Theo thông tin từ Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, đơn vị này vừa tiếp nhận điều trị cho cụ ông H.V.L. (94 tuổi, Hưng Yên) mắc uốn ván toàn thể mức độ nặng sau khi bị gà mổ vào gót chân trái.
Cụ thể, khoảng 10 ngày trước khi nhập viện cụ bị gà mổ nhưng gia đình chỉ rửa vết thương bằng nước sạch, không đến cơ sở y tế xử trí cũng như không tiêm phòng uốn ván.
Vài ngày sau cụ ông bắt đầu xuất hiện đau mỏi toàn thân, cứng cổ, miệng khó há, ăn uống dễ sặc. Khi được đưa đến bệnh viện tuyến dưới, cụ đã trong tình trạng da lạnh, vã mồ hôi, ứ đọng đờm dãi, gây tắc đường thở và phải đặt nội khí quản hỗ trợ hô hấp trước khi chuyển đến Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương.
Bác sĩ Trương Tư Thế Bảo – Khoa Cấp cứu cho biết, khi nhập viện người bệnh có tình trạng gồng cứng toàn thân, tăng trương lực cơ mức độ nặng, chỉ số viêm CRP tăng 47 mg/L, bạch cầu tăng 12,8 G/L.
Vết thương ở gót chân đã khô bề mặt, đây chính là “đường vào” để vi khuẩn uốn ván xâm nhập. Người bệnh được chẩn đoán mắc bệnh uốn ván toàn thể mức độ nặng, nguy cơ tử vong cao do tuổi cao, xuất hiện nhiều cơn co cứng, chẹn ngực.
Một trường hợp khác là anh T.V.Đ. (50 tuổi, Bắc Ninh), anh có tiền sử uống rượu nhiều năm khiến thể trạng suy giảm. Sau một lần ngã xe, anh bị vết thương ở lòng bàn tay trái nhưng không được xử trí đúng cách. Khi nhập viện, người bệnh đã xuất hiện những cơn giật cứng toàn thân liên tục, suy hô hấp, tím tái, phải đặt ống nội khí quản.
Ban đầu người bệnh được chẩn đoán là suy hô hấp và viêm màng não. Tuy nhiên, sau khi chuyển đến Trung tâm Hồi sức tích cực, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương qua khai thác tiền sử và thăm khám, các bác sĩ phát hiện vết thương ở lòng bàn tay trái kích thước khoảng 3x3cm, sâu lộ xương dù bề mặt đã khô.
Cùng với các biểu hiện lâm sàng như co cứng cơ, giật cứng toàn thân các bác sĩ chẩn đoán người bệnh mắc uốn ván toàn thể mức độ nặng.
Người bệnh có bạch cầu tăng 14,73 G/L, CRP tăng cao, phải mở khí quản cấp cứu, nuôi ăn qua sonde và điều trị hồi sức tích cực do nguy cơ suy hô hấp và sốc nhiễm khuẩn.
Qua hai trường hợp trên, bác sĩ cho biết nhiều người vẫn lầm tưởng chỉ giẫm phải đinh gỉ hoặc bị sắt thép hoen gỉ đâm mới mắc uốn ván. Thực tế, vi khuẩn uốn ván (Clostridium tetani) tồn tại phổ biến trong đất, cát, bụi bẩn và phân gia súc, gia cầm.
Khi nha bào xâm nhập qua các vết thương hở, đặc biệt là những vết thương sâu hoặc nhiễm bẩn, chúng có thể phát triển và tiết độc tố gây bệnh uốn ván. Vì vậy một vết gà mổ, vết gai đâm, vết trầy xước do ngã xe hay bất kỳ vết thương hở nào tiếp xúc với môi trường bẩn đều có nguy cơ nhiễm vi khuẩn uốn ván nếu không được xử trí đúng cách.
Việc chỉ rửa vết thương bằng nước sạch không đủ để loại bỏ nha bào uốn ván. Đối với các vết thương hở, vết thương sâu, dập nát hoặc có nguy cơ nhiễm bẩn, người dân cần đến cơ sở y tế để được làm sạch, sát khuẩn đúng quy trình và đánh giá chỉ định tiêm huyết thanh kháng uốn ván (SAT) hoặc vắc-xin phòng uốn ván nếu cần.
Uốn ván là bệnh truyền nhiễm cấp tính có tỷ lệ tử vong cao, dao động từ 10% đến trên 50%, đặc biệt ở người cao tuổi và người có bệnh nền nếu không được điều trị hồi sức tích cực kịp thời.
Chi phí điều trị một ca uốn ván nặng phải thở máy, dùng thuốc an thần kéo dài và chăm sóc hồi sức có thể lên tới hàng trăm triệu đồng, chưa kể thời gian điều trị kéo dài và nguy cơ để lại nhiều di chứng nặng.
Trong khi đó, chỉ một mũi vắc-xin phòng uốn ván hoặc một liều huyết thanh kháng uốn ván khi được chỉ định sau chấn thương có thể giúp phòng ngừa căn bệnh nguy hiểm này. Đừng để sự chủ quan với một vết thương nhỏ phải trả giá bằng sức khỏe, thậm chí là tính mạng.
ThS.Bs Trương Tư Thế Bảo khuyến cáo, người dân không nên chủ quan với bất kỳ vết thương hở nào, dù chỉ là vết trầy xước, gai đâm, gà mổ hay vết thương do ngã xe. Điều quan trọng không phải kích thước vết thương mà là nguy cơ nhiễm bệnh.
Với những người chưa tiêm phòng đầy đủ, không nhớ tiền sử tiêm chủng hoặc đã nhiều năm chưa tiêm nhắc lại, cần đến cơ sở y tế để được đánh giá nguy cơ mắc uốn ván và chỉ định tiêm vắc-xin, hoặc phối hợp với huyết thanh kháng uốn ván (SAT) khi cần thiết.
Giữa tháng 6, Hoàng Văn Hùng, 28 tuổi, ở xã Văn Giang, tỉnh Hưng Yên đẩy máy cắt cỏ trên một tuyến đường liên xã dưới trời nắng nóng 40 độ. Đoạn vỉa hè rộng gần 2 m, dài gần 500 m nhiều năm nay bị cỏ dại mọc cao che khuất, buộc người đi bộ di chuyển dưới lòng đường. Sau hai ngày "vác tù và hàng tổng" của Hùng, lối đi thông thoáng trở lại.
Làm nghề giao hàng phụ vợ bán online từ đầu tháng 2/2026, Hùng nhận thấy nhiều đoạn vỉa hè bị cỏ dại bủa vây, che khuất biển báo. Từng đi ba lần mới tìm thấy một con ngõ do biển chỉ dẫn bị lấp, anh lấy chiếc kéo nhỏ cắt tỉa sơ qua cành lá. Nhìn góc đường quang đãng sau 15 phút, Hùng quyết định duy trì công việc dọn dẹp này đều đặn.
Tranh thủ khung giờ 5-7h sáng và nghỉ trưa, Hùng mang liềm, xẻng đi dọn rãnh thoát nước, nghĩa trang liệt sĩ và các đoạn vỉa hè rậm rạp. Để tránh mảnh sành, kim tiêm hay rắn rết, anh mang ủng, mặc đồ bảo hộ dày và mua thêm máy cắt cỏ. Cỏ sau khi cắt được gom gọn, dùng xe cá nhân chở đến điểm tập kết rác của xã.
Quá trình làm việc được Hùng chia sẻ lên mạng xã hội. Anh cho biết nhiều người đi đường nán lại hỏi thăm, tặng nước uống, giúp anh có thêm động lực.
Vũ Duy Nhất, 25 tuổi, nhân viên giao hàng ở cũng tình nguyện dọn dẹp quanh nơi ở và các xã ngoại thành Hà Nội từ cuối tháng 12/2025. Tùy địa hình, mỗi điểm mất từ 3 đến 5 tiếng. Đồ nghề ban đầu gồm cuốc, xẻng, sau có thêm máy cắt cỏ do anh tự mua. Anh chạy xe giao hàng buổi sáng, dành khung giờ chiều muộn và tối cho việc công ích.
Kỷ niệm của Nhất gắn với đoạn đường dẫn vào một trường học. Video ghi lại buổi dọn dẹp đạt gần 19 triệu lượt xem. Hôm sau quay lại làm việc, anh được nhiều học sinh đi ngang qua chào hỏi, tặng nước uống. Động lực duy trì công việc của Nhất đến từ sự ủng hộ của người xem trong, ngoài nước cùng các hội nhóm chung ý tưởng. "Thấy nhiều người làm cùng chủ đề, tôi biết mình đã lan tỏa thông điệp thành công", Nhất nói. Tương lai, anh dự kiến thực hiện các dự án lớn hơn như vá đường, hỗ trợ cộng đồng.
Phong trào người trẻ tình nguyện dọn rác, làm sạch môi trường phổ biến tại các nhiều quốc gia. Tại Việt Nam, từ năm 2022, các chiến dịch dọn rác dưới kênh rạch của các nhóm như Sài Gòn Xanh hay Hà Nội Xanh được nhiều người biết đến và hưởng ứng.
Cùng năm, các hoạt động làm sạch cảnh quan trên cạn, cắt cỏ vỉa hè được lan rộng, điển hình là câu chuyện của hai anh em Mạnh Hảo, Mạnh Tâm ở An Lão, Hải Phòng dọn dẹp miễn phí hàng trăm mảnh vườn, vỉa hè công cộng tại địa phương. Một số tài khoản sau đó cũng chia sẻ việc dọn vệ sinh nghĩa trang, đường phố nhưng mang tính nhỏ lẻ.
Thống kê của VnExpress hiện có khoảng 30 kênh mạng xã hội của người trẻ đồng loạt xuất hiện, ghi lại quá trình dọn dẹp tự nguyện tại nhiều tỉnh, thành phố. Mỗi video đăng tải thu hút từ vài trăm nghìn đến hàng triệu lượt xem.
Thạc sĩ Lê Anh Tú, giảng viên Đại học Kinh tế - Tài chính TP HCM (UEF), đánh giá việc tận dụng nền tảng video ngắn với định dạng "Trước và Sau" tạo hiệu ứng thị giác mạnh.
"Hoạt động này thể hiện tính chủ động khi người trẻ tự kết nối, góp tiền mua nông cụ, xắn tay làm việc để nâng cao ý thức công dân", ông Tú nói. Ông lưu ý các cá nhân, nhóm tình nguyện cần phối hợp với người dân và chính quyền địa phương để quản lý khu vực đã làm sạch.
Từ các video của Hoàng Văn Hùng, việc dọn cỏ dần lan tỏa thành phong trào. Nhóm công ích tại Văn Giang hiện có hơn 10 người trẻ địa phương. Họ tự trang bị đồ bảo hộ, dao, liềm, linh hoạt hẹn làm chung hoặc chủ động phát quang quanh khu vực sinh sống.
Đàm Quang Linh, 26 tuổi, chủ quán cà phê tại thôn Hòa Bình Hạ xin gia nhập nhóm và cho biết đã tham gia 7 buổi. "Tôi muốn góp sức trẻ làm sạch nơi ở, không ỷ lại cơ quan chức năng", Linh nói.
Anh Quốc Chung ở xã Nguyễn Trãi, tỉnh Hưng Yên bất ngờ khi thấy một số đoạn vỉa hè um tùm cỏ dại nay được dọn sạch, biển báo giao thông quang đãng. Anh tình cờ xem video trên mạng mới biết Hùng tự dọn dẹp. "Hành động của các bạn mang giá trị cộng đồng rất lớn", anh Chung nói và cho biết sẽ tặng nhóm nước uống cùng một số thiết bị bảo hộ cơ bản khi gặp mặt.
Hoàng Văn Hùng, anh mong muốn lập nhóm dọn dẹp có tổ chức tại Hưng Yên. Các thành viên khảo sát, chia sẻ địa điểm cần làm sạch lên nhóm chung phân chia nhiệm vụ.
"Tôi muốn phát triển thành nhóm lớn, quy tụ nhiều người để xử lý diện tích rộng, khối lượng công việc cao thay vì nhỏ lẻ như hiện tại", Hùng nói.
Gạo chứa hai thành phần tinh bột chính là amylose và amylopectin. Khi nấu với nước, các hạt tinh bột hút nước, trương nở và xảy ra quá trình hồ hóa. Lúc này, amylose có xu hướng tách ra khỏi hạt và khuếch tán ra môi trường xung quanh.
Chính lớp tinh bột "tự do" này tạo nên độ dính giữa các hạt cơm. Nếu lượng amylose thoát ra nhiều, cơm sẽ có xu hướng bết và kết dính thành mảng, đặc biệt khi nấu dư nước hoặc khuấy trộn nhiều.
Giấm là dung dịch axit nhẹ (chủ yếu là axit acetic). Khi thêm một lượng nhỏ vào nước nấu cơm, môi trường hơi axit sẽ tác động đến cấu trúc tinh bột theo hai cách:
Hạn chế sự trương nở quá mức của tinh bột: Axit làm giảm tốc độ hồ hóa, giúp hạt gạo giữ được hình dạng tốt hơn thay vì "nở bung" và vỡ bề mặt.
Giảm lượng amylose rò rỉ ra ngoài: Khi lớp ngoài của hạt gạo ổn định hơn, lượng tinh bột tự do trong nước giảm, từ đó hạn chế hiện tượng kết dính giữa các hạt.
Kết quả là cơm sau khi chín có xu hướng tơi, hạt rời hơn so với cách nấu thông thường. Ngoài ra, môi trường axit nhẹ còn làm chậm quá trình oxy hóa, giúp cơm giữ màu trắng sáng hơn. Đây cũng là lý do một số nhà hàng sử dụng giấm trong nấu cơm hoặc chế biến các món từ gạo.
Không ít thói quen nội trợ vô tình làm tăng lượng tinh bột tự do, khiến cơm dính hơn: Vo gạo quá mạnh hoặc quá lâu: làm trầy xước bề mặt hạt, giải phóng nhiều tinh bột. Khuấy (đảo) cơm trong quá trình nấu: phá vỡ cấu trúc hạt đang hồ hóa. Cho dư nước tạo môi trường thuận lợi để tinh bột khuếch tán ra ngoài.
Trong những trường hợp này, việc thêm một chút giấm có thể phần nào cân bằng lại cấu trúc tinh bột, nhưng không hoàn toàn thay thế được thao tác nấu đúng.
Cách sử dụng giấm hiệu quả khi nấu cơm
Thêm khoảng một thìa cà phê giấm cho 1-2 cốc gạo. Cho giấm vào ngay từ đầu, cùng với nước trước khi nấu. Không cần tăng thêm lượng nước. Sau khi cơm chín, mở nắp để hơi nước thoát bớt rồi xới nhẹ. Ở lượng nhỏ, giấm gần như không để lại vị chua mà chỉ làm nổi bật nhẹ vị ngọt tự nhiên của gạo.
Chú ý không dùng nhiều axit có thể làm thay đổi mùi vị và kết cấu, khiến hạt cơm bị cứng nhẹ. Vì vậy, lượng sử dụng nên được kiểm soát ở mức vừa phải.
Ngày 1/7, đại diện Sở Y tế Đà Nẵng cho biết đơn vị được UBND thành phố giao tổ chức lấy ý kiến góp ý đối với dự thảo Nghị quyết của Hội đồng nhân dân thành phố quy định mức hỗ trợ, đối tượng, điều kiện và biện pháp thực hiện chính sách dân số theo Luật Dân số trên địa bàn thành phố Đà Nẵng.
Một trong những nội dung đáng chú ý của dự thảo là quy định chính sách hỗ trợ tài chính đối với phụ nữ sinh đủ 2 con trước 35 tuổi.
Đối tượng được hỗ trợ gồm phụ nữ đã có một con và sinh con thứ 2 trước 35 tuổi; phụ nữ sinh con lần thứ nhất mà sinh từ 2 con trở lên trước 35 tuổi; phụ nữ sinh lần thứ nhất một con, lần thứ 2 sinh từ 2 con trở lên trước 35 tuổi.
Theo dự thảo, việc hỗ trợ bằng tiền mặt nhằm khuyến khích các cặp vợ chồng, cá nhân sinh đủ 2 con trước 35 tuổi, góp phần duy trì mức sinh hợp lý, nâng cao chất lượng dân số và bảo đảm phát triển dân số bền vững.
Dự thảo quy định mức hỗ trợ một lần là 5 triệu đồng đối với mỗi phụ nữ đủ điều kiện hưởng chính sách.
Theo dự thảo, đối tượng áp dụng gồm công dân Việt Nam có nơi thường trú trên địa bàn thành phố Đà Nẵng được hưởng chính sách theo quy định của nghị quyết; đồng thời áp dụng đối với cơ quan, tổ chức và cá nhân có liên quan đến việc tổ chức triển khai thực hiện các chính sách dân số trên địa bàn thành phố.
Để hưởng chính sách, người được hỗ trợ phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện thuộc đối tượng được quy định trong nghị quyết; tại thời điểm đề nghị hưởng chính sách có 2 con đẻ còn sống; có đầy đủ hồ sơ, giấy tờ chứng minh đủ điều kiện theo quy định; đồng thời chưa từng được hưởng chính sách hỗ trợ này trước đó.
Số phụ nữ dự kiến thụ hưởng chính sách năm 2027 là 9.398 người. Với mức hỗ trợ 5 triệu đồng/người, tổng kinh phí thực hiện chính sách năm 2027 gần 47 tỷ đồng, được cân đối trong dự toán ngân sách thành phố. Kinh phí thực hiện sẽ được xác định theo số đối tượng thực tế phát sinh và có thể điều chỉnh tương ứng theo tình hình thực tế từng năm.
Dự kiến nghị quyết này có hiệu lực từ ngày 1/1/2027.
