Bộ Giáo dục Trung Quốc cuối tháng trước công bố số liệu về lượng du học sinh nước này, lần đầu tiên kể từ 2020.
Theo đó, khoảng 570.000 sinh viên Trung Quốc du học năm ngoái, giảm gần 20% so với mức đỉnh của năm 2019. Con số này từng tăng đều đặn từ 544.500 lên 703.500 vào giai đoạn 2016-2019, trước khi biến động mạnh do đại dịch Covid-19.
Dù vậy, ngân sách trung bình cho mỗi du học sinh đã đạt 605.000 NDT (hơn 88.000 USD), cao nhất trong hơn một thập kỷ. Điều này cho thấy các gia đình Trung Quốc vẫn sẵn sàng đầu tư mạnh mẽ cho con du học.
Tuy nhiên, sự sụt giảm về số lượng phản ánh một cú “quay xe” về chiến lược.
Các chuyên gia nhận định áp lực kinh tế và rào cản chính sách là nguyên nhân chính.
Tại Australia, giới hạn visa và học phí tăng cao đã khiến sự quan tâm của sinh viên nguội lạnh, giảm ứng tuyển tới 39% so với cùng kỳ vào tháng 2. Nhiều người Trung Quốc bắt đầu nhìn nhận các đại học Australia như “một thương nhân hơn là nhà giáo dục”.
Còn Canada giảm số lượng du học sinh thông qua chính sách giới hạn giấy phép. Anh thì vốn mang hình ảnh một quốc gia “đắt đỏ” trong mắt phụ huynh Trung Quốc.
Trong khi đó, Mỹ – nơi từng là điểm đến số một của người Trung Quốc, lượng du học sinh đã giảm 5 năm liên tiếp do các biện pháp giám sát chặt chẽ và đề xuất hạn chế visa. Năm nay, lần đầu quốc gia này mất vị trí thứ nhất và nhì trong danh sách yêu thích của sinh viên đại lục, sau hơn 10 năm.
Thay vì chạy theo danh tiếng như trước, các gia đình Trung Quốc ưu tiên sự an toàn, lợi tức đầu tư (ROI) và triển vọng nghề nghiệp. Điều này thúc đẩy xu hướng chọn các địa điểm gần nhà như đặc khu Hong Kong, Singapore, Malaysia, hoặc nộp hồ sơ đến nhiều quốc gia để phân tán rủi ro.
Cùng đó, khi chất lượng giáo dục và cơ hội nghề nghiệp trong nước ngày càng cải thiện, “lợi thế việc làm của những người du học trở về không còn rõ ràng”, theo Grace Zhu, giám đốc chi nhánh Trung Quốc của tổ chức tư vấn về giáo dục quốc tế Bonard.
Sự thay đổi trong tư duy tuyển dụng tại nội địa cũng thúc đẩy xu hướng này, bởi nhiều doanh nghiệp có xu hướng ưu tiên kỹ năng thực tế hơn là bằng cấp quốc tế.
Ông Charles Sun, nhà sáng lập tổ chức giáo dục China Education International, dự báo số du học sinh sẽ ổn định ở mức mới này thay vì tiếp tục sụt giảm sâu.
Ngoài ra, giới chuyên gia nhận định việc Bộ Giáo dục công bố dữ liệu lần này là bước đi nhằm tạo cơ sở cho tham vọng mở rộng giáo dục xuyên quốc gia (TNE). Mục tiêu là thu hút nhiều đại học nước ngoài tới đặt trụ sở ở Trung Quốc, nâng tổng số người học lên hơn 8 triệu, để học sinh nội địa có thêm nhiều lựa chọn giáo dục chất lượng cao.
Song song, lượng sinh viên Trung Quốc trở về tiếp tục tăng vọt từ mức 120.000 người năm 2023 lên 535.600 người, tức khoảng 9/10 người trở về sau tốt nghiệp, tạo nên một “cơn sốt hồi hương”.
Kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026 có gần 143.000 thí sinh TP HCM đăng ký, gồm cả gần 8.000 thí sinh tự do, theo công bố của Sở Giáo dục và Đào tạo, chiều 13/5.
Ngoài Toán và Ngữ văn là hai môn bắt buộc, gần 65.500 em chọn thi môn Tiếng Anh, chiếm tỷ lệ 45,8%. Bốn môn được chọn nhiều tiếp theo là Vật lý (hơn 64.000), Lịch sử (hơn 41.000), Hóa học (hơn 38.000), Địa lý (gần 33.600).
Xu hướng này ngược chiều cả nước, khi Lịch sử là môn được chọn nhiều nhất với gần 570.000 thí sinh, kế đến là Địa lý (hơn 449.000). Tiếp theo mới đến Vật lý (hơn 389.600) và Tiếng Anh (gần 347.500).
Lãnh đạo Sở nhận xét học sinh TP HCM chuộng Tiếng Anh và nhóm môn Khoa học tự nhiên, theo truyền thống từ nhiều năm nay. Trong đó, Tiếng Anh là môn thế mạnh. Năm ngoái, điểm trung bình môn này (5,65 điểm) của TP HCM đứng thứ hai cả nước, sau Hà Nội (5,78). Nhưng trước sáp nhập với Bà Rịa - Vũng Tàu và Bình Dương, học sinh khu vực TP HCM cũ dẫn đầu 8 năm liên tiếp.
Nhóm môn Khoa học tự nhiên có hơn 113.300 lượt đăng ký, cao hơn so với nhóm Khoa học xã hội (gần 97.750 em). Điều này phản ánh định hướng theo các ngành kỹ thuật công nghệ, phù hợp với cơ cấu kinh tế năng động của thành phố.
Kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026 diễn ra ngày 11-12/6. Cả nước có hơn 1,22 triệu thí sinh, cao kỷ lục. Trong đó, TP HCM là địa phương có đông thí sinh nhất.
Chiều 31/3, trường Đại học Tôn Đức Thắng khai mạc cuộc thi đầu tư chứng khoán sinh viên Việt Nam - Investment Challenge 2026 (IC 2026).
TS Nghiêm Quý Hào, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu và Đào tạo Kinh tế ứng dụng, Trưởng ban tổ chức, đặt câu hỏi: "Bao nhiêu sinh viên học tài chính nhưng chưa từng đặt một lệnh giao dịch thực sự?".
Theo ông, nếu câu trả lời là rất nhiều thì các trường đang dạy tài chính chứ chưa đào tạo ra các nhà đầu tư. Ông đánh giá thị trường tài chính biến động từng giây, công nghệ, dữ liệu đang định nghĩa lại nhiều khái niệm, định chế tài chính.
Do đó, đây là cơ hội để sinh viên bước vào thị trường thật, ra lệnh đầu tư thật, với "tiền tươi thóc thật". Các em không chỉ được học lý thuyết mà còn trải nghiệm áp lực, rủi ro và kỷ luật của thị trường chứng khoán.
Ông Hào cho biết cuộc thi năm nay thu hút hơn 2.700 sinh viên từ 116 trường đại học, lần đầu tiên có sự tham gia của sinh viên từ Lào, Indonesia, Myanmar, Đài Loan (Trung Quốc). Nội dung thi cũng thêm kiến thức về tài chính, tài sản số so với năm ngoái, nhằm bắt kịp xu hướng trong lĩnh vực.
Tất cả thí sinh sẽ tham gia vòng kiểm tra kiến thức tài chính online. 100 em có kết quả tốt nhất được chọn vào vòng hai, chia đội thành 10 đội. Mỗi đội được cấp 10 triệu đồng để đầu tư thực tế trên tư trên sàn HOSE (Sở Giao dịch Chứng khoán TP HCM) và NHX (Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội) trong 2 tháng. Nếu đầu tư lãi, đội thi được nhận toàn bộ, ngược lại ban tổ chức sẽ hỗ trợ 10% khoản lỗ. Phần vốn gốc sẽ được hoàn trả cho ban tổ chức.
10 đội có tỷ suất sinh lời cao nhất sẽ tranh tài tại chung kết, vào ngày 17/7, bằng cách thuyết trình chiến lược, danh mục đầu tư trước ban giám khảo. 100% sinh viên vào vòng này được các công ty chứng khoán top đầu thị trường nhận thực tập.
Investment Challenge ra mắt lần đầu tiên vào năm 2017 với quy mô cấp trường, sau đó mở rộng dần. Năm ngoái, cuộc thi thu hút sinh viên từ 110 trường đại học tham gia.
Theo đó, để bảo đảm an toàn thực phẩm, nước uống phục vụ kỳ thi lớp 10, thi tốt nghiệp THPT, Sở GD-ĐT TP.HCM yêu cầu hiệu trưởng các nhà trường, trưởng các điểm thi chịu trách nhiệm rà soát việc tổ chức cung cấp suất ăn, nước uống, dịch vụ ăn uống phục vụ thí sinh, cán bộ, giáo viên, nhân viên và các lực lượng làm công tác thi.
Trường hợp điểm thi, điểm chấm thi lớp 10, thi tốt nghiệp THPT có bố trí hoặc thuê đơn vị cung cấp suất ăn, nước uống, cơm hộp, suất ăn sẵn, nước uống đóng chai, nước uống bình, quán ăn, nhà hàng hoặc dịch vụ ăn uống lưu động phục vụ hội đồng thi, đơn vị phải lập danh sách theo biểu mẫu đính kèm, ghi rõ: Tên đơn vị nấu ăn, cung cấp suất ăn hoặc dịch vụ ăn uống; Tên nhãn hiệu nước uống, đơn vị cung cấp nước uống; Tên quán ăn, nhà hàng hoặc cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống được thuê phục vụ lưu động; Địa chỉ, số điện thoại liên hệ, người phụ trách hoặc đầu mối đại diện; Thời gian phục vụ, số lượng suất ăn, nước uống dự kiến và các thông tin liên quan.
Trường hợp chưa phát sinh hoặc chưa xác định đơn vị cung cấp suất ăn, nước uống, dịch vụ ăn uống, Sở yêu cầu các đơn vị ghi rõ "chưa phát sinh" và cập nhật bổ sung ngay khi có thông tin, bảo đảm hoàn thành trước thời điểm bắt đầu phục vụ tại điểm thi, điểm chấm thi.
Các cơ sở giáo dục, điểm thi, điểm chấm thi chủ động phối hợp với Sở An toàn thực phẩm, chính quyền địa phương, cơ sở y tế và các đoàn kiểm tra khi có yêu cầu; cung cấp kịp thời, đầy đủ hồ sơ, chứng từ, mẫu lưu, thông tin về nhà cung cấp suất ăn, nước uống, dịch vụ ăn uống và các tài liệu liên quan để phục vụ công tác kiểm tra, giám sát, truy xuất và xử lý tình huống phát sinh.
Việc thanh tra, kiểm tra chuyên ngành, lấy mẫu kiểm nghiệm, kết luận vi phạm và xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực an toàn thực phẩm thuộc thẩm quyền của cơ quan chuyên môn. Cơ sở giáo dục có trách nhiệm phối hợp, cung cấp thông tin trung thực, chính xác, không tự ý nhận định hoặc kết luận nguyên nhân sự cố khi chưa có kết luận chính thức của cơ quan có thẩm quyền.
Sở GD-ĐT TP.HCM yêu cầu khi phát hiện dấu hiệu nghi ngờ ngộ độc thực phẩm hoặc nguy cơ mất an toàn thực phẩm, thủ trưởng đơn vị phải kịp thời triển khai phương án ứng phó, tổ chức sơ cứu ban đầu, đưa học sinh, thí sinh hoặc người có biểu hiện bất thường đến cơ sở y tế khi cần thiết; đồng thời tạm dừng sử dụng lô thực phẩm, suất ăn, nước uống hoặc nhà cung cấp có liên quan.
Đơn vị phải giữ nguyên hiện trường, niêm phong và lưu giữ mẫu thức ăn, nguyên liệu, chứng từ, sổ giao nhận; lập danh sách người đã sử dụng bữa ăn, thời gian ăn, tình trạng sức khỏe; báo cáo ngay về Sở GD-ĐT, chính quyền địa phương và cơ quan chức năng để phối hợp xử lý theo quy định.
