Bộ Tư pháp đang thẩm định hồ sơ dự thảo nghị định thay thế Nghị định 115/2018 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính về an toàn thực phẩm được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 124/2021. Dự thảo do Bộ Y tế xây dựng.
Cơ quan soạn thảo cho rằng lĩnh vực an toàn thực phẩm tác động trực tiếp đến sức khỏe người dân, đang được xã hội đặc biệt quan tâm, trong khi các hành vi vi phạm có xu hướng gia tăng cả về tính chất lẫn mức độ, ngày càng tinh vi, phức tạp.
Tuy nhiên chế tài xử phạt hiện hành được đánh giá còn thấp, chưa đủ sức răn đe.
Tại dự thảo, cơ quan soạn thảo đề xuất tăng mức phạt từ 1,5 – 2 lần với nhiều nhóm hành vi.
Như vi phạm điều kiện bảo đảm an toàn thực phẩm, tự công bố, đăng ký bản công bố, kiểm nghiệm, quảng cáo, ghi nhãn, kinh doanh thực phẩm không rõ nguồn gốc, sử dụng phụ gia sai quy định, sản xuất, kinh doanh thực phẩm hết hạn sử dụng.
Mức phạt tối đa trong lĩnh vực này được giữ ở 100 triệu đồng với cá nhân và 200 triệu đồng với tổ chức.
Trường hợp áp dụng mức phạt cao nhất nhưng vẫn thấp hơn 7 lần giá trị thực phẩm vi phạm, mức xử phạt có thể nâng lên tối đa 7 lần giá trị hàng hóa vi phạm.
Tại dự thảo các vi phạm về điều kiện chung bảo đảm an toàn thực phẩm trong quá trình sản xuất, kinh doanh, bảo quản thực phẩm, phụ gia thực phẩm, chất hỗ trợ chế biến, cũng như với dụng cụ, vật liệu bao gói, chứa đựng tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm sẽ bị xử phạt.
Trong đó với cơ sở kinh doanh ăn uống, cửa hàng bán thực phẩm chín, mức phạt 2 – 4 triệu đồng áp dụng cho các hành vi như sử dụng dụng cụ không bảo đảm vệ sinh, để côn trùng xâm nhập khu chế biến.
Cùng với đó là sử dụng người trực tiếp chế biến thức ăn mà không đội mũ, đeo khẩu trang, không cắt ngắn móng tay, không sử dụng găng tay khi tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm chín, thức ăn ngay.
Hành vi đeo đồng hồ, vòng, lắc, ăn uống, hút thuốc, khạc nhổ trong khu vực sản xuất thực phẩm, phụ gia thực phẩm, chất hỗ trợ chế biến thực phẩm, dụng cụ, vật liệu bao gói, chứa đựng tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm cũng bị đề xuất phạt ở mức này.
Mức phạt 6 – 10 triệu đồng được đề xuất với các hành vi không thực hiện hoặc thực hiện không đúng quy định của pháp luật về chế độ kiểm thực 3 bước.
Không thực hiện hoặc thực hiện không đúng quy định của pháp luật về lưu mẫu thức ăn. Thiết bị, phương tiện vận chuyển, bảo quản suất ăn sẵn, thực phẩm dùng ngay không bảo đảm vệ sinh; gây ô nhiễm đối với thực phẩm.
Cống rãnh thoát nước thải khu vực cửa hàng, nhà bếp bị ứ đọng. Không có nhà vệ sinh, nơi rửa tay. Không có dụng cụ thu gom, chứa đựng rác thải, chất thải bảo đảm vệ sinh.
Với trường hợp sử dụng nước không đáp ứng quy chuẩn kỹ thuật hoặc không bảo đảm vệ sinh theo quy định của pháp luật tương ứng để chế biến thức ăn bị đề xuất phạt 15 – 20 triệu đồng.
Dự thảo đề xuất phạt 20 – 30 triệu đồng với hành vi sử dụng người trực tiếp chế biến thức ăn mà đang bị mắc bệnh tả, lỵ, thương hàn, viêm gan A, E, viêm da nhiễm trùng, lao phổi, tiêu chảy cấp.
Với kinh doanh thức ăn đường phố, dự thảo đề xuất phạt 1 – 2 triệu đồng với hành vi không có bàn, tủ, giá, kệ, thiết bị, dụng cụ đáp ứng theo quy định của pháp luật để bày bán thức ăn.
Thức ăn không được che đậy ngăn chặn bụi bẩn, có côn trùng, động vật gây hại xâm nhập. Không sử dụng găng tay khi tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm chín, thức ăn ngay.
Mức phạt nặng hơn 2 – 6 triệu đồng với nhiều hành vi trong đó có sử dụng dụng cụ chế biến, ăn uống, vật liệu bao gói, chứa đựng tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm không bảo đảm an toàn thực phẩm theo quy định của pháp luật.
Sử dụng phụ gia thực phẩm được sang chia, san chiết không phù hợp quy định của pháp luật để chế biến thức ăn. Sử dụng nước không bảo đảm vệ sinh để chế biến thức ăn, để vệ sinh trang thiết bị, dụng cụ phục vụ chế biến, ăn uống.
Thông tin được TS Vương Ánh Dương, Phó Cục trưởng Cục Quản lý Khám, chữa bệnh (Bộ Y tế), cho biết tại Hội thảo khoa học quốc tế về giác mạc sinh học, do Hội Nhãn khoa Việt Nam phối hợp với Công ty VGCT thuộc Tập đoàn CT Group, tổ chức hôm 4/4 tại Hà Nội.
TS Dương cho hay bệnh lý về giác mạc là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây mù lòa mà có thể điều trị được, khôi phục được thị lực của người bệnh bằng phương pháp can thiệp ghép giác mạc. Tại Việt Nam, việc lấy - ghép giác mạc được thực hiện từ năm 2007, đến nay đã có hơn 3.000 người được ghép.
Hiện, ước tính Việt Nam có tới trên 500.000 người bị mù do bệnh lý giác mạc và có nhu cầu cần ghép giác mạc. Tại Bệnh viện Mắt Trung ương con số chờ ghép cũng lên tới trên nghìn trường hợp. Trong bối cảnh này, các bệnh viện, cơ sở khám bệnh, chữa bệnh chuyên khoa mắt đã thành lập được một số ngân hàng giác mạc, vận động hiến tặng giác mạc từ người cho chết não. Song, nguồn hiến còn rất hạn chế so với nhu cầu, khiến nhiều người bệnh phải chờ đợi kéo dài, thậm chí mất cơ hội điều trị. Như tại Bệnh viện Mắt Trung ương, năm 2025 có 94 người hiến, thu nhận được 188 giác mạc, và sử dụng ghép được 180 ca.
"Lượng bệnh nhân bị mù do bệnh lý giác mạc tích lũy và tăng dần theo thời gian, song nguồn giác mạc cung cấp không đủ so với nhu cầu, hiện nay phụ thuộc chủ yếu vào nguồn từ người hiến trong nước còn hạn chế", PGS. TS. Lê Xuân Cung, khoa Giác mạc, Bệnh viện Mắt Trung Ương nói, thêm rằng nhiều trường hợp cần phải ghép cấp cứu để bảo tồn nhãn cầu (loét giác mạc thủng và dọa thủng, nhiễm trùng nặng không kiểm soát được bằng thuốc) nhưng giác mạc người hiến không có sẵn nên phải bỏ nhãn cầu.
Bên cạnh đó, không ít trường hợp bệnh lý nặng như bỏng mắt, tổn thương bề mặt nhãn cầu phức tạp hoặc thất bại ghép nhiều lần khiến phương pháp ghép truyền thống không còn là giải pháp tối ưu. Chính vì vậy, việc tìm kiếm các giải pháp thay thế đang trở thành xu hướng tất yếu của nhãn khoa hiện đại.
Trên thế giới, nhiều hướng tiếp cận mới đã và đang được nghiên cứu, ứng dụng như giác mạc nhân tạo, vật liệu sinh học... Những tiến bộ này mở ra hy vọng mới cho nhóm bệnh nhân trước đây gần như không còn lựa chọn điều trị hiệu quả, giúp chủ động nguồn vật liệu thay thế, nâng cao khả năng tiếp cận điều trị cho người bệnh.
GS Tôn Thị Kim Thanh, Chủ tịch Hội Nhãn khoa Việt Nam, cho hay giác mạc sinh học là một phát minh mới, đồng thời là một loại vật liệu y sinh tiên tiến, góp phần mở rộng đáng kể các lựa chọn vật liệu thay thế trong điều trị bệnh lý giác mạc. Việc phát triển và ứng dụng loại vật liệu này không chỉ mang ý nghĩa về mặt công nghệ, mà còn giúp từng bước chủ động hơn trong việc thay thế giác mạc người trong thực tiễn lâm sàng, đặc biệt trong bối cảnh nguồn giác mạc hiến tặng hiện vẫn còn nhiều hạn chế.
Tiến sĩ Lê Thị Hương Giang, Trưởng khoa Tiết chế Dinh dưỡng - Bệnh viện 19-8 (Bộ Công An), cho biết ướp thịt từ tối hôm trước để sáng hôm sau chế biến là thói quen rất phổ biến trong nhiều gia đình, giúp món ăn đậm đà hơn, tiết kiệm thời gian nấu nướng. Tuy nhiên, dưới góc độ an toàn thực phẩm, thịt ướp qua đêm chỉ thực sự an toàn khi được bảo quản đúng cách.
"Nếu để sai nhiệt độ hoặc thao tác không đảm bảo vệ sinh, món ăn tưởng tiện lợi lại có thể trở thành nguồn gây ngộ độc thực phẩm", tiến sĩ nói.
Đặc biệt, nhiều người có thói quen ướp thịt rồi để ngoài nhiệt độ phòng vài giờ cho "ngấm", để thịt trong tủ lạnh nhưng không đậy kín. Nhiều trường hợp còn nhồi quá nhiều thực phẩm khiến tủ lạnh không đủ lạnh, dùng chung dao, thớt cho thực phẩm sống và chín.
"Đây mới là nguyên nhân chính làm tăng nguy cơ mất an toàn thực phẩm", tiến sĩ khuyến cáo.
Thịt tươi sống là môi trường giàu protein và độ ẩm, tạo điều kiện rất thuận lợi cho vi sinh vật phát triển. Khi thịt được cắt nhỏ, thêm gia vị như hành, tỏi, đường, nước mắm..., diện tích tiếp xúc tăng lên, đồng thời cung cấp thêm "nguồn dinh dưỡng" cho vi khuẩn sinh sôi nếu bảo quản không đúng.
Theo WHO, khoảng nhiệt độ từ 5°C–60°C được gọi là "vùng nguy hiểm", nơi vi khuẩn phát triển rất nhanh. Trong điều kiện thuận lợi, số lượng vi khuẩn có thể tăng gấp đôi chỉ sau khoảng 20 phút. Các tác nhân thường gặp trong thịt sống gồm như Salmonella, E.coli, Listeria monocytogenes, Staphylococcus aureus. Những vi khuẩn này có thể gây đau bụng, tiêu chảy, nôn, sốt, thậm chí nhiễm trùng nặng ở trẻ nhỏ, người cao tuổi, phụ nữ mang thai và người suy giảm miễn dịch.
Để món ăn vừa ngon vừa đảm bảo sức khỏe, sau khi ướp phải cho ngay vào ngăn mát ≤5°C. Dùng hộp kín hoặc bọc kín thực phẩm. Nên sử dụng trong vòng 12–24 giờ. Nếu chưa dùng ngay nên cấp đông sớm.
Không để thịt sống gần thực phẩm ăn liền. Nấu chín kỹ. Không nhồi nhét thực phẩm quá nhiều trong tủ lạnh. "Chỉ một thao tác vệ sinh sai cũng có thể khiến món ăn trở thành nguy cơ cho sức khỏe cả gia đình", tiến sĩ nói.
Trong thông báo phát đi ngày 2/4, CPSC chỉ rõ mẫu chảo xào không gỉ Granitestone Diamond Pro Blue chứa lỗi kỹ thuật tại phần vít nối tay cầm. Khi thiết bị tiếp xúc với nhiệt độ cao, nắp kim loại trên ốc vít dễ dàng bung và bắn mạnh ra xung quanh. Nhà sản xuất đã tiếp nhận 98 phản ánh về tình trạng này, trong đó một khách hàng chịu vết bầm tím và bỏng do linh kiện văng trúng.
Hãng E Mishan & Sons phân phối dòng dụng cụ nhà bếp này theo bộ gồm hai chiếc có kích thước 25,4 cm và 29,2 cm mang mã vạch 0-80313-08131-6 với giá 40 USD (khoảng một triệu đồng). Các hệ thống bán lẻ lớn tại Mỹ như Costco cùng hai nền tảng thương mại điện tử Walmart, Amazon đã tung lượng hàng trên ra thị trường từ tháng 8/2021 đến tháng 2/2026.
Cơ quan chức năng Mỹ khuyến cáo người dân lập tức ngừng sử dụng mẫu sản phẩm nói trên. Người mua cần chủ động liên hệ trực tiếp công ty E Mishan & Sons để hãng hướng dẫn thủ tục hoàn tiền.
