Ngày 18-4, Trường đại học Luật TP.HCM tổ chức hội thảo quốc tế “Bảo vệ dữ liệu cá nhân trong môi trường số từ khía cạnh pháp lý”, thu hút nhiều đại biểu các cơ quan, tổ chức, đơn vị, doanh nghiệp tại TP.HCM và cả nước.
Phát biểu khai mạc, GS.TS Đỗ Văn Đại – Phó hiệu trưởng Trường đại học Luật TP.HCM – thông tin hội thảo không đi tìm định nghĩa dữ liệu cá nhân là gì, phân loại ra sao, mà thông qua các kinh nghiệm của nước ngoài và thực tiễn tại Việt Nam đi sâu trả lời câu hỏi: Làm thế nào để bảo vệ dữ liệu cá nhân hiệu quả?
TS Trần Thanh Thảo (Trường đại học Luật TP.HCM) chỉ rõ tại Việt Nam chưa có các tội danh riêng đối với dữ liệu cá nhân, trong khi Bộ luật Hình sự hiện hành đã quy định 9 tội phạm riêng biệt. Từ đó ông Thảo đề xuất bổ sung các quy định, thiết kế theo hướng bao quát toàn bộ vòng đời của dữ liệu, từ thu thập, ghi nhận, lưu trữ, xử lý, sử dụng, chia sẻ hoặc công bố, chuyển giao cho đến xóa, hủy hoặc khử nhận dạng dữ liệu.
Bên cạnh đó cần dựa trên tính chất nguy hiểm cho xã hội của hành vi để xác định trách nhiệm hình sự, thay vì quy định dấu hiệu hậu quả là bắt buộc để cấu thành tội phạm.
TS Trần Thị Thu Hà (Trưởng bộ môn Luật Hành chính, Khoa Luật hành chính – Nhà nước, Trường đại học Luật TP.HCM) chỉ ra thêm Việt Nam chưa có một nghị định chuyên biệt về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực vi phạm dữ liệu cá nhân. Bản chất các quy định hiện hành còn phân tán, chủ yếu tiếp cận dưới khái niệm “thông tin cá nhân”.
Từ kinh nghiệm các nước, PGS.TS Phan Hoài Nam (Phó trưởng khoa luật quốc tế, Trường đại học Luật TP.HCM) đề xuất các kiến nghị liên quan đến cải thiện các quy định xác định thiệt hại và mở rộng phạm vi trách nhiệm của bên kiểm soát và bên xử lý dữ liệu cá nhân. Đặc biệt là vấn đề chấp nhận sự thỏa thuận liên quan đến bồi thường thiệt hại ước tính, chế tài đối với các vi phạm.
PGS.TS Nguyễn Thị Phương Hoa (Trưởng khoa luật hình sự, Trường đại học Luật TP.HCM) cho biết pháp luật Việt Nam về quyền của chủ thể dữ liệu cá nhân ghi nhận chủ thể dữ liệu có một hệ thống quyền cơ bản, quan trọng. Tuy nhiên theo bà Hoa, vẫn cần tiếp tục hoàn thiện.
Cụ thể, xây dựng một cơ chế độc lập về việc tiến hành khởi kiện tập thể trước hiện trạng các vi phạm dữ liệu thường ảnh hưởng đến nhiều người, trong khi thiệt hại của từng người khó xác định và không đủ lớn để khởi kiện riêng lẻ.
Ngoài ra nghiên cứu bổ sung quyền được thông báo về vi phạm dữ liệu cá nhân và các biện pháp khắc phục cho chính chủ thể dữ liệu, thay vì chỉ giới hạn ở cơ quan quản lý nhà nước.
TS Nguyễn Thị Ánh Hồng (Trưởng bộ môn luật hình sự, khoa luật hình sự, Trường đại học Luật TP.HCM) cũng nêu một số giải pháp tăng cường trách nhiệm của các bên liên quan. Trong đó tăng cường nghĩa vụ công khai, minh bạch trong quản lý dữ liệu. Quy định cụ thể trách nhiệm của các chủ thể trong các lĩnh vực đặc thù, nhạy cảm. Đồng thời tăng cường năng lực cho cơ quan thực thi, nâng cao nhận thức và trách nhiệm tuân thủ…
Cơ quan cảnh sát điều tra Công an TP.HCM đã hoàn tất kết luận điều tra đề nghị truy tố đối với N.V.K. (47 tuổi, quê Ninh Bình) về tội "hiếp dâm người dưới 16 tuổi".
Theo hồ sơ, bị can N.V.K. và bà H. (47 tuổi, ngụ phường Bình Lợi Trung, TP.HCM) là vợ chồng và có 3 người con, trong đó có em Q.H. (sinh năm 2004) và em L. (sinh năm 2007).
Ngày 13-6-2024, trong lúc dọn dẹp bàn học tập của L. thì người mẹ phát hiện một mảnh giấy nhỏ do L. viết nhưng đọc không hiểu nên nhờ Q.H. đọc và dịch nghĩa.
Sau khi nghe xong nội dung trong mảnh giấy thì người mẹ mới tá hỏa biết chuyện N.V.K. đã thực hiện hành vi xâm hại tình dục L..
Bà H. tìm L. để hỏi chuyện thì lúc này cả L. và chị gái đều kể về việc bị K. xâm hại tình dục khi còn nhỏ. Trong đó, Q.H. kể bị xâm hại vào năm 2011 tại nhà ở đường Nơ Trang Long (phường 13, quận Bình Thạnh cũ); còn L. kể bị xâm hại vào năm 2018 tại một nhà khác trên đường Nguyễn Xí (phường 13, quận Bình Thạnh cũ).
Đến ngày 25-6-2024, bà H. đưa 2 con gái đến Công an xã Hải Phú, huyện Hải Hậu, tỉnh Nam Định (cũ) tố giác hành vi phạm tội của N.V.K..
Theo kết luận, ban đầu N.V.K. khai nhận đã thực hiện hành vi xâm hại tình dục L. nhưng sau đó K. chối tội, phủ nhận toàn bộ lời khai của mình. Tuy nhiên căn cứ kết quả điều tra, cơ quan điều tra đủ căn cứ kết luận khoảng tháng 8-2018, lợi dụng sự thơ dại của cháu L., bị can K. đã 3 lần thực hiện hành vi xâm hại tình dục cháu khi cháu đang ở độ tuổi khoảng 10 tuổi 9 tháng.
Hành vi của bị can đã cấu thành tội "hiếp dâm người dưới 16 tuổi" với tình tiết "có tính chất loạn luân" và "phạm tội 2 lần trở lên" theo quy định tại điểm a, đ khoản 2 Điều 142 Bộ luật Hình sự.
Đối với hành vi xâm hại em Q.H., quá trình điều tra đến nay chưa đủ tài liệu, chứng cứ chứng minh hành vi của bị can nên Cơ quan cảnh sát điều tra Công an TP.HCM đã tách vụ án "hiếp dâm người dưới 16 tuổi" xảy ra năm 2011 để tiếp tục điều tra và đề nghị xử lý sau.
Ngày 23/4, Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu và môi trường (Công an TP Đà Nẵng) cho biết đã thi hành các quyết định tố tụng với bà Võ Thị Ngọc Lan (41 tuổi, trú xã Núi Thành).
Kết quả điều tra xác định, từ năm 2022 đến 2024, bà Lan cùng Nguyễn Tường Thi tổ chức mua bán trái phép hóa đơn giá trị gia tăng. Bà Lan sau đó sử dụng các hóa đơn này để hợp thức hóa số liệu đầu vào cho 3 doanh nghiệp do mình điều hành.
Cơ quan công an cáo buộc hành vi này nhằm mục đích trốn thuế hơn 8,6 tỷ đồng.
Đây là diễn biến mới nhất trong quá trình điều tra mở rộng vụ án Mua bán trái phép hóa đơn liên quan đến đường dây tội phạm hoạt động tại huyện Núi Thành, tỉnh Quảng Nam (cũ). Trước đó, ngày 6/3/2025, Công an tỉnh Quảng Nam đã khởi tố vụ án này để làm rõ các sai phạm về kinh tế.
Theo Công an TP Đà Nẵng, việc mua bán hóa đơn trái phép để trục lợi ngân sách là hành vi vi phạm pháp luật nghiêm trọng. Lực lượng chức năng đang tiếp tục củng cố hồ sơ, mở rộng điều tra để xử lý các cá nhân, tổ chức liên quan theo quy định.
Trước đó, các đường dây mua bán hóa đơn quy mô lớn thường sử dụng thủ đoạn thành lập "công ty ma" để xuất khống hóa đơn cho các doanh nghiệp có nhu cầu hợp thức hóa chi phí, nhằm giảm số thuế phải nộp. Tháng 3 vừa qua, Công an Đà Nẵng triệt phá đường dây bán hóa đơn khống, ghi doanh số hơn 2.000 tỷ đồng.
Ngày 13/5, Việt bị Công an tỉnh An Giang tạm giữ hình sự để điều tra hành vi Giết người.
Theo điều tra, Việt làm thuê cho chị An, 36 tuổi, ngụ xã Long Điền. Tối 11/5, Việt cùng bà chủ đến chợ Mỹ Luông để mua xôi.
Trước khi đi, Việt mang theo dao để "phòng thân" cũng như bảo vệ bà chủ. Bà này từng bị hành hung bởi một nhóm người ở địa phương, do mâu thuẫn trong làm ăn.
Tại cửa hàng bán xôi, bà chủ của Việt xảy ra cự cãi với Hùng, 47 tuổi. Lúc này, Hùng buông lời khiêu khích, đòi "tay đôi" với Việt. Nghi phạm rút dao đâm, chém nhiều nhát khiến Hùng tử vong.
