App muốn khách trung thành, không phải mở cùng lúc nhiều app khi cần đi lại.
Trở về TP.HCM sau kỳ nghỉ lễ 30-4 và 1-5, chị Nguyễn Thị Lan, nhân viên văn phòng ở Bình Thạnh, kéo vali ra khỏi khu vực nhận hành lý. Việc đầu tiên chị làm là mở cùng lúc ba ứng dụng gọi xe. “Giờ không dám mở một app nữa.
Sau lễ chờ 15 – 30 phút là bình thường”, chị Lan nói. Khoảng 10 phút sau, chị Lan mới lên được một chiếc Grab. Hai app còn lại có tài xế nhận rồi hủy. Sau chuyến bay, điều chị cần nhất không phải một mã giảm giá. Chị cần một chiếc xe đến đón nhanh nhất có thể.
Câu chuyện này cho thấy một thay đổi lớn: Người dùng mở nhiều app, so giá, so thời gian chờ. App nào có xe nhanh hơn, điểm đón dễ tìm hơn, app đó thắng.
Theo Mordor Intelligence (công ty nghiên cứu thị trường), thị trường gọi xe Việt Nam năm 2026 ước đạt 1,25 tỉ USD. Đến năm 2031, quy mô này có thể tăng lên 3,05 tỉ USD, với tốc độ tăng trưởng kép hơn 19% mỗi năm.
Thị trường vẫn còn dư địa nhưng cách cạnh tranh đã khác. Những năm đầu, xe công nghệ đua bằng cách chuyến đầu hoàn tiền. Giờ thấp điểm giảm giá. Cuối tuần tặng mã. Cách làm này đã kéo khách khỏi taxi truyền thống, tạo thói quen đặt xe bằng điện thoại.
Nay như chị Phạm Thu Hà, nhân viên kế toán ở TP.HCM, nói: “Tôi mở app nào có xe gần nhất thì đặt. Giảm giá thì tốt nhưng đứng chờ 15 – 20 phút dưới nắng thì không đáng”.
Các hãng xe công nghệ cũng thấy rõ bài học. Một mã giảm giá có thể kéo khách mở app một lần. Nhưng thứ giữ họ quay lại là xe đến nhanh, tài xế ít hủy, thanh toán thuận tiện và điểm đón dễ tìm. Nên nay cuộc đua thật nằm ở phần chìm: dữ liệu, thuật toán, tài xế, trạm sạc, chi phí vận hành và khả năng xử lý các điểm nóng trong giờ cao điểm.
Trong cuộc đua mới, Green SMvà Grab là hai “ông lớn” nổi bật.
Green SM đặt cược vào sự đồng nhất của đội xe điện. Theo số liệu quý 1-2026, hãng nắm hơn 54% thị phần gọi xe, dẫn đầu 18 tháng liên tiếp. Trong khi tổng giá trị giao dịch toàn thị trường trong quý đạt 580,71 triệu USD, tương đương hơn 153 triệu chuyến đi. Xe điện và hybrid đã vươn lên chiếm 58,34% tổng giá trị giao dịch toàn thị trường.
Green SM tạo yên tâm từ một đội xe đồng nhất, Grab lại chọn cách giữ khách và tài xế bằng dữ liệu, AI và tiện ích. Ngày 20-4, Grab ra mắt tính năng “Tiện ích xe điện” trên app tài xế cho phép tài xế xem tình trạng trụ sạc theo thời gian thực, bắt đầu hoặc kết thúc phiên sạc và thanh toán ngay trong app. Bởi với tài xế xe điện, trạm sạc là một phần của thu nhập.
Khảo sát của Grab cho thấy 62% tài xế xe điện phải dùng từ hai app trạm sạc trở lên. Anh Nguyễn Văn Hùng, tài xế chạy xe điện tại TP.HCM, giải thích: “Mất cả tiếng chỉ để sạc thì coi như hụt mấy cuốc”. Khi đưa trạm sạc vào app tài xế, Grab muốn tài xế ít mất thời gian hơn, có thể nhận thêm chuyến để nguồn cung xe ổn định hơn, khách chờ ít hơn.
Đây là một “chiêu” cạnh tranh ở phía sau màn hình. Người dùng có thể không nhìn thấy nhưng cảm nhận được qua thời gian chờ ngắn hơn và tỉ lệ hủy chuyến thấp hơn.
Grab cũng đang mở rộng cuộc chơi bằng AI. Mới đây, hãng công bố 13 trải nghiệm mới ứng dụng AI. Một số tính năng dự kiến triển khai tại Việt Nam gồm: đi chung chuyến và chia chi phí; trợ lý AI cá nhân hóa trải nghiệm; gợi ý lịch trình du lịch theo sở thích; công cụ khám phá địa điểm ăn uống, vui chơi quanh người dùng.
Trao đổi với Tuổi Trẻ, một quản lý bộ phận chuyên môn của Grab Việt Nam cho biết hãng không còn xem khuyến mãi là cách cạnh tranh chính. Thay vào đó, Grab muốn tăng số tiện ích.
Tham gia cạnh tranh, Be đi vào bài toán rất thực tế: chi phí của tài xế khi hợp tác với AIZEN Việt Nam triển khai chương trình cung cấp khoảng 30.000 xe máy điện cho tài xế beBike. Tài xế có thể thuê xe từ 1,4 triệu đồng/tháng gồm hai pin và bảo dưỡng hoặc mua trả góp từ 60.000 đồng/ngày.
Với tài xế xe công nghệ, chuyển sang xe điện vấp bài toán vốn ban đầu, pin, bảo dưỡng, bảo hiểm và dòng tiền mỗi ngày. Theo Be, năm 2025 chỉ khoảng 15% tài xế có ý định chuyển sang xe điện. Sau các chính sách hỗ trợ, tỉ lệ này tăng lên 47% vào đầu năm 2026. Khi xe vận hành rẻ hơn, tài xế có thêm động lực chạy nhiều hơn, giúp khách đặt xe nhanh hơn.
Tada chọn hướng đi trực diện. Từ ngày 22-4, nền tảng này miễn toàn bộ phí nền tảng, cho phép tài xế giữ 100% tiền cuốc xe. Trong một thị trường mà tài xế phải tính từng khoản xăng, bảo dưỡng, khấu hao, phí nền tảng và thời gian chờ, chính sách này đánh đúng mối quan tâm lớn nhất: thu nhập ròng.
Mỗi nền tảng đang chọn một “chiêu” cạnh tranh và đều hướng đến cùng một mục tiêu: khách hàng hài lòng, đặt chuyến.
Theo thống kê của Forbes, người giàu nhất Hàn Quốc hiện nay là Chủ tịch điều hành Samsung Electronics Lee Jae-yong, hiện sở hữu khối tài sản 34 tỷ USD, tăng thêm 12,4 tỷ USD so với cuối tháng 3.
Hai em gái của ông là Lee Boo-jin và Lee Seo-hyun, nắm giữ vị trí giàu thứ hai và ba nước này, với tài sản ròng lần lượt 12,4 tỷ USD và 12 tỷ USD.
Bà Boo-jin hiện là Chủ tịch kiêm CEO Hotel Shillam, khách sạn và trung tâm hội nghị hàng đầu Seoul. Bà Seo-hyun đảm nhiệm vai trò Chủ tịch phụ trách hoạch định chiến lược tại Samsung C&T, trên thực tế là công ty mẹ của Samsung.
Trong khi đó, bà Hong Ra-hee, mẹ của ba anh em và là vợ cố Chủ tịch Samsung Lee Kun-hee, nắm giữ tài sản trị giá 11,2 tỷ USD. Bà từng điều hành Samsung Museum of Art Leeum và bảo tàng Ho-Am trước khi từ chức năm 2017.
Phần lớn tài sản của gia đình Lee đến từ cổ phần tại Samsung Electronics, với giá cổ phiếu tăng gấp 5 lần trong một năm qua. Tuần trước, vốn hóa thị trường của Samsung Electronics đã vượt mốc 1.000 tỷ USD, trở thành công ty châu Á thứ hai gia nhập câu lạc bộ nghìn tỷ USD, sau TSMC.
Samsung hiện là nhà sản xuất chip nhớ phục vụ trí tuệ nhân tạo (AI) lớn nhất thế giới tính theo doanh số. Dòng bộ nhớ băng thông cao (HBM) của Samsung được sử dụng cho các chip AI của Nvidia, AMD và Alphabet.
Nhu cầu với các dòng chip nhớ phổ thông của Samsung cũng tăng mạnh. Chẳng hạn, NAND flash - loại chip dùng để lưu trữ trong ổ SSD, đang được triển khai tại các trung tâm dữ liệu.
Tháng trước, Samsung Electronics công bố kết quả kinh doanh quý I kỷ lục nhờ mảng chip. Doanh thu tăng 69% so với cùng kỳ 2025, đạt 133.900 tỷ won (89,96 tỷ USD), lợi nhuận hoạt động tăng vọt 756%, lên 57.200 tỷ won (38,44 tỷ USD).
"Nhờ đà bùng nổ do giá chip nhớ tăng, chúng tôi kỳ vọng quý tới sẽ khả quan hơn quý I và năm 2026 sẽ là năm tốt nhất từ trước đến nay của Samsung", ông Jeongku Choi, chuyên viên phân tích nghiên cứu tại Counterpoint Research, nhận định.
Các nhà phân tích của ngân hàng Barclays cũng dự báo doanh thu HBM của Samsung có thể tăng gấp ba trong năm nay, do tình trạng mất cân đối cung - cầu của thị trường chip nhớ vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt trong ngắn hạn, đặc biệt khi nhu cầu từ các trung tâm dữ liệu AI tiếp tục bùng nổ.
Samsung được sáng lập năm 1938 bởi ông nội Chủ tịch Lee Jae-yong là Lee Byung-chull, ban đầu là công ty thương mại, trước khi phát triển thành đế chế đa ngành trong các lĩnh vực thực phẩm, dệt may và điện tử.
Giữa giờ nghỉ trưa tại trung tâm Seoul, Hàn Quốc, ngày càng nhiều nhân viên văn phòng lựa chọn đến các quán "cà phê ngủ" thay vì nhà hàng.
Chỉ với khoảng 10.000 won (170.000 đồng), họ có thể chợp mắt 30 phút trong không gian riêng tư được trang bị ghế massage hoặc giường nghỉ. Xu hướng này phản ánh một nhu cầu ngày càng lớn: tìm kiếm những khoảng thời gian nghỉ ngơi giữa nhịp sống và công việc căng thẳng.
Không chỉ riêng Hàn Quốc, từ Nhật Bản, Trung Quốc đến châu Âu và Mỹ, các dịch vụ liên quan đến nghỉ ngơi và cải thiện chất lượng giấc ngủ đang phát triển nhanh chóng, hình thành nên "nền kinh tế giấc ngủ" (sleep economy).
Sự phát triển của các quán kinh doanh dịch vụ ngủ tại Seoul phản ánh một thực tế ngày càng phổ biến: thế giới đang thiếu ngủ. Theo Khảo sát sử dụng thời gian năm 2024 do Cơ quan
Thống kê Hàn Quốc công bố năm ngoái, thời lượng ngủ trung bình của người dân từ 10 tuổi trở lên của nước này đã giảm xuống còn 8 giờ 4 phút - lần đầu tiên ghi nhận xu hướng giảm kể từ khi bắt đầu thống kê vào năm 1999. Ngoài ra, gần 12% dân số cũng gặp các vấn đề về mất ngủ.
Với không ít người lao động, giờ nghỉ trưa trở thành khoảng thời gian để bù đắp phần nào cho những giờ nghỉ ngơi bị đánh mất vào ban đêm.
Tại Nhật Bản, quốc gia thường xuyên đứng cuối bảng xếp hạng của Tổ chức Hợp tác và phát triển kinh tế toàn cầu (OECD) về thời lượng ngủ, người trưởng thành chỉ ngủ trung bình từ 6,3 - 6,5 giờ mỗi đêm.
Trong nhiều thập niên, xã hội Nhật Bản thậm chí còn hình thành khái niệm "inemuri" - ngủ nhưng vẫn hiện diện - để mô tả việc ngủ gật trên tàu điện, nơi công cộng hoặc trong môi trường làm việc.
Thay vì bị coi là thiếu chuyên nghiệp, những giấc ngủ ngắn ấy đôi khi được nhìn nhận như bằng chứng cho sự tận tụy với công việc.
Tại Trung Quốc, ngủ trưa từ lâu đã trở thành một phần trong nhịp sống lao động. Nghiên cứu của iiMedia Research cho biết khoảng 70% người trưởng thành nước này có thói quen ngủ trưa, tăng đáng kể so với những năm trước đó.
Thế nhưng theo báo Financial Times, điều đáng chú ý là nhu cầu ngủ trưa lại gia tăng song hành với cường độ lao động ngày càng cao.
Công nhân làm nhiều ca liên tiếp, nhân viên theo đuổi văn hóa làm việc "996" - từ 9h sáng đến 9h tối, sáu ngày mỗi tuần - khiến giấc ngủ ngắn giữa ngày trở thành một cách duy trì năng lượng hơn là một lựa chọn thư giãn.
Các nghiên cứu tại Mỹ và châu Âu cũng cho thấy thiếu ngủ đang trở thành một vấn đề sức khỏe cộng đồng. Gần 60% người trưởng thành Mỹ không ngủ đủ từ 7 - 9 giờ mỗi đêm như khuyến nghị.
Tại Anh, khảo sát năm 2023 của Nuffield Health chỉ ra thời lượng ngủ trung bình đã giảm xuống dưới 6 giờ.
Các chuyên gia cho rằng nguyên nhân không chỉ đến từ áp lực công việc, mà còn do sự phổ biến của điện thoại thông minh, mạng xã hội và nền kinh tế hoạt động 24/7.
Khi ranh giới giữa công việc và cuộc sống cá nhân ngày càng mờ nhạt, con người có xu hướng kéo dài thời gian thức khuya nhưng lại không thể ngủ bù vào sáng hôm sau.
Hệ quả không chỉ dừng lại ở cảm giác mệt mỏi. Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng thiếu ngủ kéo dài làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch, tiểu đường, béo phì, trầm cảm và suy giảm miễn dịch.
Về mặt kinh tế, RAND Corporation ước tính các nền kinh tế OECD mất khoảng 680 tỉ USD mỗi năm do năng suất lao động suy giảm, chi phí y tế gia tăng và những sai sót phát sinh từ tình trạng thiếu ngủ. Riêng Nhật Bản thiệt hại khoảng 138 tỉ USD mỗi năm.
Khi thiếu ngủ trở thành một vấn đề xã hội quy mô lớn, thị trường nhanh chóng tìm ra cơ hội kinh doanh. Đó là lúc "kinh tế giấc ngủ" xuất hiện.
Ban đầu lĩnh vực này chủ yếu gắn với những sản phẩm quen thuộc như nệm, gối hoặc thuốc hỗ trợ giấc ngủ. Nhưng trong vài năm trở lại đây, nó đã phát triển thành một hệ sinh thái rộng lớn.
Các quán cà phê ngủ tại Seoul, buồng ngủ trong văn phòng Nhật Bản hay trung tâm trải nghiệm giấc ngủ ở Bắc Kinh chỉ là một phần nhỏ trong xu hướng rộng lớn này. Thay vì chỉ bán một sản phẩm riêng lẻ, doanh nghiệp ngày nay đang bán những giải pháp giúp con người nghỉ ngơi hiệu quả hơn.
Tại Trung Quốc, theo trang China Daily, ngành chăm sóc sức khỏe giấc ngủ đã tăng từ hơn 261 tỉ nhân dân tệ (38,6 tỉ USD) vào năm 2016 lên gần 500 tỉ nhân dân tệ năm 2023 và được dự báo vượt mốc 1.000 tỉ nhân dân tệ vào năm 2030.
Hơn 500 triệu người Trung Quốc được cho là đang gặp các vấn đề liên quan đến giấc ngủ, tạo ra thị trường khổng lồ cho các doanh nghiệp.
Trên phạm vi toàn cầu, kinh tế giấc ngủ đang mở rộng vượt xa các sản phẩm truyền thống như nệm hay thuốc hỗ trợ ngủ.
Theo Hãng tư vấn Frost & Sullivan, quy mô thị trường này có thể đạt khoảng 585 tỉ USD trong năm 2025.
Các doanh nghiệp công nghệ đang phát triển đồng hồ thông minh, nhẫn thông minh và ứng dụng theo dõi giấc ngủ bằng trí tuệ nhân tạo, trong khi nhiều khách sạn và khu nghỉ dưỡng tại Mỹ, châu Âu xây dựng các chương trình "du lịch giấc ngủ" nhằm giúp khách hàng cải thiện chất lượng nghỉ ngơi.
Khi hàng triệu người đang chi tiền cho những sản phẩm, dịch vụ và công nghệ giúp họ ngủ ngon hơn, điều đó cho thấy giấc ngủ không còn đơn thuần là nhu cầu sinh học được đáp ứng tự nhiên mà biến thành món hàng có giá trị kinh tế.
Sự phát triển của nền kinh tế này vì thế không chỉ kể câu chuyện về một ngành kinh doanh mới, mà còn phản ánh nghịch lý của thời đại: càng phát triển và hiệu quả hơn, con người lại càng phải chật vật để có được một giấc ngủ trọn vẹn.
Thông tin được nêu tại hội thảo "Quản trị dòng tiền và khơi thông nguồn vốn cho doanh nghiệp trong bối cảnh mới", ngày 3/7.
Theo Báo cáo PCI 2025 của Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), tiếp cận vốn vẫn là rào cản lớn đối với doanh nghiệp. Cụ thể, hơn 21% doanh nghiệp coi tiếp cận tài chính là khó khăn lớn nhất, cao hơn mức bình quân toàn cầu (17,8%) và khu vực Đông Á - Thái Bình Dương (15,7%).
Có đến 8,2% doanh nghiệp không thể tiếp cận tín dụng hoặc không dám nộp hồ sơ vay do điều kiện bất lợi. Khoảng 18% doanh nghiệp khác chỉ tiếp cận được một phần nhu cầu vốn.
Tài sản thế chấp hiện là rào cản lớn nhất đối với các bên đi vay, theo báo cáo PCI 2025. Khoảng 75% doanh nghiệp tham gia khảo sát của VCCI phản ánh việc họ không thể vay vốn nếu thiếu tài sản bảo đảm.
"Tỷ lệ các khoản vay yêu cầu tài sản bảo đảm tại Việt Nam lên tới 93,5%, cao hơn nhiều so với mức bình quân toàn cầu, cũng như các nước trong khu vực như Malaysia và Thái Lan", ông Hồ Anh Tuân, Phó giám đốc VCCI miền Trung - Tây Nguyên, cho biết.
Thực trạng này cho thấy các tổ chức tín dụng vẫn ưu tiên tài sản hữu hình, trong khi mô hình cho vay dựa trên dòng tiền hoặc phương án kinh doanh chưa được triển khai rộng rãi.
Bên cạnh đó, áp lực chi phí phát sinh cũng khiến doanh nghiệp gặp khó. Khảo sát cho thấy 56,3% đơn vị bị áp điều kiện tín dụng và lãi suất khắt khe hơn doanh nghiệp lớn, doanh nghiệp nhà nước. Ngoài ra, 46,1% doanh nghiệp bị thay đổi điều khoản vay theo hướng bất lợi và 44,5% vẫn phải chi khoản "bồi dưỡng" để được giải ngân.
Thủ tục hồ sơ phức tạp cũng là nguyên nhân khiến doanh nghiệp khó tiếp cận nguồn vốn. Khảo sát của VCCI ghi nhận 45% doanh nghiệp đánh giá thủ tục vay vốn còn phiền hà. Nhiều doanh nghiệp phản ánh tình trạng phải tất toán khoản vay cũ theo cam kết mới được vay mới, nhưng sau đó hồ sơ lại bị dừng hoặc cắt giảm hạn mức.
Theo ông Hồ Anh Tuân, thủ tục phức tạp và khoảng trống thông tin đã tạo thành vòng luẩn quẩn, khiến nhiều doanh nghiệp không thể tiếp cận được vốn ngay từ bước đầu tiên.
Trước thực trạng trên, các doanh nghiệp kiến nghị các ngân hàng nên từng bước chuyển từ mô hình dựa vào tài sản thế chấp sang đánh giá hiệu quả kinh doanh và uy tín thực tế.
Theo ông Dương Quốc Anh, nguyên Phó chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế của Quốc hội, chủ trương chuyển dịch sang đánh giá năng lực tài chính và tính khả thi của dự án đã đặt ra từ nhiều năm trước nhưng thực tế triển khai còn khó khăn do thị trường biến động và rủi ro tín dụng gia tăng. Ông cho rằng điều quan trọng nhất hiện nay là ngân hàng cần hiểu rõ năng lực, dòng tiền của doanh nghiệp. Ngược lại, doanh nghiệp phải nắm rõ quy định thẩm định của tổ chức tín dụng.
Cùng quan điểm, ông Lê Thanh Quý Ngọc, Quyền Tổng giám đốc VietBank, nhận định từ khóa quan trọng nhất là "thấu hiểu khách hàng". Để làm được điều này, doanh nghiệp phải chủ động minh bạch thông tin về hoạt động sản xuất, tình hình tài chính và mục đích sử dụng vốn.
"Doanh nghiệp có nền tảng hoạt động rõ ràng, dòng tiền minh bạch và lịch sử kinh doanh tốt thì việc cho vay tín chấp hay không có tài sản bảo đảm không còn là vấn đề quá lớn", ông Ngọc nói.
Đại diện VietBank khuyến nghị các doanh nghiệp nhỏ và vừa cần thay đổi tư duy, sử dụng vốn đúng mục đích và lựa chọn thời hạn vay phù hợp với chu kỳ dòng tiền. Đồng thời, các doanh nghiệp cũng cần từng bước tách bạch tài chính cá nhân với tài chính doanh nghiệp, hoàn thiện hệ thống kế toán và tăng thanh toán qua tài khoản ngân hàng có lịch sử giao dịch minh bạch.