Những ngày gần đây, nhiều sinh viên, cựu sinh viên của Đại học Bách khoa Hà Nội bày tỏ sự nuối tiếc khi nghe tin cổng Parabol của đại học này có thể nằm trong khu vực giải tỏa, để mở rộng đường Giải Phóng lên 90m.
Ông Đào Trung Mỳ – cựu sinh viên Bách khoa Hà Nội khóa K22, ngành hệ thống điện – cho biết với bao thế hệ sinh viên Bách khoa Hà Nội, đặc biệt là những người từng đi qua tuổi trẻ dưới mái trường này, chiếc cổng Parabol không đơn thuần chỉ là một chiếc cổng. Đó là ký ức. Là thanh xuân. Là biểu tượng không thể thay thế.
Ông Mỳ kể sau nhiều năm ra trường, đến giờ ông vẫn nhớ như in những ngày đi học năm xưa. Mỗi lần về thăm trường, nhìn thấy chiếc cổng Parabol cong cong ông lại thấy lòng mình thân thuộc đến lạ.
Biết bao thế hệ sinh viên đã bước qua cánh cổng Parabol với bao ước mơ, hoài bão. Có người từ một cậu sinh viên tỉnh lẻ trở thành kỹ sư, nhà khoa học, cán bộ quản lý. Có người mang theo cả tuổi trẻ, tình bạn, tình yêu và những năm tháng đẹp nhất cuộc đời gửi lại phía sau cánh cổng ấy.
Nghe tin việc mở rộng đường Giải Phóng có thể khiến cổng Parabol không thể giữ nguyên vị trí cũ, ông Mỳ bày tỏ mong muốn nhà trường tìm cách lưu giữ lại chiếc cổng này.
“Có thể di dời làm cổng mới, hoặc đặt trong khuôn viên trường như một dấu ấn lịch sử, một nơi để các thế hệ sinh viên trở về chụp tấm ảnh kỷ niệm và nhắc nhớ về thời tuổi trẻ”, ông Mỳ đề xuất.
Tương tự, một cựu sinh viên K48 chia sẻ đã gần 20 năm kể từ ngày ra trường, mỗi lần đi qua Đại học Bách Khoa Hà Nội đều nhìn về chiếc cổng Parabol huyền thoại, nơi lưu giữ nhiều kỷ niệm thời sinh viên.
Cựu sinh viên này cũng hy vọng khi triển khai mở rộng đường Giải Phóng, nhà trường vẫn giữ lại chiếc cổng này. Nếu có thể sẽ di dời vào vị trí làm cổng mới. Hoặc nếu không hãy đưa cổng Parabol vào khuôn viên trường, coi đó như một địa điểm check-in lý tưởng cho từng thế hệ sinh viên. Lý do cổng Parabol Bách khoa luôn là một biểu tượng.
Cổng Parabol được xây dựng cách đây hơn 50 năm, mang kiến trúc độc đáo, từng là niềm tự hào của tri thức thế hệ mới.
Theo truyện ngắn “Những ngọn sóng soliton” của Trần Đức Trung, cổng Parabol của Đại học Bách khoa Hà Nội có lẽ nên gọi là cổng soliton mới đúng, bởi thời đó một kỹ sư người Nga muốn xây một cánh cổng mang hàm ý đúng như ý nghĩa của ngọn sóng soliton – ngọn sóng cô độc vượt lên tất cả.
Cụ thể, sau khi hòa bình lập lại ở miền Bắc, Liên Xô quyết định giúp Việt Nam xây dựng một trường đại học bách khoa kỹ thuật ở phía nam Hà Nội. Một kiến trúc sư Nga được cử sang để tìm hiểu và chọn ý tưởng thiết kế.
Đến hồ Gươm, được nghe chuyện kể về Lê Lợi hoàn kiếm cho rùa thần, hình ảnh về một trường đại học mang cái hồn từ ngàn xưa đó đã xuất hiện, ám ảnh người kiến trúc sư người Nga.
Đó là sóng nước hồ Gươm bắn lên từ lưỡi gươm thần chém xuống nước của Lê Lợi đã trào về phía nam, cuộn dừng lại thành hồ Thuyền Quang, rồi trào ập sang thành hồ Bảy Mẫu. Những đợt sóng nối tiếp nhau hình thành Đại học Bách khoa Hà Nội.
Có thể thấy những ngọn sóng trên nóc tòa nhà chính C1. Các hành lang, tòa nhà C1, C2, C3, C4, C5 cũng lượn lên xuống theo nhịp sóng. Và chỉ có con sóng nào vượt lên, tách khỏi đám đông, bay lên trên những cái tầm thường của đời thường, chấp nhận sự thách thức cô đơn thì mới dám hiến dâng thật sự vào khoa học, con đường đầy chông gai. Đó là hình ảnh cổng Parabol, cái ngọn sóng soliton đơn độc.
Bách khoa vốn nổi tiếng về chương trình học tập nặng, những kỳ thi đầy áp lực. Nhiều thế hệ sinh viên Bách khoa hay nói vui “bước qua cổng Parabol để đến đường Giải Phóng” với hàm ý rằng khi được tốt nghiệp sinh viên sẽ được giải phóng sau những năm tháng học tập vất vả.
Ngoài cổng Parabol trên đường Giải Phóng, Đại học Bách khoa Hà Nội còn hai cổng khác nằm trên đường Đại Cồ Việt và Trần Đại Nghĩa.
Hiện cổng Trần Đại Nghĩa là nơi đi lại chính của nhiều sinh viên nhưng cổng Parabol vẫn là một nét đặc trưng và là huyền thoại của sinh viên mỗi khi nhắc về trường.
Theo đó, phụ huynh đăng ký tuyển sinh lớp 1 và 6 với 7 bước và chọn 1 trong 5 đối tượng như sau:
Bước 1: Cha mẹ học sinh truy cập địa chỉ: https://tuyensinhdaucap.hcm.edu.vn/ và chọn chức năng [Đăng ký tuyển sinh].
Bước 2: Giao diện hiển thị các kỳ tuyển sinh, cha mẹ học sinh chọn kỳ tuyển sinh cần đăng ký và nhấn nút [Đăng ký tuyển sinh].
Bước 3: Cha mẹ học sinh nhập số định danh cá nhân và mật khẩu do trường cuối cấp hoặc phường/xã cung cấp (đối với hồ sơ học sinh tự do) và chọn [Tra cứu].
Trường hợp học sinh là người nước ngoài hoặc chưa có số định danh cá nhân hoặc đăng nhập không thành công, cha mẹ học sinh liên hệ trực tiếp trường cuối cấp (đối với học sinh đang học trên địa bàn TP.HCM) hoặc liên hệ xã/phường theo nơi ở (đối với học sinh đăng ký tự do) để được cung cấp tài khoản.
Bước 4: Cha mẹ học sinh kiểm tra thông tin cá nhân của học sinh và chọn 1 trong 5 đối tượng tuyển sinh bao gồm:
- Đối tượng 1 (theo nơi ở hiện tại): lựa chọn khi phụ huynh chọn phường/xã đăng ký tuyển sinh theo nơi ở hiện tại trên hồ sơ.
- Đối tượng 2 (xã/phường giáp ranh): lựa chọn khi phụ huynh có nguyện vọng đăng ký tuyển sinh đầu cấp vào một trong các phường/xã giáp ranh nơi ở hiện tại.
Sở lưu ý đăng ký vào các phường giáp ranh trong diện ưu tiên 1, trong trường hợp phường/xã đã hết khả năng tiếp nhận, hồ sơ của học sinh sẽ được điều chuyển đến các phường/xã giáp ranh khác.
- Đối tượng 3 (theo trường cuối cấp): lựa chọn khi phụ huynh chọn đăng ký tuyển sinh theo thông tin địa chỉ của trường mầm non/tiểu học cuối cấp.
- Đối tượng 4 (khác): lựa chọn khi phụ huynh chọn xã/phường đăng ký tuyển sinh theo các hình thức ưu tiên bao gồm: học sinh có cha hoặc mẹ làm việc tại địa bàn; có anh/chị ruột đang theo học tại trường; thay đổi nơi ở hiện tại sau ngày 3-3-2026; lý do khác.
- Đối tượng 5: lựa chọn khi đăng ký tuyển sinh trường ngoài công lập.
Bước 5: Sau khi hoàn thiện hồ sơ học sinh, cha mẹ học sinh nhập mã bảo vệ, tích vào "Tôi xin cam kết khai báo đúng thông tin" và [Gửi đăng ký]/[Xác nhận thông tin] để gửi hồ sơ của học sinh về xã/phường đăng ký tuyển sinh.
Bước 6: Hệ thống đưa ra thông báo, cha mẹ học sinh xác nhận [Đồng ý] để hoàn thành thao tác đăng ký tuyển sinh.
Bước 7: Hệ thống hiển thị thông báo đã xác nhận thành công.
Sở lưu ý sau khi xác nhận và đăng ký thông tin tuyển sinh thành công, phụ huynh cần xuất phiếu kê khai thông tin để lưu lại dữ liệu đã xác nhận đăng ký tuyển sinh.
Nguyễn Đạt - sinh viên năm cuối ngành thiết kế đồ họa, Trường đại học Công nghệ TP.HCM - lựa chọn hát bội làm chất liệu cho đồ án tốt nghiệp mang tên "Hát bội làm tội người ta".
Tình cờ xem hát bội trên truyền hình vậy mà Đạt mê rồi mày mò tìm hiểu làm đề tài này. Tác phẩm mở ra góc nhìn phía sau cánh gà, nơi người nghệ sĩ bắt đầu từ tiếng trống chầu, rong ruổi theo các gánh tuồng và gắn bó với một nghề nhiều đam mê nhưng cũng đầy nhọc nhằn.
"Là loại hình nghệ thuật mang đậm hồn dân tộc nhưng hát bội có vẻ đang dần mai một. Tôi muốn người xem hiểu rõ hơn cuộc sống và những gì người nghệ sĩ đã trải qua", Đạt bày tỏ.
Tên gọi dự án được lấy cảm hứng từ một câu ca dao dân gian từng nói về sức hút của hát bội. Mượn câu ấy nhưng Đạt muốn ý nghĩa đảo chiều, "cái tội" ở đây dùng nói về những cực nhọc của nghề, rong ruổi theo gánh hát, khoảng cách gia đình và cả sự vương vấn không dứt với nghiệp diễn.
Sách được chia thành 5 phần: tội mê, tội thân, tội đời, tội vương, lan tỏa tương ứng với các lớp trải nghiệm cảm xúc của người nghệ sĩ từ đam mê, khổ luyện đến hy sinh và giữ nghề, được Đạt làm suốt 3-4 tháng.
Trần Việt Hoàng, tốt nghiệp ngành thiết kế đồ họa Trường đại học Kiến trúc Hà Nội, thực hiện đồ án thiết kế nhân vật, giao diện và quảng bá game "Hội đèn chơi trăng" lấy bối cảnh làng quê Bắc Bộ trong dịp Tết Trung thu.
Trong game, nhân vật chính là Tèo - cậu bé được Ông Địa mời tham gia lễ hội Trung thu. Thay vì chỉ đi dự hội, người chơi sẽ phải vượt qua nhiều thử thách trong hành trình khám phá "Vùng đất Đèn Hội" trước khi đến được tiệc phá cỗ.
"Những hình ảnh lồng đèn, lễ hội Trung thu đã đi vào tiềm thức. Tranh Đông Hồ cũng là dòng tranh tôi yêu thích vì có sự tương đồng về màu sắc và tạo hình với không khí lễ hội", Hoàng chia sẻ.
Tranh Đông Hồ trở thành chất liệu xuyên suốt đồ án, từ thiết kế nhân vật đến giao diện game với các đặc trưng như mảng màu phẳng, nét viền lớn và chất liệu gợi giấy điệp. Nhân vật chính cũng được lấy cảm hứng từ hình ảnh em bé ôm gà trong tranh Đông Hồ.
Đồ án được thực hiện trong khoảng 3 tháng, qua nhiều giai đoạn duyệt đề tài, phát triển ý tưởng, phản biện và bảo vệ tốt nghiệp.
"Còn nhiều điều chưa hoàn thiện nhưng tạm coi là cột mốc quan trọng khi lần đầu tiên hoàn thiện một sản phẩm game mang đậm yếu tố văn hóa Việt", Hoàng cười.
Một tờ giấy nhục mạ bạn của nhóm học sinh lớp 5 trở thành phép thử đối với cách nhà trường bảo vệ học sinh, cách phụ huynh đòi công bằng cho con và cách pháp luật được vận dụng trong một vụ việc rất nhỏ về hình thức nhưng không nhỏ về hậu quả.
Vụ việc xảy ra tại một trường tiểu học ở TP.HCM khi nhóm học sinh lớp 5 viết giấy với nhiều câu từ nhục mạ một bạn cùng lớp. Nhà trường xác định có 4 em trực tiếp viết và 4 em khác thấy nội dung xấu thì bỏ vào thùng rác. Sau khi phụ huynh phản ánh, trường yêu cầu học sinh tường trình và xin lỗi. Tuy nhiên mâu thuẫn không dừng lại ở hành vi ban đầu mà chuyển sang tranh cãi về cách xử lý, về việc xin lỗi thế nào cho đúng và đặc biệt là về chi tiết phụ huynh cho rằng trường đã công khai tên học sinh bị hại trong thông báo.
Trên phương diện pháp lý điều đầu tiên cần xác định là đây không chỉ là một xích mích giữa trẻ em. Nó thuộc phạm vi bạo lực học đường theo nghĩa rộng vì đã có hành vi xúc phạm danh dự và có dấu hiệu gây tổn thương tâm lý cho học sinh. Nghị định 80/2017/NĐ-CP không thu hẹp bạo lực học đường vào các hành vi đánh nhau hay gây thương tích mà đặt ra yêu cầu xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh và có cơ chế phòng ngừa, phát hiện, hỗ trợ, xử lý khi xảy ra hành vi xâm hại trong trường học. Khi một học sinh bị nhục mạ ngay trong lớp và sau đó có biểu hiện bất ổn tâm lý thì vụ việc đã vượt khỏi ngưỡng của một lỗi ứng xử thông thường.
Ở đây nhà trường có quyền xử lý học sinh vi phạm nhưng quyền đó bị giới hạn rất rõ bởi Thông tư 19/2025 của Bộ GD-ĐT. Thông tư này quy định mục đích của việc kỷ luật học sinh là giáo dục, giúp học sinh nhận ra hành vi sai, tự sửa chữa và khắc phục hậu quả.
Với học sinh tiểu học, biện pháp kỷ luật được phép áp dụng về cơ bản chỉ là nhắc nhở và yêu cầu xin lỗi. Điều đó có nghĩa nhà trường không thể chọn các cách làm nặng tính bêu xấu, trừng phạt hoặc gây áp lực tinh thần quá mức cho các em. Nếu nhà trường yêu cầu các em viết tường trình và xin lỗi, xét về mặt hình thức thì đó là hướng xử lý nằm trong khuôn khổ pháp luật hiện hành.
Nhưng chỉ đúng hình thức thì chưa đủ. Trách nhiệm pháp lý của nhà trường không dừng ở việc chọn đúng một biện pháp kỷ luật ghi trong thông tư. Nghị định 80/2017/NĐ-CP đòi hỏi cơ sở giáo dục phải đánh giá mức độ ảnh hưởng của vụ việc, thực hiện hỗ trợ cần thiết đối với người học bị tác động và phối hợp với gia đình để ngăn ngừa tái diễn. Nói cách khác xin lỗi chỉ là một mắt xích. Nếu sau lời xin lỗi, học sinh bị hại vẫn hoảng sợ, vẫn bị bạn bè bàn tán, vẫn không được bảo vệ trong môi trường lớp học thì về thực chất nghĩa vụ của nhà trường chưa hoàn tất. Trong những vụ như thế này điều phụ huynh chờ đợi không phải một nghi thức cho đủ quy trình mà là một cơ chế bảo vệ có hiệu quả.
Chính vì vậy lập luận của nhà trường rằng mình đã xử lý theo Thông tư 19/2025 mới chỉ trả lời được một nửa câu hỏi. Nửa còn lại là trường đã làm gì để bảo vệ học sinh bị hại sau xử lý? Có tổ chức theo dõi tâm lý hay không? Có kiểm soát việc kỳ thị, bàn tán trong lớp hay không? Có làm việc riêng với phụ huynh hai bên để thống nhất cách đồng hành với trẻ hay không? Nếu những việc đó chưa được làm đầy đủ thì cảm giác bất an của phụ huynh là điều dễ hiểu. Pháp luật giáo dục ngày nay không chỉ hỏi nhà trường đã phạt hay chưa mà còn hỏi trường đã bảo vệ học sinh tốt đến mức nào.
Từ phía phụ huynh, yêu cầu đòi hỏi một lời xin lỗi nghiêm túc hơn cũng không phải vô lý. Một đứa trẻ bị xúc phạm công khai trong lớp sẽ không thấy mình được bảo vệ nếu vụ việc chỉ được khép lại bằng vài câu xin lỗi lấy lệ. Nhưng pháp luật cũng đặt ra một giới hạn mà phụ huynh cần tôn trọng.
Đòi công bằng cho con không có nghĩa là được quyền đẩy các học sinh vi phạm ra trước đám đông hoặc biến một vụ việc học đường thành cuộc truy xét của người lớn. Trẻ em vi phạm vẫn là trẻ em. Các em cần bị uốn nắn, bị yêu cầu nhận lỗi và sửa lỗi nhưng không thể bị đối xử như đối tượng để bêu công khai. Đây là ranh giới mà cả nhà trường lẫn phụ huynh đều phải lưu tâm.
Cũng cần nói thêm rằng với nhóm học sinh lớp 5, trọng tâm ở đây không phải là trách nhiệm hình sự. Các em còn quá nhỏ để tiếp cận vụ việc bằng tư duy trừng phạt hình sự. Hướng đúng là giáo dục, hỗ trợ tâm lý và phục hồi môi trường lớp học. Nhưng không vì thế mà trách nhiệm dân sự bị loại trừ hoàn toàn.
Nếu có thiệt hại thực tế được chứng minh, chẳng hạn chi phí khám, tư vấn tâm lý hoặc những tổn thất khác phát sinh từ vụ việc thì về nguyên tắc bồi thường vẫn có thể được đặt ra theo pháp luật dân sự. Điều này nhắc các bên rằng những hành vi tưởng là đùa nghịch trong trường học vẫn có thể để lại hệ quả pháp lý nếu hậu quả đủ rõ và đủ cụ thể.
Vụ việc này cho thấy điểm yếu khá phổ biến trong nhiều trường học hiện nay. Khi xảy ra một hành vi làm tổn thương học sinh, nhà trường thường xử lý phần ngọn rất nhanh là viết bản tường trình, mời phụ huynh, yêu cầu xin lỗi. Nhưng phần gốc lại hay bị bỏ trống là bảo vệ nạn nhân sau xin lỗi, làm dịu dư chấn tâm lý trong lớp và phục hồi quan hệ học đường một cách bài bản. Trong khi đó, phụ huynh vì xót con nên dễ chuyển từ yêu cầu chính đáng sang yêu cầu nặng cảm xúc, vô tình đẩy xung đột lên cao hơn. Pháp luật đứng giữa hai thái cực ấy để nhắc rằng điều quan trọng nhất vẫn là lợi ích tốt nhất của trẻ em.
Một tờ giấy nhục mạ học sinh trong lớp học không đáng sợ bằng cách người lớn xử lý nó. Nếu xử lý chỉ để khép hồ sơ, đứa trẻ bị xúc phạm sẽ thấy mình đơn độc. Nếu xử lý để trả đũa thay con, những đứa trẻ khác lại bị đặt vào một vòng tổn thương mới. Cách làm đúng phải là đủ nghiêm để các em biết ranh giới, đủ mềm để các em còn cơ hội sửa mình và đủ chặt để nhà trường thực sự làm tròn bổn phận bảo vệ trẻ em trong không gian mà lẽ ra phải an toàn nhất sau gia đình.
