Ngày 18-4, Trường đại học Luật TP.HCM tổ chức hội thảo quốc tế “Bảo vệ dữ liệu cá nhân trong môi trường số từ khía cạnh pháp lý”, thu hút nhiều đại biểu các cơ quan, tổ chức, đơn vị, doanh nghiệp tại TP.HCM và cả nước.
Phát biểu khai mạc, GS.TS Đỗ Văn Đại – Phó hiệu trưởng Trường đại học Luật TP.HCM – thông tin hội thảo không đi tìm định nghĩa dữ liệu cá nhân là gì, phân loại ra sao, mà thông qua các kinh nghiệm của nước ngoài và thực tiễn tại Việt Nam đi sâu trả lời câu hỏi: Làm thế nào để bảo vệ dữ liệu cá nhân hiệu quả?
TS Trần Thanh Thảo (Trường đại học Luật TP.HCM) chỉ rõ tại Việt Nam chưa có các tội danh riêng đối với dữ liệu cá nhân, trong khi Bộ luật Hình sự hiện hành đã quy định 9 tội phạm riêng biệt. Từ đó ông Thảo đề xuất bổ sung các quy định, thiết kế theo hướng bao quát toàn bộ vòng đời của dữ liệu, từ thu thập, ghi nhận, lưu trữ, xử lý, sử dụng, chia sẻ hoặc công bố, chuyển giao cho đến xóa, hủy hoặc khử nhận dạng dữ liệu.
Bên cạnh đó cần dựa trên tính chất nguy hiểm cho xã hội của hành vi để xác định trách nhiệm hình sự, thay vì quy định dấu hiệu hậu quả là bắt buộc để cấu thành tội phạm.
TS Trần Thị Thu Hà (Trưởng bộ môn Luật Hành chính, Khoa Luật hành chính – Nhà nước, Trường đại học Luật TP.HCM) chỉ ra thêm Việt Nam chưa có một nghị định chuyên biệt về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực vi phạm dữ liệu cá nhân. Bản chất các quy định hiện hành còn phân tán, chủ yếu tiếp cận dưới khái niệm “thông tin cá nhân”.
Từ kinh nghiệm các nước, PGS.TS Phan Hoài Nam (Phó trưởng khoa luật quốc tế, Trường đại học Luật TP.HCM) đề xuất các kiến nghị liên quan đến cải thiện các quy định xác định thiệt hại và mở rộng phạm vi trách nhiệm của bên kiểm soát và bên xử lý dữ liệu cá nhân. Đặc biệt là vấn đề chấp nhận sự thỏa thuận liên quan đến bồi thường thiệt hại ước tính, chế tài đối với các vi phạm.
PGS.TS Nguyễn Thị Phương Hoa (Trưởng khoa luật hình sự, Trường đại học Luật TP.HCM) cho biết pháp luật Việt Nam về quyền của chủ thể dữ liệu cá nhân ghi nhận chủ thể dữ liệu có một hệ thống quyền cơ bản, quan trọng. Tuy nhiên theo bà Hoa, vẫn cần tiếp tục hoàn thiện.
Cụ thể, xây dựng một cơ chế độc lập về việc tiến hành khởi kiện tập thể trước hiện trạng các vi phạm dữ liệu thường ảnh hưởng đến nhiều người, trong khi thiệt hại của từng người khó xác định và không đủ lớn để khởi kiện riêng lẻ.
Ngoài ra nghiên cứu bổ sung quyền được thông báo về vi phạm dữ liệu cá nhân và các biện pháp khắc phục cho chính chủ thể dữ liệu, thay vì chỉ giới hạn ở cơ quan quản lý nhà nước.
TS Nguyễn Thị Ánh Hồng (Trưởng bộ môn luật hình sự, khoa luật hình sự, Trường đại học Luật TP.HCM) cũng nêu một số giải pháp tăng cường trách nhiệm của các bên liên quan. Trong đó tăng cường nghĩa vụ công khai, minh bạch trong quản lý dữ liệu. Quy định cụ thể trách nhiệm của các chủ thể trong các lĩnh vực đặc thù, nhạy cảm. Đồng thời tăng cường năng lực cho cơ quan thực thi, nâng cao nhận thức và trách nhiệm tuân thủ…
Theo Cổng thông tin điện tử Công an tỉnh Cà Mau, thực hiện quy định của Ngân hàng Nhà nước, hiện nay khách hàng khi sử dụng tài khoản thanh toán đều phải xác thực sinh trắc học. Đây là giải pháp quan trọng nhằm định danh chính xác chủ tài khoản, tăng cường tính minh bạch, bảo đảm an toàn trong các giao dịch trực tuyến, đồng thời góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, phòng ngừa các hành vi vi phạm pháp luật.
Tuy nhiên, thời gian gần đây, xuất hiện tình trạng một số tài khoản ngân hàng bị tấn công, xâm nhập trái phép dù đã thực hiện xác thực sinh trắc học. Lợi dụng sự phát triển của công nghệ, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo (AI), các đối tượng đã sử dụng nhiều phương thức, thủ đoạn tinh vi nhằm vượt qua lớp bảo mật này để chiếm đoạt tài sản.
Theo đó, các đối tượng thường khai thác thông tin cá nhân, dữ liệu tài khoản ngân hàng bị lộ lọt để đăng nhập trái phép trên thiết bị đã chuẩn bị sẵn. Sau đó, chúng sử dụng dữ liệu sinh trắc học giả mạo để qua mặt hệ thống xác thực của ứng dụng ngân hàng. Đáng chú ý, các đối tượng có thể cài cắm mã độc vào điện thoại hoặc can thiệp, chỉnh sửa ứng dụng ngân hàng nhằm kích hoạt "camera ảo". Đồng thời, kết hợp công nghệ Deepfake để tạo ra hình ảnh, video khuôn mặt giả mạo của chủ tài khoản với độ tinh vi cao, đủ khả năng vượt qua các lớp bảo mật sinh trắc học, từ đó chiếm quyền truy cập và thực hiện hành vi chiếm đoạt tài sản. Hiện nay, các công cụ phục vụ thủ đoạn này còn bị rao bán trên không gian mạng, tiềm ẩn nhiều nguy cơ mất an toàn cho người sử dụng.
Trước tình hình trên, cơ quan công an khuyến cáo người dân cần nâng cao ý thức cảnh giác, chủ động bảo vệ thông tin cá nhân và tài khoản ngân hàng. Cụ thể, không đăng tải công khai thông tin cá nhân, hình ảnh căn cước công dân, số tài khoản, số điện thoại… trên mạng xã hội; thường xuyên thay đổi mật khẩu, mã PIN; tuyệt đối không cài đặt các ứng dụng, phần mềm không rõ nguồn gốc vào điện thoại.
Ngày 21-5, Công an TP.HCM cho biết Công an xã Bình Hưng đang củng cố tài liệu, chứng cứ để xử lý đối với Phạm Thế An (57 tuổi) và Lâm Đào Hiếu (22 tuổi) về hành vi đánh nhau giữa đường Phạm Hùng.
Theo đó vào khoảng 18h ngày 17-5, tại khu vực trước địa chỉ C7/23 đường Phạm Hùng, ấp 41, xã Bình Hưng xảy ra vụ xô xát giữa hai người đàn ông.
Vụ việc thu hút sự chú ý của người dân xung quanh và gây mất trật tự công cộng.
Ngay sau khi tiếp nhận thông tin, Phòng Cảnh sát hình sự Công an TP phối hợp Công an xã Bình Hưng tổ chức xác minh, truy xét và mời những người liên quan về trụ sở làm việc. Qua xác minh, công an đã đưa Lâm Đào Hiếu và Phạm Thế An về làm việc.
Làm việc với cơ quan công an, Hiếu thừa nhận là người chạy xe mô tô và đánh nhau trên đường trong đoạn clip lan truyền.
Theo lời khai ban đầu, do mâu thuẫn trên đường với Phạm Thế An, Hiếu chạy xe đuổi theo rồi dùng tay đánh vào vùng đầu An. Sau đó hai bên tiếp tục dừng xe ngay trên đường để đánh nhau, gây mất trật tự công cộng.
Ngày 19-5, Công an tỉnh Đồng Tháp cho biết Cơ quan cảnh sát điều tra đã ra quyết định khởi tố bị can, lệnh cấm đi khỏi nơi cư trú đối với 4 bị can gồm Đ.M.T. (15 tuổi), L.T.T. (16 tuổi), Đ.H.V. (17 tuổi), N.H.C.P. (16 tuổi), cùng ngụ xã Chợ Gạo, tỉnh Đồng Tháp, do có liên quan đến hành vi "cầm dao xin đểu" các cặp đôi ở nơi vắng người.
Theo điều tra, nhóm thiếu niên nói trên do lười học, bị bạn bè rủ rê và thiếu sự quản lý từ gia đình nên đã mang theo hung khí để đi "xin đểu" kiếm tiền tiêu xài tại các khuôn viên công cộng, vắng người.
Khoảng 21h ngày 20-12-2025, nhóm thiếu niên đi xe đạp điện đến khu dân cư Long Thạnh Hưng, xã Chợ Gạo, phát hiện một người đàn ông 37 tuổi đang ở một mình nên đã dùng dao đe dọa cướp tài sản. Nạn nhân may mắn thoát thân và trình báo công an.
Từ tin báo, Công an xã Chợ Gạo phối hợp lực lượng nghiệp vụ truy xét, triệu tập các đối tượng. Sau thời gian xác minh, cơ quan điều tra đã khởi tố 4 bị can để xử lý theo quy định.
