Điều khiến nhiều người bất ngờ là chỉ một ngày sau ca mổ nội soi kéo dài 4 tiếng tại Bệnh viện FV, bệnh nhân đã có thể tự đứng dậy và đi lại.
Ông Lazar Kogan (90 tuổi, quốc tịch Nga, sinh sống tại TP.HCM) nhập viện trong tình trạng đau bụng quặn từng cơn, táo bón kéo dài, bụng chướng và rối loạn tiêu hóa nghiêm trọng – những dấu hiệu điển hình của tắc ruột.
Kết quả thăm khám cho thấy một khối u lớn nằm ở đại tràng, gần như “bịt kín” đường đi của chất thải. Nếu không can thiệp kịp thời, bệnh nhân có nguy cơ vỡ ruột, nhiễm trùng ổ bụng và đe dọa tính mạng.
Tuy nhiên, điều khiến ca bệnh trở nên đặc biệt phức tạp không chỉ nằm ở kích thước khối u. Bệnh nhân có tiền sử đa chấn thương nặng với tình trạng dính màng phổi, tổn thương màng tim, dính ruột nghiêm trọng; từng phẫu thuật ung thư tiền liệt tuyến trước đó, đồng thời mắc nhiều bệnh nền như tăng huyết áp và đái tháo đường.
Ở tuổi 90, bất kỳ can thiệp ngoại khoa nào cũng tiềm ẩn rủi ro lớn…
Ngay sau nhập viện, bệnh nhân được hội chẩn đa chuyên khoa với sự tham gia của các chuyên gia ngoại tổng quát, ung bướu, gây mê hồi sức và chẩn đoán hình ảnh để đánh giá toàn diện trước khi đưa ra hướng điều trị.
Theo ThS-BS.CKII Lê Đức Tuấn – Khoa Ngoại tổng quát, Bệnh viện FV, thử thách lớn nhất là phải cân bằng giữa hiệu quả điều trị và khả năng hồi phục của bệnh nhân lớn tuổi.
“Nếu mổ quá lớn, bệnh nhân sẽ rất khó hồi phục. Nhưng nếu trì hoãn, nguy cơ tắc ruột hoàn toàn và vỡ ruột có thể xảy ra bất cứ lúc nào”, BS Tuấn chia sẻ.
Sau khi cân nhắc kỹ lưỡng, ê-kíp quyết định lựa chọn phẫu thuật nội soi – phương pháp ít xâm lấn giúp giảm đau, giảm nguy cơ biến chứng và hỗ trợ hồi phục nhanh hơn cho bệnh nhân cao tuổi. Tuy nhiên, đây cũng là lựa chọn đòi hỏi độ chính xác rất cao trong một ca bệnh nhiều nguy cơ.
“Thông thường, với những bệnh nhân lớn tuổi có ổ bụng dính phức tạp, việc phẫu thuật luôn là áp lực rất lớn. Chúng tôi phải chuẩn bị kỹ từ khâu đánh giá toàn trạng, gây mê hồi sức đến dự trù mọi tình huống có thể xảy ra trong mổ”, BS. Tuấn cho biết.
Trong phòng mổ, các bác sĩ phải đối mặt với hàng loạt khó khăn ngay từ những thao tác đầu tiên.
Do di chứng từ các chấn thương cũ, nhiều đoạn ruột và mạch máu dính chặt vào thành bụng. Khối u lại nằm sát niệu quản – khu vực rất nhạy cảm, chỉ cần một sai lệch nhỏ cũng có thể gây biến chứng nghiêm trọng.
Ê-kíp phẫu thuật phải tiến hành bóc tách từng lớp mô dính một cách tỉ mỉ để tiếp cận khối u mà vẫn đảm bảo an toàn cho các cơ quan xung quanh. Riêng công đoạn gỡ dính ruột và mạch máu đã kéo dài hơn 1.5 tiếng.
Sau 4 giờ phẫu thuật liên tục, khối u được bóc tách thành công bằng phương pháp nội soi. Đoạn đại tràng chứa u sau đó được cắt bỏ bằng thiết bị stapler chuyên dụng có chức năng tự động khâu nối.
Đáng chú ý, trong suốt ca mổ, các chỉ số sinh tồn của bệnh nhân vẫn ổn định và lượng máu mất ở mức tối thiểu nhờ sự phối hợp chặt chẽ giữa ê-kíp ngoại khoa và gây mê hồi sức.
Kết quả giải phẫu bệnh sau đó xác định bệnh nhân mắc ung thư đại tràng giai đoạn T3 nhưng chưa di căn. Sau phẫu thuật, bệnh nhân chưa cần điều trị bổ sung mà sẽ được theo dõi định kỳ.
Theo BS Lê Đức Tuấn, ung thư đại tràng ở người lớn tuổi thường tiến triển âm thầm và dễ bị nhầm với các rối loạn tiêu hóa thông thường. Nhiều trường hợp chỉ đến bệnh viện khi xuất hiện biến chứng nguy hiểm như tắc ruột hoặc xuất huyết tiêu hóa.
Chỉ 24 giờ sau ca mổ, ông Lazar Kogan đã có thể tự đứng dậy và đi lại với sự hỗ trợ của nhân viên y tế.
Nhờ quy trình kiểm soát nhiễm khuẩn nghiêm ngặt cùng chế độ chăm sóc hậu phẫu đa chuyên khoa tại FV, quá trình hồi phục của bệnh nhân diễn ra thuận lợi hơn dự kiến. Sau một tuần theo dõi và tập phục hồi chức năng, cụ ông được xuất viện trong tình trạng sức khỏe ổn định.
“Tôi đã đến FV từ 14 năm trước và đây là lần thứ tư tôi điều trị tại đây. Tôi thật sự biết ơn các bác sĩ và điều dưỡng đã giúp tôi vượt qua giai đoạn nguy hiểm này”, ông Lazar Kogan xúc động chia sẻ.
Đồng hành cùng chồng trong suốt quá trình điều trị, bà Elena cho biết điều khiến bà an tâm nhất chính là sự bình tĩnh và rõ ràng của đội ngũ bác sĩ trong từng quyết định điều trị.
“Ngay từ lần đầu gặp, BS Lê Đức Tuấn đã giúp chúng tôi cảm thấy tin tưởng. Với chúng tôi, FV là một trong những bệnh viện tốt nhất tại Việt Nam”, bà nói.
Theo BS Lê Đức Tuấn, nhiều người lớn tuổi thường chủ quan với các dấu hiệu như táo bón kéo dài, đau bụng âm ỉ hoặc rối loạn tiêu hóa. Tuy nhiên, đây có thể là cảnh báo sớm của các bệnh lý nguy hiểm như ung thư đại tràng hoặc tắc ruột.
“Ở bệnh nhân lớn tuổi, điều trị thành công không chỉ là lấy được khối u, mà còn phải giúp bệnh nhân hồi phục tốt và quay lại cuộc sống bình thường”, BS Tuấn nhấn mạnh.
Dưới góc nhìn y học, vấn đề không nằm ở việc tắm ngay hay không, mà phụ thuộc trạng thái cơ thể lúc đó, nhiệt độ nước và cách tắm. Đổ mồ hôi sau quan hệ, trong đa số trường hợp, chỉ là phản ứng sinh lý bình thường.
Quan hệ tình dục cũng là một dạng hoạt động thể lực với nhịp tim tăng, mạch máu giãn ra để tỏa nhiệt và tuyến mồ hôi hoạt động mạnh hơn. Một nghiên cứu cho thấy hoạt động này tiêu hao trung bình khoảng 85 kcal, mức gắng sức từ nhẹ đến trung bình. Vì vậy, đổ mồ hôi sau quan hệ phần lớn chỉ phản ánh cơ thể vừa "vận động có hiệu quả".
Ngoài ra, mồ hôi có thể tăng nếu phòng nóng, thiếu thông thoáng hoặc do yếu tố tâm lý như hồi hộp. Nếu không kèm đau ngực, khó thở, chóng mặt nhiều hay kiệt sức, thì đây hiếm khi là dấu hiệu đáng lo.
Với người khỏe mạnh, tắm sau đó thường không gây hại. Nếu cơ thể nóng, dính mồ hôi, muốn làm sạch cơ thể, tắm nhẹ nhàng là hợp lý. Điều cần tránh là tắm khi cơ thể vẫn còn đang "cao trào" - tim đập nhanh, thở gấp, đầu hơi lâng lâng - đặc biệt tắm với nước quá nóng hoặc trong không gian bí. Vấn đề không phải là "tắm liền", mà là tắm khi cơ thể chưa kịp hạ nhiệt lại còn chịu thêm kích thích nhiệt mạnh.
Một số người tắm xong sẽ có cảm giác choáng vì sau vận động, mạch máu ngoài da đang giãn để tỏa nhiệt. Nếu tiếp tục tắm nước nóng, mạch máu có thể giãn thêm gây tụt huyết áp nhẹ dẫn đến chóng mặt hoặc mệt. Tình trạng này dễ gặp ở người huyết áp thấp, thiếu nước hoặc thể lực kém.
Cách an toàn và dễ chịu nhất là nghỉ vài phút, thở lại cho đều, uống vài ngụm nước nếu thấy khát, rồi tắm bằng nước ấm vừa hoặc mát nhẹ. Không cần chờ quá lâu, nhưng cũng không nên tắm nước nóng ngay. Khi vệ sinh, chỉ cần rửa nhẹ nhàng, đặc biệt vùng sinh dục ngoài. Tránh chà xát mạnh hoặc dùng quá nhiều sản phẩm vì da và niêm mạc lúc này nhạy cảm hơn.
Nếu ra mồ hôi kèm đau ngực, khó thở, chóng mặt nhiều, buồn nôn, ngất hoặc mệt kéo dài, cần đi khám. Hoạt động tình dục tương đương mức gắng sức nhẹ - trung bình, nên xuất hiện triệu chứng tim mạch là dấu hiệu cần được đánh giá.
Ngoài ra, nếu đổ mồ hôi quá mức cả khi nghỉ ngơi hoặc ảnh hưởng sinh hoạt, có thể liên quan tình trạng tăng tiết mồ hôi và cần kiểm tra.
Ngày 10/4, BS.CK2 Đỗ Châu Việt, Trưởng khoa Hồi sức tích cực Nhiễm, Bệnh viện Nhi đồng 2, cho biết khoa vừa cứu sống hai bệnh nhi tay chân miệng độ 4 (mức nặng nhất) liên quan chủng EV71. Trường hợp đầu là bé trai một tuổi, ngụ TP HCM, khởi phát triệu chứng sốt, được chẩn đoán viêm họng nhưng uống thuốc không giảm. Khi xuất hiện các vết hồng ban kín đáo, bé nhanh chóng trở nặng với vã mồ hôi đầu, khó thở, suy hô hấp, phải đặt nội khí quản ở tuyến dưới trước khi chuyển đến Bệnh viện Nhi đồng 2.
Kíp cấp cứu lập tức cho bệnh nhi thở máy, lọc máu và dùng thuốc trợ tim. Sau hơn ba ngày điều trị tích cực, bé qua cơn nguy kịch, cai máy thở, chuyển sang thở CPAP, sinh hiệu tạm ổn và tiếp tục theo dõi di chứng thần kinh.
Ca thứ hai là bé trai 3 tuổi, ngụ Khánh Hòa, nhập viện địa phương khi sốt và nổi ban, nghi mắc tay chân miệng. Dù đáp ứng thuốc hạ sốt ban đầu, trẻ dần xuất hiện giật mình, đi đứng loạng choạng. Sau khi được truyền IVIg và theo dõi sát, bệnh nhi bất ngờ sốt cao liên tục 39 độ C, thở mệt, trào bọt hồng lẫn máu, phù phổi. Nhịp tim tăng vọt 230 lần mỗi phút - gấp đôi trẻ bình thường, huyết áp rối loạn đột ngột.
Khi nhập Nhi đồng 2, SpO2 của bé chỉ còn 75%, rơi vào suy hô hấp, suy tim cấp. Các bác sĩ khẩn trương lọc máu, thở máy, dùng thuốc vận mạch, giúp nhịp tim giảm sau 6 giờ. Đến ngày thứ ba, bệnh nhi được ngưng lọc máu, ngưng thuốc vận mạch, tiếp tục theo dõi di chứng.
Theo bác sĩ Việt, cả hai trường hợp "thập tử nhất sinh" đều mang đặc trưng của chủng EV71. Số liệu từ Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TP HCM cho thấy chủng này chiếm 56% mẫu bệnh phẩm tay chân miệng đầu năm 2026, lây qua đường tiêu hóa và tiếp xúc dịch tiết.
Sự nguy hiểm của EV71 nằm ở chỗ dấu hiệu ngoài da như nổi ban, loét miệng thường rất ít hoặc kín đáo. Thay vì bộc lộ ra ngoài, virus có thể tấn công trực tiếp hệ thần kinh trung ương, gây tổn thương não cấp. Nhiều trẻ nhập viện trong tình trạng suy hô hấp, sốc tim, có thể tử vong nhanh trong 12-24 giờ. Khi đã chuyển độ 4, nguy cơ để lại di chứng thần kinh từ nhẹ đến nặng.
Phụ huynh cần đưa con đến cơ sở y tế ngay khi có dấu hiệu cảnh báo, kể cả khi không thấy ban đỏ hay loét miệng. Các biểu hiện gồm giật mình chới với (từ hai lần trở lên trong 30 phút), sốt trên 39 độ C kéo dài quá 48 giờ không đáp ứng thuốc, rối loạn vận động (đi loạng choạng, mất thăng bằng, run chi, ngồi không vững) hoặc nôn ói nhiều kèm bứt rứt, quấy khóc, lừ đừ.
Tuần qua, TP HCM ghi nhận thêm 1.347 ca mắc tay chân miệng, tăng 64% so với trung bình 4 tuần trước, nâng tổng số bệnh nhân từ đầu năm vượt 10.000. Triệu chứng thường gặp gồm sốt, loét miệng, phát ban kèm bóng nước ở lòng bàn tay, bàn chân, đầu gối, mông.
Đối với nhiều nhân viên văn phòng làm việc theo giờ hành chính, duy trì thói quen tập luyện sau giờ làm là thách thức không nhỏ.
Thời gian ngồi kéo dài, cường độ công việc cao và tình trạng mệt mỏi cuối ngày khiến nhu cầu tìm kiếm các hình thức vận động ngắn, nhẹ, dễ thực hiện tại nhà ngày càng gia tăng.
Gần đây, kênh YouTube về thể dục thể hình Nhật Bản “Muscle Watching” giới thiệu phương pháp tập nằm kết hợp kiểm soát hơi thở, được giới thiệu có khả năng hỗ trợ làm thon gọn vòng eo mà không cần vận động mạnh.
Phương pháp này hướng đến nhóm phụ nữ quanh thời kỳ mãn kinh, người ít vận động, người đau khớp gối hoặc không phù hợp với các bài tập có cường độ cao.
Theo hướng dẫn, nguyên lý chính của bài tập là phối hợp nhịp thở với hoạt động siết cơ vùng bụng. Người tập hít vào bằng mũi, thở ra bằng miệng, đồng thời siết nhẹ cơ bụng khi thở ra và thả lỏng khi hít vào. Các động tác có thể thực hiện trên thảm yoga hoặc mặt phẳng chắc chắn.
Một số nội dung cho rằng việc tập luyện 10 phút mỗi ngày có thể giúp giảm 5cm vòng eo. Tuy nhiên, hiện chưa có đủ bằng chứng khoa học để khẳng định hiệu quả tương tự ở mọi đối tượng trong thời gian ngắn.
Dù vậy, nhóm bài tập nêu trên vẫn có giá trị nhất định trong cải thiện vận động. Động tác nâng hông có thể kích hoạt nhóm cơ mông, cơ đùi sau và hỗ trợ ổn định vùng hông, trong khi các động tác siết cơ bụng kết hợp thở chậm giúp tăng nhận thức về cơ vùng lõi, góp phần cải thiện tư thế ở người thường xuyên ngồi lâu.
Đối với phụ nữ quanh thời kỳ mãn kinh, vận động thể chất có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Sự thay đổi nội tiết trong giai đoạn này có thể liên quan đến tình trạng tăng tích tụ mỡ vùng bụng và giảm khối cơ. Các bài tập nhẹ, ít tác động lên khớp có thể là lựa chọn phù hợp cho người mới bắt đầu hoặc người có hạn chế về vận động.
Tuy nhiên, giảm vòng eo bền vững không thể phụ thuộc vào một phương pháp đơn lẻ. Hiệu quả kiểm soát mỡ bụng chịu ảnh hưởng đồng thời của chế độ dinh dưỡng, mức tiêu hao năng lượng, giấc ngủ, tuổi tác, nội tiết và tình trạng bệnh lý nền. Do đó, các bài tập ngắn chỉ nên được xem là một phần trong chiến lược vận động và quản lý cân nặng tổng thể.
Người sau sinh, người có tình trạng giãn cơ bụng, đau thắt lưng, thoát vị đĩa đệm hoặc bệnh lý cơ xương khớp cần tham khảo ý kiến nhân viên y tế trước khi áp dụng. Trong quá trình tập, cần tránh nín thở, tránh ưỡn lưng quá mức và ngừng tập nếu xuất hiện đau bất thường.
Phương pháp tập nằm 10 phút mỗi ngày không phải là giải pháp “đốt mỡ” tức thì. Giá trị thực tế của phương pháp này nằm ở tính dễ tiếp cận, cường độ nhẹ và khả năng hỗ trợ hình thành thói quen vận động đều đặn, đặc biệt ở những người ít có điều kiện tham gia các hình thức tập luyện cường độ cao.
