Từ đầu tháng 7, Bichev Aleksandr, 40 tuổi, quốc tịch Nga tìm khắp các khu chợ ở Nha Trang để mua bánh ram ít sau khi thấy các video trải nghiệm món ăn này xuất hiện liên tục trên mạng xã hội.
“Tôi từng ăn bánh chưng, bánh xèo, bánh ướt nhưng đến giờ mới biết bánh ram ít. Món này có sự đối lập giữa phần đế chiên và phần nhân dẻo phía trên, ăn kèm nước mắm chua ngọt. Khi cắn miếng bánh giòn rụm rất hấp dẫn”, Bichev nói. Một điểm nữa khiến anh “mê” loại bánh này là giá rẻ, một phần 30.000 đồng được 5 chiếc. Chàng trai ấp ủ một lần đến Huế để thưởng thức hương vị gốc.
Theo Bichev, “cơn sốt” bánh ram ít khởi nguồn từ các video “ăn thử” của một nhà sáng tạo nội dung người Mỹ ở Westminster, bang California. Âm thanh giòn rụm của phần đế cùng hình ảnh phần bánh nếp dẻo đã thu hút hàng triệu người đam mê ẩm thực quốc tế.
Tại California, Christine, 30 tuổi, chi 12 USD cho một phần bánh ram ít tại một nhà hàng Việt. Cô từng du lịch Việt Nam năm 2018 và đã biết đến bánh bèo, bánh bột lọc nhưng đây là lần đầu biết đến bánh ram ít. “Sự kết hợp giữa kết cấu cứng và dẻo trong cùng một món ăn là điểm thu hút chính”, Christine nói.
Ở Las Vegas, Ari Hee Lee, 36 tuổi, người Hàn Quốc cũng bị món bánh này “quyến rũ”. Cô tìm đến khu phố Tàu để mua 5 chiếc bánh ram ít với giá 16 USD. Cô so sánh phần bánh ít dẻo có độ tương đồng với bánh mochi truyền thống của Đông Á, nhưng khác biệt nhờ vị mặn của nhân tôm rim và nước chấm đi kèm.
Xu hướng trên mạng xã hội khiến lượng khách đổ về các nhà hàng món Việt ở nước ngoài tăng vọt. Chị Quỳnh Lê, chủ tiệm ăn tại California, cho biết đã đưa bánh ram ít vào thực đơn chính hai tuần qua. Mỗi ngày cơ sở bán ra 300-400 phần. Để phù hợp với khẩu vị của thực khách Mỹ, chủ tiệm đã làm bánh có kích thước to gấp rưỡi so với bản gốc tại Việt Nam. “Ở Việt Nam giá mỗi chiếc khoảng 6.000 đồng, nhưng ở Mỹ giá gấp 10 lần hoặc hơn”, chị Lê nói.
Hoàng Tố Như, 26 tuổi, sống tại Mississauga, Ontario (Canada) cho biết vài tuần qua các nhà hàng bán món Huế khu vực cô sống luôn kín bàn do nhiều người tìm ăn thử món bánh này.
Sự bùng nổ nhu cầu ở nước ngoài cũng tác động đến các tiệm bánh truyền thống tại Huế. Bà Trần Thị Quỳnh Loan, chủ cơ sở bánh Bà Chi mở hơn 60 năm tại TP Huế, cho biết lượng khách du lịch tìm đến quán tăng gấp 3-4 lần. Trung bình một ngày, mỗi chi nhánh bán ra thị trường hơn 2.000 chiếc bánh. “Ban đầu tôi ngạc nhiên vì trước đây chủ yếu thấy dân địa phương mua, giờ thì đa số là khách nước ngoài”, bà Loan cho biết.
Bánh ram ít là sự kết hợp của hai loại bánh độc lập. Phần “ram” là đế bánh làm từ bột nếp nhào nước, vo viên rồi chiên trong dầu để tạo độ giòn. Phần “ít” là viên bánh nhỏ, bọc nhân tôm thịt kho đậm vị, được hấp chín. Khi trình bày, người làm đặt viên bánh ít lên trên đế bánh ram, rắc thêm tôm chấy và hành lá. “Để bánh ngon chuẩn vị, phần nhân tôm phải ướp vài tiếng rồi kho lửa nhỏ. Công thức ướp tùy vào mỗi gia đình”, bà Loan cho biết.
Đầu bếp Ngô Doãn Lệnh, giảng viên ẩm thực trung tâm L.Q.T Kitchen, cho biết bánh ram ít có nguồn gốc từ ẩm thực cung đình Huế, thể hiện sự cân bằng trong kỹ thuật chế biến của người miền Trung.
“Món ăn là sự kết hợp giữa tính Hỏa của đế bánh chiên và tính Thủy của phần bánh hấp, giữa vị béo của nếp chiên và vị thanh mặn của nước mắm. Trào lưu này cho thấy xu hướng ẩm thực thế giới đang chú trọng vào trải nghiệm giác quan và kết cấu nguyên liệu”, ông Lệnh nói.
Làn sóng quan tâm đến ẩm thực cũng đang tạo đòn bẩy cho du lịch địa phương. Dữ liệu từ Sở Du lịch Thừa Thiên Huế cho biết năm 2025 địa phương đón 6,3 triệu lượt khách, doanh thu đạt trên 13.000 tỷ đồng. Trong nửa đầu năm 2026, Huế tiếp tục đón 4,3 triệu lượt khách, thu về 10.300 tỷ đồng.
“Trào lưu bánh ram ít trên mạng xã hội không chỉ dừng lại ở việc kích cầu các nhà hàng tại chỗ, mà đang trực tiếp tạo ra nhu cầu du lịch trải nghiệm. Du khách quốc tế sau khi thử món ăn ở nước họ thường có xu hướng tìm về chính gốc để trải nghiệm không gian văn hóa ẩm thực bản địa”, ông Nguyễn Tiến Đạt, Tổng giám đốc AZA Travel nói.
Theo ông việc các món ăn dân dã của Việt Nam thời gian qua liên tục trở thành “hiện tượng xu hướng” (trend) trên các nền tảng mạng xã hội quốc tế là cơ hội để ngành du lịch chuyển hóa lượt xem trực tuyến thành lượng đặt tour thực tế trong các mùa cao điểm du lịch sắp tới.
Bộ Y tế vừa công bố chi tiết danh mục khám sức khỏe miễn phí dành cho người dân, triển khai theo Chỉ thị số 17/CT-TTg ngày 6/5/2026 của Thủ tướng Chính phủ về tổ chức khám sức khỏe định kỳ và khám sàng lọc miễn phí trên toàn quốc.
Theo Bộ Y tế, việc ban hành hướng dẫn nhằm triển khai đồng bộ Nghị quyết 72 của Bộ Chính trị, Nghị quyết 282 của Chính phủ và Chỉ thị 17 của Thủ tướng Chính phủ về tổ chức khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí cho người dân. Mục tiêu là để mỗi người dân được khám sức khỏe ít nhất một lần mỗi năm theo lộ trình phù hợp, qua đó phát hiện sớm bệnh tật, giảm gánh nặng chi phí y tế và xây dựng cơ sở dữ liệu quản lý sức khỏe toàn dân.
Từ năm 2026, người dân sẽ từng bước được lập sổ sức khỏe điện tử để quản lý sức khỏe liên tục theo vòng đời. Việc khám sức khỏe định kỳ sẽ được triển khai phù hợp với từng nhóm tuổi và đối tượng đặc thù.
Đối với trẻ em dưới 6 tuổi, nội dung khám sức khỏe định kỳ thực hiện theo Quyết định 1284 của Bộ trưởng Bộ Y tế ban hành ngày 7/5/2026 về hướng dẫn chuyên môn khám sức khỏe cho trẻ nhỏ.
Nhóm từ đủ 6 tuổi đến dưới 18 tuổi
Với nhóm từ đủ 6 tuổi đến dưới 18 tuổi, việc khám sức khỏe được thực hiện theo mẫu giấy khám sức khỏe quy định tại Thông tư 32/2023 của Bộ Y tế. Người dân trong độ tuổi này sẽ được khám đầy đủ các chuyên khoa lâm sàng. Các xét nghiệm cận lâm sàng chỉ thực hiện khi có chỉ định của bác sĩ hoặc theo nhu cầu tự nguyện chi trả của người dân, cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp hay khả năng hỗ trợ của địa phương.
Người từ đủ 18 tuổi trở lên
Đối với người từ đủ 18 tuổi trở lên, Bộ Y tế yêu cầu thực hiện đầy đủ khám lâm sàng và các xét nghiệm cơ bản. Danh mục xét nghiệm gồm công thức máu với các chỉ số hồng cầu, bạch cầu, tiểu cầu; xét nghiệm sinh hóa máu gồm đường huyết, urê, creatinin, men gan ASAT và ALAT; xét nghiệm nước tiểu kiểm tra đường và protein; đồng thời chụp X-quang tim phổi thẳng.
Ngoài các danh mục cơ bản, các địa phương có thể bổ sung thêm xét nghiệm tùy theo khả năng hỗ trợ kinh phí hoặc nhu cầu tự nguyện chi trả của người dân và doanh nghiệp.
Bộ Y tế cũng đặc biệt lưu ý trong quá trình khai thác tiền sử bệnh, khám lâm sàng hoặc chẩn đoán hình ảnh, nếu phát hiện dấu hiệu nghi ngờ lao phổi, u phổi hoặc bệnh lý khác, cơ sở y tế cần chỉ định thêm các xét nghiệm chuyên sâu để chẩn đoán sớm, điều trị kịp thời hoặc chuyển tuyến phù hợp.
Đối với lao động nữ, danh mục khám chuyên khoa phụ sản sẽ thực hiện theo quy định tại phụ lục ban hành kèm Thông tư 32/2023 của Bộ Y tế.
Ngoài khám sức khỏe cho người dân nói chung, Bộ Y tế tiếp tục yêu cầu thực hiện khám định kỳ theo quy định riêng đối với các nhóm đặc thù như cán bộ, học sinh, người lái xe ô tô, nhân viên hàng không, người điều khiển phương tiện đường sắt, thuyền viên và lực lượng thuộc Bộ Quốc phòng, Bộ Công an quản lý.
Cụ thể, đối tượng là cán bộ thực hiện theo Quyết định số 1266/QĐ-BYT ngày 21/3/2020 của Bộ trưởng Bộ Y tế về việc ban hành quy định tiêu chuẩn phân loại sức khỏe cán bộ và mẫu phiếu khám sức khỏe cán bộ
Đối tượng thuộc Bộ Quốc phòng, Bộ Công an quản lý thực hiện theo quy định của Bộ Quốc phòng, Bộ Công an.
Đối với học sinh trong trường học thực hiện theo Thông tư liên tịch số 13/2016/TTLT-BYT-BGDĐT ngày 12/5/2016 của Bộ trưởng Bộ Y tế và Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo.
Bộ Y tế cũng yêu cầu các đơn vị phân nhóm đối tượng ưu tiên và sắp xếp lịch khám đảm bảo phù hợp, tránh quá tải và thuận tiện cho người dân. Tổ chức khám theo nội dung chuyên môn như trên phù hợp đối với từng nhóm đối tượng để đánh giá tình trạng sức khỏe hoặc phân loại sức khỏe; phát hiện sớm nguy cơ mắc bệnh và người mắc bệnh theo nhóm đối tượng; tư vấn phòng bệnh, điều trị hoặc chuyển cơ sở khám bệnh, chữa bệnh phù hợp theo quy định.
Trong quá trình thực hiện, nếu khó khăn, vướng mắc về chuyên môn, nội dung khám sức khoẻ cho người dân, Bộ Y tế đề nghị các đơn vị gửi phản ánh về Cục Quản lý Khám, chữa bệnh để được xem xét, hướng dẫn.
Báo Sin Chew ngày 15-4 chia sẻ câu chuyện về gia đình Malaysia của anh Su Youfu (42 tuổi) và chị Wei Peiling (37 tuổi). Họ thu hút sự chú ý của cộng đồng mạng về hành trình nuôi dạy 10 người con duy trì lối sống giản dị, đề cao trách nhiệm chung và tình cảm gia đình.
Cặp đôi trên kết hôn năm 2005, họ lần lượt đón 4 người con đầu lòng từ năm 2006 đến 2012. Tuy nhiên, năm 2016, con trai cả Junjie bị chẩn đoán mắc bệnh bạch cầu (leukemia).
Với hy vọng dùng máu cuống rốn của trẻ sơ sinh - vốn chứa các tế bào gốc - để hỗ trợ điều trị cho Junjie, họ quyết định sinh thêm con nhưng nỗ lực này không thành công.
Sau khi Junjie qua đời, gia đình vẫn duy trì truyền thống đến thăm mộ con vào mỗi ngày giỗ để các em nhỏ sau này luôn nhớ về người anh cả của mình.
Gia đình hiện sống tại một khu vực nông thôn thuộc bang Johor, bao quanh là các đồn điền dầu cọ và nuôi thỏ tại nhà. Anh Su tin rằng việc tiếp xúc với thiên nhiên là món quà tốt nhất giúp trẻ phát triển khả năng sáng tạo cũng như sức khỏe thể chất và tinh thần.
Các con trong gia đình cũng sớm học cách kiếm tiền bằng cách thu gom quả cọ từ đồn điền của người thân. Những đứa trẻ lớn sẽ hướng dẫn các em nhỏ. Số tiền kiếm được từ việc bán quả cọ sẽ được chia đều để các em tự mua những món đồ mình thích.
Trong việc nuôi dạy con, chị Wei ưu tiên giao tiếp thay vì dùng đòn roi vì lo ngại những tác động tiêu cực đến sự phát triển cảm xúc của trẻ. Cặp đôi cũng tránh tranh cãi trước mặt con cái và thường giải quyết mâu thuẫn thông qua thảo luận.
Anh Su sắp xếp cho các con đi học thêm nhưng không gây áp lực học tập nặng nề. Quan điểm của anh là: "Nếu một người có nhân cách kém thì trình độ học vấn cao đến đâu cũng vô nghĩa".
Ngoài ra, cặp vợ chồng luôn cố gắng đối xử công bằng với tất cả các con, từ việc mua quần áo đến tổ chức sinh nhật để không ai cảm thấy bị bỏ rơi.
Để quản lý một gia đình lớn, các con đều được giao làm việc nhà như phơi và gấp quần áo từ khi còn nhỏ.
Dù có phòng ngủ riêng, các con vẫn thích ngủ chung phòng với ba mẹ trong nhiều năm. Anh Su kể gia đình mình trải đệm xuống sàn để mọi người có thể ngủ chung, và cánh cửa phòng ngủ được mở ra đóng vào hàng chục lần mỗi ngày vì nhiều người cùng chung sống trong một không gian.
Chi phí sinh hoạt hằng tháng của gia đình 10 con vượt 5.000 ringgit (khoảng 33,3 triệu đồng), bao gồm học phí, thực phẩm, tã sữa và điện nước.
5 đứa trẻ nhỏ nhất vẫn đang uống sữa bột. Mỗi tháng gia đình dùng hết hơn 20 lon sữa, mỗi lon thường hết trong chưa đầy hai ngày.
Anh Su thường xuyên thức đêm pha sữa cho các con để vợ có thời gian nghỉ ngơi.
Với đứa con thứ 10 sắp chào đời, cặp đôi cho biết đây sẽ là lần mang thai cuối cùng. Chị Wei có kế hoạch can thiệp y khoa sau khi sinh để tránh mang thai trong tương lai.
Tháng 6/2020, cô Wang Li (đã đổi tên) đến Phòng khám Phẫu thuật Thẩm mỹ Meixi ở Tô Châu, tỉnh Giang Tô, cắt mí với chi phí 12.000 tệ (1.800 USD). Một phụ nữ họ Meng, tự xưng là giám đốc tiếp thị, trực tiếp phẫu thuật.
Tối cùng ngày, mắt Wang sưng, mí lộn ngược và tích tụ dịch. Cô được người nhà đưa đến bệnh viện. Bác sĩ xác định tuyến lệ bị cắt đứt do thao tác sai. Theo kết quả giám định y tế, mắt cô hở 1 cm khi nhắm, kèm viêm giác mạc. Cơ quan chức năng xếp loại thương tích của cô ở mức khuyết tật độ 9. "Tôi xấu hổ khi gặp mọi người vì di chứng này", Wang nói.
Cơ quan y tế thành phố xác minh Meng không có chứng chỉ hành nghề và Phòng khám Meixi hoạt động trái phép. Cơ sở này sau đó bị tịch thu thiết bị, phạt 200.000 tệ và thu hồi giấy phép kinh doanh. Quá trình điều tra cho thấy Meng từng phẫu thuật hỏng cho nhiều người tại một cơ sở khác, gây khuyết tật độ 10 cho một trường hợp.
Cô Wang khởi kiện Meng. Tháng 2/2025, tòa án tuyên phạt Meng 6 tháng tù vì hành nghề y trái phép, buộc bồi thường 362.000 tệ và hoàn trả 12.000 tệ phí phẫu thuật.
Để được giảm nhẹ tội, luật sư của Meng đề nghị bồi thường 850.000 tệ. Đổi lại, Wang phải xóa các bài đăng tiêu cực về phòng khám, ngừng khiếu nại và đồng ý hoàn trả 400.000 tệ nếu vi phạm thỏa thuận.
Tuy nhiên, sau khi thỏa thuận với nạn nhân Meng lên mạng xã hội đăng video chửi rủa, cho rằng cô Wang bịa đặt và vu khống. Chị dâu của cô Wang sau đó tung bằng chứng đối phương hành nghề trái phép. Wang sau đó lên mạng kể lại vụ việc nhằm minh oan cho mình.
Meng kiện ngược Wang vi phạm thỏa thuận. Đầu năm 2026, tòa án ra phán quyết buộc Wang trả lại 400.000 tệ.
Sáu năm qua, tuyến lệ tổn thương khiến nước mắt của Wang chảy liên tục. "Tôi ngủ cũng phải mở hé mắt", cô kể. Áp lực pháp lý cùng các tranh cãi trên mạng xã hội đẩy cô vào tình trạng trầm cảm và lo âu. "Chị em hãy suy nghĩ thật kỹ trước khi quyết định can thiệp dao kéo nhằm tránh ân hận cả đời", Wang nói.
