Không khó để bắt gặp các bài đăng review (phân tích và đưa ra nhận xét, đánh giá) về ngành học, trường học trên các hội nhóm Facebook, Tiktok hay nền tảng trực tuyến mỗi mùa xét tuyển đại học. Các bài viết trình bày về ưu, nhược điểm của ngành đào tạo, trường học… được xem là nguồn thông tin cho các bạn chuẩn bị chọn trường, ngành để theo học.
Võ Khánh Hoàng Kim, sinh viên năm hai, Trường ĐH Kinh tế – Tài chính TP.HCM, cho rằng các bài đăng review về trường học, ngành học trên mạng xã hội chỉ nên được xem như một kênh tham khảo để giúp thí sinh có thêm góc nhìn khi lựa chọn nguyện vọng. Vì các nội dung này cũng cung cấp khá nhiều thông tin về trường, ngành học. Tuy nhiên, đa số các bài review thường mang tính trải nghiệm cá nhân, mỗi người sẽ có lựa chọn khác nhau.
Theo Kim, yếu tố quan trọng nhất vẫn là xác định bản thân yêu thích ngành học nào và có thực sự phù hợp để theo đuổi trong suốt 4 năm đại học hay không. Bên cạnh đó, các bạn cũng cần tìm hiểu chất lượng đào tạo của trường đối với ngành mình quan tâm, xem chương trình học có tạo điều kiện để phát triển năng lực và nghề nghiệp trong tương lai hay không.
“Nếu chọn sai ngành, bản thân sẽ không còn hứng thú học tập, trong khi trường lại không có thế mạnh đào tạo ngành đó thì sẽ là một bất lợi rất lớn”, nữ sinh chia sẻ
Còn Đào Đặng Thanh Xuân, sinh viên năm 2 ngành truyền thông đa phương tiện, Trường ĐH Quốc tế Sài Gòn, cho biết khi chọn ngành học, cũng từng tham khảo các bài review trên mạng nhưng không xem đó là yếu tố quyết định. Theo Thanh Xuân, tiêu chí đầu tiên là ngành học phải phù hợp với năng lực bản thân, sau đó mới đến sở thích và điều kiện kinh tế của gia đình để lựa chọn ngôi trường phù hợp. Nữ sinh cũng cho rằng thí sinh cần cân nhắc thêm triển vọng nghề nghiệp của ngành, khả năng theo học trong suốt 4 năm đại học cũng như mức độ phù hợp với mục tiêu phát triển bản thân.
“Khi quyết định theo học ngành truyền thông đa phương tiện, em không chạy theo những đánh giá trên mạng xã hội mà lựa chọn vì nhận thấy bản thân thực sự phù hợp với ngành học này”, Thanh Xuân nói.
Phùng Hải Như, sinh viên Trường Dược (ĐH Y Dược TP.HCM), chia sẻ sau khi biết điểm thi tốt nghiệp THPT, đã chủ động tìm hiểu thông tin từ các nguồn chính thống về chương trình đào tạo, nội dung học tập, kỹ năng được trang bị cũng như cơ hội việc làm sau khi tốt nghiệp của ngành học mà mình dự định theo đuổi. Nữ sinh cho rằng khi đăng ký nguyện vọng xét tuyển nên xác định ngành học phù hợp với bản thân trước rồi mới lựa chọn trường đào tạo. Yếu tố quyết định vẫn là khả năng, sở thích và mức độ gắn bó lâu dài của mỗi người với ngành học mình lựa chọn, thay vì chọn ngành chỉ vì những đánh giá “viral” (lan tỏa) trên mạng.
“Các video hay bài review về trường và ngành học trên mạng rất hay, cho mình cái nhìn chi tiết về trường học, ngành mình mơ ước nhưng để đưa ra quyết định thì cần cân nhắc nhiều thứ”, Như chia sẻ.
Theo thạc sĩ tâm lý Nguyễn Thị Đào Lưu, giảng viên Trường ĐH Văn Lang (TP.HCM), mỗi người sẽ có một trải nghiệm, kỳ vọng và xuất phát từ những tiêu chí lựa chọn nguyện vọng trường học khác nhau nên trải nghiệm của người này chưa chắc đúng với người khác. Chính vì thế, những review hay những phản hồi đánh giá trên mạng chỉ nên là kênh tham khảo đối với thí sinh. Ngoài ra, những review cá nhân sẽ mang yếu tố cảm tính, có người sẽ hài lòng và không hài lòng, thậm chí có thể “khen – chê” vì muốn thu hút sự quan tâm từ cộng đồng mạng nên tính khách quan của các đánh giá cũng cần cân nhắc.
“Nhiều bài đánh giá sẽ mang tính thời điểm có thể không còn phù hợp với thực tế hiện nay. Nhìn chung, thí sinh, phụ huynh cần cân nhắc và chỉ nên xem các bài bình luận, đánh giá như một kênh tham khảo cho việc đặt nguyện vọng. Tốt nhất, phụ huynh và học sinh có thể trực tiếp tham gia trải nghiệm, xem các thông tin tuyển sinh chính thống của các trường đại học mình quan tâm để có những lựa chọn phù hợp với tiêu chí của chính mình”, thạc sĩ Lưu nói.
Bà Lưu cho rằng thay vì tìm kiếm lựa chọn hoàn hảo nhất thì phụ huynh và thí sinh có thể cân nhắc chọn lựa ngành học, trường học phù hợp nhất. Những tiêu chí gợi ý để đưa ra lựa chọn phù hợp dành cho thí sinh đầu tiên là sở thích, động lực cá nhân, hay các em thực sự thích thú và mong muốn lĩnh vực ngành nghề nào?
“Hãy tưởng tượng phải dành 4-5 năm hay nhiều hơn nữa để học tập, nghiên cứu ngành nghề lĩnh vực đó thì liệu các em có đủ sự kiên trì theo đuổi? Thứ hai chính là năng lực và điểm mạnh của thí sinh, khi chọn nghề các em cần cân nhắc thế mạnh thật sự của mình để có cơ hội phát huy tối đa hiệu quả năng lực. Nó sẽ là một lợi thế vô cùng lớn cũng là động lực giúp các em kiên trì bền bỉ hơn”, bà Lưu nói.
Ngoài ra, theo thạc sĩ Đào Lưu, một yếu tố cũng không kém phần quan trọng là điều kiện cá nhân và gia đình như: tài chính, địa lí, chi phí học tập và các chi phí trang bị kỹ năng khác ngoài học phí… Đây sẽ là nền tảng vững chắc để các em lựa chọn.
PGS.TS Nguyễn Thị Lan Hương, nguyên Viện trưởng Viện Khoa học Lao động và Xã hội (Bộ Nội vụ), cho rằng việc lựa chọn trường hay ngành học, nghề nghiệp cần dựa trên nhu cầu thực tế của thị trường lao động và triển vọng nghề nghiệp trong tương lai. Bên cạnh đó là cần tính đến yếu tố chi phí ngoài sở thích hay năng lực theo học, vì học phí đại học ở một số trường cao, đôi khi là rào cản trong lựa chọn của các em.
“Mục tiêu cuối cùng vẫn là trang bị kiến thức, kỹ năng để người học tham gia thị trường lao động, có việc làm ổn định, thu nhập tốt và phát triển bản thân. Do đó lựa chọn trường, ngành học cần phù hợp hơn với nhu cầu việc làm tại địa phương và khả năng tài chính của bản thân”, bà Hương nói.
Theo bà Hương, trong bối cảnh hiện nay, khái niệm học tập suốt đời ngày càng trở nên quan trọng. Hệ thống giáo dục không còn là một con đường cố định mà được thiết kế theo hướng liên thông, tạo cơ hội để người học có thể quay lại học nâng cao trình độ bất cứ lúc nào. Một người có thể học nghề, đi làm một thời gian rồi tiếp tục học lên cao hơn khi có nhu cầu, điều kiện. Vì vậy, theo bà Hương nếu hiện tại các em chưa đủ khả năng không nhất thiết phải học đại học ngay từ đầu.
Là một freelancer, Tạ Nhật Trinh (30 tuổi, ngụ P.Tân Hưng, TP.HCM) thường xuyên lựa chọn quán cà phê như một văn phòng làm việc quen thuộc của mình. Do tính chất công việc tự do và không gian ở nhà khá đông người, Trinh cảm thấy làm việc tại quán giúp tập trung hơn.
Mỗi tuần, Trinh đến quán khoảng 3 - 4 lần, chi khoảng 50.000 đồng/đồ uống cho mỗi lần, tương đương gần 200.000 đồng/tuần. Ngoài ra, những lần gặp gỡ bạn bè hoặc đối tác, mức chi cho việc ngồi quán cà phê sẽ tăng lên 500.000 đồng - 800.000 đồng/tuần. Theo Trinh, đây là mức chi hợp lý vì quán cà phê có sẵn wifi, không gian phù hợp có thể ngồi làm việc trong thời gian dài.
"Ở nhà đôi khi cũng phát sinh chi phí ăn uống rồi tiền điện... thì cũng vậy nên ra quán cà phê lại thuận tiện hơn, không có tốn kém lắm", Trinh nói.
Còn là sinh viên nhưng nhiều bạn vẫn chịu chi một khoản tiền không nhỏ trong sinh hoạt phí để ra quán cà phê học bài.
Phan Thanh Nam, sinh viên Trường ĐH Nguyễn Tất Thành, cho biết bản thân thường đến quán cà phê để học bài khoảng 5 lần mỗi tuần. Mỗi lần, Nam chi khoảng 50.000 đồng cho một ly nước, tương đương khoảng 250.000 - 400.000 đồng mỗi tuần, gồm cả phí khác như gửi xe, phụ thu, đồ ăn nhẹ. Theo Nam, khoản chi này hoàn toàn xứng đáng nếu giúp việc học tập hiệu quả hơn.
"Ở nhà em không thể tập trung được do các yếu tố tác động, nhưng ra quán cà phê lại học hiệu quả hơn vì có bạn bè học cùng, không gian thoải mái nên số tiền bỏ ra là đáng. Còn nếu chỉ đi để trò chuyện, vui chơi với bạn bè mà tuần nào cũng tốn chừng đó thì hơi nhiều", Nam chia sẻ.
Còn Phạm Thị Bạch Cúc, sinh viên Trường ĐH Sư phạm TP.HCM, cho biết bản thân đi cà phê gần như 6 ngày mỗi tuần để học bài hoặc gặp gỡ bạn bè. Mức chi của Cúc cho thói quen này khoảng từ 500.000 đồng đến 1 triệu đồng mỗi tuần cho thức uống và đồ ăn nhẹ nếu mời bạn bè hay phụ phí cần ngồi lâu lúc mùa thi.
Theo Cúc, việc giới trẻ ngày nay chọn quán cà phê để học tập và làm việc là xu hướng khá phổ biến bởi sự tiện lợi nên chấp nhận chi để có không gian "chill" hơn, đẹp hơn so với ngồi ở nhà hay ở trường. "Quán cà phê có máy lạnh, wifi, có những quán chỉ cần gọi một ly nước vài chục nghìn là có thể ngồi lâu nên rất thuận tiện cho mọi người, khoản chi này xứng đáng", Cúc chia sẻ.
Nguyễn Mai Hân (26 tuổi, ngụ P.Tân Thuận, TP.HCM) cho biết bản thân thường xuyên đi quán cà phê khoảng 4 lần mỗi tuần, nhất là mỗi khi cảm thấy chán hoặc khó tập trung làm việc ở nhà. Hân thường chọn nhiều quán khác nhau thay vì cố định một địa điểm và có thể ngồi từ 5 - 6 tiếng để hoàn thành công việc.
"Mỗi lần khoảng 50.000 đồng/đồ uống thì mỗi tuần mình sẽ tốn từ 200.000 đồng - 400.000 đồng, kèm thêm đồ ăn, phụ phí, gửi xe... cho việc đi quán cà phê, nó gần như không thể thiếu rồi", Hân nói. Theo Hân, chi phí mỗi tuần không quá nhiều, nhưng khoản chi này hợp lý và cần thiết trong cuộc sống của mình.
Còn Trần Thanh Liễu, sinh viên Trường ĐH Sư phạm TP.HCM, cho hay thường tốn khoảng 45.000 đồng đến dưới 50.000 đồng/đồ uống cho mỗi lần ngồi quán cà phê và đi khoảng 3-4 lần mỗi tuần, đặc biệt nhiều hơn (5-6 lần/tuần) vào mùa thi. "Mình bỏ ra khoản tiền không nhiều nhưng đổi lại có không gian tốt hơn để học hiệu quả hơn thì đây là chi phí mua sự hiệu quả, rất cần", Liễu nói.
Với Nguyễn Thị Nga (31 tuổi, làm freelance content writer, ngụ P.An Hội Đông, TP.HCM) thì quán cà phê như "ngôi nhà thứ hai". Cứ 3-4 lần một tuần, Nga lại mang laptop ra quán cà phê để học ngoại ngữ online, giải trí hoặc chạy deadline và mỗi lần như vậy Nga chi khoảng 45.000 – 60.000 đồng/món ăn uống. "Nếu tuần nào có gặp gỡ bạn bè thì khoản chi của mình có thể lên tới hơn 500.000 đồng/tuần", Nga cho biết. Theo Nga, hầu hết quán cà phê đều có trang trí đẹp, không gian mở và tiện nghi tạo cảm giác thoải mái. "Hơn nữa mình có thể chụp ảnh, thư giãn, tiện gặp bạn bè nên mình chi tiền cho điều này để bản thân được tận hưởng", Nga nói.
Chiều 25.5, thừa ủy quyền của Trung ương Đoàn, anh Nguyễn Viết Hải Đăng, Phó bí thư Tỉnh đoàn, Chủ tịch Hội đồng Đội tỉnh Hà Tĩnh đã trao tặng Huy hiệu "Tuổi trẻ dũng cảm" và Bằng khen của Trung ương Đoàn cho em Chu Văn Tuấn Vũ, học sinh lớp 9C, Trường THCS Cẩm Dương (xã Yên Hòa, tỉnh Hà Tĩnh) vì đã có hành động dũng cảm cứu người đuối nước
Nhân dịp này, Tỉnh đoàn Hà Tĩnh cũng trao tặng bằng khen của Ban Chấp hành Tỉnh đoàn cho nam sinh này nhằm kịp thời biểu dương tấm gương quên mình vì người khác.
Trước đó, vào khoảng 17 giờ 30 ngày 15.5, trong lúc tắm tại bãi biển Rạng Đông (xã Yên Hòa), Vũ phát hiện hai em nhỏ (học sinh lớp 2 và lớp 5) bị sóng lớn cuốn ra xa bờ, chới với giữa dòng nước sâu.
Đối mặt với tình huống khẩn cấp, không một chút do dự, Vũ lập tức lao mình ra biển ứng cứu. Bằng sự dũng cảm và nỗ lực phi thường, nam sinh lớp 9 đã tiếp cận và đưa được một em nhỏ vào bờ an toàn. Em nhỏ còn lại ngay sau đó cũng được người dân địa phương hỗ trợ đưa vào bờ kịp thời.
Hành động dũng cảm cứu người của nam sinh lớp 9 đã nhận được sự thán phục và biểu dương lớn từ nhà trường cũng như ngành giáo dục địa phương.
Theo đó, Ban giám hiệu Trường THCS Cẩm Dương đã tổ chức biểu dương, trao tặng giấy khen và quà cho Vũ ngay trước toàn thể học sinh.
Ngày 21.5, lãnh đạo Sở GD-ĐT tỉnh Hà Tĩnh cũng đã đến tận nơi động viên, trao tặng giấy khen của Giám đốc Sở cho em Vũ nhằm tôn vinh kịp thời hành động nghĩa hiệp này.
Đại diện Tỉnh đoàn Hà Tĩnh khẳng định, sự dũng cảm của em Chu Văn Tuấn Vũ không chỉ là một hành động đẹp, mà còn là minh chứng rõ nét, sống động nhất cho cuộc vận động "Mỗi tuần một câu chuyện đẹp, một cuốn sách hay, một tấm gương sáng" của thanh thiếu nhi toàn tỉnh.
Sáng 12.6, tại điểm thi Trường THPT Tân Phong (P.Tân Hưng, TP.HCM), cô Trần Thị Dung, giáo viên chủ nhiệm lớp 12A2 Trường THPT Đức Trí (P.Đức Nhuận, TP.HCM), tiếp tục có mặt để đón học sinh sau khi hoàn thành môn thi cuối.
Điều đặc biệt là lớp cô chỉ có 26 học sinh nhưng được bố trí tại 5 điểm thi khác nhau. Trong suốt hai ngày diễn ra kỳ thi, nữ giáo viên liên tục di chuyển giữa các điểm thi để gặp và động viên học trò.
“Ở nhà thì mình cũng lo lắng, không yên tâm. Biết là tới đây cũng chỉ đứng bên ngoài thôi, không giúp được gì cho các con. Nhưng có mình ở đây thì các con sẽ vững tin hơn một chút về mặt tinh thần”, cô Dung chia sẻ.
Theo nữ giáo viên, sáng 11.6 cô có mặt tại điểm thi Trường THCS Huỳnh Tấn Phát (P.Tân Thuận, TPHCM), sau đó tiếp tục di chuyển tới các điểm thi khác để gặp học sinh khi các em hoàn thành bài thi. Sáng nay, cô tiếp tục ghé nhiều điểm thi trước khi có mặt tại Trường THPT Tân Phong.
Riêng tại điểm thi này, số lượng học sinh lớp cô khá đông do đây là nơi tập trung nhiều em đăng ký môn vật lý - bộ môn cô trực tiếp giảng dạy. Trong đó có các tổ hợp vật lý - tin học và vật lý - tiếng Anh.
“Hôm nay là ngày cuối rồi. Đây cũng là những môn các con sử dụng để xét tuyển đại học nên nhiều em khá lo lắng. Mình ghé qua để hỏi thăm tình hình làm bài của các con, xem các con có ổn không thì cũng yên tâm hơn”, cô Dung chia sẻ.
Theo nữ giáo viên, thời điểm này kiến thức đã được ôn tập suốt cả năm học, điều quan trọng nhất là giúp học sinh giữ tâm lý vững vàng khi bước vào phòng thi.
Nhắc đến học trò, nữ giáo viên không giấu được sự xúc động. “Lớp rất gắn kết. Các bạn học với nhau nhiều năm nên tình cảm rất thân thiết. Dù các bạn có chia 5 cụm hay 50 cụm, mình cũng đi thôi”, cô Dung cười.
Không chỉ giáo viên, nhiều phụ huynh cũng chọn cách đồng hành cùng con trong ngày thi cuối bằng việc tạm gác công việc thường ngày.
Có mặt tại điểm thi từ 6 giờ sáng, chị Trần Thị Anh Đào (P.17, Q.Phú Nhuận cũ, nay là P.15, TP.HCM) cho biết đã nghỉ bán hàng 3 ngày để trực tiếp đưa con trai tới trường.
“Không yên tâm để người khác đưa con đi thi. Hôm nay con thi hai môn liên tiếp nên tôi cũng lo con mệt”, chị nói.
Con trai chị hiện học tại Trường THPT Đức Trí. Dù gia đình từng định hướng theo các ngành công nghệ, điện - điện tử, nam sinh lại yêu thích lĩnh vực kỹ thuật cơ khí. Nhưng với người mẹ, điều quan trọng nhất vẫn là con được theo đuổi ngành nghề mình yêu thích.
Trong khi đó, chị Trần Hà Châu, sống gần khu vực cầu Phú Mỹ, TP.HCM, cũng quyết định nghỉ làm trong suốt những ngày diễn ra kỳ thi để đồng hành cùng con.
“Việc thi của con là quan trọng nhất, việc gì cũng phải tính sau”, chị chia sẻ.
Dù nhà không xa điểm thi, người mẹ vẫn đứng chờ bên ngoài từ sáng sớm cho tới khi con hoàn thành bài làm. “Ở nhà cũng nóng ruột nên thôi đứng đây đợi con luôn cho yên tâm”, chị nói.
Là thí sinh đầu tiên bước ra khỏi cổng điểm thi Trường THPT Tân Phong sau khi hoàn thành bài làm, em Hoàng Ngân Hà, học sinh lớp 12 Trường THPT Đinh Thiện Lý, cho biết em chỉ dự thi môn địa lý.
Theo nữ sinh, đề thi địa lý năm nay tương đối vừa sức. Hà tự tin có thể đạt khoảng 8 - 9 điểm. Điều em mong chờ nhất lúc này là được đi chơi cùng gia đình và bạn bè. “Tối nay cả nhà em sẽ đi liên hoan cùng nhau”, nữ sinh cười.
Trong khi đó, em Đặng Tuấn Khang, học sinh lớp 12A2 Trường THPT Đức Trí, dự thi hai môn vật lý và tin học. Nam sinh cho biết lựa chọn vật lý vì yêu thích môn học này, còn tin học nhằm phục vụ mục tiêu xét tuyển đại học.
Khang dự định đăng ký ngành kỹ thuật cơ điện tử tại Trường ĐH Điện lực TP.HCM là nguyện vọng đầu tiên, bên cạnh nguyện vọng dự phòng là ngành sư phạm.
Nhận xét về đề thi, nam sinh cho biết đề Vật lý có nhiều câu hỏi lý thuyết hơn dự kiến. “Em thấy phần lý thuyết hơi khó vì trước đó tập trung ôn bài tập nhiều hơn. Còn đề tin học thì vừa sức”, Khang chia sẻ.
Dù cảm thấy nhẹ nhõm sau khi hoàn thành kỳ thi, nam sinh vẫn có chút tiếc nuối. “Em hơi buồn vì sẽ không còn được học chung với các bạn THPT nữa”, Khang nói. Sau kỳ thi, điều em mong muốn nhất là có thêm thời gian đi chơi cùng bạn bè trước khi bước sang chặng đường mới.
