Giới chức Mỹ hồi đầu tháng 4 thông báo giải cứu thành công một đại tá là phi công buồng sau trên tiêm kích F-15E bị bắn hạ ở miền nam Iran. Đại tá này sau khi nhảy dù đã phải lẩn trốn lực lượng Iran trong khoảng hai ngày trước khi được Cơ quan Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) phát hiện vị trí ẩn nấp ở một khe núi.
Giám đốc CIA John Ratcliffe cho biết phi công trên “vô hình với kẻ thù, nhưng với CIA thì không”. Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố lực lượng nước này có thể nhìn thấy “thứ gì đó chuyển động” trên sườn núi vào ban đêm ở khoảng cách xa tới gần 65 km.
Giới chức Mỹ không tiết lộ đã sử dụng công nghệ gì. Dù vậy, báo New York Post dẫn hai nguồn tin giấu tên cho biết CIA đã dùng một hệ thống bí mật được gọi là Ghost Murmur (Tiếng thì thầm của Bóng ma), do hãng Lockheed Martin phát triển, để tìm kiếm phi công. Công cụ này có khả năng phát hiện tín hiệu điện từ được phát ra từ nhịp tim con người ở khoảng cách rất xa.
Tổng thống Trump sau đó xác nhận với New York Post rằng Ghost Murmur đã đóng vai trò “rất quan trọng” trong chiến dịch tìm kiếm phi công F-15 bị mắc kẹt ở Iran. Ông tuyên bố đây là công cụ chưa từng được biết đến trước đó.
“Mọi người đều ngạc nhiên”, Tổng thống Mỹ cho hay. “Chúng tôi có rất nhiều thứ mà chưa ai nghe đến bao giờ, cũng như các thiết bị mà chưa ai từng nghĩ tới”. Dù vậy, ông không xác nhận phương thức hoạt động của Ghost Murmur.
Haley Fuller, cựu đại úy thủy quân lục chiến Mỹ và hiện là bình luận viên trên trang Military.com, trong bài phân tích ngày 21/4 cho rằng Ghost Murmur có thể là “bước nhảy vọt lớn” trong công nghệ cảm biến.
Theo Fuller, tim người khi đập tạo ra xung điện, từ đó sản sinh ra từ trường. Giới khoa học đo từ trường này bằng kỹ thuật gọi là từ tâm đồ, vốn được sử dụng làm công cụ nghiên cứu và y học trong hàng thập kỷ qua.
Dù vậy, tín hiệu từ mà tim người sinh ra rất yếu. Ngay cả trên bề mặt cơ thể, tín hiệu này cũng yếu hơn hàng triệu lần so với từ trường Trái Đất, nên rất khó đo được trong điều kiện bình thường.
“Trên thực tế, các nhà khoa học chỉ đo được tín hiệu đó ở khoảng cách rất ngắn, thường là cách ngực trong vòng khoảng 10 cm, và chỉ cần tăng một chút cũng khiến tín hiệu nhanh chóng mờ đi và lẫn vào nhiễu nền”, Fuller cho hay.
Patrick Maletinsky, chủ nhiệm khoa vật lý tại Đại học Basel ở Thụy Sĩ, cũng cho biết các công nghệ đã được công khai chỉ có thể phát hiện nhịp tim ở khoảng cách rất ngắn, không quá vài cm. “Hạn chế chính là từ trường của tim sẽ suy yếu rất nhanh theo khoảng cách”, ông nói.
Trong trường hợp mục tiêu ở cách hàng chục km, cường độ tín hiệu sẽ yếu hơn từ hàng tỷ đến hàng tỷ tỷ lần so với độ nhạy của cả những từ kế hiện đại nhất, trong đó có cảm biến lượng tử, theo Maletinsky.
“Nếu một hệ thống như vậy thật sự tồn tại, đây sẽ là bước đột phá vượt xa mọi thứ đã được ghi nhận trong các tài liệu khoa học”, ông nhận định.
Fuller cho biết các hệ thống từ tâm đồ truyền thống sử dụng những thiết bị giao thoa lượng tử siêu dẫn (SQUID), đòi hỏi phải làm lạnh ở nhiệt độ rất thấp và vận hành trong môi trường được che chắn để lọc bỏ nhiễu nền.
Tuy nhiên, hệ thống Ghost Murmur của CIA ứng dụng cách tiếp cận mới là đo từ trường bằng tâm khiếm khuyết Nitrogen-Vacancy (NV). Đây là kỹ thuật sử dụng các khiếm khuyết trong kim cương nhân tạo để phát hiện từ trường bằng cách đo sự thay đổi về độ quay của electron khi được chiếu tia laser.
Ưu điểm của phương pháp này là cảm biến NV có thể hoạt động ở nhiệt độ phòng và nhỏ gọn hơn, nên dễ ứng dụng hơn so với các hệ thống cũ, theo Fuller.
Nguồn tin của New York Post cho biết cảm biến NV đã được CIA sử dụng kết hợp với công nghệ trí tuệ nhân tạo để lọc bỏ nhiễu nền, từ đó phát hiện được tín hiệu nhịp tim của phi công ở khoảng cách lớn hơn nhiều so với bình thường.
Người này thêm rằng vùng nông thôn ở Iran, nơi phi công được tìm thấy, là môi trường lý tưởng nhất có thể để ứng dụng Ghost Murmur vì có mức độ nhiễu điện từ thấp, đồng thời hầu như không có người ở nên không phát ra tín hiệu gây nhiễu. Sự tương phản nhiệt vào ban đêm giữa cơ thể người và bề mặt sa mạc giúp lực lượng Mỹ có thêm dữ liệu để xác định vị trí phi công.
“Thông thường tín hiệu này rất yếu, chỉ có thể đo được trong môi trường bệnh viện khi đặt cảm biến gần sát ngực”, nguồn tin cho hay. “Thiết bị này hoạt động tốt nhất trong môi trường hoang vu, ít nhiễu và cần rất nhiều thời gian để xử lý”.
Dựa trên thông tin được mô tả, Thad Walker, giáo sư vật lý tại Đại học Wisconsin-Madison ở Mỹ, dự đoán Ghost Murmur là từ kế NV, có thể là dạng cụm, được gắn trên thiết bị bay không người lái.
Ông cho hay các từ kế NV dân sự mà ông từng tiếp cận không thể đo được nhịp tim ở khoảng cách trên 100 m và phải mất nhiều ngày xử lý tín hiệu.
Chris Duncan, người viết luận án tiến sĩ về từ kế tiên tiến tại Đại học Capitol Technology ở Mỹ hồi năm 2025, cho rằng có khả năng Ghost Murmur đã thực sự hoạt động được như mô tả vì CIA sở hữu “nhiều công nghệ mà chúng ta chưa biết”, song cho rằng khoảng cách phát hiện tối đa chỉ là 2-3 km.
Fuller nêu ra vài khả năng, một trong số đó là giới chức Mỹ đã phóng đại thông tin hoặc che giấu phương pháp thật sự được sử dụng trong chiến dịch giải cứu. Khả năng thứ hai là hệ thống này không chỉ dựa vào nhịp tim để hoạt động, mà còn cả các tín hiệu khác như chuyển động, nhiệt và do thiết bị chuyên dụng phát ra.
Các nguồn tin của New York Post cho biết Ghost Murmur đã được kết hợp sử dụng với thiết bị phát tín hiệu định vị do phi công F-15 mang theo. Một nguồn tin nói phi công này được Ghost Murmur phát hiện khi rời khỏi khe núi để sử dụng thiết bị phát tín hiệu định vị do Boeing sản xuất. Quân nhân Mỹ trước đó chỉ dùng thiết bị này một cách hạn chế để tránh bị lực lượng Iran phát hiện.
Dmitry Budker, giảng viên tại Đại học California ở Mỹ, cho rằng bên cạnh Ghost Murmur, CIA có thể đã kết hợp nhiều công nghệ như camera hồng ngoại để phát hiện hơi thở từ xa, hoặc dùng vệ tinh có khả năng chụp ảnh cận cảnh để tìm kiếm phi công.
“Tôi không biết nhiều về những thứ được giữ bí mật, song sẽ rất ngạc nhiên. Đây sẽ là bước đột phá rất lớn”, Budker nói, đề cập năng lực được mô tả của Ghost Murmur.
Fuller cũng cho rằng có khả năng Ghost Murmur “thật sự tồn tại và được tích hợp những bước tiến chưa được tiết lộ, vượt xa những gì được nghiên cứu công khai”.
Ngày hội Pháp ngữ 2026 diễn ra vào ngày 11-4 với nhiều hoạt động đa dạng kết hợp giữa các cuộc thi, hoạt động trải nghiệm, hội thảo... nhằm lan tỏa tiếng Pháp.
Sự kiện diễn ra tại Trường THPT Nguyễn Thị Minh khai và được tổ chức bởi Đại sứ quán Pháp tại Việt Nam, Tổng lãnh sự quán Pháp tại TP.HCM, Viện Pháp tại Việt Nam, Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM, Tổng lãnh sự quán Thụy Sĩ, Tổng lãnh sự quán Canada, Viện Trao đổi văn hóa với Pháp (IDECAF)...
Tổng lãnh sự Pháp Etienne Ranaivoson nhấn mạnh tiếng Pháp, ngôn ngữ của 400 triệu người trên khắp thế giới, là sợi dây liên kết giữa các nền văn hóa, giữa các thế hệ, giữa các dân tộc. Nó mở ra không gian đối thoại, đa dạng và đoàn kết kết nối.
"Và ngày hôm nay, khi ngắm nhìn các em học sinh, sinh viên, những người trẻ học tiếng Pháp, chúng tôi thấy tương lai ấy đang thành hình. Với quyết tâm, tinh thần ham học hỏi và nghị lực của mình, các em đã tiến xa hơn cả việc học một ngôn ngữ: các em đã xây những cây cầu", ông Ranaivoson nói.
Phó giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM Nguyễn Bảo Quốc cũng cho rằng trong bối cảnh hội nhập toàn cầu ngày càng sâu rộng, việc học và sử dụng ngoại ngữ, trong đó có tiếng Pháp, sẽ mở rộng cơ hội học tập, giao lưu và phát triển nghề nghiệp cho thế hệ trẻ.
"Tôi tin rằng phong trào dạy và học tiếng Pháp tại TP.HCM sẽ ngày càng phát triển mạnh mẽ, góp phần đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế", ông nói.
Trả lời Tuổi Trẻ Online, ông Ranaivoson nói rằng không gian Pháp ngữ đóng vai trò như một nền tảng kết nối rộng mở. Tiếng Pháp không chỉ gắn với nước Pháp, mà còn là ngôn ngữ của khoảng 400 triệu người trên toàn cầu, trải dài trên nhiều châu lục. Điều này mở ra cơ hội hợp tác không chỉ với Pháp mà còn với nhiều quốc gia khác như Canada, Thụy Sĩ hay Bỉ - những nơi mà tiếng Pháp là ngôn ngữ làm việc và sáng tạo.
Không dừng lại ở lĩnh vực văn hóa, hợp tác Việt - Pháp ngày nay còn hướng mạnh đến môi trường nghề nghiệp và tương lai của giới trẻ. Theo ông Ranaivoson, đây chính là "chìa khóa" cho mối quan hệ song phương trong giai đoạn mới. Việt Nam là một quốc gia trẻ với nguồn nhân lực năng động, và Pháp mong muốn thu hút ngày càng nhiều bạn trẻ Việt Nam đến học tập, làm việc và khám phá.
Theo bà Anne Laure Vincent - Tùy viên hợp tác giáo dục, Viện Pháp tại Việt Nam, giới trẻ ngày nay tiếp cận tiếng Pháp theo một cách rất khác. Không còn đơn thuần là một môn học, ngôn ngữ này đang trở thành một công cụ giải trí và kết nối.
"Các bạn trẻ thích 'chơi' với ngôn ngữ, thích hát bằng tiếng Pháp và sử dụng nó như một cách để giao lưu, kết bạn", bà nhận định. Ngoài ra, đối với những học sinh đã hoàn tất chương trình phổ thông, mối quan tâm lớn nhất là lộ trình học tập, cơ hội nghề nghiệp và tiếng Pháp đóng vai trò hết sức quan trọng.
Ngày hội Pháp ngữ 2026 vì thế không chỉ là một sự kiện mang tính biểu tượng, mà còn là một bước đi chiến lược. "Tôi hy vọng đây sẽ là khởi đầu cho một chuỗi hoạt động dài hạn, được tổ chức định kỳ hằng năm, nhằm duy trì sức sống và năng lượng tích cực của cộng đồng Pháp ngữ", bà Vincent chia sẻ.
Phái đoàn tháp tùng Tổng thống Mỹ Donald Trump trong chuyến thăm Trung Quốc tuần này bao gồm các quan chức cấp cao của chính quyền Mỹ, các doanh nhân quyền lực nhất của Mỹ và các thành viên trong gia đình Tổng thống Trump.
Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio đã đi cùng Tổng thống Trump, bất chấp các lệnh trừng phạt mà Trung Quốc áp đặt lên ông vào năm 2020.
Ông Pete Hegseth sẽ là Bộ trưởng Quốc phòng đương nhiệm đầu tiên của Mỹ đến thăm Trung Quốc kể từ năm 2018.
Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cũng có mặt trong đoàn tháp tùng, sau cuộc gặp với Phó Thủ tướng Trung Quốc Hà Lập Phong tại Hàn Quốc.
Ông Eric Trump, con trai thứ của Tổng thống Trump, người điều hành Tập đoàn Trump - “đế chế” kinh doanh của gia đình Tổng thống, đã được đón tiếp trên thảm đỏ khi ông bước từ chuyên cơ Không Lực Một xuống sân bay Bắc Kinh vào tối 13/5.
Đi cạnh ông Eric Trump là bà Lara Trump, vợ ông, và phía sau họ là tỷ phú Elon Musk, cựu cố vấn cấp cao của Tổng thống Trump và là một trong số lãnh đạo doanh nghiệp được mời đi cùng Tổng thống Trump trong chuyến công du Trung Quốc.
Ông Brett Ratner, nhà sản xuất và đạo diễn phim, cũng được các phóng viên nhìn thấy trên chuyên cơ Không Lực Một. Ông Ratner là đạo diễn của bộ phim tài liệu Melania của Amazon về Đệ nhất phu nhân Melania Trump.
Hội nghị thượng đỉnh, có thể định hình chương tiếp theo trong quan hệ Mỹ - Trung, dự kiến bắt đầu vào ngày 14/5. Theo các quan chức cấp cao của Mỹ, Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình dự kiến sẽ thảo luận về thương mại và đầu tư, cùng với cuộc chiến ở Iran và các vấn đề khác.
Cuộc gặp gần đây nhất giữa ông Trump và ông Tập diễn ra vào tháng 10 năm ngoái tại Hàn Quốc. Vào thời điểm đó, hai bên nhất trí tạm dừng cuộc chiến thương mại, trong đó Mỹ áp đặt thuế quan đối với hàng hóa Trung Quốc và Bắc Kinh cảnh báo hạn chế nguồn cung cấp đất hiếm toàn cầu.
Dưới đây là một số thành viên trong phái đoàn tháp tùng Tổng thống Trump tới Trung Quốc:
Các quan chức Nhà Trắng gồm Ngoại trưởng Marco Rubio, Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth, Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent.
Các lãnh đạo doanh nghiệp gồm Tim Cook của Apple, Jensen Huang của Nvidia, Cristiano Amon của Qualcomm, Elon Musk của Tesla, Ryan McInerney của Visa, Larry Fink của BlackRock, Stephen Schwarzman của Blackstone, Kelly Ortberg của Boeing, Brian Sikes của Cargill, Jane Fraser của Citi, Jim Anderson của Coherent, Larry Culp của GE Aerospace, David Solomon của Goldman Sachs, Jacob Thaysen của Illumina, Michael Miebach của Mastercard, Dina Powell McCormick của Meta, Sanjay Mehrotra của Micron.
Trong hàng ngàn năm, các nhà thiên văn học nhiều lần chứng kiến sao chổi Halley đến rồi đi, lộ diện trước mắt thường trong mỗi từ 72 đến 80 năm.
Lần gần nhất con người thấy được sao chổi Halley là vào năm 1986, trong khi lần xuất hiện kế đến sẽ vào khoảng giữa năm 2061.
Tuy nhiên, những sao chổi khác phải nhiều thời gian hơn thế để đến gần trái đất. Theo tờ The New York Times, sao chổi C/2025 R3 PANSTARRS, vừa mới được phát hiện hồi năm ngoái, đã xuất hiện trên bầu trời đêm của Bắc Bán Cầu trong vài tuần qua.
Đến khi lên đường rời đi, sao chổi này sẽ không quay lại trong khoảng 170.000 năm nữa.
Điều đó có nghĩa là con người đang đứng trước cơ hội vô cùng hiếm hoi để chiêm ngưỡng một "khách mời" vô cùng quý giá đến từ rìa hệ mặt trời.
Nguồn gốc của sao chổi trên thu hút sự quan tâm đặc biệt của giới thiên văn, những người cho rằng C/2025 R3 PANSTARRS có lẽ đến từ Đám mây Oort vốn đại diện cho rìa ngoài của hệ mặt trời.
Các nhà nghiên cứu tin rằng Đám mây Oort chứa nhiều thiên thể băng đá như C/2025 R3 PANSTARRS.
Những sao chổi có chu kỳ quỹ đạo dài đại diện cho các hiện tượng vô cùng hiếm gặp, và mang đến cơ hội quý giá để con người quan sát những vùng xa xôi nhất của Thái Dương hệ.
"Mỗi khi phát hiện ra một sao chổi, đó cũng là lần đầu tiên chúng ta nhìn thấy chúng, và cũng sẽ là lần cuối cùng chúng ta chiêm ngưỡng chúng trong cuộc đời này", tờ The New York Times dẫn lời nhà thiên văn học Josh Aoraki của Te Whatu Stardome (New Zealand).
Cũng chưa chắc rằng các nền văn minh loài người trong tương lai vẫn còn cơ hội nhìn thấy "khách quý" C/2025 R3 PANSTARRS thêm một lần nữa.
Chuyên gia Matt Woods của Đài thiên văn Perth (Úc) cho biết những tương tác hấp dẫn với các hành tinh của hệ mặt trời trên đường di chuyển có thể "tống khứ" các sao chổi khỏi Thái Dương hệ dù chẳng ai mong muốn.
