Những ngày gần đây, nhiều sinh viên, cựu sinh viên của Đại học Bách khoa Hà Nội bày tỏ sự nuối tiếc khi nghe tin cổng Parabol của đại học này có thể nằm trong khu vực giải tỏa, để mở rộng đường Giải Phóng lên 90m.
Ông Đào Trung Mỳ – cựu sinh viên Bách khoa Hà Nội khóa K22, ngành hệ thống điện – cho biết với bao thế hệ sinh viên Bách khoa Hà Nội, đặc biệt là những người từng đi qua tuổi trẻ dưới mái trường này, chiếc cổng Parabol không đơn thuần chỉ là một chiếc cổng. Đó là ký ức. Là thanh xuân. Là biểu tượng không thể thay thế.
Ông Mỳ kể sau nhiều năm ra trường, đến giờ ông vẫn nhớ như in những ngày đi học năm xưa. Mỗi lần về thăm trường, nhìn thấy chiếc cổng Parabol cong cong ông lại thấy lòng mình thân thuộc đến lạ.
Biết bao thế hệ sinh viên đã bước qua cánh cổng Parabol với bao ước mơ, hoài bão. Có người từ một cậu sinh viên tỉnh lẻ trở thành kỹ sư, nhà khoa học, cán bộ quản lý. Có người mang theo cả tuổi trẻ, tình bạn, tình yêu và những năm tháng đẹp nhất cuộc đời gửi lại phía sau cánh cổng ấy.
Nghe tin việc mở rộng đường Giải Phóng có thể khiến cổng Parabol không thể giữ nguyên vị trí cũ, ông Mỳ bày tỏ mong muốn nhà trường tìm cách lưu giữ lại chiếc cổng này.
“Có thể di dời làm cổng mới, hoặc đặt trong khuôn viên trường như một dấu ấn lịch sử, một nơi để các thế hệ sinh viên trở về chụp tấm ảnh kỷ niệm và nhắc nhớ về thời tuổi trẻ”, ông Mỳ đề xuất.
Tương tự, một cựu sinh viên K48 chia sẻ đã gần 20 năm kể từ ngày ra trường, mỗi lần đi qua Đại học Bách Khoa Hà Nội đều nhìn về chiếc cổng Parabol huyền thoại, nơi lưu giữ nhiều kỷ niệm thời sinh viên.
Cựu sinh viên này cũng hy vọng khi triển khai mở rộng đường Giải Phóng, nhà trường vẫn giữ lại chiếc cổng này. Nếu có thể sẽ di dời vào vị trí làm cổng mới. Hoặc nếu không hãy đưa cổng Parabol vào khuôn viên trường, coi đó như một địa điểm check-in lý tưởng cho từng thế hệ sinh viên. Lý do cổng Parabol Bách khoa luôn là một biểu tượng.
Cổng Parabol được xây dựng cách đây hơn 50 năm, mang kiến trúc độc đáo, từng là niềm tự hào của tri thức thế hệ mới.
Theo truyện ngắn “Những ngọn sóng soliton” của Trần Đức Trung, cổng Parabol của Đại học Bách khoa Hà Nội có lẽ nên gọi là cổng soliton mới đúng, bởi thời đó một kỹ sư người Nga muốn xây một cánh cổng mang hàm ý đúng như ý nghĩa của ngọn sóng soliton – ngọn sóng cô độc vượt lên tất cả.
Cụ thể, sau khi hòa bình lập lại ở miền Bắc, Liên Xô quyết định giúp Việt Nam xây dựng một trường đại học bách khoa kỹ thuật ở phía nam Hà Nội. Một kiến trúc sư Nga được cử sang để tìm hiểu và chọn ý tưởng thiết kế.
Đến hồ Gươm, được nghe chuyện kể về Lê Lợi hoàn kiếm cho rùa thần, hình ảnh về một trường đại học mang cái hồn từ ngàn xưa đó đã xuất hiện, ám ảnh người kiến trúc sư người Nga.
Đó là sóng nước hồ Gươm bắn lên từ lưỡi gươm thần chém xuống nước của Lê Lợi đã trào về phía nam, cuộn dừng lại thành hồ Thuyền Quang, rồi trào ập sang thành hồ Bảy Mẫu. Những đợt sóng nối tiếp nhau hình thành Đại học Bách khoa Hà Nội.
Có thể thấy những ngọn sóng trên nóc tòa nhà chính C1. Các hành lang, tòa nhà C1, C2, C3, C4, C5 cũng lượn lên xuống theo nhịp sóng. Và chỉ có con sóng nào vượt lên, tách khỏi đám đông, bay lên trên những cái tầm thường của đời thường, chấp nhận sự thách thức cô đơn thì mới dám hiến dâng thật sự vào khoa học, con đường đầy chông gai. Đó là hình ảnh cổng Parabol, cái ngọn sóng soliton đơn độc.
Bách khoa vốn nổi tiếng về chương trình học tập nặng, những kỳ thi đầy áp lực. Nhiều thế hệ sinh viên Bách khoa hay nói vui “bước qua cổng Parabol để đến đường Giải Phóng” với hàm ý rằng khi được tốt nghiệp sinh viên sẽ được giải phóng sau những năm tháng học tập vất vả.
Ngoài cổng Parabol trên đường Giải Phóng, Đại học Bách khoa Hà Nội còn hai cổng khác nằm trên đường Đại Cồ Việt và Trần Đại Nghĩa.
Hiện cổng Trần Đại Nghĩa là nơi đi lại chính của nhiều sinh viên nhưng cổng Parabol vẫn là một nét đặc trưng và là huyền thoại của sinh viên mỗi khi nhắc về trường.
Thông tin trên được Cục Quản lý chất lượng (Bộ GD-ĐT) nhận được ngày 23.4. Đây là năm thứ 2 đoàn học sinh Việt Nam tham dự Kỳ thi Olympic hóa học quốc tế Mendeleev (IMChO) lần thứ 60, diễn ra từ ngày 15 - 23. 4 tại Moscow, Liên bang Nga.
Cụ thể, 2 huy chương vàng thuộc về các học sinh: Ngô Hoàng Minh, lớp 12, Trường THPT chuyên Hà Nội - Amsterdam; Nguyễn Thái Minh, lớp 11, Trường THPT chuyên Khoa học tự nhiên, ĐH Quốc gia Hà Nội.
2 học sinh giành huy chương bạc gồm: Nguyễn Hữu Tuệ, lớp 12,Trường THPT chuyên Khoa học tự nhiên, ĐH Quốc gia Hà Nội; Nguyễn Công Thành, lớp 12, Trường THPT chuyên Chu Văn An, Hà Nội.
Đặc biệt, em Ngô Hoàng Minh đã xuất sắc xếp thứ 2 toàn kỳ thi và 3 thí sinh còn lại đều trong nhóm 30.
Đây là năm thứ hai Việt Nam chính thức tham dự IMChO, tuyển chọn từ kỳ thi chọn đội tuyển Olympic khu vực và quốc tế năm 2026 của Bộ GD-ĐT.
IMChO được tổ chức dưới sự bảo trợ của "Thập kỷ Khoa học và Công nghệ tại Nga" do Tổng thống Liên bang Nga Vladimir Putin công bố; đồng thời do Khoa Hóa học, Trường ĐH Tổng hợp quốc gia Moscow mang tên M.V. Lomonosov và Quỹ Melnichenko phối hợp tổ chức.
IMChO kế thừa truyền thống từ kỳ thi Olympic hóa học toàn Liên bang Xô Viết, duy trì từ năm 1967. Năm 2026, kỳ thi kỷ niệm lần thứ 60, được tổ chức tại Moscow với sự tham gia của thí sinh đến từ 37 quốc gia.
IMChO, cùng với Olympic hóa học quốc tế (IChO), là những kỳ thi học thuật danh giá và có độ khó cao nhất thế giới trong lĩnh vực hóa học dành cho học sinh phổ thông. Giới chuyên gia vẫn gọi đây là "Kỳ thi hóa học khó nhất hành tinh" vì các bài toán trong kỳ thi có độ khó và tính phân hóa rất cao..
IMChO được tổ chức qua 3 vòng thi trong 3 ngày, gồm 2 vòng thi lý thuyết và 1 vòng thi thực hành, mỗi vòng thi kéo dài 5 giờ. Ban tổ chức trao giải cho khoảng 60% thí sinh tham dự.
Đại sứ quán Mỹ vài ngày trước thông báo gia hạn nộp hồ sơ chương trình Học bổng nghiên cứu sinh Fulbright ngành khoa học và công nghệ (VSR), năm học 2027-2028. Thời hạn sẽ tăng thêm một tháng, từ 15.5 đến 15.6. Đây là chương trình không cấp bằng, dành cho nghiên cứu sinh đang học chương trình tiến sĩ các ngành khoa học, công nghệ ở một trường tại Việt Nam.
Học bổng có giá trị toàn phần, trao tối đa 5 suất cho người Việt để nghiên cứu từ 6-10 tháng tại một ĐH Mỹ. Để dự tuyển, ứng viên cần đạt nhiều yêu cầu về học thuật và điểm thi tiếng Anh song song đó phải nộp thêm một bài luận và 3 thư giới thiệu. Học bổng ưu tiên những trường hợp có thành tựu trong nghiên cứu hoặc chuyên môn, ứng viên có thể tìm hiểu thêm về cách thức đăng ký TẠI ĐÂY.
Trước đó vào cuối tháng 4, Đại sứ quán Nhật Bản thông tin bắt đầu tuyển sinh nhiều chương trình theo diện học bổng Chính phủ Nhật Bản (MEXT), bao gồm học bổng nghiên cứu sinh (thạc sĩ, tiến sĩ) cho sinh viên đã hoặc sắp tốt nghiệp và học bổng ĐH, CĐ kỹ thuật và trung cấp chuyên nghiệp cho học sinh THPT đã hay sắp tốt nghiệp. Mỗi chương trình sẽ yêu cầu bộ tiêu chí khác nhau, điểm chung là đài thọ toàn phần cho người trúng tuyển.
Thời hạn nộp hồ sơ sẽ kéo dài đến 29.5. Ứng viên đủ tiêu chuẩn tiếp tục thi viết và vấn đáp vào tháng 6, tháng 7 trước khi nhận thông báo kết quả vào cuối năm 2026 và đầu năm 2027 tùy chương trình ứng tuyển. Bạn đọc có thể tìm hiểu học bổng MEXT năm 2027 TẠI ĐÂY.
Nếu quan tâm cơ hội du học ở châu Âu, Cơ quan Đầu tư và ngoại thương Romania (ARICE) đầu tuần trước mở đơn đăng ký học bổng toàn phần các bậc cử nhân, thạc sĩ, tiến sĩ và bác sĩ nội trú tại các trường công lập nước này, kéo dài tới ngày 12.6. Chương trình ưu tiên các ngành kinh tế và quản trị kinh doanh, nông nghiệp, kỹ thuật và dầu khí đồng thời không hỗ trợ hai ngành nha khoa và dược.
Chương trình học bổng sẽ miễn phí hồ sơ, thi tiếng, thi đầu vào; miễn học phí; trợ cấp sinh hoạt hằng tháng, hỗ trợ ký túc xá, bảo hiểm y tế, di chuyển trong Romania, tuy nhiên không cung cấp vé máy bay khứ hồi. Tiêu chí ứng tuyển không quá phức tạp, chỉ cần nộp thư giới thiệu, bằng cấp, bảng điểm, đơn xin học bổng cùng một số giấy tờ tùy thân. Tìm hiểu thêm TẠI ĐÂY.
Ngoài ra, Cục Hợp tác quốc tế (Bộ GD-ĐT) mới đây đăng tin tuyển sinh người Việt du học Morocco (Bắc Phi) và Kazakhstan (Trung Á) theo diện học bổng hiệp định, phủ rộng nhiều bậc từ ĐH tới tiến sĩ. Ứng viên trúng tuyển sẽ được cấp vé máy bay khứ hồi, lệ phí làm hộ chiếu, visa, phí đi đường, học phí, phụ cấp hằng tháng, hỗ trợ y tế, ăn uống và nơi ở.
Tùy vào bậc học ứng viên phải đáp ứng các yêu cầu khác nhau, hạn chót ứng tuyển là trước ngày 15.6 với cả hai chương trình. Chi tiết chương trình học bổng, ứng viên có thể tìm hiểu TẠI ĐÂY (với Morocco) và TẠI ĐÂY (với Kazakhstan).
Hai chữ "thành tích" nghe quen đến mức người ta dễ lướt qua. Nhưng đặt trong một vụ án hình sự liên quan đến kỳ thi quốc gia, hai chữ ấy khiến người có con đang đi học như tôi phải dừng lại. Một hành vi làm sai lệch kết quả thi, nếu không vì tiền mà vì thành tích, liệu có nhẹ hơn không?
Nhiều người sẽ trả lời là có. Vì thành tích nghe không giống tham nhũng. Người thầy không bỏ túi đồng nào. Tôi hiểu cách nhìn đó. Áp lực thành tích không tự sinh ra trong đầu một người. Nó đến từ cách nhà trường được đánh giá, cách địa phương báo cáo, cách xã hội quen ngợi ca những con số đẹp mà ít khi hỏi con số ấy ra đời thế nào. Ở tầng nguyên nhân, thành tích là một áp lực có thật, và nó không chừa riêng ai.
Nhưng luật hình sự không chấm điểm động cơ theo cảm giác đạo đức của số đông. Điều 356 Bộ luật Hình sự năm 2015 xử lý người vì vụ lợi hoặc vì động cơ cá nhân khác mà lợi dụng chức vụ, quyền hạn làm trái công vụ.
Thành tích, danh tiếng, uy tín nghề nghiệp, vị trí trong nhà trường… tất cả nằm gọn trong khái niệm động cơ cá nhân khác. Làm sai vì thành tích vì thế không phải một tình tiết được luật xem là nhẹ hơn làm sai vì tiền. Đó là một dạng động cơ phạm tội độc lập, cấu thành tội danh y hệt.
Có một điểm ít người để ý. Từ lần sửa đổi năm 2017, điều luật này bổ sung cụm gây thiệt hại khác bên cạnh thiệt hại về tài sản. Nghĩa là tội phạm có thể hoàn thành mà không cần một thiệt hại vật chất nào. Sự công bằng của một kỳ thi bị xâm phạm đã là thiệt hại mà điều luật bảo vệ.
Nhìn ở góc này, động cơ thành tích không làm hành vi bớt nguy hiểm. Nó chỉ làm hành vi khó nhận diện hơn, vì nó khoác lên mình thứ mà xã hội vốn quen tưởng thưởng.
Cũng cần công bằng với chiều ngược lại. Động cơ vì thành tích hiện mới là kết luận điều tra ban đầu. Để buộc tội thì cơ quan tố tụng vẫn phải chứng minh từng hành vi cụ thể. Ai làm gì, ở khâu nào, tác động ra sao đến bài thi, hậu quả đến đâu? Sự bất thường của phổ điểm chỉ là dấu hiệu. Cái quyết định trách nhiệm hình sự là hành vi và mối quan hệ nhân quả, không phải một con số thống kê.
Điều khiến tôi suy nghĩ nằm ở chỗ khác. Nếu động cơ thật sự là thành tích thì vụ án này khó được đọc như sai phạm của vài cá nhân đơn lẻ. Thành tích của một điểm thi là sản phẩm của một hệ quy chiếu, nơi con số đẹp mang lại uy tín và uy tín được quy đổi thành đánh giá, vị thế, danh dự tập thể. Khi một hệ quy chiếu như vậy tồn tại thì nó tạo ra động cơ cho cả những người ban đầu không hề tính toán vụ lợi.
Vì vậy tôi cho rằng xử lý nghiêm những người trực tiếp làm sai là cần thiết, nhưng chưa đủ. Câu hỏi lớn hơn là vì sao một kỳ thi được canh gác nhiều lớp vẫn có thể bị tác động chỉ bởi áp lực thành tích. Đạo đức nghề nghiệp là cần nhưng một quy trình khiến người muốn làm sai cũng khó làm được còn cần hơn.
Đề xuất lắp camera giám sát phòng thi là một phản ứng đúng. Nhưng camera chỉ chặn được bàn tay. Cái cần chặn nằm sâu hơn, ở chỗ ta đã để thành tích trở thành một giá trị đủ lớn để người ta đánh đổi.
Chúng ta đang phải dùng máy quay để bảo vệ một thứ lẽ ra được giữ bằng lòng trung thực. Một điểm 10 có thể làm đẹp một bản báo cáo. Nhưng nó không làm một học sinh giỏi hơn, không làm một ngôi trường mạnh hơn và không đáng để một người thầy đánh đổi tự do của mình.
Điều nguy hiểm nhất của bệnh thành tích không phải vài con điểm được nâng. Nguy hiểm hơn là nó âm thầm dạy rằng kết quả quan trọng hơn cách người ta đạt tới kết quả.
Trong phòng thi ở Tuyên Quang hôm ấy, những đứa trẻ đã học một điều nằm ngoài đề toán. Rằng người lớn có thể gian lận, miễn là con số đủ đẹp. Bài học đó không có trong sách giáo khoa nào và nó ở lại lâu hơn bất kỳ điểm 10 nào.
Chừng nào một con số đẹp còn được tưởng thưởng nhiều hơn một quá trình trung thực, chừng đó ngành giáo dục vẫn còn nợ chính những học sinh mà nó có nhiệm vụ bảo vệ.
