xử lý xung đột Israel - Hamas ở Dải Gaza.
Theo bà Silver, ngoài việc không còn chịu tác động từ ký ức về đại dịch, hình ảnh quốc tế của Trung Quốc còn hưởng lợi khi đặt trong đối chiếu với Mỹ. "Trung Quốc được xem là đối tác đáng tin cậy hơn ở nhiều nơi và có nhiều khả năng đóng góp cho hòa bình, ổn định toàn cầu", bà nói.
Đại sứ quán Trung Quốc tại Mỹ cho rằng kết quả khảo sát thể hiện "những thành tựu trong quản trị và phát triển của Trung Quốc được cộng đồng quốc tế ghi nhận rộng rãi".
Nhà Trắng chưa đưa ra bình luận về kết quả này.
Canada là một trong những nước có sự thay đổi rõ nhất. Tỷ lệ người Canada có thiện cảm với Mỹ giảm từ 57% năm 2023 xuống còn 33%, trong khi tỷ lệ có cái nhìn tích cực về Trung Quốc tăng từ 14% lên 44%.
Nhiều đồng minh khác của Mỹ tại châu Âu như Pháp, Đức, Tây Ban Nha, Italy, Thụy Điển và Hà Lan cũng chuyển từ đánh giá Mỹ tích cực hơn sang đánh giá Trung Quốc tích cực hơn hoặc tương đương.
Về vai trò quốc tế, phần lớn người được hỏi vẫn cho rằng Mỹ can thiệp vào công việc nội bộ của các nước khác nhiều hơn Trung Quốc. Trung vị 75% số người tham gia khảo sát nhận định Mỹ can thiệp "rất nhiều" hoặc "ở mức đáng kể" vào các quốc gia khác, trong khi tỷ lệ này đối với Trung Quốc là 45%.
Lầu Năm Góc ngày 22/4 phát đi thông báo gây bất ngờ về việc Bộ trưởng Hải quân John Phelan sẽ rời nhiệm sở "ngay lập tức". Dù cơ quan này không đưa ra lý do cụ thể, theo các nguồn thạo tin, đây là kết cục tất yếu của một chuỗi mâu thuẫn âm ỉ và những cuộc đối đầu trực diện tại Lầu Năm Góc.
Bộ trưởng Hải quân là quan chức dân sự đứng đầu Bộ Hải quân Mỹ, chịu trách nhiệm về hành chính, nhân sự, ngân sách và mua sắm, không điều hành tác chiến trực tiếp.
Phelan từng được Tổng thống Donald Trump ca ngợi là hiện thân của "tinh thần táo bạo và tài năng kiểu Mỹ", nhưng nhiệm kỳ của ông lại kết thúc trong ồn ào chỉ sau hơn một năm nắm chức vụ.
5 quan chức am hiểu vấn đề từ Lầu Năm Góc tiết lộ ông Phelan đã bị ép từ chức sau những xung đột nảy lửa lặp đi lặp lại với cả Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth và Thứ trưởng Steve Feinberg. Trọng tâm của mối rạn nứt nằm ở tầm nhìn phát triển chiến hạm mới lớp Trump dành cho hải quân Mỹ. Trong khi Phelan kiên trì với ý tưởng xây dựng những con tàu khổng lồ tốn kém hàng tỷ USD, giới lãnh đạo Lầu Năm Góc lại muốn chuyển hướng sang các tàu mặt nước không người lái nhỏ gọn, có giá thành rẻ và linh hoạt hơn.
Những con tàu khổng lồ như vậy sẽ khiến Bộ Quốc phòng tiêu tốn hàng tỷ USD chỉ riêng cho khâu phát triển, chúng "hoàn toàn không phù hợp với định hướng mà ông Hegseth và Feinberg mong muốn", một nguồn tin cho hay.
Tình trạng lệch pha về chiến lược này nghiêm trọng đến mức Thứ trưởng Feinberg đã trực tiếp tước quyền kiểm soát nhiều chương trình đóng tàu then chốt khỏi tay Bộ trưởng Phelan. Đây là một dấu hiệu bất thường, cho thấy giới lãnh đạo cao nhất của Bộ Quốc phòng đang can thiệp sâu vào các kế hoạch mua sắm vốn thuộc thẩm quyền của quân chủng hải quân.
Ba quan chức Mỹ giấu tên cho hay chính quyền ngày càng thất vọng khi văn phòng của Phelan không thể vực dậy ngành đóng tàu. Một người còn nói thêm rằng nhiều chương trình của hải quân đang bị đình trệ và Phelan đã không tạo ra được chuyển biến hay bước tiến rõ rệt nào kể từ khi nhậm chức.
Hunter Stires, người từng là cố vấn cao cấp của hải quân trong cả chính quyền tổng thống Joe Biden và chính quyền Trump, nhận định Phelan còn mắc sai lầm nghiêm trọng khi tỏ ý sẵn sàng để các chiến hạm Mỹ được đóng tại nước ngoài.
"Những phát biểu Phelan đưa ra đã trực tiếp làm suy yếu chiến lược mà chính quyền Trump đang theo đuổi là thu hút những hãng đóng tàu hàng đầu của các nước đồng minh đầu tư vào hiện đại hóa và mở rộng nhà xưởng ngay tại Mỹ", ông nói.
Căng thẳng không chỉ dừng lại ở các dự án khí tài mà còn lan sang cả vấn đề nhân sự và kỷ luật quân đội. Giữa ông Hegseth và Phelan từng nảy sinh tranh cãi gay gắt khi Bộ trưởng Quốc phòng yêu cầu xem xét hình thức truy cứu trách nhiệm đối với thượng nghị sĩ Mark Kelly, vì Kelly xuất hiện trong một video kêu gọi quân nhân không tuân theo các mệnh lệnh mà ông cho là "phi pháp". Việc Phelan thiếu quyết đoán trong việc xử lý vấn đề này càng khiến ông dần mất đi chỗ đứng.
Phelan cũng mất đi những nhân sự chủ chốt trong những tháng gần đây. Hồi tháng 10 năm ngoái, Bộ trưởng Hegseth đã sa thải Jon Harrison, chánh văn phòng đầy quyền lực của Phelan. Harrison từng là người tìm cách cải tổ sâu rộng các văn phòng chính sách và ngân sách thuộc lực lượng hải quân.
Cách quản lý của Phelan bị coi là "xa rời thực tế", khiến cả Feinberg và Hegseth đều thất vọng, theo một nguồn tin.
Việc Bộ trưởng Phelan phải rời ghế diễn ra giữa lúc Mỹ đang thực hiện chiến dịch quân sự tại Iran và một tuần trước khi Bộ trưởng Hegseth chuẩn bị điều trần về đề xuất ngân sách 1,5 nghìn tỷ USD do Lầu Năm Góc đưa ra, trong đó có các khoản tăng cường đáng kể cho những chương trình then chốt của hải quân.
Theo báo Washington Post, ông Hegseth gần đây đang dẫn đầu một cuộc thanh lọc đối với các cấp bậc cao nhất trong quân đội. Những vụ bãi nhiệm gây xôn xao thường diễn ra mà không có lời giải thích rõ ràng, nhắm vào các tướng lĩnh và đô đốc đứng đầu mọi quân chủng trừ thủy quân lục chiến, cho đến một số luật sư quân đội và cả người đứng đầu lực lượng tuyên úy của lục quân.
Mâu thuẫn giữa Phelan với Hegseth và Feinberg nằm trong một chuỗi những vụ lục đục nội bộ diễn ra trên diện rộng suốt quãng thời gian kể từ khi Bộ trưởng Hegseth lãnh đạo Lầu Năm Góc. Ông Hegseth cũng từng nhiều lần va chạm với Bộ trưởng Lục quân Dan Driscoll liên quan đến việc Bộ trưởng Quốc phòng sa thải một số tướng lĩnh và chặn đường thăng tiến đối với những người khác.
Trong một tuyên bố hồi đầu tháng, Parnell khẳng định Bộ trưởng Hegseth "vẫn duy trì mối quan hệ làm việc tốt đẹp với bộ trưởng của mọi quân chủng". Tuy nhiên, nhiều quan chức nói rằng thực tế không phải như vậy.
"Họ đã tìm cách loại bỏ ông Driscoll và Phelan từ lâu rồi", Washington Post ngày 22/4 dẫn lời một quan chức Mỹ am hiểu vấn đề cho hay.
Dù căng thẳng nội bộ đã kéo dài nhiều tháng, thời điểm Phelan rời đi vẫn khiến không ít quan chức quốc phòng bất ngờ. Họ nói rằng ông vừa tới Đồi Capitol vào chiều 22/4 để gặp gỡ các nghị sĩ đảng Cộng hòa trong Ủy ban Quân vụ Thượng viện, chỉ vài giờ trước khi thông tin ông từ chức được công bố.
Thủ đô Islamabad của Pakistan đang là địa điểm thu hút sự chú ý, khi Mỹ và Iran xác nhận phái đoàn hai nước cuối tuần này sẽ đến thành phố để đàm phán. Theo đề xuất của Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif, Mỹ và Iran ngày 7/4 đã đạt thỏa thuận ngừng bắn hai tuần, tạo điều kiện cho nỗ lực ngoại giao tiếp diễn.
Trên cương vị chủ nhà, Pakistan đang tập trung chuẩn bị để đàm phán diễn ra thuận lợi. Quốc gia này sở hữu lợi thế để trở thành cầu nối hóa giải xung đột, bởi Pakistan là một trong những bên hiếm hoi còn duy trì được quan hệ với cả Mỹ và Iran.
Giới chức Pakistan đã tuyên bố ngày 9-10/4 là ngày nghỉ lễ tại Islamabad, chỉ duy trì các dịch vụ thiết yếu như cảnh sát, bệnh viện và hệ thống tiện ích công cộng. An ninh được siết chặt trên toàn thành phố, trong đó Vùng Đỏ, nơi đặt các cơ quan quan trọng của chính phủ Pakistan được phong tỏa hoàn toàn.
Đàm phán có thể diễn ra thế nào
Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt ngày 8/4 thông báo các cuộc thương lượng sẽ bắt đầu vào sáng 11/4. Phó tổng thống JD Vance sẽ dẫn đầu phái đoàn của Mỹ. Các đại diện từ Washington còn có đặc phái viên Mỹ về Trung Đông Steve Witkoff và Jared Kushner, con rể Tổng thống Donald Trump.
Dẫn đầu phái đoàn phía Iran được cho là Chủ tịch Quốc hội Mohammad Bagher Ghalibaf và Ngoại trưởng Abbas Araghchi. Hiện chưa rõ Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC), lực lượng có ảnh hưởng đáng kể trên chính trường, có cử đại diện tham gia hay không.
Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran cho biết các cuộc đàm phán có thể kéo dài tới 15 ngày. Điều này mở ra khả năng ít nhất một số thành viên trong các phái đoàn sẽ lưu lại Islamabad sau ngày 11/4, hoặc quay trở lại thủ đô của Pakistan để tham gia các vòng đàm phán tiếp theo.
Giới chức Pakistan lưu ý không có điều gì là chắc chắn, cho đến khi các phái đoàn thực sự đặt chân đến Islamabad.
Nơi tiếp đón phái đoàn Mỹ và Iran là khách sạn Serena, nằm gần Bộ Ngoại giao Pakistan trong Vùng Đỏ. Đây là khu vực có nhiều tòa nhà quan trọng của chính phủ Pakistan cùng đại sứ quán các nước. Khách sạn đã được trưng dụng từ ngày 8/4 đến hết 12/4, yêu cầu khách lưu trú rời đi để phục vụ công tác tổ chức. Khách sạn này cũng được cho là nơi tổ chức đàm phán.
Thủ tướng Sharif dự kiến chủ trì đàm phán và sẽ họp sơ bộ với riêng từng bên trong ngày 10/4 hoặc sáng sớm 11/4, tùy thuộc vào thời điểm phái đoàn hai bên đến khách sạn.
Ngoại trưởng Pakistan Ishaq Dar, người đã tham gia nỗ lực ngoại giao con thoi trong suốt thời gian xung đột diễn ra, dự kiến trực tiếp điều phối các cuộc đàm phán. Hiện vẫn chưa rõ Tổng tham mưu trưởng quân đội Pakistan Asim Munir có tham gia hay không.
Theo kế hoạch, phái đoàn Mỹ và Iran sẽ ngồi ở hai phòng riêng biệt, trong khi các quan chức Pakistan đảm nhiệm việc chuyển thông điệp qua lại giữa hai bên.
Việc Phó tổng thống Vance tham gia đàm phán được xem là diễn biến đáng chú ý, bởi ông vốn có quan điểm phản đối Mỹ can thiệp quân sự tại Trung Đông.
Nội dung đàm phán
Phái đoàn Mỹ và Iran bước vào đàm phán với những khác biệt đáng kể về phương hướng chấm dứt xung đột.
Iran đã đưa ra đề xuất hòa bình 10 điểm, bao gồm các yêu cầu như quyền giám sát eo biển Hormuz, Mỹ rút lực lượng chiến đấu khỏi Trung Đông, và chấm dứt các chiến dịch nhằm vào những nhóm vũ trang đồng minh của Tehran cùng nhiều điều khoản khác. Mỹ chưa chính thức chấp nhận các điều kiện này, dù Tổng thống Trump từng mô tả kế hoạch 10 điểm là "có thể đàm phán được".
Washington trước đó được cho là đã chuyển đề xuất 15 điểm cho Tehran, thông qua các trung gian. Trong số các điều khoản có yêu cầu Iran phải từ bỏ toàn bộ năng lực hạt nhân hiện có, chấm dứt làm giàu uranium và cam kết vĩnh viễn không theo đuổi vũ khí hạt nhân, đảm bảo eo biển Hormuz luôn thông suốt. Đổi lại, Washington đề xuất dỡ bỏ tất cả lệnh trừng phạt Iran, hỗ trợ phát triển chương trình hạt nhân dân sự.
Một bất đồng khác là về Lebanon, nơi Israel đang không kích nhằm vào nhóm vũ trang Hezbollah, đồng minh của Iran, và gây thương vong lớn. Ngoại trưởng Araghchi cảnh báo Iran có thể rút khỏi thỏa thuận ngừng bắn nếu các cuộc tấn công của Israel tiếp diễn. Ông viện dẫn quan điểm của Thủ tướng Sharif rằng thỏa thuận ngừng bắn bao gồm toàn khu vực, trong đó có Lebanon.
Trong khi đó, ông Vance cho hay vấn đề Lebanon không nằm trong thỏa thuận ngừng bắn, cảnh báo Iran gánh hậu quả nghiêm trọng nếu phá vỡ cam kết. Tổng thống Trump sau đó cho biết ông đã điện đàm với Thủ tướng Israel và đề nghị nước này giảm tấn công vào Lebanon.
Cựu đại sứ Pakistan tại Trung Quốc Masood Khalid cho rằng bầu không khí trước thềm đàm phán đang trở nên không thuận lợi. Ông cảnh báo các diễn biến quân sự, đặc biệt tại Lebanon, có thể khiến lập trường của các bên trở nên cứng rắn hơn và làm gia tăng thách thức cho tiến trình đối thoại.
Theo ông Khalid, triển vọng hiện tại chỉ cho phép duy trì sự lạc quan thận trọng, trong bối cảnh đàm phán có thể phức tạp, kéo dài và thậm chí vượt quá thời hạn 15 ngày dự kiến.
Nhà phân tích Sahar Khan tại Washington cho rằng trở ngại lớn nhất là sự thiếu lòng tin giữa các bên.
"Hiện tại, cả Washington và Tehran đều tìm cách thể hiện lợi thế của mình thông qua các yêu cầu ở mức cao", bà Khan nói với Al Jazeera. "Tuy nhiên, nếu lệnh ngừng bắn được duy trì và hai bên có thể gặp trực tiếp, đó sẽ là bước tiến đáng kể".
Dù vậy, ông Khalid cho rằng các lập trường cứng rắn hiện tại có thể sẽ dần được điều chỉnh, khi cả hai bên đều bắt đầu chịu áp lực và có dấu hiệu mệt mỏi sau thời gian dài đối đầu.
"Một mức độ đồng thuận nhất định giữa Mỹ và Iran về vấn đề hạt nhân cùng với hình thức đa phương nhằm mở lại eo biển Hormuz là điều có thể đạt được, khi cả hai bên đều cho thấy dấu hiệu mệt mỏi và muốn tạm thời giảm căng thẳng", cựu đại sứ Pakistan nói.
