Mỹ thu hồi hơn 700.000 chảo xào do nguy cơ gây bỏng cho người dùng

Nhiều người đã biết tới dị ứng hải sản, song, dị ứng vỏ hải sản lại là một “câu chuyện” khác. Bác sĩ chuyên khoa 1 Nguyễn Thanh Tâm, Khoa Nội tổng hợp, Bệnh viện đa khoa An Sinh (TP.HCM), cho biết dị ứng động vật có vỏ xuất phát từ protein tropomyosin, trong khi dị ứng hải sản thường do các protein khác như parvalbumin. Dị ứng vỏ hải sản thường nguy hiểm hơn, khởi phát mạnh hơn và có xu hướng kéo dài suốt đời, thường phát triển ở tuổi trưởng thành.

“Dị ứng vỏ hải sản là phản ứng hệ miễn dịch với các loại protein (chủ yếu là tropomyosin) có trong động vật giáp xác và nhuyễn thể. Thực chất, người bệnh dị ứng với phần thịt ẩn dưới vỏ hoặc các chất có trên vỏ. Đây là một trong những dạng dị ứng thực phẩm cực kỳ nguy hiểm vì diễn biến rất nhanh, có thể xảy ra ngay sau khi ăn hoặc chỉ vài phút sau khi ngửi, tiếp xúc. Khi này, người mắc có nguy cơ bị sốc phản vệ, gây tụt huyết áp, suy hô hấp, hôn mê. Nếu không được cấp cứu kịp thời thậm chí có nguy cơ tử vong”, bác sĩ Thanh Tâm nói.

Triệu chứng của dị ứng vỏ hải sản có thể bùng phát ở nhiều nơi trên cơ thể như:

Trên da: Nổi mề đay, phát ban ngứa ngáy dữ dội; sưng phù môi, mặt, lưỡi hoặc cổ họng.

Hệ tiêu hóa: Đau bụng, buồn nôn, nôn, tiêu chảy.

Đường hô hấp: Hắt hơi, sổ mũi, khó thở, thở khò khè, co thắt thanh quản.

Theo bác sĩ Thanh Tâm, dị ứng hải sản và ngộ độc hải sản là 2 tình trạng dễ bị nhầm lẫn. Dị ứng hải sản xảy ra do cơ địa, khi hệ miễn dịch phản ứng bất thường với các protein trong hải sản. Trong khi đó, ngộ độc hải sản là do yếu tố ngoại cảnh, chẳng hạn thực phẩm bị nhiễm vi khuẩn, virus hoặc chứa độc tố.

Về thời gian khởi phát, dị ứng thường xuất hiện rất nhanh, chỉ trong vài phút đến khoảng 2 giờ sau khi ăn. Ngược lại, ngộ độc hải sản có thể xuất hiện muộn hơn, từ vài giờ đến vài ngày.

Dấu hiệu nhận biết của dị ứng hải sản chủ yếu là phát ban, ngứa, nổi mề đay, sưng môi, sưng mặt hoặc sưng phù. Trong khi đó, ngộ độc hải sản thường gây buồn nôn, nôn, đau bụng, tiêu chảy và có thể kèm sốt.

Một điểm khác biệt quan trọng là tính chất xảy ra của bệnh. Dị ứng hải sản chỉ xuất hiện ở những người có cơ địa dị ứng, nên dù cùng ăn một món ăn, không phải ai cũng bị. Ngược lại, nếu hải sản bị nhiễm độc hoặc nhiễm khuẩn, nhiều người cùng ăn một loại thực phẩm có thể cùng xuất hiện triệu chứng ngộ độc.

Từ đó, bác sĩ Thanh Tâm chỉ ra các cách xử trí khi người dân phát hiện dị ứng sau khi ăn hải sản. Có 2 trường hợp như sau:

Dị ứng mức độ nhẹ: Nổi mề đay, ngứa, phát ban

Làm sạch dị nguyên: Ngưng ngay việc ăn hải sản, uống nhiều nước ấm để hỗ trợ đào thải độc tố hoặc móc họng gây nôn nếu mới vừa ăn để đẩy phần thức ăn chưa tiêu hóa ra ngoài

Giảm ngứa tại chỗ: Dùng khăn lạnh thấm nước mát/nước lạnh chườm lên vùng da nổi ban để làm dịu, giam sưng và bớt cảm giác châm chích. Không gãi ngứa để tránh trầy xước, nhiễm trùng da

Sử dụng thuốc: Dùng thuốc kháng histamin dạng uống mang theo theo đúng liều lượng chỉ dẫn để chặn phản ứng dị ứng.

Khi dị ứng tiến triển nặng (sốc phản vệ): Khó thở, tức ngực, phù nề mặt môi lưỡi, đau bụng dữ dội, ngất xỉu…

Khi này, mọi người cần nhờ người hỗ trợ liên hệ cơ sở y tế địa phương hoặc lực lượng cứu hộ gần nhất vì tình trạng đã trở nặng.

Tin Gốc: Thanh Niên

Đây là một trong những nội dung trọng tâm tại Kế hoạch hành động thực hiện chỉ thị số 52-CT/TW ngày 3-10-2025 của Ban Bí thư về thực hiện bảo hiểm y tế (BHYT) toàn dân trong giai đoạn mới, vừa được Phó thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà ký ban hành.

Kế hoạch hành động nhằm hiện thực hóa mục tiêu đến năm 2026 đạt trên 95,5% dân số tham gia BHYT và tiến tới bao phủ BHYT toàn dân vào năm 2030, nâng cao quyền lợi người tham gia, giảm tỉ lệ chi tiền túi khi khám chữa bệnh và tăng khả năng tiếp cận các phương pháp điều trị tiên tiến.

Theo kế hoạch hành động, BHYT sẽ từng bước tăng tỉ lệ và mức thanh toán đối với nhiều dịch vụ y tế thiết yếu, đặc biệt là các hoạt động dự phòng và phát hiện sớm bệnh tật. Một số nội dung mới đáng chú ý gồm mở rộng chi trả cho dịch vụ phòng bệnh, khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc theo yêu cầu chuyên môn, tư vấn dinh dưỡng và quản lý bệnh mạn tính.

Chính phủ cũng đặt mục tiêu xây dựng cơ chế hỗ trợ trực tiếp cho người tham gia BHYT khi sử dụng dịch vụ y tế, nhất là hộ nghèo, cận nghèo, người hưởng chính sách xã hội. Một số chương trình hỗ trợ giảm chi phí cùng chi trả sẽ được nghiên cứu triển khai thí điểm trong thời gian tới.

Kế hoạch cũng yêu cầu rà soát, sửa đổi các quy định liên quan đến danh mục thuốc, thiết bị y tế, dịch vụ kỹ thuật thuộc phạm vi được hưởng của người tham gia BHYT theo hướng phù hợp với thực tiễn điều trị và khả năng cân đối của quỹ BHYT.

Theo bà Trần Thị Trang - Vụ trưởng Vụ Bảo hiểm tế (Bộ Y tế), thuốc hiện vẫn chiếm tỉ trọng lớn nhất trong tổng chi khám chữa bệnh BHYT. Năm 2023, con số này tăng lên 45,841 nghìn tỉ đồng, tương đương 32,82%. Đến năm 2024, chi phí thuốc tiếp tục tăng lên 50,784 nghìn tỉ đồng, dù tỉ trọng giảm còn 31,22%.

Hiện việc thanh toán thuốc BHYT được thực hiện theo danh mục quy định tại thông tư số 20/2022, gồm 1.037 hoạt chất thuốc hóa dược và sinh phẩm, chia thành 27 nhóm lớn cùng 59 thuốc phóng xạ và chất đánh dấu phục vụ chẩn đoán, điều trị.

Tuy nhiên, phần lớn danh mục thuốc BHYT hiện nay vẫn được xây dựng trên nền tảng danh mục từ 2018. Trong khi đó, khoa học dược phẩm phát triển rất nhanh với nhiều thuốc phát minh mới trong điều trị ung thư, bệnh hiếm và bệnh mạn tính có hiệu quả điều trị cao nhưng chi phí lớn.

Để đáp ứng nhu cầu điều trị thực tế, Bộ Y tế đang hoàn thiện dự thảo sửa đổi thông tư 20/2022 theo hướng mở rộng danh mục thuốc được BHYT chi trả, bổ sung 84 thuốc hóa dược và sinh phẩm mới, trong đó có nhiều thuốc điều trị đặc hiệu chi phí cao nhưng mang lại hiệu quả vượt trội.

"Có 30 thuốc điều trị ung thư dự kiến được bổ sung, chiếm khoảng 35,7% tổng số thuốc mới. Đây chủ yếu là các thuốc điều trị đích, thuốc miễn dịch và kháng thể đơn dòng thế hệ mới. Ngoài ra, dự thảo còn bổ sung 24 thuốc điều trị bệnh mạn tính như tim mạch, đái tháo đường, bệnh hô hấp và rối loạn tâm thần, đồng thời đưa thêm 18 thuốc điều trị bệnh hiếm vào danh mục chi trả", bà Trang nêu.

TS.BS Đặng Huy Quốc Thịnh, nguyên Phó giám đốc Bệnh viện Ung bướu TP.HCM, cho biết việc mở rộng phạm vi chi trả cho các thuốc điều trị ung thư thế hệ mới được xem là một tín hiệu rất tích cực đối với cả bệnh nhân lẫn bác sĩ điều trị.

Theo bác sĩ Thịnh, trước đây nhiều loại thuốc điều trị ung thư chi phí cao chưa được BHYT chi trả nên có trường hợp bệnh nhân buộc phải từ bỏ điều trị hoặc tìm đến những loại thuốc trôi nổi, không rõ nguồn gốc tại một số phòng khám tư nhân.

Thực tế này tiềm ẩn nhiều rủi ro vì bệnh nhân khó kiểm chứng được thuốc thật hay giả. Gần đây truyền thông quốc tế cũng đã đưa tin về việc phát hiện các đường dây sản xuất thuốc giả, trong đó có cả thuốc điều trị ung thư. Vì vậy, khi BHYT hỗ trợ chi trả cho thuốc chính thống, người bệnh sẽ yên tâm điều trị tại bệnh viện hơn, đồng thời giảm nguy cơ sử dụng thuốc kém chất lượng.

Tuy nhiên, bên cạnh niềm vui đó TS Thịnh cũng nhấn mạnh trách nhiệm của đội ngũ bác sĩ trong việc sử dụng thuốc đúng chỉ định và theo dõi sát hiệu quả điều trị. Các loại thuốc này có chi phí rất cao nên cần được chỉ định đúng đối tượng, đánh giá thường xuyên và ngưng sử dụng khi không còn hiệu quả, nhằm tránh lãng phí nguồn quỹ BHYT.

Theo bác sĩ Nguyễn Duy Anh - chuyên khoa ung bướu, điều trị ung thư hiện nay là điều trị đa mô thức, kết hợp nhiều phương pháp như phẫu thuật, hóa trị, xạ trị, liệu pháp sinh học và thuốc điều trị đích. Những tiến bộ này giúp kéo dài thời gian sống cho bệnh nhân nhưng cũng khiến chi phí điều trị tăng mạnh.

Bên cạnh bổ sung thuốc mới, dự thảo thông tư cũng đề xuất sửa đổi điều kiện và tỉ lệ thanh toán đối với 52 thuốc đã có trong danh mục hiện hành nhằm mở rộng cơ hội tiếp cận điều trị và giảm mức đồng chi trả cho người bệnh.

Bà Trang cũng cho hay dự kiến trong quý 2 năm nay, Bộ Y tế sẽ ban hành danh mục này. Dù BHYT chỉ chi trả một phần, việc đưa các thuốc điều trị ung thư thế hệ mới vào danh mục vẫn mang ý nghĩa rất lớn đối với người bệnh.

"Đây là nhóm thuốc có hiệu quả điều trị cao nhưng rất đắt đỏ. Việc BHYT hỗ trợ ở mức đồng chi trả 30-70% cũng giúp giảm đáng kể áp lực tài chính và tăng khả năng tiếp cận điều trị", bà Trang nói.

Nếu trước đây khám sức khỏe định kỳ không được BHYT chi trả thì từ ngày 1-7-2026, người dân trên cả nước sẽ chính thức được quỹ BHYT chi trả chi phí khám sức khỏe định kỳ và khám sàng lọc miễn phí theo lộ trình và khả năng cân đối của quỹ. Quy định này nằm trong Luật Phòng bệnh, được Quốc hội biểu quyết thông qua tháng 12-2025.

Việc khám định kỳ giúp phát hiện sớm các bệnh không lây nhiễm phổ biến như tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn chuyển hóa, ung thư... Qua đó tăng khả năng điều trị hiệu quả, giảm thiểu biến chứng và chi phí điều trị về lâu dài. Đây được xem là giải pháp bền vững nhằm giảm gánh nặng chi phí y tế cho cả người dân và hệ thống BHYT.

Chia sẻ về việc chuẩn bị khám sức khỏe miễn phí cho người dân, TS Hà Anh Đức - Cục trưởng Cục Quản lý khám chữa bệnh, Bộ Y tế - cho biết đến nay bộ đã xây dựng các hướng dẫn chuyên môn để bảo đảm việc thực hiện thống nhất trên toàn quốc.

Dự kiến kinh phí để tổ chức triển khai khám sức khỏe định kỳ miễn phí cho người dân được xác định nhiều nguồn, trong đó có BHYT.

"Các địa phương sẽ xây dựng chương trình cụ thể trên tinh thần thăm khám cho người dân ngay tại cơ sở y tế gần nhất, đó là trạm y tế. Hiện nay các trạm y tế đủ điều kiện triển khai việc này.

Trường hợp không đủ điều kiện, trạm sẽ được hỗ trợ về mặt chuyên môn và nhân lực để triển khai việc khám sức khỏe định kỳ miễn phí cho người dân ngay tại tuyến y tế ban đầu", TS Đức chia sẻ.

Cũng theo ông Đức, đối tượng cần được ưu tiên nhất khám sức khỏe định kỳ hiện nay là nhóm chưa tham gia BHYT. Cả nước còn khoảng 5% dân số chưa tham gia, tương đương hơn 5 triệu người chưa có thẻ BHYT, trong đó có người chưa bao giờ được đi khám sức khỏe.

Vì vậy đây là nhóm ưu tiên nhất khi bắt đầu triển khai khám sức khỏe định kỳ cho người dân. Những đối tượng khác như gia đình chính sách, người có công cũng sẽ được ưu tiên.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Trên thực tế, bưởi vẫn có thể làm đường huyết tăng sau khi ăn. Thế nhưng, nếu ăn với lượng hợp lý, mức tăng thường không quá cao, theo chuyên trang Eating Well (Mỹ).

Trong 100 gram bưởi tươi chứa khoảng 38 - 42 calo, khoảng 9 - 10 gram đường bột. Trong đó có khoảng 6 - 7 g đường tự nhiên và khoảng 1 - 1,5 g chất xơ. So với nhiều loại trái cây có vị ngọt đậm đà như xoài chín, nho hoặc sầu riêng, lượng đường bột trong bưởi thấp hơn đáng kể.

Những yếu tố trên giúp bưởi trở thành lựa chọn phù hợp cho những người muốn kiểm soát đường huyết. Tuy nhiên, cách ăn cũng rất quan trọng. Nếu ăn bưởi nguyên múi, cơ thể vẫn nhận được lượng chất xơ tự nhiên. Chất xơ khi vào ruột sẽ giúp làm chậm hấp thu đường glucose vào máu. Ngược lại, nếu uống nước ép bưởi, phần lớn chất xơ bị loại bỏ, khiến đường được hấp thu nhanh hơn và dễ làm đường huyết tăng nhanh hơn.

Nhiều người thường dựa vào chỉ số đường huyết (GI) để đánh giá thực phẩm có làm tăng đường huyết hay không. Tuy nhiên, chỉ số này chưa phản ánh đầy đủ tác động thực tế.

Một nghiên cứu công bố trên chuyên san Current Medical Science cho thấy dù một số giống bưởi có chỉ số GI tương đối cao nhưng nếu ăn mức vừa phải, chẳng hạn khoảng 100 gram, thì không gây ảnh hưởng xấu đến đường huyết. Đây là mức ít có khả năng gây tăng đường huyết mạnh ở người mắc tiểu đường loại 2.

Nói cách khác, ăn một vài múi bưởi sau bữa ăn cân bằng thường không gây biến động lớn về đường huyết. Nhưng nếu ăn quá nhiều trong một lần hoặc kết hợp với các món nhiều đường khác, tác động lên đường huyết có thể sẽ khác.

Ngoài ra, bưởi còn chứa các chất chống ô xy hóa như naringin và naringenin. Chúng có tác dụng giảm căng thẳng ô xy hóa, giảm viêm mức độ thấp và cải thiện chuyển hóa

Với người khỏe mạnh hoặc đang cần kiểm soát đường huyết, cách ăn hợp lý là ưu tiên bưởi tươi nguyên múi thay vì nước ép. Khẩu phần vừa phải, chẳng hạn khoảng 100 - 200 gram mỗi lần.

Bên cạnh đó, nên kết hợp bưởi trong một chế độ ăn cân bằng với đủ protein, chất béo lành mạnh và rau xanh, theo Eating Well.

Tin Gốc: Thanh Niên