Cáo trạng nộp lên tòa án liên bang ở Iowa được công bố tuần qua đã cho thấy nỗ lực kéo dài nhiều năm của một nhóm công ty lớn nhằm thao túng quy trình ít ai biết tới nhưng lại mang tính quyết định đối với giá trứng tại Mỹ.
Cục Chống Độc quyền thuộc Bộ Tư pháp Mỹ cho biết từ năm 2022 đến 2025, ban lãnh đạo của 3 công ty sản xuất, kinh doanh trứng là Cal-Maine Foods, Hickman’s và Versova đã liên tục gọi điện và nhắn tin với nhau để phối hợp đặt thầu cũng như giao dịch.
Hoạt động bắt tay làm giá này diễn ra đúng vào thời điểm nguồn cung trứng khan hiếm, khiến người tiêu dùng phải mua trứng với mức giá đắt đỏ chưa từng thấy. Vấn đề thậm chí đã được Tổng thống Mỹ Donald Trump đưa vào các cuộc vận động tranh cử. Trong khi đó, các nhà sản xuất trứng lại đổ lỗi cho đợt dịch cúm gia cầm lịch sử đã xóa sổ phần lớn đàn gà.
Thao túng giá
Bộ Tư pháp Mỹ cho biết chỉ vài ngày trước Giáng sinh năm 2022, giám đốc điều hành (CEO) của công ty Hickman’s Egg Ranch tại bang Arizona đã nảy ra ý tưởng đẩy chỉ số giá trứng chuẩn của ngành lên mức cao hơn.
Ngày 19/12/2022, ban lãnh đạo của ba nhà sản xuất trứng đã tham gia một cuộc gọi với nội dung thảo luận về cách đẩy giá trứng lên cao.
Ý tưởng là nếu Hickman’s và các công ty trứng lớn khác cùng nhau đặt giá thầu quyết liệt trên sàn giao dịch bán buôn, họ có thể đẩy chỉ số định giá then chốt lên cao, từ đó tác động đến mức giá mà người tiêu dùng phải trả tại các cửa hàng.
Cáo trạng cho biết một thành viên trong liên minh đã đề nghị cả nhóm phải đặt thầu “như cách người ta đi bầu ở Chicago, cứ sớm và thật nhiều lần”.
Bộ Tư pháp Mỹ cáo buộc ngay sau cuộc thảo luận, ba công ty Cal-Maine, Versova và Hickman’s đã ồ ạt đưa ra hàng chục lệnh đặt thầu trên sàn giao dịch trứng Egg Clearinghouse. Trong nhiều ngày tiếp theo, các bên liên tục nhắn tin qua lại và đẩy thêm nhiều lệnh thầu mới. Hệ quả là đơn vị thiết lập giá chuẩn Urner Barry đã tăng mức giá báo đối với mặt hàng “trứng vỏ trắng, cỡ lớn” trên tất cả các vùng.
Theo cáo trạng, vào ngày 22/12/2022, CEO Hickman’s đã gửi cho các lãnh đạo khác một báo cáo của Urner Barry cho thấy giá trứng đang chạm mốc kỷ lục kèm lời nhắn: “Hôm nay khu vực tây bắc làm tốt lắm!”.
Glenn Hickman, người giữ chức CEO của Hickman’s Egg Ranch cho đến thời điểm bán lại công ty vào cuối năm ngoái, từ chối bình luận.
Đối với người tiêu dùng, giá trứng vào thời điểm đó vốn đã tăng rất cao. Một đợt bùng phát dịch cúm gia cầm làm chết hàng chục triệu con gà, khiến giá bán buôn trứng cỡ lớn tại vùng Trung Tây chạm mốc 5,36 USD một tá (12 quả) vào cuối năm 2022. Giá trứng tiếp tục leo thang trong năm 2024 và 2025 do dịch bệnh dai dẳng, dẫn đến tình trạng người dân đổ xô đi gom hàng, các siêu thị phải giới hạn số lượng mua và các nhà hàng phải thu thêm phụ phí trứng.
Có trụ sở tại bang Mississippi, Cal-Maine là công ty trứng lớn nhất Mỹ với sản lượng cung ứng hơn 15 tỷ quả mỗi năm. Versova thường xuyên lọt vào top 5, trong khi Hickman’s có quy mô nhỏ hơn nhiều. Tuy nhiên, các cơ quan quản lý chống độc quyền nhận định việc 3 công ty này bắt tay nhau là quá đủ để thao túng thị trường trứng bán buôn ở Mỹ.
Cuộc điều tra đã phơi bày góc khuất của ngành kinh doanh trứng mà rất ít người tiêu dùng biết tới, một hệ thống giao dịch phức tạp xoay quanh một sàn thương mại trực tuyến, nơi các cơ quan quản lý chống độc quyền cho rằng có thể dễ dàng bị thao túng bởi những tay buôn lão luyện.
Thay vì tự sản xuất toàn bộ lượng trứng bán ra, các công ty thường mua lại từ các nhà cung cấp khác trên sàn Egg Clearinghouse, nơi được mệnh danh là “Phố Wall của ngành trứng”. Dữ liệu về giá cả và giao dịch từ sàn này được Urner Barry, hiện có tên là Expana, sử dụng để thiết lập mức giá chuẩn cho toàn ngành.
Hợp đồng giữa các nhà cung cấp trứng và cửa hàng thường dựa trên mức giá do Urner Barry đưa ra. Số liệu của Urner Barry tác động đến mức giá mà các cửa hàng phải trả để mua trứng và có thể ảnh hưởng đến mức giá niêm yết dành cho người tiêu dùng.
Cáo trạng của Bộ Tư pháp Mỹ cho rằng lãnh đạo 3 công ty đã sử dụng các chiêu trò tương tự thao túng giá, một chiến thuật tung hỏa mù mà trong đó bên giao dịch đưa ra các lệnh mua hoặc bán nhằm thổi giá, rồi hủy lệnh trước khi chúng được khớp.
Theo cáo trạng, trong sự việc diễn ra vào tháng 12/2022, một lãnh đạo của Versova đã đưa ra các mức giá thầu mua trứng ở khu vực Tây Bắc cao hơn vài xu so với mức giá chuẩn từ Urner Barry. Ngay khi các công ty khác bắt đầu chào bán trứng cho Versova theo mức giá thầu cao hơn này, một lãnh đạo khác của Versova đã khuyên nên xóa những lệnh thầu đó đi.
Tháng 12/2024, khi giá trứng bắt đầu rục rịch tăng sau một đợt bùng phát dịch cúm gia cầm mới, CEO của Hickman’s đã nhận được tin nhắn từ cựu CEO Cal-Maine với nội dung: “Tiến hành luôn đi”. Sau đó, các công ty này bắt đầu đưa thêm nhiều lệnh thầu với mức giá cao hơn lên sàn Egg Clearinghouse, nhưng đều không được khớp.
Bộ Tư pháp Mỹ cho biết lãnh đạo các công ty này sau đó đã tìm cách tác động đến Urner Barry trong suốt mùa lễ hội năm 2024. Họ yêu cầu công ty liên tục đẩy giá báo danh nghĩa lên cao hơn, đồng thời phớt lờ lệnh thầu của các công ty khác.
Thỏa thuận dàn xếp
Sau khi Bộ Tư pháp Mỹ mở cuộc điều tra liên bang vào tháng 3, mức giá trứng niêm yết đã giảm mạnh so với đỉnh điểm vào đầu năm 2025. Đà giảm giá này cũng diễn ra sau khi dịch cúm gia cầm được kiểm soát, giúp các công ty có thêm thời gian để tái đàn, trong bối cảnh nhu cầu của người tiêu dùng hạ nhiệt.
Theo hồ sơ tòa án, Cal-Maine, Hickman’s và Versova đã đồng ý dàn xếp các khiếu nại dân sự bằng cách cùng nhau quyên góp hơn 50 triệu quả trứng cho các ngân hàng thực phẩm và nộp 3,3 triệu USD cho New York cùng các bang khác tham gia điều tra hành vi sai trái bị cáo buộc. Thỏa thuận này vẫn cần được tòa án phê duyệt.
Cal-Maine phủ nhận mọi hành vi sai trái. Công ty tuyên bố các nội dung liên lạc được trích dẫn trong cáo trạng mà Bộ Tư pháp Mỹ công bố không gây ảnh hưởng đến giá trứng, đồng thời khẳng định hoạt động của công ty là hoàn toàn hợp pháp và giúp hỗ trợ thị trường.
Versova cũng phủ nhận làm sai và cho biết việc dàn xếp các cáo buộc giúp công ty tập trung vào hoạt động kinh doanh. Trong khi đó, Hickman’s, hiện thuộc sở hữu của gã khổng lồ chế biến thịt JBS và nhà cung cấp trứng Brazil Mantiqueira, cho biết hành vi bị cáo buộc diễn ra trước thời điểm họ mua lại công ty vào cuối năm 2025, nhưng thỏa thuận dàn xếp sẽ giải quyết dứt điểm mọi vấn đề.
Theo Hãng tin AFP, tàu sân bay USS Gerald R. Ford cùng hai tàu khu trục hộ tống là USS Mahan và USS Bainbridge đã cập bến Căn cứ Hải quân Norfolk vào ngày 16-5 (giờ Mỹ).
Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth đã có mặt để chào đón các chiến hạm trở về và dành lời ca ngợi các thủy thủ đoàn đã “hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ”.
“Các bạn không chỉ hoàn thành nhiệm vụ, các bạn đã tạo nên lịch sử. Các bạn đã làm cả một quốc gia tự hào”, Bộ trưởng Hegseth phát biểu.
Ông Daryl Caudle - Tham mưu trưởng Hải quân Mỹ - khen ngợi tàu USS Gerald R. Ford và thủy thủ đoàn đã thực hiện một nhiệm vụ “phi thường”, đồng thời bày tỏ sự tự hào đối với đóng góp của họ.
Để ghi nhận sự cống hiến của thủy thủ đoàn trong chiến dịch quân sự tại Iran, tàu sân bay USS Gerald R. Ford và hai tàu khu trục hộ tống đã được trao tặng huy chương tuyên dương của Tổng thống Mỹ vì “thành tích xuất sắc trong chiến đấu trước một đối thủ ngoan cố”.
Đây là phần thưởng cao nhất mà một đơn vị tác chiến có thể nhận được và thường chỉ trao cho những thành tích đặc biệt trong chiến đấu.
326 ngày lênh đênh trên biển của tàu sân bay USS Gerald R. Ford là kỷ lục dài nhất của một tàu sân bay trong 50 năm qua.
Kể từ khi rời khỏi bờ biển Virginia vào tháng 6-2025, tàu sân bay USS Gerald R. Ford đã tiến vào Địa Trung Hải. Đến tháng 10, con tàu chuyển hướng sang vùng biển Caribe như một phần của đợt tập trung lực lượng hải quân lớn nhất trong nhiều thập kỷ.
Vào tháng 1-2026, tàu USS Gerald R. Ford đã tham gia chiến dịch quân sự tại Venezuela và bắt giữ ông Nicolás Maduro. Đến tháng 2, con tàu đã tham chiến tại Trung Đông trong cuộc xung đột giữa Mỹ - Israel và Iran.
“Tôi muốn có một bối cảnh chính thức trước khi chúng tôi làm điều đó (công bố thỏa thuận). Đó là một tài liệu tuyệt vời”, Tổng thống Mỹ Donald Trump phát biểu trong cuộc gặp với nhà lãnh đạo Các Tiểu vương quốc Ả rập Thống nhất Mohamed bin Zayed Al Nahyan, bên lề hội nghị thượng đỉnh G7 ở Pháp ngày 16/6.
“Tôi có thể sẽ tổ chức một cuộc họp báo và đọc nó cho các bạn nghe từng từ một, để báo chí đưa tin chính xác, bởi vì đó là một tài liệu rất quan trọng. Tôi sẽ xem qua tài liệu này cùng với giới truyền thông trong một vài ngày tới”, ông nói.
Ông nhấn mạnh thêm: “Đây là những gì tài liệu viết: Iran sẽ không bao giờ có vũ khí hạt nhân”.
Giới chức Mỹ cho biết, Tổng thống Trump đã ký điện tử vào thỏa thuận hôm 14/6, nhưng toàn văn thỏa thuận này vẫn chưa được tiết lộ công khai. Cả các thành viên quốc hội lẫn các nhà lãnh đạo thế giới đồng cấp với ông Trump đều chưa được đọc bản đầy đủ.
Khi được hỏi liệu ông có cởi mở với việc gửi thỏa thuận với Iran tới quốc hội để xem xét hay không, ông Trump cho biết ông chưa có ý tưởng đó, nhưng ông sẵn sàng.
“Tôi thậm chí còn chưa bao giờ nghĩ về điều đó, nhưng tôi sẽ làm, tôi sẽ gửi nó tới quốc hội. Ý tôi là ai lại không chấp thuận nó chứ. Tôi thích ý tưởng này. Làm ơn hãy gửi nó tới quốc hội”, ông Trump nói.
Cuối tuần trước, ông Trump tuyên bố Mỹ và Iran đã hoàn tất thỏa thuận nhằm chấm dứt xung đột. Theo các nguồn tin khác nhau từ cả phía Washington và Tehran, thỏa thuận sẽ chấm dứt ngay lập tức giao tranh trên tất cả mặt trận, bao gồm Li Băng, chấm dứt lệnh phong tỏa hàng hải của Mỹ đối với Iran.
Hai bên sẽ ký kết chính thức vào ngày 19/6 tới tại Geneva. Sau đó, Iran sẽ mở lại hoàn toàn eo biển Hormuz. Thỏa thuận sẽ mở đường cho giai đoạn tiếp theo của tiến trình hòa bình, bao gồm các cuộc đàm phán về những vấn đề còn tồn đọng như chương trình hạt nhân của Iran.
Ông Trump tin rằng giai đoạn đàm phán tiếp theo với Iran sẽ “dễ dàng hơn” so với vòng đàm phán ban đầu vốn dẫn đến Bản ghi nhớ Hiểu biết được công bố gần đây.
“Nó sẽ bước sang giai đoạn thứ hai, mà tôi nghĩ trên thực tế sẽ dễ dàng hơn”, ông Trump phát biểu.
Các quan chức cho biết giai đoạn tiếp theo sẽ bao gồm các cuộc thảo luận kỹ thuật về chương trình hạt nhân của Iran, cũng như việc cứu trợ tài chính cho Tehran và các chi tiết về việc mở cửa trở lại eo biển Hormuz.
Ông Trump cũng khẳng định Mỹ sẽ không “đầu tư bất kỳ khoản tiền nào vào Iran”, nhằm xoa dịu nỗi lo ngại của một số đồng minh rằng Tehran sẽ nhận được các nguồn quỹ từ Mỹ. Thay vào đó, các quan chức cho biết một quỹ tái thiết trị giá 300 tỷ USD sẽ do các quốc gia Vùng Vịnh tài trợ.
Cuối năm 2025, Trung Quốc có hơn 323 triệu người từ 60 tuổi trở lên, tương đương khoảng 23% dân số. Trong khi đó, nước này hiện có hơn 200 triệu người thuộc thế hệ con một.
Theo Viện Khoa học xã hội Trung Quốc, trong giai đoạn 2023 - 2032, cha mẹ của thế hệ con một đầu tiên sẽ đồng loạt bước vào nhóm tuổi 75 - 84, kéo theo nhu cầu chăm sóc người già mất khả năng tự sinh hoạt gia tăng rõ rệt.
Trong nhiều gia đình, con một trở thành người chăm sóc gần như duy nhất khi cha mẹ bệnh, nhập viện hoặc không còn khả năng tự chăm sóc.
Tuy nhiên mô hình dưỡng lão "9073" vẫn là mô hình chủ đạo tại nhiều gia đình Trung Quốc, tức là có khoảng 90% người cao tuổi sống tại nhà, 7% nhận hỗ trợ từ cộng đồng và chỉ khoảng 3% sinh hoạt tại các cơ sở dưỡng lão.
Theo ước tính từ Bộ Dân chính Trung Quốc, nếu chỉ tính riêng nhóm 3% người cao tuổi chọn vào nhà dưỡng lão, thì đến năm 2053, sẽ cần hơn 14 triệu giường dưỡng lão. Còn tính theo tỉ lệ 15,2% người cao tuổi có nhu cầu được chăm sóc thực tế, con số nhu cầu giường dưỡng lão có thể lên tới 74 triệu giường.
Trên thực tế, đến cuối năm 2023, tổng số giường dưỡng lão tại Trung Quốc mới chỉ đạt khoảng 8,23 triệu giường.
Thiếu giường là một chuyện, nhưng tỉ lệ sử dụng giường trong các cơ sở dưỡng lão được ước tính cao nhất cũng chưa tới 45%, nghĩa là có hơn một nửa số giường vẫn bị bỏ trống.
Lý do khiến nhiều gia đình Trung Quốc dè dặt với viện dưỡng lão không chỉ là chất lượng dịch vụ chênh lệch, chi phí mà còn truyền thống xã hội vì việc đưa cha mẹ vào viện dưỡng lão hiện vẫn dễ bị coi là bất hiếu tại nước này.
Gia đình của bà Tang Tao ở thành phố Trùng Khánh từng rơi vào tình cảnh trên, khi mẹ của bà Tang, bà Han Dingrong (76 tuổi), được chẩn đoán mắc Alzheimer. Bệnh tình diễn tiến nhanh khiến không người giúp việc nào chăm nổi bà Han tại nhà.
Trong lúc tìm kiếm phương án phù hợp, bà Tang thấy tài khoản "Quản lý chăm sóc người cao tuổi Cửu Cửu" trên nền tảng Red Note, sau khi trả 99 nhân dân tệ tiền tư vấn, gia đình nhận được 5 phương án cơ sở phù hợp rất chi tiết.
Gia đình bà Tang sau đó đã chọn một viện chuyên chăm sóc người sa sút trí tuệ để mẹ ở thử một tuần. Sau thời gian này, cảm thấy phù hợp, chị em bà quyết định để mẹ nhập viện, với chi phí khoảng 4.800 nhân dân tệ (khoảng 700 USD)/tháng sau trợ cấp.
"Công việc này không phải ý tưởng bất chợt, mà đến từ nhiều năm quan sát các gia đình mắc kẹt giữa thiếu thông tin, khó quyết định và áp lực tâm lý khi lựa chọn dịch vụ chăm sóc", bà Hà Nhân Mai, chủ tài khoản "Quản lý chăm sóc người cao tuổi Cửu Cửu" với khoảng 18.000 người theo dõi trên Douyin, chia sẻ với tạp chí Sixth Tone.
Công việc của bà Hà là khảo sát không gian sinh hoạt, bữa ăn, thiết bị phục hồi, khả năng hỗ trợ y tế của từng cơ sở dưỡng lão, đánh giá tình trạng người già và hoàn cảnh gia đình, sau đó tư vấn phương án chăm sóc phù hợp cho gia đình có nhu cầu.
Đến nay, bà Hà đã hợp tác với khoảng 200 viện dưỡng lão tại Trùng Khánh, quay video khảo sát 135 cơ sở và nhận khoảng 500 yêu cầu tư vấn mỗi tháng.
Thực trạng nhiều gia đình gặp khó khăn trong việc chọn cơ sở dưỡng lão đã thúc đẩy nghề môi giới viện dưỡng lão phát triển.
Từ khoảng năm 2022, ngày càng có nhiều tài khoản tự xưng là "cố vấn dưỡng lão", "môi giới dưỡng lão" hay "quản lý chăm sóc người cao tuổi" xuất hiện trên mạng xã hội của Trung Quốc.
Những người này đóng vai trò như môi giới thương mại, kết nối giữa các cơ sở dưỡng lão phù hợp và những gia đình có nhu cầu, với nguồn thu chủ yếu đến từ khoản hoa hồng tương đương 20 - 30% chi phí tháng do viện dưỡng lão chi trả.
Cơ chế này khiến nhiều người lo ngại rằng một số môi giới có thể ưu tiên lợi ích cá nhân hơn nhu cầu thực tế của người cao tuổi, hoặc thiếu chuyên môn và trách nhiệm trong quá trình tư vấn, giới thiệu cơ sở dưỡng lão.
Theo một khảo sát của tạp chí Nhân Đại Bắc Kinh, hơn 68% người cao tuổi được hỏi cho biết họ chủ yếu dựa vào các đơn vị môi giới khi lựa chọn cơ sở dưỡng lão, nhưng hơn 45% nghi ngờ độ xác thực của thông tin được cung cấp.
Dữ liệu từ đường dây nóng chăm sóc công dân 12345 năm 2023 cũng cho thấy khoảng 45% khiếu nại liên quan đến môi giới dưỡng lão tập trung vào vấn đề chi phí tại các cơ sở được giới thiệu thiếu minh bạch.
