Quân đội Israel ngày 31/5 thông báo đã kiểm soát pháo đài Beaufort cùng khu vực Wadi al-Salouqi ở miền nam Lebanon sau nhiều ngày giao tranh. Thủ tướng Benjamin Netanyahu gọi đây là một “bước tiến mang tính bước ngoặt”, đồng thời tuyên bố quân đội Israel sẽ tiếp tục mở rộng tác chiến tại nước láng giềng.
Hình ảnh cờ Israel bay trên những bức tường đá của Beaufort nhanh chóng thu hút sự chú ý, gợi lại ký ức về giai đoạn Israel hiện diện quân sự tại Lebanon suốt gần hai thập kỷ, trước khi lực lượng Tel Aviv rút lui năm 2000.
Pháo đài trên đỉnh núi
Beaufort nằm trên một đỉnh núi cao ở miền nam Lebanon, ban đầu là lâu đài thời Thập tự chinh, sau đó trở thành pháo đài chiến lược trong các cuộc xung đột hiện đại. Pháo đài này có tầm nhìn xuống thung lũng sông Litani và nhiều tuyến đường trong khu vực cùng một phần Địa Trung Hải.
Năm 1982, Israel mở chiến dịch quân sự quy mô lớn tại Lebanon với mục tiêu loại bỏ ảnh hưởng của Tổ chức Giải phóng Palestine. Trong đêm đầu tiên, quân đội Israel đã tấn công và chiếm Beaufort. Trận đánh diễn ra ác liệt, khiến 6 binh sĩ Israel thiệt mạng.
Israel sau đó duy trì hiện diện quân sự tại miền nam Lebanon, còn Beaufort trở thành một trong những tiền đồn nổi tiếng nhất của quân đội nước này. Trong thời gian này, quân đội Israel tiếp tục vấp phải sự phản kháng mạnh mẽ từ Hezbollah, nhóm vũ trang Hồi giáo được Iran hậu thuẫn.
Các cuộc phục kích do Hezbollah thực hiện liên tục gây thương vong cho binh sĩ Israel, châm ngòi cho làn sóng phản đối chiếm đóng từ dư luận Israel. Đến năm 2000, chính phủ của thủ tướng Ehud Barak quyết định rút quân khỏi Lebanon. Cuộc rút lui diễn ra vào ban đêm, kết thúc 18 năm hiện diện quân sự.
Đối với Hezbollah, đây là một chiến thắng mang tính biểu tượng, khi lực lượng này cho rằng chiến dịch chống trả kéo dài đã buộc Israel phải rút khỏi Lebanon. Trong khi đó, nhiều người Israel coi Beaufort là biểu tượng cho một cuộc chiến tốn kém về sinh mạng và nguồn lực.
Xung đột giữa Israel và Hezbollah bùng phát ngày 2/3, sau khi nhóm vũ trang tại Lebanon tấn công nước láng giềng để trả đũa cho cái chết của lãnh tụ tối cao Iran Ali Khamenei. Quân đội Israel sau đó phát động chiến dịch tấn công trên bộ vào Lebanon.
Các cuộc đụng độ diễn ra bất chấp lệnh ngừng bắn giữa Israel và Lebanon đang có hiệu lực. Israel tuyên bố sẽ chỉ rút quân khi Hezbollah không còn gây ra mối đe dọa cho cư dân những thị trấn miền bắc nước này. Trong khi đó, Hezbollah khẳng định sẽ tiếp tục chiến đấu cho tới khi lực lượng Israel rời khỏi Lebanon.
Cuộc trở lại sau gần ba thập kỷ
Bộ binh Israel ngày 29/5 vượt sông Litani, được xem là ranh giới trong thỏa thuận ngừng bắn và kiểm soát Beaufort. Sông Litani, chảy theo hướng đông – tây và nằm cách biên giới Israel khoảng 30 km về phía bắc, từ lâu được Tel Aviv coi là mốc quan trọng trong nỗ lực đẩy Hezbollah lùi sâu về phía bắc.
Chuẩn tướng Lebanon về hưu George Nader nhận định việc Israel kiểm soát Beaufort là bước ngoặt quan trọng, bởi vị trí này có ý nghĩa quân sự, tâm lý và biểu tượng đặc biệt.
“Pháo đài cho phép quan sát khu vực rộng lớn phía nam sông Litani”, ông Nader nói với Anadolu Agency.
Israel tái chiếm Beaufort phản ánh sự thay đổi đáng kể trong tư duy an ninh của Tel Aviv. Nhiều người Israel hiện cho rằng việc rút quân khỏi Lebanon năm 2000 và khỏi Gaza năm 2005 đã không mang lại sự an toàn như kỳ vọng, khi các đối thủ tiếp tục củng cố sức mạnh quân sự và phát triển hình thức tác chiến mới.
Nhà phân tích Herb Keinon của Jerusalem Post nhận định Beaufort giờ đây không còn bị coi là biểu tượng của một cuộc chiếm đóng vô nghĩa, mà là lời nhắc về sự thất vọng khi kỳ vọng rằng rút quân sẽ mang lại hòa bình đã không trở thành hiện thực.
Dù vậy, nhiều chuyên gia quân sự cảnh báo việc chiếm Beaufort khó có thể giúp Israel bảo vệ lực lượng trước những đòn tập kích dùng UAV cáp quang mà Hezbollah đang triển khai hiệu quả. Ngoài ra, Israel kiểm soát nhiều khu vực ở Lebanon cũng không đồng nghĩa làm Hezbollah suy yếu.
“Càng tiến sâu, chúng ta càng cần nhiều quân hơn, càng dễ bị tổn thương hơn và sẽ có nhiều thương vong hơn”, Eyal Ben-Reuven, tướng quân đội Israel về hưu, nhận định.
Những gì xảy ra trong quá khứ cho thấy Hezbollah có thể thích nghi nhanh với các hình thức chiến tranh bất đối xứng. Nhà văn Israel Haim Har-Zahav, từng đóng quân tại Lebanon trong thập niên 1990, cho rằng sự trở lại của Israel tại Beaufort dấy lên lo ngại về nguy cơ tái diễn một cuộc chiến tiêu hao kéo dài.
Theo ông Har-Zahav, cuộc hiện diện quân sự trước đây tại Lebanon cuối cùng đã trở thành “thảm họa chiến lược” đối với Israel.
Tướng Lebanon về hưu Hisham Jaber cho rằng mục tiêu của Israel không chỉ là đẩy lùi các mối đe dọa sâu hơn về phía bắc, mà còn gây sức ép để buộc chính quyền Lebanon phải nhượng bộ trong các cuộc đàm phán tương lai.
“Mỗi km giành được trên chiến trường nhiều khả năng sẽ trở thành quân bài mặc cả trên bàn đàm phán”, theo ông Jaber.
Hassan Fadlallah, một quan chức của Hezbollah, ngày 31/5 nói việc Israel chiếm giữ Beaufort cho thấy Lebanon sẽ không nhận được gì từ các cuộc đàm phán. Thay vào đó, Fadlallah cho rằng hình ảnh lá cờ Israel trên địa điểm này sẽ thúc đẩy người dân Lebanon phản đối sự chiếm đóng.
Nhiều nhà phân tích cho rằng Israel khó đạt giải pháp lâu dài nếu chỉ dựa vào sức mạnh quân sự. Các nỗ lực hòa đàm do Mỹ làm trung gian đến nay vẫn chưa mang lại đột phá. Trong khi đó, Hezbollah vẫn duy trì ảnh hưởng đáng kể tại Lebanon, còn chính phủ nước này chưa thể kiểm soát toàn bộ lãnh thổ.
“Không có một tiến trình ngoại giao thì sẽ không đạt được điều gì cả”, ông Ben-Reuven nói.
Trong tuyên bố chung, nhóm 13 nạn nhân cùng gia đình của bà Virginia Giuffre - một trong những người tố cáo tỉ phú ấu dâm Epstein nổi bật - nhấn mạnh họ đã "thể hiện lòng dũng cảm phi thường" khi đứng ra tố cáo và cung cấp lời khai.
"Yêu cầu chúng tôi làm thêm điều gì nữa vào lúc này không phải là công lý, mà là sự thoái thác trách nhiệm", theo The Guardian ngày 11.4 dẫn tuyên bố từ nhóm nạn nhân.
Phản ứng trên được đưa ra sau khi bà Melania Trump ngày 9.4 bất ngờ phủ nhận mọi liên hệ với cố tỉ phú ấu dâm Epstein và đồng phạm Ghislaine Maxwell, đồng thời kêu gọi Quốc hội Mỹ tổ chức điều trần công khai, lấy lời khai có tuyên thệ từ các nạn nhân.
Bà cũng khẳng định chưa từng biết về các hành vi phạm tội của ông Epstein và cho rằng những thông tin liên quan mình là "bịa đặt".
Nhóm nạn nhân cho rằng phát ngôn của bà Melania mang tính "chính trị hóa", làm chệch hướng trách nhiệm khỏi các cơ quan có thẩm quyền như Bộ Tư pháp Mỹ và lực lượng thực thi pháp luật - những đơn vị bị cáo buộc chưa minh bạch trong xử lý hồ sơ Epstein.
"Điều này cũng làm chệch hướng sự chú ý khỏi cựu Bộ trưởng Tư pháp Mỹ Pam Bondi, người phải chịu trách nhiệm về việc giữ lại các hồ sơ và làm lộ danh tính của những người sống sót. Những sai sót đó tiếp tục gây nguy hiểm đến tính mạng người khác trong khi che chở cho những kẻ tiếp tay", nhóm này cho hay.
Một số nạn nhân khác cũng lên tiếng yêu cầu chính phủ tập trung vào minh bạch và trách nhiệm giải trình, thay vì buộc họ phải tiếp tục ra điều trần. "Chúng tôi đã làm phần việc của mình. Giờ là lúc những người nắm quyền phải làm tròn trách nhiệm", tuyên bố nêu.
Trong khi đó, Nhà Trắng chưa đưa ra bình luận về phản ứng của các nạn nhân. Các cuộc tranh luận xung quanh việc công bố hồ sơ Epstein và trách nhiệm của các bên liên quan vẫn tiếp tục gia tăng.
Hãng AP ngày 2.6 đưa tin Bộ Chiến tranh Mỹ tuyên bố rằng văn phòng báo chí của cơ quan này hiện là một khu vực mật, không cho phép các nhà báo tiếp cận.
Trên mạng xã hội X, quyền thư ký báo chí Lầu Năm Góc Joel Valdez xác nhận động thái này, nói rằng không có gì "gây tranh cãi" và lý do là vì những người biên soạn các bài phát biểu, thường sử dụng các tài liệu mật, hiện đang sử dụng không gian này.
"Văn phòng báo chí Lầu Năm Góc đã được chỉ định lại là cơ sở thông tin nhạy cảm do những người viết diễn văn từ Văn phòng Bộ trưởng Chiến tranh sử dụng cơ sở này", ông Valdez viết.
"Những người viết diễn văn này thường xuyên xử lý tài liệu mật… do đó, các nhà báo sẽ không còn được phép vào không gian văn phòng nữa. Không có gì gây tranh cãi về điều đó", theo ông Valdez.
Động thái mới nhất diễn ra trong bối cảnh căng thẳng gia tăng giữa giới truyền thông Mỹ và chính quyền Tổng thống Donald Trump.
Trong nhiều năm, các phóng viên Lầu Năm Góc được cấp thẻ ra vào cho phép họ tự do đi lại trong tòa nhà khi muốn tiếp xúc với các quan chức báo chí ở đó.
Vào tháng 10.2025, hầu hết các hãng tin đã trả lại thẻ ra vào và rời khỏi Lầu Năm Góc thay vì chấp nhận các hạn chế do chính phủ áp đặt đối với công việc của họ.
Hôm 18.5, tờ The New York Times kiện Bộ Chiến tranh Mỹ lần thứ hai trong vòng 5 tháng, cho rằng yêu cầu các nhà báo phải được hộ tống khi ở trong khuôn viên Lầu Năm Góc vi phạm Tu chính án thứ nhất và là "một nỗ lực vi hiến của Lầu Năm Góc nhằm ngăn chặn việc đưa tin độc lập về các vấn đề quân sự".
Tờ báo cho biết đã đệ đơn kiện bổ sung sau khi lần đầu tiên kiện Lầu Năm Góc vào tháng 12.2025 về các quy định mới do Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth ban hành. Đơn kiện phản đối một chính sách tạm thời "mà Lầu Năm Góc vội vàng áp dụng sau khi một thẩm phán liên bang phán quyết có lợi cho tờ báo trong vụ kiện ban đầu của họ".
Các đợt nắng nóng vào tháng 5 không phải điều bất thường ở Ấn Độ, nhưng cường độ sóng nhiệt năm nay đặc biệt nghiêm trọng, với nhiệt độ ban ngày duy trì 44-46 độ C trong những ngày qua.
Nắng nóng gay gắt bao trùm phần lớn Ấn Độ, với nhiệt độ tăng vọt trên khắp các bang miền bắc, miền trung và miền đông. Khu vực Brahmapuri của Vidarbha ghi nhận mức nhiệt độ thiêu đốt 47,2 độ C, trong khi hình ảnh từ camera tầm nhiệt ở Delhi cho thấy nhiệt độ bề mặt đã vượt quá 65 độ C dưới ánh nắng trực tiếp.
Cục Khí tượng Ấn Độ đã phát đi cảnh báo cho các khu vực bao gồm Delhi, Rajasthan, Uttar Pradesh, Madhya Pradesh, Haryana, Punjab, Telangana và Odisha. Cơ quan này ngày 25/5 phát cảnh báo về tình trạng nắng nóng cực đoan, với nhiệt độ cao nhất trong ngày dự kiến dao động 43-45,5 độ C trong vài ngày tới.
Những nhóm dễ bị tổn thương nhất, bao gồm trẻ em, người cao tuổi, công nhân xây dựng và nông dân, đang chịu ảnh hưởng nặng nề nhất do nắng nóng. Tình trạng này buộc chính quyền phải thiết lập các khu vực làm mát, nơi cung cấp nước uống cùng những nhu yếu phẩm cơ bản.
Các bệnh viện đang chứng kiến sự gia tăng các ca mất nước, kiệt sức và sốc nhiệt. Giới chức ngày 24/5 cho biết ít nhất 16 người đã tử vong do sốc nhiệt ở miền nam Ấn Độ tính đến thời điểm hiện tại của mùa hè năm nay.
Bầu trời quang đãng, gió khô và mưa đến muộn đã khiến nhiệt bị giữ lại trên khắp miền bắc Ấn Độ, ảnh hưởng tới Delhi, các bang Haryana, Punjab, Uttar Pradesh, Rajasthan và nhiều khu vực thuộc bang Madhya Pradesh.
"Nắng nóng cực đoan" là khi nhiệt độ duy trì ở mức nguy hiểm cao hơn bình thường trong nhiều ngày liên tiếp, thường từ 40°C trở lên tại các vùng đồng bằng. Điều kiện thời tiết này khiến ngay cả những công việc đơn giản nhất cũng vắt kiệt sức con người và làm gia tăng nguy cơ mắc các bệnh liên quan đến nhiệt.
Với nhiệt độ ban ngày quá cao và ban đêm gần như không dịu đi, nhịp sống của người dân chậm lại đáng kể. Hàng triệu người dân ở Delhi và các bang lân cận đang phải trải qua một trong những đợt đầu hè khắc nghiệt nhất nhiều năm gần đây.
Nóng bức bất thường vào ban đêm khiến cơ thể không có thời gian phục hồi. Đường phố, các khu chợ vắng bóng người vào giờ cao điểm buổi chiều, lao động ngoài trời phải vật lộn để làm việc, trong khi những người khác cố gắng ở trong nhà bất cứ khi nào có thể. Nhu cầu tiêu thụ điện tăng mạnh do hầu hết các gia đình đều bật điều hòa, năng suất của hàng triệu lao động ngoài trời tiếp tục sụt giảm.
Theo các chuyên gia khí tượng, đợt nhiễu động từ phía tây có thể kéo nhiệt độ giảm 6-8 độ C từ cuối ngày 28-29/5, đồng thời mang theo mây, gió hoặc những cơn mưa rải rác giúp phá vỡ chuỗi ngày khô nóng kéo dài.
Tuy vậy, miền bắc Ấn Độ đang ở giai đoạn nóng nhất của mùa hè. Dự báo năm nay cho thấy một số vùng ở miền bắc và miền trung có thể trải qua điều kiện nóng và khô kéo dài, với nhiệt độ ban ngày ở nhiều khu vực dự kiến vượt 40-46 độ C, ở một số nơi có thể lên tới 47-48 độ C. Các thành phố trên khắp Punjab, Haryana, Delhi, Uttar Pradesh và Rajasthan có thể hứng chịu nắng nóng gay gắt.
Ấn Độ không còn xa lạ với những mùa hè rực lửa, nhưng các nghiên cứu khoa học đã phát hiện ra rằng biến đổi khí hậu đang khiến các đợt nắng nóng trở nên dài hơn, thường xuyên hơn và khốc liệt hơn.
