Sau phần xét hỏi của HĐXX, chiều muộn 20/5, cựu bộ trưởng Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến và các đồng phạm tiếp tục trả lời câu hỏi của các luật sư bào chữa.
Ngoài làm rõ các sai phạm xuyên suốt 10 năm đình trệ dự án bệnh viện Bạch Mai và Việt Đức cơ sở 2, cách tính thiệt hại của cơ quan tố tụng cũng được đưa ra phân tích.
803 tỷ đồng thiệt hại được tính thế nào?
Theo cáo trạng, vụ án có 2 khoản thiệt hại gồm: thuê tư vấn nước ngoài sai quy định, gây thất thoát hơn 70 tỷ đồng; và lãng phí 733 tỷ đồng khi dự án bị đình trệ.
Phân tích cách tính 733 tỷ đồng lãng phí, VKS xác định, để tạm ứng cho dự án, Tổng Công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn Nhà nước SCIC đã phải tất toán trước hạn các hợp đồng, tài khoản tiền gửi tại 7 ngân hàng, với kỳ hạn 3-12 tháng, lãi suất 4,5-7,3%/năm.
Hậu quả lãng phí là lãi suất thấp nhất của các khoản tiền gửi này, và tiền mà Ban quản lý dự án không sử dụng để làm dự án, tổng 145 tỷ đồng.
Thứ 2, trong 7 năm 2014-2020, dự án được rót vốn tổng hơn 5.000 tỷ đồng nhưng dự án vẫn chưa thể sử dụng. Trung bình lãi suất tiền gửi kỳ hạn 1 tháng của ngân hàng khi này là 2,9%/năm. Từ đó tính toán số tiền lãng phí cho dự án trong 4 năm ngừng thi công là 588 tỷ đồng.
Thiệt hại vụ án do đó là tổng của 70 tỷ đồng thất thoát + 733 tỷ đồng lãng phí, vừa phân tích ở trên, bằng 803 tỷ đồng.
Cách tính thiệt hại này khiến cả cựu bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến và bị cáo Nguyễn Chiến Thắng, cựu giám đốc Ban quản lý dự án, đều có những băn khoăn.
‘Thực tế nhà nước được lợi, không thiệt hại’
Chiều 20/5, luật sư của ông Thắng hỏi quan điểm của bà Tiến về cách tính thiệt hại: “Khi làm dự án, bà có được ai thông báo, hướng dẫn quy định tiền được giải ngân mà không tiêu hết thì thiệt hại được tính theo lãi suất ngân hàng không?”.
Bà Tiến cảm ơn luật sư đưa ra câu hỏi “chạm đúng nỗi đau đớn phải chịu đựng”. Bà nói nhất trí với khoản thất thoát 70 tỷ đồng từ sai phạm thuê tư vấn thiết kế. Tuy nhiên, với 733 tỷ đồng lãng phí theo cách tính trên, cựu bộ trưởng Y tế cho rằng “thời điểm đó không hề có văn bản nào quy định thế”.
Bà nói nếu nhớ không nhầm, thiệt hại này được tính dựa trên thông tư ban hành cuối năm 2025, có nghĩa cách đây mới nửa năm. Còn thời điểm bà đương nhiệm, “chưa từng biết hay được thông báo, hướng dẫn” rằng có quy định tính lãng phí như thế.
Đồng quan điểm với bà Kim Tiến, trả lời cùng câu hỏi này sau đó, ông Thắng khai trong thời gian quản lý dòng vốn này không được cơ quan nào cảnh báo “tiền này nếu không sử dụng hết thì bị tính lãi”.
Ông cũng phản đối cáo buộc “Ban quản lý đã không dùng 5.000 tỷ vốn được cấp, gây lãng phí 588 tỷ đồng”.
Bị cáo Thắng khẳng định “đã dùng tiền rồi, công trình đã được xây dựng, tiền nguyên vật liệu đổ vào đó chính là tài sản”.
Ông suy luận, nếu tính trượt giá hiện nay thì 5.000 tỷ không thể chi trả nổi. Do đó thực tế ông đã làm lợi cho nhà nước, không gây thiệt hại. Bất động sản từ đó đến nay chỉ có lên giá, không có chuyện giảm, “một tỷ năm nay, năm sau đã thành 2 tỷ”. Theo suy luận này của ông, nếu tính giá trị dự án theo giá năm 2026 thì chắc chắn đã làm lợi cho nhà nước, do bất động sản tăng giá.
Nhận hối lộ 88 tỷ, chỉ hưởng riêng 475 triệu
Ông Thắng ngoài việc bị truy tố tội Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí còn bị cáo buộc Nhận hối lộ, tổng 88,5 tỷ đồng từ 10 nhà thầu, theo “cơ chế 5%” do ông đề xuất.
Tại phiên toà, ông nói các nhà thầu “tự mang đến”. Dù nhận hối lộ gần 90 tỷ, ông chỉ hưởng lợi “đúng 475 triệu đồng”, còn lại chia cho nhiều cơ quan, ban ngành cá nhân, nhưng không có chứng từ chứng minh. Ví dụ, ông Thắng nói đã đưa Bộ trưởng Kim Tiến khi đó tới 15 tỷ, song bà khẳng định chỉ cầm 2,5 tỷ.
Cũng từ tiền này, ông còn phải chi 2 triệu USD (46 tỷ đồng) để “chạy chọt” khi Ủy ban kiểm tra Trung ương bắt đầu xét các sai phạm ở Bộ Y tế. Tuy nhiên, người cầm 2 triệu USD của ông – bị cáo Lê Thanh Thiêm, Giám đốc Công ty TNHH Sao Nam Sông Hồng, không giúp đỡ gì mà chi tiêu hết.
Ông Thiêm do đó bị truy tố tội Lừa đảo chiếm đoạt tài sản. Ông Thiêm đã nộp lại 36 tỷ đồng trong giai đoạn điều tra. Ông Thắng bị kê biên 3 bất động sản.
VKS ghi nhận tổng số tiền các bị cáo và người thân đã nộp khắc phục hậu quả là 63,6 tỷ đồng.
Từ lâu, các gia đình Trung Quốc đã coi trọng các nghi thức mai táng, trong đó việc có ngôi mộ trang trọng được xem là hành động hiếu thảo.
Do quá trình đô thị hóa nhanh chóng làm hạn chế diện tích đất có sẵn và dân số già hóa làm tăng nhu cầu, không gian chôn cất ngày càng khan hiếm, dẫn đến giá tăng cao.
Ví dụ, tính đến tháng 7/2025, Thượng Hải có hơn 54 nghĩa trang thương mại và đã gần như được bán hết. Vào tháng 3/2023, nghĩa trang Songhe ở Thượng Hải gây xôn xao dư luận sau khi giá đất tại đây được tiết lộ lên tới khoảng 760.000 nhân dân tệ (3 tỷ đồng) mỗi m2.
Thời điểm đó, giá nhà trung bình ở Thượng Hải khoảng 55.000 nhân dân tệ (210 triệu đồng) mỗi m2, theo một số trang web bất động sản trực tuyến.
Theo khảo sát về chi phí tang lễ toàn cầu năm 2020 do công ty bảo hiểm SunLife thực hiện, chi phí tang lễ của Trung Quốc đứng thứ hai thế giới, chỉ sau Nhật Bản và tương đương nửa thu nhập cả năm của một người.
Ngược lại, giá bất động sản đã giảm 40% từ năm 2021 đến năm 2025, một phần do sự điều tiết của chính phủ - "nhà cửa là để ở, không phải để đầu cơ".
Khi giá đất tại các nghĩa trang truyền thống ngày càng trở nên đắt đỏ, người dân bắt đầu tìm kiếm các giải pháp thay thế. Một số người chọn mua căn hộ để lưu trữ tro cốt như một lựa chọn thiết thực hơn.
Cách tiếp cận này không chỉ giải quyết vấn đề vị trí lưu trữ mà còn mang lại lợi ích về mặt tài chính, vì bất động sản có thể giữ được giá trị và cho phép sử dụng lâu hơn để lưu trữ tro cốt.
Ví dụ, tại Bắc Kinh, một lô đất nghĩa trang tầm trung chỉ có quyền sử dụng trong 20 năm. Với ngân sách tương tự, các gia đình có thể mua một căn hộ nhỏ hơn ở một thành phố hạng hai hoặc hạng ba với quyền sở hữu 70 năm. Như thế, họ có thể trang trí linh hoạt và đến viếng thăm bất cứ lúc nào, mang đến hình thức tưởng niệm cá nhân hơn.
Trong trường hợp khó khăn về tài chính, gia chủ cũng có thể bán hoặc cho thuê như một tài sản thông thường.
Cách làm này gây ra nhiều tranh cãi, với những lo ngại có thể làm phiền hàng xóm và gây khó chịu về mặt tâm lý. Nó cũng có khả năng ảnh hưởng đến giá trị bất động sản.
Tại Thiên Tân, miền bắc Trung Quốc, một khu lưu giữ tro cốt công cộng ở thị trấn Zhongtang từng được xây dựng với 16 tòa nhà được bán hoặc cho thuê như "nhà thờ tổ tiên gia đình". Nơi này được sử dụng riêng để lưu trữ tro cốt, chứa được hàng chục nghìn hũ tro cốt.
Vào nhiều dịp trong đó có Thanh Minh, việc đốt hương và các hoạt động nghi lễ đã làm phiền lòng cư dân sống gần đó.
Dừng tất cả dự án nghĩa trang tư nhân
Quy định mới về quản lý dịch vụ tang lễ chính thức có hiệu lực tại Trung Quốc vào ngày 30/3 vừa qua đã đánh dấu sự điều chỉnh lớn đầu tiên sau gần 30 năm.
Chính sách sửa đổi này định nghĩa lại dịch vụ tang lễ là hoạt động xã hội phi lợi nhuận, không được phép thêm bất kỳ hạng mục hoặc khoản phí nào ngoài những gì đã được liệt kê chính thức trong danh mục. Giá các dịch vụ mai táng do chính phủ quy định.
Quy định nêu rõ sẽ không có nghĩa trang tư nhân hoặc thương mại nào được phê duyệt kể từ thời điểm này trở đi.
Các bệnh viện được yêu cầu thực hiện kiểm soát nội bộ nghiêm ngặt để ngăn nhân viên làm rò rỉ thông tin bệnh nhân hoặc giới thiệu dịch vụ bất hợp pháp.
Ngoài ra, một cơ chế quản lý chung đã được triển khai toàn quốc, chính sách mới kỳ vọng đảm bảo hành trình cuối đời được xử lý một cách trang trọng và công bằng hơn.
Ngoài ra, luật cũng cấm mua căn hộ chung cư làm nơi lưu trữ tro cốt người. Động thái này đã gây tranh cãi khi nhiều ý kiến cho rằng: "Nếu tôi giữ tro cốt trong nhà, làm sao mà người ta biết được? Vấn đề thực sự là đất nghĩa trang quá đắt và việc này chỉ giải quyết triệu chứng chứ không phải nguyên nhân".
"Thật trớ trêu. Người sống không đủ tiền mua nhà, còn người chết lại không đủ tiền mua đất chôn cất", một người khác nêu quan điểm.
Luật cũng đặt mục tiêu giảm chi phí tang lễ, kiểm soát dịch vụ và thúc đẩy hình thức mai táng "xanh".
Quy định mới nhấn mạnh dịch vụ tang lễ phải tuân theo nguyên tắc tiết kiệm, văn minh và thân thiện môi trường; đồng thời thúc đẩy cải cách phong tục mai táng truyền thống.
Luật mới cũng nhấn mạnh các hình thức được khuyến khích để "hạ nhiệt" thị trường đất nghĩa trang, hạn chế đầu cơ đất nghĩa trang và tiết kiệm đất đô thị. Các biện pháp gồm: hỏa táng không bia mộ lớn, hải táng, chôn cây (tree burial), tưởng niệm không mộ...
Trung Quốc là một trong những quốc gia có dân số già hóa tăng nhanh nhất thế giới. Nước này ghi nhận 11,3 triệu ca tử vong vào năm 2025, cao hơn nhiều so với 7,9 triệu ca sinh cùng năm.
Trước tình trạng số lượng người được chôn cất ngày càng tăng và nguồn cung đất ngày càng hạn chế, chính quyền các thành phố lớn như Thượng Hải đang trợ cấp chi phí cho những người lựa chọn "phương pháp chôn cất sinh thái", bao gồm "chôn cất sâu dưới lòng đất hoặc chôn cất tro cốt dưới biển".
Năm 2025, số lượng các vụ chôn cất người chết trên biển ở Thượng Hải đạt mức cao kỷ lục với hơn 10.000 trường hợp.
Ngày 3-7, Công an tỉnh Tuyên Quang thông tin đơn vị đang vào cuộc xác minh vụ 147 điểm 10 môn toán thi tốt nghiệp THPT 2026.
Theo Công an tỉnh Tuyên Quang, ngay sau khi Bộ Giáo dục và Đào tạo chính thức công bố điểm thi tốt nghiệp THPT năm 2026, dư luận xã hội và các cơ quan truyền thông đã phản ánh về một số kết quả, dữ liệu điểm thi có liên quan đến địa bàn tỉnh Tuyên Quang.
Cụ thể, thông tin phản ánh cho thấy tại Trường THPT chuyên Tuyên Quang, có tới 299 trong tổng số 328 học sinh đạt điểm 9 và điểm 10 ở môn toán, với mức điểm trung bình chung môn học này đạt tới 9,58.
Cùng ngày, Bộ Giáo dục và Đào tạo cho biết đang kiểm tra lại kết quả thi toán trong kỳ thi tốt nghiệp THPT của tỉnh Tuyên Quang.
Theo thống kê trong kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026, tỉnh Tuyên Quang có 154 điểm 10 môn toán trên tổng số 17.589 thí sinh tham dự kỳ thi. Tổng điểm 10 môn toán của cả nước là 4.028.
Đáng chú ý, thống kê có tới 147 bài thi đạt điểm 10 toán tại tỉnh Tuyên Quang là học sinh Trường THPT chuyên Tuyên Quang, chiếm hơn 95% số điểm 10 của toàn tỉnh. 7 điểm 10 còn lại xuất hiện rải rác ở một số số báo danh khác, trong đó chỉ 3 học sinh Trường THPT chuyên Hà Giang đạt điểm 10 toán.
Được biết, năm nay Trường THPT chuyên Tuyên Quang có hơn 320 học sinh tham dự kỳ thi tốt nghiệp THPT. Ngoài 147 học sinh của trường đạt điểm 10 tuyệt đối môn toán, hầu hết các học sinh còn lại đều đạt điểm 9, 9,25, 9,75. Thí sinh đạt điểm dưới 8 rất ít và chỉ có 1 thí sinh đạt điểm 7.
Thông tin trên tờ Tuổi trẻ, theo kết luận điều tra mới nhất, ông Nguyễn Hòa Bình (Shark Bình) bị công an cáo buộc tham gia rửa tiền gần 320 tỷ đồng liên quan đường dây lừa đảo 1.600 tỷ đồng của TikToker Phó Đức Nam (tức siêu lừa Mr Pips).
Hành vi của Shark Bình được Cơ quan CSĐT Công an Tp.Hà Nội nêu trong kết luận điều tra bổ sung vụ án siêu lừa Mr Pips, mới được ban hành.
Theo kết luận điều tra bổ sung, ông Nguyễn Hòa Bình bị cáo buộc đã chỉ đạo nhân viên tiếp tục duy trì hệ thống thanh toán cho các sàn ngoại hối do Phó Đức Nam (Mr Pips) điều hành, đồng thời làm giả dữ liệu cung cấp cho cơ quan điều tra.
Trong kết luận điều tra bổ sung vừa ban hành, Cơ quan CSĐT đề nghị truy tố gần 200 bị can trong vụ án Phó Đức Nam (Mr Pips) cùng đồng phạm lập các sàn giao dịch ngoại hối, chứng khoán trái phép để lừa đảo nhà đầu tư.
So với kết luận điều tra ban hành hồi tháng 3, quy mô vụ án tiếp tục được mở rộng. Số vụ lừa đảo bị xác định tăng từ 738 lên 920 vụ. Tổng số tiền Mr Pips bị cáo buộc chủ mưu chiếm đoạt tăng từ hơn 1.300 tỷ đồng lên gần 1.600 tỷ đồng.
Số bị can bị đề nghị truy tố cũng tăng mạnh từ 75 lên gần 200 người.
Theo cơ quan điều tra, đây là một trong những đường dây lừa đảo lớn nhất từng bị phát hiện trong lĩnh vực đầu tư ngoại hối và chứng khoán tại Việt Nam.
Ngoài hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản, nhóm của Phó Đức Nam còn bị cáo buộc thực hiện nhiều thủ đoạn nhằm che giấu nguồn gốc dòng tiền và hợp thức hóa số tiền do phạm tội mà có.
Kết luận điều tra bổ sung cũng làm rõ vai trò liên quan của ông Nguyễn Hòa Bình, với cáo buộc thực hiện hành vi rửa tiền.
Thông tin thêm trên tờ Dân trí, theo kết luận điều tra trước đó, để phục vụ hoạt động nhận tiền của nhà đầu tư, Phó Đức Nam cùng đồng phạm đã sử dụng hệ thống ví điện tử của Công ty CP Ngân Lượng làm trung gian thanh toán, qua đó hình thành dòng tiền quy mô lớn liên quan nhiều sàn Forex.
Từ năm 2018, thông qua bộ phận hotline, Trần Thị Thanh Tâm, bộ phận kinh doanh Công ty Ngân Lượng, được kết nối với đại diện sàn forex GKFX để thỏa thuận mức phí giao dịch. Sau đó, Phó Đức Nam liên hệ trực tiếp qua Telegram để trao đổi hợp tác.
Theo kết luận điều tra, mức phí được áp dụng gồm 2,5% đối với giao dịch nạp tiền, 1% đối với giao dịch rút tiền và 1.000 đồng mỗi lần rút. Dù phía đối tác đề nghị giảm phí vào năm 2021, mức phí này vẫn được giữ nguyên.
Trong quá trình hoạt động, Phó Đức Nam tiếp tục đưa thêm nhiều sàn forex khác như: DK Trade, ASX, ACX, Sea Investing, HonorFX, ScopeMarkets vào hệ thống thanh toán thông qua Ngân Lượng. Để vận hành, các nhóm Telegram được lập với sự tham gia của bộ phận kinh doanh, kỹ thuật, vận hành và nhân viên các sàn nhằm xử lý sự cố giao dịch, đối soát dòng tiền.
Đáng chú ý, từ tháng 6/2020, khi cơ quan công an bắt đầu có văn bản xác minh các giao dịch liên quan, dù nhận thức được dấu hiệu vi phạm pháp luật của các sàn forex, Nguyễn Hòa Bình vẫn chỉ đạo cấp dưới không cung cấp thông tin thật.
Theo đó, Nguyễn Thị Nam, bộ phận vận hành Công ty Ngân Lượng, và Trần Thị Thanh Tâm, bị yêu cầu sử dụng dữ liệu của các ví khác để thay thế, đồng thời điều chỉnh thông tin giao dịch theo hướng số tiền rút bằng hoặc thấp hơn số tiền nạp nhằm hợp thức hóa hồ sơ gửi cơ quan chức năng.
Quá trình trao đổi, cung cấp dữ liệu được thực hiện qua Telegram giữa các cá nhân liên quan. Sau khi tổng hợp, hồ sơ được hoàn thiện và chuyển cho Đinh Hồng Quân, Tổng giám đốc, đại diện pháp luật Công ty Ngân Lượng, ký, gửi cơ quan công an.
So với kết luận điều tra cũ, kết luận điều tra bổ sung đã làm rõ thêm dòng tiền qua ví Ngân Lượng. Theo đó, trong giai đoạn từ 15/6/2020 đến 23/9/2022, số bị hại chuyển tiền vào các tài khoản ví Ngân Lượng tăng từ 150 lên 232 người; số tiền được xác định tăng từ hơn 213,4 tỷ đồng lên hơn 318,9 tỷ đồng.
Dòng tiền này được luân chuyển qua nhiều tài khoản ngân hàng đứng tên Công ty CP Ngân Lượng tại các ngân hàng lớn, sau đó nạp vào các sàn forex nêu trên.
