Vừa qua, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam chuyển từ đơn vị thuộc Chính phủ sang đơn vị sự nghiệp thuộc Ban Chấp hành Trung ương Đảng.
Trao đổi với Báo Thanh Niên, PGS-TS Vũ Tuấn Hưng, Viện trưởng Viện Khoa học xã hội vùng Nam bộ (thuộc Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam) nhìn nhận mô hình mới mở ra nhiều cơ hội mới để các đơn vị trực thuộc nâng tầm vị thế.
* Việc Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam chuyển đổi mô hình tổ chức tác động như thế nào đến Viện Khoa học xã hội vùng Nam bộ, thưa ông?
– PGS-TS Vũ Tuấn Hưng: Đây là một thay đổi mang tính hệ thống, do đó tác động đến toàn bộ đơn vị trực thuộc, trong đó có Viện Khoa học xã hội vùng Nam bộ.
Có thể nói, Viện Khoa học xã hội vùng Nam bộ đang bước vào một giai đoạn phát triển mới với vị thế được nâng cao rõ rệt.
Khi trực thuộc Ban Chấp hành Trung ương Đảng, các hoạt động nghiên cứu của viện không chỉ phục vụ yêu cầu phát triển vùng Nam bộ mà còn gắn trực tiếp với nhiệm vụ tham mưu chiến lược cho Đảng ở tầm quốc gia. Điều này vừa là cơ hội, vừa là trách nhiệm lớn.
* Trong bối cảnh đó, Viện Khoa học xã hội vùng Nam bộ sẽ định hình lại vai trò của mình ra sao?
– Chúng tôi sẽ mở rộng theo hướng vừa chuyên sâu về vùng, vừa có tầm nhìn quốc gia.
Viện không chỉ nghiên cứu các vấn đề đặc thù của Nam bộ mà còn phải đóng góp luận cứ khoa học cho việc xây dựng các chủ trương, chính sách lớn liên quan đến phát triển vùng và liên kết vùng của Việt Nam nói chung, trong đó có vùng Đông Nam bộ và Đồng bằng sông Cửu Long.
Chúng tôi sẽ nâng vai trò dự báo và tư vấn chiến lược đối với những vấn đề nổi lên ở Nam bộ như biến đổi khí hậu, phát triển bền vững đồng bằng, chuyển dịch cơ cấu kinh tế, đô thị hóa và biến đổi xã hội. Những vấn đề này không chỉ có ý nghĩa khu vực mà còn ảnh hưởng đến sự phát triển chung của cả nước.
* Những yêu cầu mới nào được đặt ra đối với Viện Khoa học xã hội vùng Nam bộ trong giai đoạn chuyển đổi này, thưa ông?
– Có thể khái quát ở 3 nhóm yêu cầu lớn.
Thứ nhất là nâng cao chất lượng và tính chiến lược của các nghiên cứu. Các đề tài phải bám sát thực tiễn, có khả năng dự báo và đề xuất chính sách cụ thể, thay vì chỉ dừng ở mô tả hoặc phân tích.
Thứ hai là đổi mới phương thức hoạt động. Viện cần đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong nghiên cứu, xây dựng hệ thống dữ liệu vùng có tính liên thông, đồng thời tăng cường hợp tác với các địa phương, các cơ quan Trung ương và đối tác quốc tế.
Thứ ba là phát triển đội ngũ. Các nhà khoa học phải được trang bị kiến thức chuyên môn, nâng cao năng lực liên ngành, kỹ năng phân tích chính sách và tư duy hội nhập.
* Theo ông, việc chuyển đổi này mang lại những cơ hội lớn nào cho Viện Khoa học xã hội vùng Nam bộ?
– Trước hết là cơ hội nâng cao vị thế và tiếng nói học thuật. Khi gắn trực tiếp với Ban Chấp hành Trung ương Đảng, các sản phẩm nghiên cứu của chúng tôi có khả năng tác động mạnh mẽ hơn đến quá trình hoạch định chính sách.
Thứ hai là cơ hội tiếp cận nguồn lực tốt hơn, cả về tài chính, dữ liệu và hợp tác. Điều này giúp viện có điều kiện triển khai các chương trình nghiên cứu lớn, dài hạn và có tính liên ngành cao.
Thứ ba là cơ hội mở rộng hợp tác quốc tế. Với vị thế mới, chúng tôi có thể chủ động tham gia các mạng lưới nghiên cứu khu vực và quốc tế, từ đó nâng cao chất lượng và uy tín khoa học.
* Tuy nhiên, chắc chắn cũng có nhiều thách thức đặt ra, thưa ông?
– Đúng vậy. Thách thức lớn nhất là áp lực nâng cao chất lượng nghiên cứu. Khi vị thế tăng lên, yêu cầu về sản phẩm khoa học cũng cao hơn, đòi hỏi sự đầu tư nghiêm túc và đổi mới mạnh mẽ.
Bên cạnh đó là thách thức về cơ chế vận hành trong giai đoạn chuyển tiếp. Việc điều chỉnh mô hình tổ chức, quy trình quản lý cần được thực hiện đồng bộ để tránh gián đoạn hoạt động.
Một vấn đề quan trọng khác là phải giữ tính độc lập, khách quan trong nghiên cứu khoa học, nhưng vẫn bảo đảm định hướng phục vụ nhiệm vụ chính trị. Đây là bài toán không đơn giản.
Ngoài ra, cạnh tranh nguồn nhân lực chất lượng cao cũng là thách thức lớn, đặc biệt trong bối cảnh các tổ chức trong và ngoài nước đều có chính sách thu hút nhân tài rất mạnh. Điều này càng trở nên khó khăn, khốc liệt hơn với sức hút thu nhập, điều kiện làm việc của các trường đại học, tập đoàn, doanh nghiệp lớn…
* Vậy đâu là những giải pháp then chốt để Viện Khoa học xã hội vùng Nam bộ thích ứng và phát triển trong vị thế mới?
– Theo tôi, trước hết cần hoàn thiện cơ chế quản trị theo hướng hiện đại, minh bạch và linh hoạt.
Tiếp đó là đầu tư xây dựng đội ngũ cán bộ khoa học có chất lượng cao, đặc biệt chú trọng thế hệ trẻ; xác định rõ các hướng nghiên cứu trọng điểm; tăng cường liên kết với các địa phương, doanh nghiệp và đối tác quốc tế.
Đặc biệt, viện phải xây dựng một môi trường học thuật lành mạnh, khuyến khích sáng tạo, tôn trọng sự khác biệt và đề cao trách nhiệm khoa học, bám sát thực tiễn sinh động của vùng.
Theo phương án đề xuất, dự án được chia thành hai đoạn. Đoạn một là tuyến nối 15B, từ nút giao D1-D3 (phường Tân Mỹ, quận 7 cũ), đến ranh dự án cầu Cần Giờ, dài gần 2 km, quy mô 6 làn xe (4 làn cơ giới, 2 làn song hành).
Đoạn hai là nâng cấp đường Rừng Sác dài hơn 35 km, từ nút giao cao tốc Bến Lức - Long Thành đến đường trục trong Khu đô thị biển Cần Giờ. Tuyến sẽ được mở rộng từ 6 lên 10 làn (8 làn cơ giới, 2 làn song hành).
Dự án được đề xuất triển khai theo hình thức PPP, hợp đồng BT, tổng mức đầu tư sơ bộ hơn 19.000 tỷ đồng (bao gồm giải phóng mặt bằng và lãi vay trong thời gian xây dựng). Nhà đầu tư dự kiến thu xếp toàn bộ vốn và thực hiện trong giai đoạn 2026-2028, nếu được chấp thuận.
Theo doanh nghiệp đề xuất, việc mở rộng đường Rừng Sác nhằm đáp ứng nhu cầu đi lại ngày càng lớn giữa trung tâm thành phố và Cần Giờ, trong bối cảnh khu vực này đang đẩy mạnh phát triển hạ tầng, đô thị. Nếu không được nâng cấp, tuyến đường dễ trở thành "nút cổ chai", gây ùn tắc và giảm hiệu quả đầu tư toàn mạng lưới; đồng thời hạn chế tiềm năng phát triển kinh tế - du lịch địa phương.
Sau khi tiếp nhận đề xuất, Sở Tài chính TP HCM lấy ý kiến các sở ngành, địa phương và cơ bản thống nhất sự cần thiết của dự án. Cơ quan này kiến nghị UBND TP HCM cho phép Vingroup lập báo cáo đề xuất chủ trương đầu tư, đồng thời hoàn thiện hồ sơ theo góp ý.
Tuy nhiên, do phạm vi nâng cấp có chồng lấn với một số dự án khác đang lập chủ trương đầu tư công (chưa phê duyệt), Sở cũng kiến nghị tạm dừng nhiệm vụ này để triển khai đồng bộ.
Đường Rừng Sác dài khoảng 35 km, hoàn thành năm 1986, là một trong những tuyến huyết mạch đầu tiên kết nối Cần Giờ với TP HCM, góp phần phá thế cô lập khu vực này. Tuyến hiện có 6 làn xe và giữ vai trò trục xương sống của huyện.
Cách trung tâm TP HCM khoảng 50 km, Cần Giờ rộng hơn 71.300 ha, đang được triển khai nhiều dự án lớn như khu đô thị biển 2.870 ha, tuyến metro kết nối trung tâm. Ngoài ra, các dự án tăng kết nối như cầu Cần Giờ, đường vượt biển Cần Giờ - Vũng Tàu, nút giao Rừng Sác - cao tốc Bến Lức -Long Thành, cũng dự kiến triển khai trong thời gian tới.
Ngày 2/4, Bộ Chính trị ban hành kết luận về định hướng lập pháp nhiệm kỳ Quốc hội khóa 16. Kết luận đặt mục tiêu đến năm 2030 xây dựng hệ thống pháp luật dân chủ, công bằng, đồng bộ, thống nhất, công khai, minh bạch, khả thi, mở đường cho kiến tạo phát triển. Đến năm 2045, hệ thống pháp luật phải đạt chất lượng cao, hiện đại, phù hợp thực tiễn và thông lệ quốc tế.
Cùng với yêu cầu nghiên cứu sửa đổi tổng thể Hiến pháp năm 2013, Bộ Chính trị nhấn mạnh nhiệm vụ hoàn thiện đồng bộ thể chế, pháp luật để phát triển nhanh, bền vững, xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa và vận hành hiệu quả mô hình chính quyền 3 cấp.
Công tác lập pháp được yêu cầu tạo đột phá trong phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; đồng thời xác lập mô hình tăng trưởng mới, cơ cấu lại nền kinh tế, đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, lấy khoa học, công nghệ và chuyển đổi số làm động lực chính.
Bộ Chính trị cũng định hướng hoàn thiện pháp luật để phát triển văn hóa, con người Việt Nam; xây dựng nền giáo dục hiện đại; quản lý hiệu quả tài nguyên, bảo vệ môi trường, thích ứng biến đổi khí hậu; xây dựng lực lượng vũ trang chính quy, tinh nhuệ, hiện đại; đẩy mạnh đối ngoại và hội nhập quốc tế.
Các cấp ủy, tổ chức đảng, cơ quan trong hệ thống chính trị được yêu cầu kịp thời thể chế hóa đầy đủ chủ trương, đường lối của Đảng, trong đó tập trung hoàn thành ngay trong năm các nội dung cốt lõi của Nghị quyết Đại hội Đảng 14 và các nghị quyết chiến lược.
Bộ Chính trị yêu cầu sớm khơi thông các điểm nghẽn pháp lý để phát huy nguồn lực, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế hai con số; đồng thời xây dựng hành lang pháp lý cho các lĩnh vực mới như kinh tế số, trí tuệ nhân tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, năng lượng tái tạo.
Kết luận nêu rõ tư duy xây dựng pháp luật cần chuyển từ quản lý sang phục vụ, kiến tạo phát triển; dứt khoát từ bỏ quan điểm không quản được thì cấm, xóa bỏ cơ chế xin - cho, cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh. Công tác quản lý nhà nước được yêu cầu chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm, chấp nhận rủi ro có kiểm soát.
Từ năm 1945 đến nay, Việt Nam đã ban hành 5 bản Hiến pháp vào các năm 1946, 1959, 1980, 1992 và 2013. Tháng 6/2025, Quốc hội đã thông qua nghị quyết sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp năm 2013 để phục vụ việc tinh gọn bộ máy, xây dựng mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.
Trước đó, tại phiên thảo luận tổ của Quốc hội tháng 5/2025, Tổng Bí thư Tô Lâm nêu định hướng nghiên cứu sửa đổi căn bản Hiến pháp trong nhiệm kỳ mới trên cơ sở đánh giá toàn diện sau 40 năm đổi mới. Tháng 12/2025, khi chủ trì họp Ban Chỉ đạo Trung ương về hoàn thiện thể chế, pháp luật, Tổng Bí thư Tô Lâm tiếp tục đề nghị nghiên cứu tổng kết việc thực hiện Hiến pháp năm 2013, làm cơ sở đề xuất sửa đổi phù hợp, đồng bộ với những tổng kết lớn của Đảng.
Điểm nhấn trong lễ khai mạc chiều 25/4 là sự xuất hiện lần đầu tiên của loại hình flyboard tại một bãi biển công cộng trước Công viên biển Đông, phường An Hải. Trên nền mặt nước xanh ngắt, cặp nghệ sĩ người Nga Jessica và Tommy đã cống hiến những đường bay đầy cảm xúc.
Tác phẩm "Vũ khúc đại dương" không chỉ là màn phô diễn kỹ thuật mà còn khắc họa hành trình gắn bó của con người với biển cả - từ những ngày mưu sinh vất vả đến khi biển trở thành nguồn cảm hứng nuôi dưỡng khát vọng vươn xa.
Trong suốt 20 phút, người xem mãn nhãn với những cú nhào lộn nghệ thuật trên không trung của hai nghệ sĩ, được hỗ trợ bởi đội hình Jetski khuấy động phía dưới và những cánh buồm tạo nền kỳ vĩ.
Màn trình diễn đơn của nam vận động viên với kỹ thuật nhả khói màu và tạo hình sóng lượn đã đẩy cảm xúc khán giả lên cao trào với hình ảnh lá cờ đỏ sao vàng tung bay trên cột nước ở đoạn kết.
Ông Nguyễn Đức Vũ, Trưởng Ban Quản lý bán đảo Sơn Trà và các bãi biển du lịch Đà Nẵng, nói: "Chúng tôi muốn mang đến một trải nghiệm mới lạ, đẳng cấp để du khách cảm nhận được sự năng động và sức sống của du lịch biển Đà Nẵng ngay từ những ngày đầu mùa".
Bầu trời biển Phạm Văn Đồng những ngày này trở nên kỳ ảo với sự xuất hiện của 30-50 con diều khổng lồ đủ hình dáng, màu sắc. Diễn ra trong hai đợt (25-27/4 và 30/4-2/5), hoạt động này tạo nên không gian check-in lý tưởng cho hàng vạn du khách dọc theo bờ cát.
Dưới mặt nước, sức nóng của mùa hè được giải tỏa bởi lễ hội AquaFest 2026 vào chiều 1/5. Đây là không gian lễ hội nước kết hợp âm nhạc điện tử sôi động, nơi người dân và du khách trực tiếp tham gia vào các trò chơi tương tác. Qua những trải nghiệm vui tươi, chương trình khéo léo lồng ghép thông điệp về bảo vệ môi trường, hướng đến một nền du lịch biển bền vững và văn minh.
Không chỉ có biểu diễn, yếu tố thể thao chuyên nghiệp cũng được đẩy mạnh với Hội thi cứu hộ biển Quốc tế (29-30/4) và Giải bơi biển vượt sóng mùa hè vào sáng 27/4. Dự kiến thu hút 500 vận động viên tranh tài ở các cự ly khốc liệt từ 1.000m đến 5.000m, giải bơi là bài kiểm tra bản lĩnh trước sóng gió của các kình ngư.
Trong khi đó, không gian văn hóa lại mang đến những nốt trầm sâu sắc qua triển lãm ảnh "Khoảnh khắc Sơn Trà" tại Công viên Biển Đông. Giải cờ tướng "Cờ vương xứ Quảng" diễn ra trên đỉnh Bàn Cờ - bán đảo Sơn Trà - hứa hẹn tạo nên những màn đấu trí đỉnh cao trong khung cảnh thực ảo đan xen giữa gió, mây, sương mù...
Điểm nhấn thú vị cho những người yêu ẩm thực là Lễ hội Pizza Đà Nẵng 2026 kéo dài từ 25-30/4. Tại đây, 10 lò nướng Pizza được thiết kế kỳ công theo hình dáng các kỳ quan thế giới và danh thắng Việt Nam như Đấu trường La Mã, Tháp Eiffel, Cầu Rồng, Cầu Vàng... tạo nên một cuộc giao thoa văn hóa độc đáo.
Du khách còn được trải nghiệm hành trình làm kem từ cây lúa Việt và khám phá "Hương vị Việt" qua các gian hàng truyền thống. Với sự chuẩn bị công phu, mùa du lịch biển Đà Nẵng 2026 khẳng định vị thế của một thành phố sự kiện hàng đầu, luôn biết cách làm mới mình để giữ chân du khách.
