Buổi chia sẻ Hiếu PC ngày 30/3 tại trường THCS Ngọc Thanh (phường Xuân Hòa, tỉnh Phú Thọ), được hơn 800 học sinh và giáo viên hào hứng theo dõi.
Khi diễn giả đặt câu hỏi: “Các bạn có đang sử dụng AI?”, học sinh đồng loạt giơ tay, trả lời “có”.
Diệp Hân, học sinh lớp 9A1, nói dùng AI mỗi ngày để tra cứu tài liệu. Một học sinh lớp 8A1 cho biết cũng hỏi ChatGPT và Gemini khi làm bài tập. Nhiều em khác thường xuyên dùng các ứng dụng mạng xã hội như Tiktok hay Facebook.
Tuy nhiên, các em đều tỏ ra lúng túng khi được hỏi về nguy cơ bị lộ thông tin và hình ảnh cá nhân khi sử dụng AI.
Anh Hiếu nhận định với những sản phẩm công nghệ miễn phí, người dùng không phải khách hàng, mà là sản phẩm, trao dữ liệu để nó ngày càng thông minh hơn. Các mô hình AI sẽ thu thập và học từ những thông tin nhạy cảm, hình ảnh cá nhân hay tài liệu mà người dùng đưa vào câu lệnh. Và một khi đã đưa lên mạng, người dùng gần như không thể xóa bỏ hoàn toàn dấu vết.
Diễn giả đặc biệt lưu ý nguy cơ này, bởi nhiều người dùng, đặc biệt các bạn nhỏ, không đọc kỹ điều khoản sử dụng, vốn thường quá dài và không dễ hiểu.
Ngoài các công cụ chatbot, anh Hiếu cho hay hiểm họa còn tới từ việc đăng tải hình ảnh bản thân công khai trên mạng xã hội. Ví dụ, gương mặt của học sinh cấp hai có thể bị kẻ xấu dùng công nghệ deepfake để ghép và tạo hình ảnh 18+, nhằm đe dọa, tống tiền.
Để phòng tránh, chuyên gia khuyến nghị học sinh chọn chế độ ẩn danh khi dùng các công cụ chatbot, tuyệt đối không dùng những ứng dụng ghép mặt của bản thân hoặc người thân để tạo ảnh vui nhộn, hoạt hình… Ngoài ra, các em nên để danh sách bạn bè và hình ảnh trên mạng xã hội ở chế độ riêng tư, hoặc chỉ đăng ở chế độ bạn bè.
“Các bạn phải giữ thông tin và hình ảnh cá nhân càng kín đáo càng tốt, để bảo vệ bản thân và những người xung quanh”, anh nói.
Buổi chia sẻ kết lại với phần minigame, học sinh nhận diện hình ảnh, video thật với sản phẩm AI. Hầu hết đều chỉ ra được những bức ảnh do AI tạo sinh có chi tiết không thực tế, hoặc trông không tự nhiên.
Cô Chu Thu Hiền, hiệu trưởng nhà trường, nhìn nhận buổi chia sẻ rất hữu ích, giúp học sinh hiểu và cẩn trọng hơn với thông tin cá nhân trên môi trường mạng.
“Học trò còn suy nghĩ đơn giản, thường thích chia sẻ ảnh, thông tin hay cảm xúc lên trang cá nhân mà không biết nguy hiểm về bảo mật”, cô nói. Nhà trường thường tổ chức các hoạt động tập thể hoặc dùng fanpage để hướng dẫn, chia sẻ thông tin tới các em.
Hồi đầu năm, Bộ Giáo dục cho biết sẽ đưa AI vào nội dung giảng dạy ngay từ bậc phổ thông. Ba cấp độ nội dung, được chia tương ứng với các cấp học. Trong đó, bậc Tiểu học là cấp độ 1 (Làm quen), cấp độ 2 (Nền tảng) dành cho bậc THCS, còn cấp độ cao nhất (Kiến tạo) ở bậc THPT.
Chị Đinh Thị Hà, nhân viên văn thư Trường THCS Anh Xuân, xã Đại Huệ, được UBND H.Nam Đàn (cũ) ký hợp đồng từ năm 2007. Mặc dù hợp đồng ghi dài hạn, nhưng chị Hà chỉ được trả mức lương 1,86 (mức lương khởi điểm của người tốt nghiệp hệ trung cấp) nhân với lương cơ bản suốt từ đó đến nay, dù hiện đã có bằng ĐH kế toán.
Tương tự, hàng chục giáo viên (GV) hợp đồng ở H.Nam Đàn (cũ) đều chỉ được trả mức lương tương tự, hệ số 2,34 (bậc lương khởi điểm của người tốt nghiệp ĐH) nhân với lương cơ bản, dù họ vẫn dạy đủ số tiết như các GV biên chế.
Cũng là GV hợp đồng do UBND huyện ký từ nhiều năm trước, nhưng theo tìm hiểu của PV Thanh Niên, nhiều GV và các nhân viên trường học ở nhiều xã của Nghệ An lại chỉ được trả mức lương theo lương tối thiểu vùng, 3 - 4 triệu đồng/tháng và không được tăng lương trong nhiều năm qua, mặc dù họ vẫn phải dạy đủ số tiết quy định như GV biên chế.
Nghệ An hiện còn hơn 200 GV, nhân viên hợp đồng do các huyện, thị cũ ký hợp đồng từ nhiều năm trước. Sau khi thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp, số GV, nhân viên này được chuyển về cho các trường, trong khi các trường học hầu hết không có kinh phí để chi trả lương cho số GV và nhân viên hợp đồng này dẫn đến tình trạng nợ lương.
P.Cửa Lò hiện có hơn 30 GV, nhân viên hợp đồng. Một lãnh đạo phường cho hay những GV, nhân viên này trước đây do UBND TX.Cửa Lò (cũ) ký hợp đồng và cấp kinh phí trả lương, nhưng sau khi thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp, phường không còn nguồn để chi trả. "Chúng tôi rất chia sẻ với các GV, nhân viên nhưng phường không đủ khả năng và thẩm quyền nên không thể giải quyết được. Phường đã có văn bản kiến nghị gửi Sở GD-ĐT và các cấp có thẩm quyền giải quyết", vị này nói.
Trao đổi với PV, ông Nguyễn Văn Khoa, Giám đốc Sở GD-ĐT Nghệ An, cho biết sau khi làm việc với các sở liên quan, phương án trước mắt là Sở chỉ đạo các trường sử dụng nguồn cấp bù học phí để trả lương đang nợ cho GV và nhân viên hợp đồng. "Từ tháng 6 tới, phương án chi trả lương cho GV và nhân viên hợp đồng sẽ phải trình HĐND tỉnh để ban hành nghị quyết mới về vấn đề này", ông Khoa nói.
Về việc GV và nhân viên hợp đồng ở mỗi xã trả lương một kiểu, ông Khoa cũng cho hay đây là vấn đề do lịch sử để lại. Sở GD-ĐT Nghệ An đã kiến nghị UBND tỉnh sớm có chính sách trả lương thống nhất trong toàn tỉnh để những GV, nhân viên hợp đồng này sẽ được hưởng quyền lợi như nhau.
Tọa đàm "Funding & Networking for Your Academic Future" (tạm dịch: Nguồn tài trợ và cơ hội kết nối cho tương lai học thuật) do Cơ quan trao đổi hàn lâm Đức (DAAD) và Đại học Bách khoa Hà Nội tổ chức ngày 10/4.
Ông Felix Wagenfeld, Giám đốc Văn phòng DAAD tại Hà Nội, cho hay có 5 loại học bổng của cơ quan này mà học viên cao học (thạc sĩ, nghiên cứu sinh và nhà nghiên cứu mới) có thể ứng tuyển.
Trong đó, tài trợ nghiên cứu dành cho các tiến sĩ mới lấy bằng trong 4 năm trở lại đây. Các nhà nghiên cứu kỳ cựu hơn có thể ứng tuyển chương trình GROW.
Chi tiết về điều kiện của từng loại có trên website của DAAD. Ứng viên cần kết quả học thuật tốt (tốt nghiệp bằng giỏi), có khả năng dùng tiếng Anh (lý tưởng là IELTS 6.5) và định hướng học tập/đề cương nghiên cứu thuyết phục.
Ngoài học bổng chính phủ, sinh viên nước ngoài có thể xin tài trợ từ các tổ chức học thuật như quỹ Học bổng Alexander von Humboldt, DFG, Viện Max Planck, Hiệp hội Helmholtz, Leibniz,...
Học bổng
Giá trị
Thời gian áp dụng
Thạc sĩ ngành STEM
992 euro/tháng
Toàn chương trình học
Tiến sĩ toàn thời gian tại Đức hoặc được đồng hướng dẫn bởi một giáo sư người Việt
1.400 euro/tháng
Toàn bộ thời gian ở Đức
Trao đổi tiến sĩ giữa DAAD-Đại học Bách khoa Hà Nội
Tối đa 2.150 euro/tháng
2 tuần - 3 tháng
Tài trợ nghiên cứu (dành cho bậc tiến sĩ và sau tiến sĩ)
1.400 euro/tháng
2-12 tháng (nghiên cứu sinh), 2-6 tháng (sau tiến sĩ)
GROW
1.400 - 2.150 euro/tháng
1-6 tháng
Đại diện của DAAD cho hay thuận lợi với các nhà nghiên cứu là Đức có mạng lưới nghiên cứu rộng: ngoài 420 trường đại học, nước này có 1.000 viện nghiên cứu công cùng 29.000 công ty nghiên cứu. Năm 2023, Đức đầu tư 130 tỷ euro cho nghiên cứu, tương đương 3,1% GDP, nhiều hơn bất kỳ nước châu Âu nào. Nước này cũng sản sinh nhiều tiến sĩ nhất EU, đứng thứ 5 thế giới về số lượng đơn đăng ký bằng sáng chế, tập trung vào trí tuệ nhân tạo, công nghệ lượng tử, vi điện tử, công nghệ sinh học, giao thông và năng lượng trung hòa khí hậu.
PGS. TS. Nguyễn Đắc Trung, Trưởng Ban Hợp tác và Kết nối, Đại học Bách khoa Hà Nội, nhìn nhận các cơ sở nghiên cứu của Đức có chất lượng, phương pháp và thói quen nghiên cứu thực chất, có tính ứng dụng cao, đồng thời sẵn sàng chia sẻ cơ hội để sinh viên nước ngoài học và thực hành các công nghệ lõi - điều mà không nhiều môi trường có.
Các kênh thông tin chính thống về du học Đức
Đức hiện có 2,9 triệu sinh viên, du học sinh chiếm 16%. Năm học 2024-2025, 420.000 sinh viên quốc tế đổ tới Đức - đông nhất từ trước đến nay, biến quốc gia này thành một trong những điểm đến nóng nhất ngoài Mỹ, Canada, Australia và Anh. Ước tính 7.000 người Việt đang du học bậc đại học trở lên tại đây, theo DAAD.
Liên quan tới vụ 300 tấn thịt heo bệnh tuồn vào chợ và cả trường học, nhiều bạn đọc gửi bình luận về Tuổi Trẻ Online thể hiện sự quan tâm đặc biệt.
Nhiều người chia sẻ băn khoăn khi đọc các bản tin về việc trần tình của nhà trường, đơn vị cung ứng suất ăn. Các đơn vị này cho rằng họ đã làm việc đúng quy trình, kiểm tra hồ sơ pháp lý của đối tác cung cấp nguồn thực phẩm, đều đầy đủ giấy phép chứng nhận an toàn thực phẩm, sản phẩm nhập hằng ngày có tem nhãn kiểm dịch…
Nhưng thực phẩm bẩn vẫn tuồn vào trường học trong một thời gian dài và chỉ bị lộ khi cơ quan công an phát hiện, bắt giữ người vi phạm.
"Giấy chứng nhận vệ sinh an toàn thực phẩm cũng không chuẩn xác", một phụ huynh bày tỏ.
Một số phụ huynh lo lắng vì ngoài Công ty cổ phần Dịch vụ suất ăn công nghiệp Hà Nội thừa nhận có nhập 3 tấn thịt heo bẩn từ Cường Phát và cũng chỉ cung ứng cho 2 trường học, vậy số còn lại đi đâu? Còn có công ty nào đã nhập, còn có bao nhiêu trường trong số 2.900 trường học ở Hà Nội bị "dính đòn" thực phẩm bẩn?
Phụ huynh học sinh và bạn đọc Tuổi Trẻ Online mong muốn các cơ quan chức năng sớm làm sáng tỏ và công bố rõ ràng danh sách các trường học đã nhập thịt heo bẩn của Cường Phát. Đồng thời làm rõ trách nhiệm của những người liên quan trong chuỗi cung ứng thực phẩm, tìm ra kẽ hở thực sự khiến cho thực phẩm bẩn xâm nhập trường học.
Bạn đọc Tuổi Trẻ Online cho rằng "đã kinh doanh thực phẩm thì phải chịu trách nhiệm đến cùng sản phẩm mình đưa vào trường học", đơn vị cung cấp suất ăn, trường học không thể nói mình cũng là nạn nhân khi chọn phải đối tác làm ăn gian dối.
Chị Châu, một bạn đọc, cho rằng cần có giải pháp kiểm nghiệm độc lập, không thể chỉ dựa vào giấy chứng nhận để ký kết hợp tác. Bữa ăn học đường cần phải kiểm soát ở mức cao nhất, vì liên quan tới sức khỏe trẻ em.
Chị Na, một phụ huynh, mong muốn các trường phải cho phép phụ huynh được giám sát bữa ăn bán trú thường ngày, chứ không thể phó mặc cho nhà trường, cơ quan quản lý.
Cùng với đó các trường cần thực hiện nghiêm túc việc công khai thông tin về nhà cung cấp nguồn thực phẩm, suất ăn, công khai thực đơn, lượng dinh dưỡng của mỗi bữa ăn để phụ huynh cùng giám sát. Vì ngoài vấn đề an toàn vệ sinh thực phẩm, hiện còn tình trạng cắt xén khẩu phần ăn. Và không chỉ có thịt heo, mà các sản phẩm khác như sữa, chế phẩm từ sữa, nước uống cũng là những sản phẩm phải kiểm duyệt chặt chẽ hơn.
Có bạn đọc đề xuất nên tổ chức các tour tham quan cơ sở cung cấp nguồn thực phẩm, suất ăn để phụ huynh được mắt thấy tai nghe, có sự yên tâm. Hơn nữa, đây cũng là việc để những người làm công việc cung ứng thực phẩm, suất ăn phải luôn cảnh giác, giữ gìn uy tín.
Liên quan tới trách nhiệm của hiệu trưởng, bình luận trực tiếp với bài "Hiệu trưởng chịu trách nhiệm nếu để xảy ra mất an toàn suất ăn trường học" đăng trên Tuổi Trẻ Online, có hai luồng ý kiến trái chiều.
Một luồng ý kiến cho rằng hiệu trưởng hiện nay chịu rất nhiều áp lực. Trong khi chuỗi cung ứng bữa ăn bán trú liên quan tới nhiều khâu khác nhau. Nhà trường, thầy cô giáo khó có thể phát hiện miếng thịt bệnh chỉ dựa vào cảm quan bằng mắt thường, mà cần có sự kiểm duyệt của cơ quan chuyên môn.
Bên cạnh đó, nhiều bình luận đồng tình với việc quy trách nhiệm cao nhất cho hiệu trưởng nếu trong trường học xảy ra tình trạng mất an toàn vệ sinh thực phẩm, hay các bất ổn liên quan tới bữa ăn bán trú của học sinh.
"Giao trách nhiệm cho hiệu trưởng là cần thiết vì nếu không rõ người chịu trách nhiệm thì rất dễ xảy ra tình trạng đùn đẩy. Khi chịu trách nhiệm cao nhất, hiệu trưởng mới chú trọng nhiều hơn đến công tác phòng ngừa. Vì phòng ngừa quan trọng hơn cả việc phát hiện, xử lý. Không nên để trẻ em phải hứng chịu hậu quả mới phát hiện, xử lý sự việc".
"Hiệu trưởng chịu trách nhiệm thì chắc chắn khâu chọn nhà cung cấp thực phẩm sẽ khắt khe hơn nhiều", một bạn đọc có ý kiến.
