Bên bờ ruộng, gió xào xạc trên những đọt lúa xanh mướt, câu chuyện của nhà khoa học “hai lúa” Hồ Quang Cua tuôn trào, hào sảng đậm chất nông dân. Ông chia sẻ từ bí quyết giữ phong độ bền bỉ cho hạt gạo ST25 ngon nhất thế giới đến quyết định táo bạo đem “lọ lem” lúa vụ hè thu đi thi và giành ngôi quán quân. Độc đáo hơn là chuyện về những tín hiệu từ trùn (một loài giun đất nhỏ bé – PV) trên cánh đồng làm ra hạt gạo 3 lần đoạt giải ngon nhất thế giới…
Với nông dân miền Tây và cả cánh thương lái, xưa nay lúa vụ hè thu vẫn bị xếp “chiếu dưới”. Mưa nhiều, thiếu nắng khiến hạt gạo thường xỉn màu, kém thơm, khó sánh bằng vụ chính đông xuân.
Ấy vậy mà lần “mang chuông đi đánh xứ người” năm vừa rồi, ông Cua khiến tất cả ngỡ ngàng khi chọn gạo ST25 vụ hè thu để tranh vị trí ngon nhất thế giới năm 2025.
Càng “sốc” hơn khi trưa 9.11.2025, tin vui từ Phnom Penh (Campuchia) bay về: Gạo ST25 của Việt Nam đã lần thứ 3 bước lên ngôi vị cao nhất tại Hội nghị Thương mại Lúa gạo toàn cầu.
Kết quả này cũng khiến người ta không khỏi tò mò làm thế nào để gạo ST25 giữ được phong độ bền bỉ đến vậy? Vì sao ông Cua lại chọn gạo “chiếu dưới” đi thi?
“Cha đẻ” ST25 cười sảng khoái: “Thực chất đó là thành quả của quy trình canh tác an toàn kết hợp công nghệ vi sinh”. Bí quyết nằm ở việc sử dụng chế phẩm sinh học tạo vi khuẩn đối kháng ngay ngoài đồng để diệt khuẩn, cộng với kỹ thuật sấy lúa ngay sau thu hoạch để triệt tiêu độ ẩm, ngăn chặn vi khuẩn gây mùi phát triển.
Chính quy trình này đã giúp gạo ST25 hè thu không chỉ trắng bóc mà còn thăng hạng chất lượng. Còn về hương thơm, ông Cua hóm hỉnh kể: “Người ta nói ông Cua không biết bỏ chất gì mà cơm nấu xong, đóng cửa nhà đi vắng 3 ngày về mở nắp nồi vẫn thấy thơm”. Vậy là không chỉ ngoại quan hạt gạo hè thu được cải thiện mà khả năng giữ mùi hương, vốn là điểm yếu cố hữu của lúa mùa mưa cũng được khắc phục hoàn hảo. “Tuy vậy chứ trước khi quyết định đem ST25 hè thu đi thi, chúng tôi đã phải lập một hội đồng đánh giá nội bộ. Chỉ khi chất lượng cơm thơm, dẻo, hạt thon dài cho cảm giác ăn ngon vượt trên cả mong đợi thì mới được chọn. Khi ấy, quy trình canh tác với vi sinh cũng xem như thành công”, ông Cua cho hay.
Trở lại căn nhà lá đơn sơ cạnh ao cá ở trại nghiên cứu, ông Cua tiết lộ một trong những điều ông tâm đắc nhất để duy trì đẳng cấp gạo ST25 là sự xuất hiện của những con trùn. Ông khẳng định: “Trùn sinh sôi đông đảo trong ruộng lúa ngập nước là tín hiệu cao nhất của nông nghiệp tuần hoàn”. Đó cũng là “chứng thư thẩm định” cao nhất cho nền nông nghiệp an toàn.
Theo ông, cây lúa cũng như con người, lúa khỏe thì khó bị bệnh; người khỏe thì sức đề kháng tốt; đang khỏe thì chẳng ai uống thuốc bao giờ. Cầm bức hình chụp những con trùn, ông Cua nói: “Muốn lúa phát triển mạnh, chất lượng an toàn chính là nhờ những sinh vật như trùn. Mà muốn có trùn thì đừng phun thuốc độc giết nó, phải nuôi nó. Và để trùn sinh sôi đều trên diện tích rộng như đã thấy cần cả một quá trình. Ở đây, chúng tôi đã mất 3 năm, 6 vụ kiên trì canh tác không hóa chất và chỉ dùng phân bón hữu cơ thật”.
Thú vị là trong cách lý giải của ông Cua, nông nghiệp tuần hoàn đơn giản là sự xoay vòng. Sau vụ lúa, rơm rạ được xới lên, ông cho phun nấm sinh học trichoderma để đẩy nhanh quá trình phân hủy, biến gốc rạ thành mùn. Lớp mùn ấy trở thành “bàn tiệc” thịnh soạn cho loài trùn. Bầy trùn ăn no, sinh sôi và đào hang làm tổ. “Quá trình canh tác, thi thoảng mình rút nước khô mặt ruộng, trùn sẽ trồi lên mặt đất để thở. Chúng vô tình tạo ra hàng tỉ miệng hang li ti giúp rễ lúa hấp thụ ô xy, đâm sâu và phát triển mạnh mẽ. Mà lúa khỏe thì không phải xài thuốc và gạo làm ra mới thực sự an toàn”. Vòng tuần hoàn đó cũng chính là sự khác biệt để duy trì phong độ và tạo ra loại gạo ST25 thượng hạng trên thị trường.
Theo ông Jeremy Zwinger, Chủ tịch kiêm CEO Tổ chức The Rice Trader (đơn vị tổ chức cuộc thi Gạo ngon nhất thế giới), chiến thắng lần thứ 3 của gạo ST25 năm 2025 là cột mốc trọng đại tiếp nối các chiến thắng trước đó vào năm 2019, 2023; đồng thời khẳng định danh tiếng quốc tế của hạt gạo Việt Nam.
Thành quả này cũng một lần nữa đền đáp xứng đáng công sức, sự kiên trì đổi mới để gìn giữ đẳng cấp cho gạo ST25 của kỹ sư Hồ Quang Cua và các cộng sự. Bởi lẽ hơn ai hết, họ là những người nhìn thấu quy luật: sinh vật luôn có xu hướng tự thoái hóa để sinh tồn. Với cây lúa, đó chính là sự đánh đổi để tồn tại khi môi trường luôn có sự biến đổi. Vì vậy, để giữ phong độ cho gạo ST25 ngon như thuở ban đầu thì mọi điều kiện từ giống cho đến canh tác phải chuẩn mực như ban đầu. “Hay nói thực dụng là mình không làm đủ chuẩn thì mai mốt làm sao bán giống cho người ta, làm sao để người tiêu dùng có được chén cơm đúng vị. Và quan trọng hơn, đó là lương tâm nghề nghiệp, mình đã tạo ra thì phải giữ dù tốn kém rất nhiều”, ông Cua chia sẻ.
“Cha đẻ” ST25 cũng phân định rõ vai trò của mình – một doanh nghiệp tư nhân làm thật, ăn thật, không có nhiệm vụ phải mời chào ai đi theo mình nhưng luôn sẵn lòng hỗ trợ để nông dân canh tác hiệu quả hơn.
Theo quy luật “hữu xạ tự nhiên hương”, khi ST25 trở thành thương hiệu quốc gia, lợi ích đã lan tỏa rộng rãi cho cả chuỗi sản xuất lúa gạo, từ giống lúa, độ ổn định của năng suất, giá bán, thu nhập cho nông dân, doanh nghiệp… Đến nay, vượt khỏi phạm vi Đồng bằng sông Cửu Long, giống ST25 của ông Cua đã phủ xanh các cánh đồng cả nước với hơn 200 ngàn ha, mang lại thu nhập ổn định hơn cho nông dân.
Còn với ông Cua, điều tâm đắc nhất giờ đây là “chứng thư” từ loài trùn, là những lỗ hang chi chít trên mặt ruộng. Ông bảo đó không chỉ là tín hiệu cao nhất của nền nông nghiệp tuần hoàn, giúp ST25 giữ vững phong độ mà còn là giá trị của một nền sản xuất bền vững, nơi sự tử tế với thiên nhiên sẽ luôn được đền đáp xứng đáng.
Đầu tiên là dự án khu dân cư đa hợp Lô C12B - 2 gồm 12 căn hộ, 18 cửa hàng (6 tầng + 1 hầm). Dự án thuộc tổng thể Dự án Bình Thuận của Công ty Phú Mỹ Hưng đã được UBND TP.HCM cấp sổ hồng cho dự án, thời hạn sử dụng đất 50 năm đến ngày 19.5.2043. Chủ đầu tư cũng đã hoàn thành nghĩa vụ tài chính với số tiền hơn 45 tỉ đồng.
Dự án thứ 2 là khu dân cư đa hợp Lô S4 - 3 tại phường Tân Mỹ gồm 242 căn hộ, 18 cửa hàng (15 tầng không bao gồm tầng tum - kỹ thuật và một tầng hầm). Dự án đã được cấp sổ hồng với diện tích 4.630 m2, thời hạn sử dụng đất 50 năm đến ngày 19.5.2043.
Dự án được nghiệm thu và đưa vào sử dụng năm 2022 và đã hoàn thành nghĩa vụ tài chính với số tiền gần 56 tỉ đồng.
Dự án thứ 3 là khu dân cư đa hợp lô C17 - 2 gồm 19 căn hộ, 19 cửa hàng (5 tầng + 1 hầm). Dự án được cấp giấy phép xây dựng vào tháng 3.2024 đến năm 2025 được nghiệm thu đủ điều kiện đưa vào sử dụng. Chủ đầu tư cũng đã hoàn thành nghĩa vụ với nhà nước, với số tiền hơn 50 tỉ đồng.
Dự án thứ 4 là khu dân cư đa hợp Lô CR8 - 2B gồm 76 căn hộ, 9 cửa hàng (15 tầng + 1 hầm). Dự án cũng đã được Sở Nông nghiệp và Môi trường cấp sổ hồng cho Công ty TNHH Phát triển Phú Mỹ Hưng, với diện tích 2.643,6 m2, thời hạn sử dụng đất 50 năm đến ngày 19.5.2043.
Dự án đã hoàn thành nghĩa vụ tài chính với số tiền hơn 28 tỉ đồng và năm 2023 dự án đã được nghiệm thu và đưa vào sử dụng.
Sau khi nghe các bên báo cáo, ông Nguyễn Toàn Thắng, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường, Tổ trưởng Tổ công tác 1645 đã đồng ý cấp sổ hồng cho người mua nhà tại bốn dự án trên.
Theo thông tin từ Sở Xây dựng TP.HCM, tuyến buýt sông số 1 (Bạch Đằng - Linh Đông) đã được đưa vào khai thác từ năm 2017 và tiếp tục duy trì hoạt động ổn định, với lượng hành khách tăng đều qua các năm.
Đối với tuyến buýt sông số 2 (Bạch Đằng - Lò Gốm), Sở Xây dựng đang phối hợp với nhà đầu tư chuẩn bị các điều kiện cần thiết để triển khai xây dựng và đưa vào vận hành trong giai đoạn 2026 - 2027, sau khi các dự án hạ tầng liên quan đang thi công trên tuyến hoàn thành.
Song song, thành phố đang nghiên cứu, kêu gọi đầu tư theo hình thức PPP đối với các tuyến mới như tuyến Bạch Đằng - Phú Mỹ Hưng, tuyến Bạch Đằng - Mũi Đèn Đỏ - SwanBay, tuyến Bạch Đằng - Rạch Chiếc - phân khu phía đông VinCity, tuyến Sông Vàm Thuật - kênh Tham Lương và tuyến kết nối với Thủ Dầu Một nhằm từng bước hình thành mạng lưới giao thông đường thủy liên thông, kết nối trung tâm Thành phố với các khu đô thị mới cùng khu vực liên vùng.
Một số tuyến dự kiến bắt đầu triển khai trong giai đoạn từ nay đến 2027.
Ngoài ra, TP.HCM cũng đang rà soát quy hoạch hệ thống bến thủy nội địa, hoàn thiện cơ chế pháp lý, đầu tư hạ tầng kết nối và một số cơ chế, chính sách nhằm nâng cao hiệu quả khai thác vận tải hành khách công cộng bằng đường thủy trong thời gian tới.
Riêng về tuyến Bạch Đằng - Côn Đảo, Sở Xây dựng cho biết đây là tuyến vận tải hành khách cố định bằng đường thủy từ trung tâm TP.HCM ra đặc khu Côn Đảo được Sở chấp thuận cho Công ty TNHH Vận tải Hành khách Thành Thành Phát hoạt động từ 11.3.2025. Trong thời gian đầu khai thác, tuyến bước đầu đáp ứng nhu cầu đi lại và du lịch của người dân, tuy nhiên đến cuối tháng 8.2025 thì đơn vị vận hành tạm ngưng để nâng cấp phương tiện nhằm tăng sức chở.
Dự kiến, tuyến này sẽ hoạt động trở lại vào khoảng giữa tháng 6 tới đây bằng phương tiện Tàu Phú Quý Express 02 là tàu cao tốc vỏ hợp kim nhôm thiết kế ba thân (Trimaran) hiện đại, sức chở lên đến 527 hành khách (so với 374 hành khách của phương tiện trước đây), góp phần nâng cao năng lực vận chuyển và chất lượng phục vụ hành khách.
Theo định hướng phát triển giao thông thủy của TP.HCM, thành phố đang tiếp tục nghiên cứu và triển khai nhiều tuyến giao thông thủy mới nhằm phát huy hiệu quả lợi thế sông nước, tăng cường kết nối liên vùng và thúc đẩy phát triển du lịch đường thủy.
Thời gian tới, thành phố sẽ tập trung nâng cấp hệ thống cảng, bến thủy như Bến Bạch Đằng, Hiệp Phước, các bến khu vực Nhà Bè và Cần Giờ; đầu tư các điểm dừng chân, dịch vụ du lịch ven sông; phát triển các sản phẩm du lịch sinh thái, văn hóa, ẩm thực và nghỉ dưỡng gắn với giao thông thủy nhằm nâng cao sức hút của loại hình du lịch đường sông.
"Định hướng lâu dài của thành phố là phát triển giao thông thủy không chỉ phục vụ vận tải hành khách mà còn trở thành động lực phát triển du lịch, kinh tế ven sông và giảm áp lực cho hạ tầng giao thông đường bộ, qua đó từng bước hình thành hệ sinh thái giao thông - du lịch đường thủy hiện đại, bền vững và mang bản sắc riêng của TP.HCM" - đại diện Sở Xây dựng thông tin thêm.
Phó Chủ tịch Thường trực UBND Thành phố Dương Đức Tuấn vừa ký Quyết định số 58/2026/QĐ-UBND về ban hành Quy định Đấu giá cho thuê đối với tài sản công là diện tích kinh doanh dịch vụ tại các nhà chung cư tái định cư, diện tích kinh doanh dịch vụ tại các nhà ở xã hội, diện tích kinh doanh dịch vụ do các Chủ đầu tư dự án nhà ở thương mại bàn giao lại cho UBND Thành phố.
Việc đấu giá cho thuê diện tích kinh doanh dịch vụ phải bảo đảm tính độc lập, công khai, khách quan, trung thực, công bằng, bảo vệ quyền và lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của các bên tham gia theo quy định tại Điều 6 Luật Đấu giá tài sản 2016 và Điều 1 Luật Đấu giá sửa đổi năm 2024.
Phạm vi áp dụng gồm mặt bằng dịch vụ tại các tòa nhà tái định cư, khu nhà ở xã hội và phần diện tích thương mại được các chủ đầu tư dự án nhà ở thương mại bàn giao lại cho UBND TP.
Quy định mới nhấn mạnh nguyên tắc tổ chức đấu giá phải bảo đảm tính minh bạch, độc lập, khách quan và công bằng, đồng thời bảo vệ quyền lợi hợp pháp của Nhà nước cũng như các tổ chức, cá nhân tham gia.
Một điểm đáng chú ý trong quy định lần này là cơ chế ưu tiên dành cho cư dân tái định cư. Với các diện tích kinh doanh dịch vụ tại chung cư tái định cư do UBND TP đại diện chủ sở hữu, đơn vị quản lý vận hành phải dành tối thiểu 1/3 quỹ diện tích thương mại để các hộ dân tái định cư có nhu cầu được tham gia thuê thông qua hình thức đấu giá.
Trong trường hợp đã tổ chức 2 phiên đấu giá nhưng không có hộ gia đình hoặc cá nhân thuộc diện tái định cư tham gia, phần diện tích này sẽ được đưa ra đấu giá mở rộng cùng với 2/3 diện tích kinh doanh còn lại của tòa nhà.
Nếu sau 2 lần tổ chức đấu giá mở rộng vẫn không tìm được bên thuê, đơn vị quản lý phải rà soát nguyên nhân, xây dựng phương án xử lý và báo cáo cơ quan cấp trên để xem xét giải quyết.
Trường hợp xác định nguyên nhân không có người đăng ký thuê diện tích kinh doanh do giá khởi điểm cho thuê cao, không còn phù hợp với giá trên thị trường thì đồng thời đơn vị quản lý thuê doanh nghiệp thẩm định giá xác định lại giá cho thuê diện tích kinh doanh, lấy ý kiến của các Sở ngành liên quan rồi gửi Sở Xây dựng để báo cáo UBND Thành phố.
