Ngày 10-5, tại buổi khám đầu tiên trong chương trình khám, tư vấn miễn phí sàng lọc ung thư phổi sớm cho người có nguy cơ cao tại Bệnh viện Bạch Mai, PGS.TS Phạm Cẩm Phương cho biết Việt Nam ghi nhận khoảng 24.000 ca mắc ung thư phổi mới/năm, chỉ 10-20% trong số này được phát hiện sớm, 80-90% đến bệnh viện khi đã ở giai đoạn muộn hoặc có di căn, dẫn đến chi phí điều trị cao nhưng tỉ lệ tử vong cũng cao.
“Tại nhiều nước, 10-20 năm trước cũng có tình trạng tương tự chúng ta hiện nay, nhưng nhờ áp dụng các chương trình sàng lọc bệnh sớm, hiện tỉ lệ bệnh nhân được phát hiện sớm đã lên tới 50%. Tại Đài Loan (Trung Quốc) đã khởi động chương trình sàng lọc ung thư phổi 10 năm trước và quản lý nốt mờ bằng thăm khám định kỳ tùy tình trạng bệnh, hiệu quả cũng rất tốt” – PGS Phương cho biết.
Chụp CT phổi liều thấp được khuyến nghị để sàng lọc ung thư phổi, là hình thức chụp mới và cập nhật hơn so với chụp X-quang truyền thống, phương pháp chụp này có thể phát hiện những tổn thương nhỏ hơn X-quang nên hiệu quả để chẩn đoán ung thư phổi ở giai đoạn sớm, giúp bệnh nhân có thể phải trải qua phẫu thuật xâm lấn tối thiểu và cắt bỏ ít mô phổi hơn.
Kỹ thuật chụp này có thể cho thấy bất thường phổi kích thước của một hạt gạo, trong khi chụp X-quang truyền thống có thể xác định ung thư phổi kích thước của một đồng xu. Khi phát hiện các bất thường (nốt mờ) ở phổi, người bệnh sẽ được đưa vào nhóm theo dõi định kỳ 6 tháng – 1 năm để theo dõi các tiến triển và nguy cơ, từ đó xử lý sớm nếu nốt mờ/bất thường trở thành ung thư.
Đợt này, Bệnh viện Bạch Mai tổ chức sàng lọc, khám, tư vấn và chụp CT liều thấp miễn phí cho 240 người từ 50 tuổi, có các yếu tố nguy cơ cao như hút thuốc lá, gia đình có người thân mắc ung thư phổi, có dấu hiệu nghi mắc ung thư phổi… vào các ngày 10, 17 và 24-5 tại Trung tâm Y học hạt nhân và ung bướu.
Trong ngày sàng lọc đầu tiên các bác sĩ đã ghi nhận một số trường hợp có nốt mờ ở phổi để đưa vào diện theo dõi. Mục tiêu của đợt tầm soát, theo PGS Phương, không chỉ là tìm ra bệnh nhân, quan trọng hơn là nâng cao nhận thức cộng đồng để người dân chủ động đi khám từ khi còn khỏe, từ đó có thể phát hiện bệnh sớm và được điều trị với kết quả tốt.
Hạch to bằng ngón tay cái xuất hiện ở vùng cổ bên phải, không đau, anh dùng nhang đang cháy để châm đốt trực tiếp vào vùng da có hạch. Hạch không tan mà vùng da cổ bị bỏng để lại nhiều vết sẹo rỗ lỗ chỗ. Hạch ngày càng phình to, biến dạng vùng cổ, anh đến Bệnh viện Ung bướu TP HCM kiểm tra.
TS.BS.CK2 Lâm Đức Hoàng, Trưởng khoa Xạ trị Đầu cổ, Bệnh viện Ung Bướu TP HCM, cho biết kết quả nội soi vòm hầu bệnh nhân phát hiện khối u sùi dễ chảy máu đã phát triển bít tắc hoàn toàn lỗ mũi trái. Hạch cổ xuất hiện ở cả hai bên (trái lớn hơn phải), dính chặt thành một khối to 6-7 cm.
Các kết quả chẩn đoán hình ảnh chuyên sâu cho thấy bệnh đã tiến triển nặng. CT scan ghi nhận khối choán chỗ ở vòm hầu đã xâm lấn lên nền sọ giữa. Xạ hình xương phát hiện các tổn thương hủy xương vùng nền sọ. Xét nghiệm định lượng virus EBV - tác nhân liên quan mật thiết đến ung thư vòm hầu, tăng vọt.
Bác sĩ chẩn đoán bệnh nhân mắc ung thư vòm hầu giai đoạn cuối. Khối u đã lớn và xâm lấn phức tạp, bệnh nhân được hóa trị trước nhằm kiểm soát bệnh và thu nhỏ khối bướu.
Theo bác sĩ Hoàng, các triệu chứng ung thư vòm hầu thường không đặc hiệu, dễ nhầm với bệnh tai mũi họng thông thường nên nhiều người bỏ qua "thời gian vàng".
Ung thư vùng đầu cổ có tốc độ nhân đôi và phát triển rất nhanh so với nhiều bệnh lý khác, có thể diễn tiến tại chỗ, tại vùng và di căn xa chỉ trong một thời gian ngắn. Phát hiện và can thiệp sớm, cơ hội điều trị hiệu quả rất cao, có thể khỏi bệnh. Trì hoãn điều trị hoặc áp dụng phương pháp thiếu khoa học như đốt thuốc, đắp lá... có thể kích thích khối u phát triển nhanh, tăng nguy cơ di căn.
Ù tai thường là dấu hiệu sớm và hay gặp nhất của ung thư vòm hầu, kèm theo nghe kém một hoặc hai bên tai. Bệnh có thể gây nghẹt mũi, chảy dịch mũi lẫn máu, nhức đầu, đau mặt giống viêm xoang. Ngoài ra, người bệnh dễ bị chảy máu cam tái diễn, đôi khi dẫn đến thiếu máu mạn tính.
Bác sĩ khuyến cáo không áp dụng các phương pháp thiếu chứng cứ khoa học như đắp lá, châm cứu hay "đốt nhang" vào các khối u, hạch bất thường trên cơ thể. Điều này có thể kích thích tế bào ung thư phát triển nhanh hơn, gieo rắc ra mô lành xung quanh và thậm chí đẩy tế bào ung thư di căn xa theo đường máu.
Cần đi khám sớm khi có dấu hiệu như ù tai, nghẹt mũi kéo dài, chảy máu mũi hoặc hạch cổ to dần, ít đau. Hạch nghi ngờ ung thư thường trên một cm, cứng chắc, không đau, di động kém cần được kiểm tra kịp thời.
Ngày 3.6, Trung tâm Y tế Đô Lương (Nghệ An) cho biết, đơn vị này đang kiểm tra, đánh giá nguy cơ và triển khai các biện pháp phòng, chống bệnh dại sau khi ghi nhận một trường hợp tử vong ở xã Bạch Hà (Nghệ An) bị chó nghi mắc bệnh dại cắn và tử vong. Nạn nhân là ông N.V.V. (69 tuổi, ngụ xã Bạch Hà).
Theo xác minh ban đầu của Trung tâm Y tế Đô Lương, khoảng 5 tháng trước, ông V. bị chó nhà cắn. Sau đó 5 ngày, con chó chết nhưng ông V. không đến cơ sở y tế để tiêm vắc xin phòng dại mà tự ý mua thuốc nam của một thầy lang tại xã Văn Kiều (Nghệ An) về nhà sắc uống.
Sau một thời gian uống thuốc nam, ông V. xuất hiện các biểu hiện: nôn, sợ nước, kích thích và được đưa đến bệnh viện cấp cứu, điều trị. Tuy nhiên, bệnh nhân đã tử vong vào sáng 3.6.
Sau khi tiếp nhận thông tin, Trung tâm Y tế Đô Lương đã cử cán bộ phối hợp với chính quyền địa phương rà soát các trường hợp có nguy cơ phơi nhiễm và đẩy mạnh tuyên truyền các biện pháp phòng, chống bệnh dại.
Theo Chi cục Chăn nuôi và Thú y tỉnh Nghệ An, tỉnh này hiện có trên 306.400 con chó được nuôi tại các hộ gia đình, tuy nhiên chỉ khoảng 50 - 55% trên tổng đàn được tiêm phòng dại.
Thời gian gần đây, tại Nghệ An xuất hiện nhiều vụ chó nuôi thả rông bị bệnh dại tấn công, cắn bị thương nhiều người dân.
Ngành y tế khuyến cáo bệnh dại có tỷ lệ tử vong gần như 100% khi đã phát bệnh, nhưng hoàn toàn có thể phòng ngừa bằng tiêm vắc xin sau phơi nhiễm. Người dân khi bị chó, mèo cắn, cào hoặc liếm vào vết thương hở cần đến cơ sở y tế để được tư vấn và tiêm phòng dại kịp thời.
Hàng ngày, việc chỉ xả nước qua loa khi rửa bát đĩa tưởng chừng đã sạch, nhưng thực chất có thể khiến lượng lớn nước rửa chén vẫn bám lại trên bề mặt. Nếu các hóa chất này tích tụ và đi vào cơ thể, chúng không chỉ tàn phá hệ tiêu hóa mà còn là "ngòi nổ" gây ra hàng loạt căn bệnh mãn tính nguy hiểm.
Bác sĩ Trịnh Hoằng Chí (Zheng Hongzhi), chuyên khoa Tiêu hóa, đã đăng tải một bài viết trên trang cá nhân để cảnh báo về những hệ lụy sức khỏe khôn lường nếu không xả sạch nước rửa chén.
Theo bác sĩ Trịnh, các chất phụ gia và hóa chất mà chúng ta tiếp xúc hàng ngày trong đời sống rất dễ gây ra những tổn hại nghiêm trọng cho lớp biểu mô đường ruột.
Bên trong đường ruột được bao phủ bởi một hàng rào bảo vệ vững chắc cấu thành từ các tế bào biểu mô xếp san sát nhau. Lớp màng này đóng vai trò như một "tấm khiên" của cơ thể, chịu trách nhiệm ngăn chặn các chất độc hại từ bên ngoài xâm nhập (da và phổi của chúng ta cũng có cơ chế bảo vệ tương tự).
Một khi "tấm khiên" đường ruột này bị tổn thương và xuất hiện lỗ hổng, cơ thể sẽ phải đối mặt với nguy cơ khởi phát một loạt bệnh lý nghiêm trọng bao gồm dị ứng thực phẩm; viêm dạ dày, viêm ruột; tiểu đường; béo phì; xơ gan; bệnh đa xơ cứng; tự kỷ; trầm cảm và Alzheimer.
Để làm rõ hơn điều này, bác sĩ Trịnh đã dẫn chứng một báo cáo nghiên cứu từ Viện Nghiên cứu Dị ứng và Hen suyễn Thụy Sĩ (SIAF) - một tổ chức trực thuộc Đại học Zurich.
Nghiên cứu này đi sâu vào phân tích tác động của hóa chất tẩy rửa còn sót lại từ máy rửa bát đối với mô biểu mô đường ruột. Các nhà nghiên cứu chỉ ra rằng: Alcohol Ethoxylates - một chất hoạt động bề mặt vô cùng phổ biến trong các loại nước rửa chén, chính là "thủ phạm" chính gây ra phản ứng độc tính mạnh mẽ và phá hủy hàng rào đường ruột.
Trong thí nghiệm, các chuyên gia đã pha loãng chất Alcohol Ethoxylates này theo các tỷ lệ từ 1:10.000 đến 1:40.000 nhằm mô phỏng nồng độ nước rửa chén thực tế có thể bám lại trên bát đĩa sau khi rửa. Kết quả thu được:
Ở nồng độ cao (mô phỏng lượng dư thừa nhiều): Hóa chất còn sót lại sẽ trực tiếp phá hủy và làm tiêu biến các tổ chức tế bào biểu mô trong đường tiêu hóa.
Ở nồng độ thấp (mô phỏng lượng dư thừa cực vi lượng): Ngay cả khi chỉ còn một lượng cực nhỏ, hóa chất này vẫn làm sụp đổ hàng rào tế bào biểu mô ruột, khiến cơ thể xuất hiện một chuỗi các phản ứng viêm. Một khi các tế bào biểu mô bị tổn thương, cơ thể sẽ kích hoạt biểu hiện gene gây viêm, đồng thời truyền tín hiệu nội bào thúc đẩy quá trình chết tế bào theo chương trình (apoptosis) trên diện rộng.
Nghiên cứu đã chứng minh, dù chỉ là một lượng hóa chất tẩy rửa siêu vi lượng bám lại cũng đủ khả năng đe dọa nghiêm trọng đến sức khỏe đường ruột, gây viêm và làm chết tế bào hàng loạt. Nếu hàng rào ruột bị tàn phá liên tục và lặp đi lặp lại trong thời gian dài do các hóa chất này, nguy cơ mắc các bệnh mãn tính kể trên sẽ tăng lên rõ rệt.
Để giảm thiểu tối đa lượng nước rửa chén tồn dư và ngăn chặn "bệnh từ miệng mà vào", bác sĩ Trịnh khuyến nghị người tiêu dùng nên thiết lập 8 thói quen rửa bát đúng cách dưới đây:
