Theo Verywell Health, cục máu đông (huyết khối) là một phần trong cơ chế cầm máu, giúp cơ thể ngăn mất máu khi bị tổn thương. Tuy nhiên, nếu hình thành bên trong mạch máu mà không có chấn thương hoặc không được cơ thể loại bỏ, huyết khối có thể cản trở dòng máu lưu thông, gây biến chứng nghiêm trọng như nhồi máu cơ tim, đột quỵ.
Theo Times of India, ở người mắc bệnh rung nhĩ, nhiều cục máu đông gây đột quỵ có nguồn gốc từ tiểu nhĩ trái – một túi nhỏ nhô ra từ tâm nhĩ trái. Khi tim đập bình thường, máu được lưu thông liên tục.
Hiệp hội Tim mạch Mỹ (AHA) cho rằng rung nhĩ khiến tâm nhĩ rung lên hỗn loạn thay vì co bóp nhịp nhàng, làm máu dễ ứ đọng trong tim và tăng nguy cơ hình thành huyết khối. Nếu cục máu đông bong ra khỏi tim và theo dòng máu lên não, nó có thể làm tắc động mạch não, dẫn đến đột quỵ thiếu máu não.
Người mắc rung nhĩ có nguy cơ đột quỵ cao hơn nhiều lần so với người không mắc bệnh. Rung nhĩ không phải lúc nào cũng gây triệu chứng rõ rệt. Theo Mayo Clinic, một số người có thể cảm thấy tim đập nhanh, hồi hộp, khó thở, chóng mặt hoặc mệt mỏi bất thường. Tuy nhiên, cũng có trường hợp hoàn toàn không có triệu chứng và chỉ được phát hiện sau khi xảy ra đột quỵ.
Mặc dù tim là nguồn gốc của nhiều cục máu đông gây đột quỵ ở người rung nhĩ, nhưng không phải mọi trường hợp đột quỵ đều bắt nguồn từ tim. Huyết khối cũng có thể hình thành trong các động mạch lớn, đặc biệt là động mạch cảnh ở cổ – nơi cung cấp máu cho não, theo Healthline. Khi các mảng xơ vữa trong thành mạch bị tổn thương hoặc nứt vỡ, cục máu đông có thể xuất hiện và làm cản trở lưu lượng máu lên não.
Nguy cơ hình thành huyết khối thường cao hơn ở người lớn tuổi, tăng huyết áp, đái tháo đường, bệnh tim mạch, béo phì hoặc hút thuốc lá. Ít vận động trong thời gian dài hoặc phải nằm lâu sau phẫu thuật cũng có thể làm tăng nguy cơ xuất hiện cục máu đông.
Để giảm nguy cơ hình thành cục máu đông, mỗi người nên duy trì vận động thường xuyên, giữ cân nặng hợp lý và không hút thuốc lá. Hút thuốc có thể thúc đẩy tình trạng viêm trong cơ thể, từ đó làm tăng nguy cơ hình thành huyết khối.
Ngoài ra, kiểm soát tốt các bệnh mạn tính, đặc biệt là bệnh tim mạch, cũng đóng vai trò quan trọng trong phòng ngừa cục máu đông. Hạn chế ngồi hoặc nằm bất động trong thời gian dài vì điều này có thể làm chậm lưu thông máu.
Với những người từng bị huyết khối hoặc trải qua phẫu thuật liên quan đến điều trị cục máu đông, bác sĩ thường khuyến khích đi bộ sớm sau mổ để cải thiện tuần hoàn và giảm nguy cơ tái phát. Một số trường hợp có thể được bác sĩ chỉ định dùng thuốc chống đông hoặc áp dụng các biện pháp hỗ trợ tuần hoàn phù hợp nhằm giảm nguy cơ hình thành huyết khối tái phát.
Chiều 3-5, Cục Quản lý khám, chữa bệnh (Bộ Y tế) cho biết trong dịp nghỉ lễ 30-4 và 1-5, các cơ sở y tế trên cả nước đã khám, cấp cứu cho hơn 316.800 lượt người bệnh.
Riêng trong 24 giờ từ 7h ngày 2-5 đến 7h ngày 3-5, toàn ngành y tế đã tiếp nhận 141.187 lượt khám, cấp cứu. Trong đó có 31.002 người nhập viện điều trị nội trú, 22.252 người ra viện và 2.308 trường hợp được chuyển tuyến.
Tổng số người bệnh đang điều trị tại các cơ sở khám, chữa bệnh tính đến 7h sáng 3-5 là 250.594 người, trong đó có 3.617 ca nặng, nguy kịch.
Trong 24 giờ qua ghi nhận 266 ca tử vong (bao gồm cả trước viện và tiên lượng tử vong xin về). Số ca khám, cấp cứu nghi do tai nạn giao thông là 2.702 trường hợp, trong đó 15 ca tử vong.
Tính chung từ 7h ngày 30-4 đến 7h ngày 3-5, các cơ sở y tế đã tiếp nhận 316.870 lượt khám, cấp cứu; 91.749 ca nhập viện và 67.584 người ra viện. Tổng số ca tử vong trong thời gian này là 730 trường hợp.
Theo Cục Quản lý khám, chữa bệnh, dù khối lượng công việc tăng cao trong kỳ nghỉ lễ, các cơ sở y tế vẫn duy trì trực 4 cấp, bảo đảm công tác cấp cứu, điều trị, đặc biệt với các ca nặng, nguy kịch.
Tình hình tai nạn giao thông trong những ngày nghỉ lễ không ghi nhận diễn biến đột biến.
Tại Hội nghị lần thứ 5 Ban Chấp hành Đảng bộ Thành phố Hồ Chí Minh nhiệm kỳ 2025-2030 ngày 1/4, Bí thư Thành ủy Trần Lưu Quang giao ngành y tế nhiệm vụ cấp bách là tổ chức tầm soát sức khỏe cho 100% người dân trong năm nay. Khác với các kế hoạch trước chia nhỏ thành nhiều giai đoạn, lần này lãnh đạo thành phố yêu cầu hoàn thành trong một năm và mỗi người phải được khám đủ một lần.
Giám đốc Sở Y tế Tăng Chí Thượng thừa nhận đây là bài toán khó với một đô thị đông dân và biến động như TP HCM. Ngành y tế dự định chọn mô hình "kiềng ba chân" để giải quyết. Giải pháp đầu tiên là xóa rào cản địa lý. TP HCM tập trung nhiều lao động tự do, công nhân và người thường xuyên di chuyển nên buộc họ khám theo nơi thường trú sẽ tạo ra khoảng trống lớn. Cả hệ thống y tế công lẫn tư đủ điều kiện đều tham gia chiến dịch, dùng chung dữ liệu và quy trình thống nhất để người dân tự chọn nơi khám thuận tiện.
Chân thứ hai nhắm vào nhóm dễ bị bỏ sót nhất, gồm người cao tuổi, người yếu thế và bệnh nhân mạn tính. Thay vì chờ họ tự đến, trạm y tế phường xã sẽ chủ động xuống tận nơi khám, quản lý và theo dõi định kỳ. Đây là cách để tuyến y tế cơ sở thực sự gánh vai trò "gác cổng" sức khỏe cộng đồng.
Cuối cùng là dữ liệu y tế. Kết quả khám từ trường học, doanh nghiệp, cơ quan và bệnh viện sẽ được kéo về một hồ sơ sức khỏe điện tử chung. "Cách làm này tránh khám chồng chéo, tiết kiệm nguồn lực và giúp thành phố theo dõi sức khỏe toàn dân theo thời gian thực", người đứng đầu ngành y tế cho hay.
Sở Y tế cũng sẽ thiết kế và công bố các gói khám chia theo độ tuổi và nhóm nguy cơ để người dân chủ động lựa chọn. Ông Thượng cho biết tài chính cho chiến dịch đến từ ba nguồn là ngân sách nhà nước, quỹ bảo hiểm y tế và xã hội hóa, với cơ chế thanh toán minh bạch là điều kiện tiên quyết để triển khai.
Trước đó, TP HCM triển khai khám sức khỏe miễn phí toàn bộ người cao tuổi (không phân biệt thường trú hay tạm trú) từ đầu năm 2024, sau khi thí điểm ở một số xã phường vào cuối năm 2023. Trên cả nước, Bộ Y tế vừa đề xuất triển khai khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí từ năm 2026, ưu tiên nhóm yếu thế trước khi mở rộng toàn dân trong dự thảo Nghị định quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Phòng bệnh, đang được lấy ý kiến. Đây là bước đi cụ thể hóa Nghị quyết 72 của Bộ Chính trị, mục tiêu để toàn dân được khám sức khỏe định kỳ miễn phí, tiến tới miễn viện phí cơ bản năm 2030.
Nhiều người chỉ chú ý đến huyết áp khi có triệu chứng cụ thể, nhưng thực tế sau một bữa ăn không lành mạnh, huyết áp cũng có thể tăng vọt hoặc dao động mạnh. Nhận biết sớm các dấu hiệu cảnh báo và xử trí đúng cách giúp giảm nguy cơ biến chứng nguy hiểm.
Theo bác sĩ Nguyễn Thị Hòa, Phó viện trưởng Viện Nghiên cứu và Tư vấn Dinh Dưỡng NERCI (TP.HCM), các dấu hiệu tăng huyết áp sau ăn cần chú ý gồm:
Tình huống cần đặc biệt cảnh giác là khi huyết áp đo được từ 180/120 mmHg trở lên, nhất là nếu đi kèm đau ngực, khó thở, yếu hoặc tê một bên cơ thể, méo miệng, nói khó, lú lẫn, co giật, nhìn mờ đột ngột hoặc đau đầu dữ dội chưa từng có. Đây có thể là dấu hiệu của cơn tăng huyết áp nặng hoặc dấu hiệu của đột quỵ.
Khi đó, người bệnh cần được đưa đến cơ sở y tế ngay. Bác sĩ Hòa hướng dẫn, trong lúc chờ hỗ trợ, nên để người bệnh ngồi hoặc nằm đầu cao, nghỉ ngơi trong không gian yên tĩnh, nới lỏng quần áo, tránh đi lại nhiều, không tắm nước nóng, không xông hơi và không tự ý uống thêm thuốc hạ áp ngoài chỉ định.
Tuy nhiên, bác sĩ Hòa cũng cần nhấn mạnh rằng tăng huyết áp đôi khi không gây triệu chứng rõ ràng. Vì vậy, người bệnh không nên chỉ dựa vào cảm giác chủ quan mà cần có thói quen đo huyết áp tại nhà, nhất là sau những bữa ăn nhiều muối hoặc khi cơ thể có biểu hiện bất thường.
Bác sĩ chuyên khoa 2 Nguyễn Ngọc Hạnh, Trưởng khoa Dinh dưỡng Tiết chế, Bệnh viện đa khoa An Sinh (TP.HCM), cho hay khi tình trạng huyết áp tăng sau ăn lặp lại thường xuyên, người bệnh cần can thiệp sớm nhằm phòng ngừa nguy cơ biến cố tim mạch, thần kinh. Bên cạnh đó, cần điều chỉnh dinh dưỡng và sinh hoạt, cụ thể:
Dinh dưỡng hợp lý, khoa học: Khuyến khích chế độ dinh dưỡng DASH, được xây dựng dựa trên 4 tiêu chí: Ăn nhiều rau quả tươi và các sản phẩm từ sữa ít béo; Tăng cường khẩu phần cá, thịt gia cầm, các loại hạt và thực phẩm nguyên hạt; Giảm thiểu hấp thụ chất béo bão hòa, chất béo chuyển hóa và cholesterol nhằm hỗ trợ sức khỏe tim mạch và kiểm soát cân nặng; Hạn chế muối và thực phẩm chứa nhiều muối, đường, thức uống có ga và các loại thịt đỏ (là tác nhân có thể góp phần làm tăng nguy cơ về sức khỏe như tăng huyết áp và bệnh tim mạch).
Thay đổi lối sống, hoạt động thể lực thường xuyên phù hợp với tình trạng bệnh và tuổi tác.
Theo dõi huyết áp định kỳ dưới sự hướng dẫn của nhân viên y tế.
Tự trang bị máy đo huyết áp tại nhà và ghi chép lại nhật ký huyết áp.
Khám sức khỏe định kỳ để tư vấn, can thiệp dinh dưỡng phù hợp theo từng cá nhân.
“Một mẹo thực tế là mỗi bữa ăn nên có ít nhất nửa đĩa là rau, 1/4 là nguồn đạm lành mạnh và 1/4 là tinh bột tốt. Kiểm soát huyết áp là quá trình lâu dài; thuốc rất quan trọng, nhưng bữa ăn hằng ngày chính là nền tảng giúp thuốc phát huy hiệu quả tốt hơn và giảm nguy cơ biến chứng tim mạch, đột quỵ, suy thận trong tương lai”, bác sĩ Hòa nói thêm.
