Vài tháng sau khi Covid-19 bùng phát tại Mỹ năm 2020, Matthew Haines, cũng như nhiều chủ nhà khác tại Mỹ, được thông báo rằng ông không thể trục xuất những người thuê không chịu trả tiền nhà.
Lệnh cấm này do Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ (CDC) ban hành vào tháng 9/2020, nhằm bảo vệ những người thuê nhà không đủ khả năng chi trả tiền nhà trong đại dịch.
Đây là một trong những chính sách gây tranh cãi nhất tại Mỹ trong thời Covid-19 và chỉ chấm dứt vào tháng 7/2021, sau khi Tòa án Tối cao Mỹ phán quyết rằng CDC không có thẩm quyền áp đặt lệnh cấm nếu không được quốc hội cho phép.
Haines và hơn 1.500 chủ sở hữu bất động sản khác sau đó đệ đơn kiện chính phủ liên bang, cho rằng lệnh cấm đuổi người thuê nhà đã khiến họ mất nguồn thu đáng kể nhưng không được bồi thường.
Theo đơn kiện, mức thiệt hại của các nguyên đơn dao động từ vài nghìn USD đến hơn 14,5 triệu USD. Sau khi thua kiện vào năm 2022 tại Tòa án Khiếu nại Liên bang chuyên về dàn xếp các khoản bồi thường từ chính phủ, nhóm chủ nhà thắng ở cấp phúc thẩm và hiện đàm phán dàn xếp với Bộ Tư pháp Mỹ dưới thời Tổng thống Donald Trump.
Họ hy vọng có thể được bồi thường tổng cộng khoảng 1,5 tỷ USD. Bộ Tư pháp Mỹ không bình luận về các vụ kiện đang diễn ra.
“Chúng tôi cần lên tiếng khi một cơ quan như CDC đơn phương cho rằng họ có quyền can thiệp vào hoạt động kinh doanh của chúng tôi”, Haines, chủ ba khu nhà cho thuê với 240 căn hộ tại Arlington và Irving, bang Texas, nói.
Ngoài lệnh cấm đuổi người thuê nhà của liên bang, 43 bang và nhiều thành phố tại Mỹ cũng áp dụng các biện pháp tương tự. Một số lệnh cấm kéo dài lâu hơn do chính quyền bang và địa phương có thẩm quyền quản lý rộng hơn so với các cơ quan liên bang.
Các chủ nhà cho rằng biện pháp này đã gây thiệt hại nặng nề cho hoạt động kinh doanh của họ. Do không thu được tiền thuê nhà, nhiều người phải vay nợ, sa thải nhân viên, hoãn sửa chữa nhà cửa, thậm chí bán tài sản cho thuê.
Dù lệnh cấm đã kết thúc 5 năm, các chủ nhà nói họ vẫn chịu ảnh hưởng, khi quá trình trục xuất người thuê không chịu trả tiền nhà mất nhiều thời gian hơn và việc xét duyệt người thuê mới trở nên khắt khe hơn, đặc biệt với các hồ sơ có rủi ro cao. Ngày càng nhiều chủ nhà cũng rời bỏ thị trường cho thuê.
Haines kể rằng ngay khi đại dịch bùng phát, ông đã biết mình sẽ gặp khó khăn. Nhiều người thuê nhà mất việc, nên ông không ép họ ký hợp đồng mới và cố gắng linh hoạt với những người không thể trả tiền nhà. Nhưng khi lệnh cấm trục xuất có hiệu lực, nó trở thành mối đe dọa lớn nhất ông từng đối mặt trong 30 năm làm bất động sản.
Một khảo sát của Hội đồng Nhà cho thuê Quốc gia (NRHC), được công bố sau khi lệnh cấm liên bang kết thúc, cho thấy một nửa số chủ nhà bị người thuê “quịt tiền”, trong khi 1/3 đã bán hoặc dự định bán bất động sản. Theo đơn kiện, lệnh cấm và tình trạng tồn đọng các vụ kiện nhằm buộc người thuê rời khỏi nhà khiến chủ sở hữu thiệt hại khoảng 57 tỷ USD, với hơn 10 triệu người thuê chậm trả tiền chỉ trong 4 tháng đầu áp dụng chính sách trên.
“Những biện pháp y tế công cộng như thế này có thể xuất phát từ mục đích tốt”, Creighton Magid, luật sư của nhóm, nói. “Nhưng khi chính phủ áp đặt một lệnh cấm như vậy, gánh nặng tài chính phải do chính phủ chịu, chứ không phải trút lên vai chủ sở hữu bất động sản”.
Liz Leone, chủ 52 căn hộ cho thuê tại Las Vegas, cho biết lệnh cấm gần như khiến bà phải rời khỏi ngành cho thuê nhà. Bà nói mình mất hơn 250.000 USD và phải vay 60.000 USD từ Cơ quan Quản lý Doanh nghiệp Nhỏ Mỹ để cầm cự. Khoản nợ này hiện vẫn chưa được trả hết.
Trong khi đó, các tổ chức bảo vệ người thuê nhà cho rằng lệnh cấm là “phao cứu sinh” với nhiều gia đình Mỹ. Họ nói chính sách này giúp hàng triệu người không mất chỗ ở trong đại dịch, đồng thời góp phần làm chậm tốc độ lây lan của virus.
Dulcee Barnes, 28 tuổi, là một trong những người được hưởng lợi từ chính sách này. Cô và hai bạn cùng phòng mất việc tại nhà hàng ở Miami trong đại dịch, chậm trả tiền thuê hai tháng và có thể đã bị đuổi khỏi nhà nếu không có lệnh cấm.
“Chính sách đó cho chúng tôi thời gian để thở và không phải sống trong nỗi sợ thu dọn đồ đạc trong 24 giờ rồi ngủ trong ôtô hoặc trên ghế nhà người quen”, Barnes nói.
Những người ủng hộ người thuê nhà cũng cho rằng các chủ nhà đã được hỗ trợ thông qua 46,5 tỷ USD tiền trợ cấp thuê nhà khẩn cấp của liên bang. Eric Dunn, giám đốc phụ trách kiện tụng của National Housing Law Project, nói nhiều chủ nhà vẫn có thể thu tiền thuê hoặc bán bất động sản trong thời gian lệnh cấm có hiệu lực.
Theo nghiên cứu của Eviction Lab thuộc Đại học Princeton công bố hồi tháng 4, phần lớn khoản hỗ trợ này được chuyển tới những khu vực có nhiều vụ kiện trục xuất người thuê trước đại dịch.
Tuy nhiên, phía chủ nhà cho rằng khoản hỗ trợ này không đủ bù thiệt hại. Họ nói các chương trình trợ cấp thường vướng thủ tục rườm rà, giải ngân chậm và vận hành kém hiệu quả. Một số bang như Arkansas và Nebraska thậm chí không nhận toàn bộ nguồn tiền liên bang.
Nhiều chủ nhà cũng phàn nàn rằng một số người thuê lợi dụng lệnh cấm để sống miễn phí trong các căn hộ cho thuê. “Họ mua ôtô mới và không phải trả tiền thuê nhà, trong khi tôi vẫn lái chiếc xe 18 năm tuổi”, Leone nói.
Rick Jones, phó chủ tịch Tập đoàn Dịch vụ Quản lý, công ty sở hữu 4.000 căn hộ tại Virginia, cho biết nhiều đơn vị cho thuê hiện chấp nhận để căn hộ trống thay vì nhận người thuê có nguy cơ chậm thanh toán tiền nhà cao.
Haines cũng siết chặt xét duyệt hồ sơ và từ chối một số người thu nhập thấp mà trước đây ông có thể cân nhắc cho thuê. Ông nói quá trình đuổi người thuê vi phạm hiện mất nhiều tháng hơn trước, khiến chủ nhà không còn muốn mạo hiểm.
“Chính sách đó gây hại nhiều hơn cho người thu nhập thấp”, Haines nói. “Đó là nhóm trước đây chúng tôi có thể cho thuê, nhưng nay đơn giản là chúng tôi không thể chấp nhận rủi ro nữa”.
"Các lực lượng Mỹ đã tiến hành chặn và lên tàu kiểm tra theo quyền khám xét đối với tàu Majestic X không quốc tịch, nằm trong danh sách trừng phạt, khi nó đang vận chuyển dầu từ Iran trên Ấn Độ Dương", Bộ Quốc phòng Mỹ thông báo hôm nay.
Video do quân đội Mỹ công bố cho thấy trực thăng cất cánh từ một tàu căn cứ viễn chinh di động (ESB) và đổ quân xuống tàu dầu Majestic X.
Quân đội Mỹ khẳng định sẽ tiếp tục thực thi các biện pháp hàng hải toàn cầu nhằm "phá vỡ những mạng lưới bất hợp pháp và ngăn chặn mọi con tàu cung cấp hỗ trợ vật chất cho Iran, dù chúng hoạt động ở bất kỳ đâu".
Giới chức Iran chưa bình luận về thông tin.
Sự việc xảy ra ở khu vực cách xa eo biển Hormuz, nơi các tàu thương mại đang đối mặt với vòng "phong tỏa kép". Căng thẳng tại tuyến hàng hải trọng yếu này vẫn ở mức cao, dù Mỹ đã gia hạn lệnh ngừng bắn nhằm tạo điều kiện cho các nỗ lực đàm phán với Iran.
Bộ Quốc phòng Mỹ hôm 21/4 tuyên bố đã chặn tàu chở dầu thô "không quốc tịch, đang bị trừng phạt" mang tên Tifani, được cho là có liên quan đến Iran, tại khu vực do Bộ tư lệnh Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương phụ trách.
Một ngày sau, Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran triển khai lực lượng bắt hai tàu thương mại tại eo biển Hormuz.
Trung tâm Điều phối Thương mại Hàng hải Anh (UKMTO) cho biết ít nhất ba tàu container đã bị nhắm mục tiêu khi di chuyển qua eo biển Hormuz trong ngày 22/4. Một tàu thông báo bị xuồng cao tốc của IRGC tiếp cận và nổ súng ở vị trí cách bờ biển Oman khoảng 15 hải lý về phía đông bắc, khiến buồng lái bị hư hại nặng, song toàn bộ thủy thủ đoàn an toàn.
"Ân xá cho bị cáo Kem Sokha, nam, sinh năm 1953, người bị kết án 27 năm tù theo bản án chung thẩm ngày 30.4.2026 của Tòa phúc thẩm Phnom Penh. Lệnh ân xá này chỉ áp dụng cho hình phạt chính và không áp dụng cho các bản án bổ sung", sắc lệnh hoàng gia ân xá cho ông Sokha nêu rõ.
Lệnh ân xá được ban hành trong bối cảnh người mẹ 101 tuổi của ông Sokha đang ốm nặng.
Sau khi ký sắc lệnh, ông Hun Sen đã chỉ thị Thủ tướng Campuchia Hun Manet thi hành sắc lệnh hoàng gia ngay lập tức. Sau đó, ông Hun Manet đã đưa ra một thông điệp ngắn gọn, nói rằng động thái này là một bước nữa hướng tới việc tăng cường đoàn kết dân tộc.
Ông Pheng Heng, một trong những luật sư bào chữa cho ông Sokha, hoan nghênh lệnh ân xá, dùng những hình ảnh thi vị để diễn tả sự nhẹ nhõm do lệnh này mang lại.
Trước đó, một tòa án Campuchia vào tháng 3.2023 đã kết luận ông Sokha, đồng sáng lập đảng Cứu nguy Dân tộc Campuchia (CNRP, đã bị giải thể), phạm tội âm mưu bí mật cấu kết với các thực thể bên ngoài để lật đổ chính quyền của cựu Thủ tướng Hun Sen. Khi đó, ông Sokha bị kết án 27 năm tù và lập tức bị quản thúc tại nhà, theo AFP.
Ông Kem Sokha đã nhiều lần phủ nhận các cáo buộc chống lại mình kể từ khi bị bắt vào năm 2017. Hai tháng sau khi ông Sokha bị bắt, tòa án tối cao Campuchia ra phán quyết giải thể CNRP.
"Tiền đồn ở al-Nukhaib chỉ là cơ sở duy nhất bị phát hiện tới nay", nghị sĩ Iraq Hassan Fadaam cho biết hôm 17/5, đề cập đến căn cứ mà Wall Street Journal nhắc đến trước đó 8 ngày.
New York Times cùng ngày dẫn lời các quan chức Iraq giấu tên xác nhận sự tồn tại của căn cứ thứ hai ở khu vực sa mạc phía tây, song không cung cấp vị trí cụ thể. Một quan chức địa phương nói rằng Israel đã bí mật xây dựng căn cứ bí mật trên lãnh thổ Iraq từ cuối năm 2024 để chuẩn bị cho xung đột trong tương lai.
Cơ sở của Israel gần thị trấn al-Nukhaib suýt bị lộ hồi đầu tháng 3 khi Awad al-Shammari, người chăn cừu 29 tuổi, phát hiện hoạt động bất thường và báo cáo cho bộ chỉ huy quân sự trong khu vực về "binh sĩ, trực thăng và lều trại tập trung quanh một đường băng".
3 nhân chứng nói xe của al-Shammari bị một trực thăng truy đuổi và liên tục nã đạn tới khi phương tiện dừng lại. Amir al-Shammari, em họ của Awad al-Shammari, cho biết đã tìm người thân trong hai ngày trước khi gặp những người chứng kiến cái chết của anh.
"Họ thông báo rằng một xe bán tải bị cháy rụi giống hệt xe của Awad, nhưng không ai dám tiếp cận. Khi đến nơi, chúng tôi thấy chiếc xe và thi thể cháy rụi bên trong", Amir kể lại.
Một ngày sau khi Amir al-Shammari thông báo về hoạt động quân sự, Bộ chỉ huy Tác chiến Liên hợp của quân đội Iraq điều động đơn vị trinh sát tới hiện trường. Khi tới nơi, đơn vị này bị tấn công và phải rút lui sau khi một binh sĩ thiệt mạng, hai người bị thương và hai xe cơ giới bị phá hủy.
Các quan chức an ninh Iraq cố gắng tìm hiểu chuyện gì đã xảy ra. Nỗ lực của họ liên tục bị cản trở bởi các chỉ huy quân sự, những người nói rằng đây không phải vấn đề nghiêm trọng, theo hai quan chức cấp cao.
Bộ chỉ huy Tác chiến Liên hợp quân đội Iraq cũng công khai thông báo binh sĩ nước này bị "lực lượng nước ngoài" tấn công và khiến nại lên Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc.
Tướng Abdul-Amir Yarallah, Tham mưu trưởng lực lượng vũ trang Iraq, đã gọi cho đại diện quân đội Mỹ. "Quân đội Mỹ tuyên bố đây không phải là lực lượng của họ. Do đó, chúng tôi nhận định đây là quân đội Israel", tướng Ali al-Hamdani, lãnh đạo Bộ tư lệnh Tây Euphrates, cho biết.
Căn cứ Israel ở al-Nukhaib không còn hoạt động, chưa rõ tình trạng của cơ sở còn lại.
Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) chưa bình luận về thông tin trên.
Thông tin về các tiền đồn Israel tại Iraq hé lộ cách mà nước này có thể không kích đối thủ Iran ở cách xa 1.600 km. Căn cứ tại Iraq cho phép các đơn vị Israel áp sát chiến trường hơn, rút ngắn thời gian phản ứng và bổ sung phương án xâm nhập lãnh thổ đối phương.
Ramzy Mardini, người sáng lập công ty tư vấn rủi ro Geopol Labs có trụ sở tại Trung Đông, cho rằng những tiền đồn này đặt ra nguy cơ lớn đối với vị thế cân bằng của Iraq, vốn đã lung lay trong xung đột.
"Hợp tác với Mỹ hiện nay có thể bị Iran coi là liên minh với Israel. Nếu xung đột tiếp diễn, điều này có thể trở thành lý do để Iran can thiệp quân sự trực tiếp hơn nữa vào Iraq, cũng như là cớ để các nhóm dân quân do Tehran hậu thuẫn từ chối giải giáp", ông nói.
