Cuốn sổ không đến với bà Nguyễn Thị Hoa (61 tuổi, con gái liệt sĩ Số) một cách tình cờ, mà bắt đầu từ một phát hiện trong kho lưu trữ của Đại học Kỹ thuật Texas (Mỹ) – nơi lưu giữ những kỷ vật chiến tranh bị thu giữ từ hơn nửa thế kỷ trước.
Đầu tháng 3/2024, trong quá trình tìm kiếm tư liệu, anh Lâm Hồng Tiên, hội viên Hội Hỗ trợ gia đình liệt sĩ Việt Nam, phát hiện bản chụp cuốn nhật ký trên website của trường Texas. Sổ được quân đội Mỹ thu giữ sau trận đánh tại căn cứ Đồng Dù (Củ Chi) ngày 26/2/1969 – trùng với thời điểm liệt sĩ Nguyễn Quang Số hy sinh.
Trang bìa cuốn sổ ghi rõ: “Nhật ký chiến tranh, tập 1, Thanh Chương. Gửi cho em tôi: Nguyễn Quang Đồng, thôn Nha Giáp, xã Thanh Lam, huyện Thanh Chương”.
Thông tin trên được anh Tiên đăng lên trang kyvatkhangchien.com, diễn đàn chuyên về kỷ vật chiến tranh, rồi chuyển tư liệu cho anh Lê Viết Dũng (trú Nghệ An) – người nhiều năm hỗ trợ tìm kiếm hài cốt liệt sĩ – nhờ kết nối thân nhân. Được sự giúp đỡ của cán bộ chính sách thị trấn Dùng (huyện Thanh Chương cũ), sau vài giờ, anh Dũng đã liên hệ được với con trai của bà Hoa (cháu liệt sĩ Số), xác nhận danh tính và chuyển lại bản chụp hình ảnh cuốn nhật ký để gia đình nhận diện.
Bà Hoa cho biết tối một ngày cuối tháng 3/2024, chuẩn bị đi ngủ thì nhận được cuộc gọi từ con trai với giọng gấp gáp: “Mẹ ơi, hình như đây là cuốn nhật ký của ông ngoại”. Bấm xem những bức ảnh được con gửi qua điện thoại, bà Hoa run run lướt từng trang, trống ngực đập dồn khi những dòng chữ cũ hiện lên trên màn hình.
Đêm ấy bà không ngủ, lau vội nước mắt làm nhòe cặp kính lão rồi đọc đi đọc lại từng dòng suốt nhiều giờ, không bỏ sót chữ nào. Nhìn thấy hai chữ “Hoa con!”, bà òa khóc, tự nhủ “đúng là cha rồi”. Đây là lần đầu tiên trong đời, người phụ nữ 61 tuổi được cha gọi tên mình, dù chỉ qua những nét chữ.
Liệt sĩ Nguyễn Quang Số sinh năm 1941, kết hôn với bà Nguyễn Thị Lục năm 1961 khi cả hai tròn 20 tuổi. Những năm đầu, ông học tập, công tác ở miền Bắc, bà Lục làm việc trong một xí nghiệp gạch ngói để được gần chồng. Đó là quãng thời gian hiếm hoi gia đình trọn vẹn bên nhau trước khi chia ly bởi chiến tranh.
Ngày 31/10/1967, ông lên đường vào Nam chiến đấu khi con gái đầu Nguyễn Thị Hoa mới hơn một tuổi. Suốt những năm chiến trường, ông chỉ gửi về một lá thư ngắn báo đang hành quân qua Tây Nguyên rồi bặt tin. Đến năm 1971, gia đình nhận giấy báo tử, biết ông hy sinh ngày 26/2/1969 ở mặt trận phía Nam, song không có thông tin nơi an táng, cũng không có kỷ vật nào được gửi lại.
Người cha trong ký ức của bà Hoa vì thế gần như là khoảng trống, hình dung mơ hồ ghép lại từ lời kể của mẹ và những tưởng tượng non nớt của đứa trẻ lớn lên trong hoàn cảnh thiếu vắng tình phụ tử.
“Ngày còn nhỏ, nhìn bạn bè có cha đưa đón đi chơi, đến trường, tôi tủi thân, đôi lúc ngồi khóc một mình”, bà Hoa nói, cho hay trong giấc mơ từng thấy cha, nhưng cảm thấy trống vắng vì không biết mình được ông quan tâm ra sao. Đến khi đọc những dòng chữ trong bản chụp trong sổ, khoảng trống ấy phần nào được lấp đầy.
Trong những trang nhật ký, bà bắt gặp dòng viết ngày 19/9/1968 cha như đang trò chuyện trực tiếp với mình: Hoa ơi, sau này con sẽ hỏi: “Con học sử dân tộc ta chiến đấu rất oanh liệt, lúc ấy cha làm gì?”. Nếu như cha ở nhà thì sẽ trả lời với con làm sao? Cha muốn sau này con sẽ tự hào với quyển lý lịch của con: có cha đi đánh giặc. Mai ngày thống nhất trở về, cha sẽ mang theo quyển nhật ký này về cho con xem. Nếu cha có hy sinh, Ban Chính trị sẽ gửi về cho con…”.
“Đọc đến đâu, tôi khóc đến đó”, bà Hoa kể. Những dòng chữ ấy không còn là nhật ký chiến tranh mà trở thành cuộc gặp gỡ muộn màng giữa hai cha con.
Đọc tiếp những trang sau, bà Hoa nhận ra cha không chỉ viết cho mình, mà còn gửi gắm nỗi lòng, tình cảm với người vợ nơi hậu phương: “Càng nghĩ, càng thương em tha thiết. Đất nước thống nhất, anh sẽ trở về bù đắp những vất vả, để em được tự hào như bao người phụ nữ khác”.
Nhưng liệt sĩ Số cũng không chắc lời hứa với vợ có thể thực hiện, bởi chiến tranh còn khốc liệt. “Nếu như trong cuộc vật lộn với kẻ thù mà anh có hy sinh thì đây là điều dặn dò trước lúc vĩnh biệt em… Có thương anh thì đừng giữ chữ thủy chung mà khổ. Em cứ mạnh dạn tìm một người để sớm tối đi về cùng em, họ trở về từ quân ngũ càng tốt”, ông viết. Sau này, mẹ bà Hoa tái giá, được gia đình ủng hộ.
Những ngày sau, bà Hoa lần giở tiếp những bức ảnh chụp các trang nhật ký, như đi sâu hơn vào phần đời còn dang dở của cha giữa chiến trường. Bà thấy cha kể về nhiều trận đánh ở Tây Ninh, như trận Trảng Lớn gần núi Bà Đen ngày 26/5/1968, với những dòng mô tả dồn dập về tiếng B40, thủ pháo, bộc phá dội xuống căn cứ địch, xen giữa là một câu ngắn: “Chưa bao giờ thấy quân địch thua đau như vậy”.
Một số trang khác khiến bà lặng đi khi đọc về sự mất mát của đồng đội với những cái tên như Kiếm, Mùi, Lục, Thêm, Thắng…, có người bị thương, có người đã nằm lại. Ở trang viết ngày 1/10/1968 về trận đánh tại cứ điểm Thiện Ngôn, liệt sĩ Số ghi: “Đêm 26/9 đã để lại cho đơn vị chúng tôi biết bao đau xót… 25 đồng chí đã yên nghỉ… Thương tiếc và căm thù. Thù này phải trả!”, những dòng chữ khiến bà Hoa nhiều lần phải dừng lại lau nước mắt, không thể đọc tiếp.
Những tư liệu bà Hoa nhận được hồi tháng 3/2024 chỉ là khoảng chục bức ảnh chụp lại một phần cuốn nhật ký, khiến câu chuyện về cuộc sống trong quân ngũ của người cha Nguyễn Quang Số vẫn còn dang dở. Bà sau đó gửi nguyện vọng tới các cơ quan chức năng, mong được nhìn thấy trọn vẹn những gì cha đã để lại.
Đáp ứng đề nghị của gia đình, Hội Hỗ trợ gia đình liệt sĩ Việt Nam kết nối với Đại học Kỹ thuật Texas, xin bản sao cuốn nhật ký để trao lại. Ngày 11/12/2024, Văn phòng Ban Chỉ đạo quốc gia về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ tổ chức lễ bàn giao kỷ vật do phía Mỹ cung cấp cho thân nhân liệt sĩ Nguyễn Quang Số. Sổ gần 100 trang, nội dung được viết chủ yếu trong năm 1968-1969.
Nhận lại bản sao cuốn nhật ký, bà Hoa xúc động, nói đây là lần đầu được “gặp” cha một cách trọn vẹn. Từ các ghi chép, bước đầu xác định liệt sĩ Số là quân nhân thuộc Tiểu đoàn Đặc công 3, Bộ Tư lệnh Miền, hy sinh ngày 26/2/1969, trùng khớp với giấy báo tử năm xưa. Đây là tư liệu quý để giúp gia đình tìm phần mộ.
Đến nay, việc tìm kiếm chưa có kết quả khả quan, song bà Hoa vẫn tin sẽ có một ngày may mắn nhìn thấy phần mộ của cha. Cơ duyên đã đưa cuốn nhật ký trở về sau hơn nửa thế kỷ lưu lạc thì hành trình tìm mộ rồi cũng sẽ có hồi đáp.
“Cha tôi trở về qua những trang giấy là đủ rồi, chỉ mong thế giới luôn hòa bình, để không ai còn phải đợi người thân trong cảnh ly tán như vậy nữa”, bà Hoa nói.
Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú vừa thay mặt Bộ Chính trị ký Kết luận số 52 về chủ trương thành lập thành phố Bắc Ninh trực thuộc Trung ương trên cơ sở địa giới hành chính tỉnh Bắc Ninh.
Sau khi xem xét tờ trình của Tỉnh uỷ Bắc Ninh xin chủ trương thành lập thành phố Bắc Ninh trực thuộc Trung ương trên cơ sở địa giới hành chính tỉnh Bắc Ninh, Bộ Chính trị thống nhất chủ trương này.
Bộ Chính trị định hướng tập trung phát triển thành phố Bắc Ninh là hình mẫu về thành phố xanh, thông minh, hiện đại, văn minh, giàu đẹp, mang đậm bản sắc văn hóa Kinh Bắc.
Bắc Ninh cũng được định hướng phát triển kinh tế gắn với bảo vệ môi trường sinh thái, lấy khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo là động lực tăng trưởng chủ yếu.
Cùng với đó, theo Bộ Chính trị, địa phương cần phát triển công nghiệp hiện đại, công nghệ cao, tham gia sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu; hình thành trung tâm công nghiệp điện tử, với trọng tâm là công nghiệp bán dẫn, sản xuất vi mạch, trí tuệ nhân tạo hàng đầu cả nước và trong khu vực.
Bộ Chính trị yêu cầu Bắc Ninh hoàn thiện đồng bộ hạ tầng giao thông đường bộ, đường thủy, đường sắt, đường hàng không và đô thị thông minh, kết nối các trung tâm đô thị lớn với hạ tầng dịch vụ logistics, đa phương thức; phát triển hài hòa, cân đối giữa các địa phương trong thành phố.
Địa phương cũng có nhiệm vụ xây dựng chính quyền đô thị tinh gọn, chuyên nghiệp, hiện đại, liêm chính, kỷ luật, kỷ cương, hoạt động hiệu lực, hiệu quả, kiến tạo phát triển; bảo đảm vững chắc quốc phòng, an ninh, trật tự, an toàn xã hội.
Một định hướng quan trọng khác, theo Bộ Chính trị, là Bắc Ninh cần phát triển toàn diện các lĩnh vực văn hóa, xã hội, nâng cao chất lượng sống của nhân dân, để người dân được thụ hưởng thành quả của sự phát triển.
Bộ Chính trị giao Tỉnh uỷ Bắc Ninh phối hợp với Đảng uỷ Quốc hội, Đảng uỷ Chính phủ và các cơ quan tiếp thu ý kiến để bổ sung, hoàn thiện Đề án trình Ban Chấp hành Trung ương Đảng.
Đồng thời, Bộ Chính trị yêu cầu các cơ quan khẩn trương hoàn thiện những nội dung còn thiếu, hoàn thiện hồ sơ công nhận đô thị loại I, trình Trung ương xem xét, quyết định. Trường hợp đầy đủ hồ sơ sẽ trình Hội nghị Trung ương 3.
Sau khi hợp nhất với tỉnh Bắc Giang, tỉnh Bắc Ninh mới có diện tích tự nhiên hơn 4.718km2 (đạt tỷ lệ 94,3% so với tiêu chuẩn), quy mô dân số hơn 3,6 triệu người (đạt tỷ lệ 258,5% so với tiêu chuẩn) và 99 đơn vị hành chính trực thuộc.
Chiều 16.4, ông Trần Quốc Huy, Chủ tịch UBND xã Tu Mơ Rông (Quảng Ngãi), cho biết đã chỉ đạo các lực lượng xuống hiện trường kiểm tra, thống kê thiệt hại do mưa đá gây ra, đồng thời xây dựng phương án hỗ trợ người dân sớm ổn định đời sống, khôi phục sản xuất.
Theo ghi nhận ban đầu, trong 2 ngày 14 và 15.4, trên địa bàn xã Tu Mơ Rông liên tiếp xảy ra các trận mưa đá lớn, tập trung chủ yếu tại thôn Đăk Chum 1. Mỗi trận kéo dài từ 30 phút đến gần 1 giờ với mật độ dày đặc. Những viên đá có kích thước bằng đầu ngón tay rơi trắng mặt đất.
"Thời điểm mưa đá xảy ra, chúng tôi chỉ ở trong nhà, không ai dám ra ngoài vì sợ nguy hiểm", một người dân địa phương nói.
Mưa đá đã gây thiệt hại đáng kể đến sản xuất nông nghiệp. Riêng tại thôn Đăk Chum 1, nhiều diện tích cà phê, dâu tây của khoảng 20 hộ dân bị ảnh hưởng, trong đó có những vườn bị dập lá, gãy cành, nguy cơ giảm năng suất.
Đối với diện tích sâm Ngọc Linh trồng dưới tán rừng, người dân đang tiếp tục lên rừng kiểm tra, đánh giá mức độ thiệt hại. Đây là loại cây trồng có giá trị kinh tế cao nên mọi biến động đều khiến người dân lo lắng.
Ông A Kru, Trưởng thôn Đăk Chum 1 cho biết địa phương trước đây cũng từng xảy ra mưa đá nhưng quy mô nhỏ, không gây ảnh hưởng lớn. "Lần này mưa đá hạt to, rơi dày và kéo dài, bà con rất lo vì thiệt hại chưa thể thống kê hết", ông Kru nói.
Liên quan diễn biến thời tiết, ông Nhâm Xuân Sỹ, Phó giám đốc Đài Khí tượng thủy văn tỉnh Quảng Ngãi, nhận định khu vực cao nguyên phía tây của tỉnh đang bước vào giai đoạn chuyển mùa, từ mùa khô sang mùa mưa theo đặc trưng khí hậu Tây nguyên. Đây là thời điểm dễ xuất hiện mưa giông vào buổi chiều và tối.
"Trong các cơn giông, nguy cơ kèm theo lốc xoáy, sét, gió giật mạnh và mưa đá là rất cao. Cơ quan khí tượng khuyến cáo người dân cần chủ động theo dõi diễn biến thời tiết, hạn chế ra ngoài khi có giông, đồng thời có biện pháp bảo vệ cây trồng, vật nuôi", ông Sỹ nói.
Theo Đài Khí tượng thủy văn tỉnh Quảng Ngãi, trưa nay 16.4, trong vòng 3 giờ, qua ảnh mây vệ tinh, định vị sét và ra đa thời tiết, nhận thấy mây đối lưu đang phát triển mạnh trên nhiều khu vực như Măng Bút, Đăk Kôi, Măng Đen, Đăk Plô, Ngọc Linh, Đăk Pxi, Đăk Pék, Xốp, Đăk Sao, Kon Plông, Măng Ri, Sơn Tây Thượng.
Dự báo trong vài giờ tới, các khối mây này tiếp tục gây mưa rào và giông, sau đó có thể mở rộng sang các địa phương lân cận như Tu Mơ Rông, Đăk Tờ Kan, Đăk Long, Kon Braih, Đăk Rve, Tây Trà, Sơn Hà, Sơn Tây, Ba Tô… Trong cơn giông cần đặc biệt đề phòng mưa lớn cục bộ, mưa đá, lốc, sét và gió giật mạnh.
Ngày 15.5, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an thành phố Đà Nẵng cho biết vừa ra quyết định khởi tố bị can, bắt tạm giam Phan Thị Tâm (31 tuổi, ở phường Hòa Xuân, thành phố Đà Nẵng) để điều tra về hành vi “lừa đảo chiếm đoạt tài sản” theo khoản 4 điều 174 bộ luật Hình sự.
Theo điều tra ban đầu, Tâm hành nghề môi giới bất động sản trên địa bàn thành phố Đà Nẵng. Từ năm 2022 đến tháng 5.2024, dù không có chức năng, thẩm quyền trong lĩnh vực đất đai nhưng Tâm vẫn đưa ra nhiều thông tin gian dối như có thể “làm sổ đỏ”, “cấp đổi giấy chứng nhận quyền sử dụng đất”, “xin đất tái định cư”… để nhận tiền của nhiều người rồi chiếm đoạt.
Một trong các bị hại là vợ chồng bà T.T.K.N (ở thành phố Đà Nẵng). Tháng 5.2024, thông qua người quen giới thiệu, bà N. gặp Tâm để nhờ hỗ trợ cấp đổi giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.
Sau khi xem hồ sơ, Tâm đưa thông tin gian dối rằng có thể giúp vợ chồng bà N. được bố trí thêm 2 lô tái định cư với tổng chi phí “dịch vụ” 700 triệu đồng và cam kết hoàn tất thủ tục trong vòng 2 tháng.
Tin tưởng, vợ chồng bà N. giao trước 350 triệu đồng cùng 2 giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho Tâm giữ để “làm hồ sơ”.
Tuy nhiên, theo cơ quan điều tra, Tâm không thực hiện như cam kết mà tự ý mang 2 giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đi cầm cố cho một người dân để vay 800 triệu đồng rồi sử dụng toàn bộ số tiền vào việc trả nợ và tiêu xài cá nhân.
Kết quả xác minh cho thấy các thửa đất của vợ chồng bà N. không thuộc diện được bố trí tái định cư như thông tin Tâm đưa ra trước đó.
Ngoài vụ việc trên, cơ quan điều tra còn xác định Tâm nhận của ông T.L.M (ở xã Hòa Tiến, thành phố Đà Nẵng) tổng cộng 200 triệu đồng để “làm sổ đỏ” cho một thửa đất khai hoang tại huyện Hòa Vang (cũ).
Tâm cam kết hoàn tất thủ tục trong vòng 2 tháng, nhưng sau nhiều lần kéo dài thời gian vẫn không thực hiện, cũng không hoàn trả tiền cho bị hại.
Bên cạnh đó, Tâm còn nhận thêm 25 triệu đồng của ông M. để làm thủ tục tách thửa đất nhưng tiếp tục không thực hiện.
Trong diễn biến khác, cơ quan điều tra đang tiếp tục làm rõ vụ việc Tâm nhận 700 triệu đồng tiền đặt cọc của bà P.T.T.H liên quan giao dịch mua bán đất tại xã Hòa Phong, huyện Hòa Vang (cũ). Do lời khai của các cá nhân liên quan còn nhiều mâu thuẫn nên vụ việc đang được tiếp tục xác minh để xử lý theo quy định pháp luật.
Theo Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an thành phố Đà Nẵng, bước đầu xác định tổng số tiền liên quan hành vi lừa đảo của Phan Thị Tâm lên đến hàng tỉ đồng. Hiện vụ án đang được mở rộng điều tra.
