Buổi chia sẻ Hiếu PC ngày 30/3 tại trường THCS Ngọc Thanh (phường Xuân Hòa, tỉnh Phú Thọ), được hơn 800 học sinh và giáo viên hào hứng theo dõi.
Khi diễn giả đặt câu hỏi: “Các bạn có đang sử dụng AI?”, học sinh đồng loạt giơ tay, trả lời “có”.
Diệp Hân, học sinh lớp 9A1, nói dùng AI mỗi ngày để tra cứu tài liệu. Một học sinh lớp 8A1 cho biết cũng hỏi ChatGPT và Gemini khi làm bài tập. Nhiều em khác thường xuyên dùng các ứng dụng mạng xã hội như Tiktok hay Facebook.
Tuy nhiên, các em đều tỏ ra lúng túng khi được hỏi về nguy cơ bị lộ thông tin và hình ảnh cá nhân khi sử dụng AI.
Anh Hiếu nhận định với những sản phẩm công nghệ miễn phí, người dùng không phải khách hàng, mà là sản phẩm, trao dữ liệu để nó ngày càng thông minh hơn. Các mô hình AI sẽ thu thập và học từ những thông tin nhạy cảm, hình ảnh cá nhân hay tài liệu mà người dùng đưa vào câu lệnh. Và một khi đã đưa lên mạng, người dùng gần như không thể xóa bỏ hoàn toàn dấu vết.
Diễn giả đặc biệt lưu ý nguy cơ này, bởi nhiều người dùng, đặc biệt các bạn nhỏ, không đọc kỹ điều khoản sử dụng, vốn thường quá dài và không dễ hiểu.
Ngoài các công cụ chatbot, anh Hiếu cho hay hiểm họa còn tới từ việc đăng tải hình ảnh bản thân công khai trên mạng xã hội. Ví dụ, gương mặt của học sinh cấp hai có thể bị kẻ xấu dùng công nghệ deepfake để ghép và tạo hình ảnh 18+, nhằm đe dọa, tống tiền.
Để phòng tránh, chuyên gia khuyến nghị học sinh chọn chế độ ẩn danh khi dùng các công cụ chatbot, tuyệt đối không dùng những ứng dụng ghép mặt của bản thân hoặc người thân để tạo ảnh vui nhộn, hoạt hình… Ngoài ra, các em nên để danh sách bạn bè và hình ảnh trên mạng xã hội ở chế độ riêng tư, hoặc chỉ đăng ở chế độ bạn bè.
“Các bạn phải giữ thông tin và hình ảnh cá nhân càng kín đáo càng tốt, để bảo vệ bản thân và những người xung quanh”, anh nói.
Buổi chia sẻ kết lại với phần minigame, học sinh nhận diện hình ảnh, video thật với sản phẩm AI. Hầu hết đều chỉ ra được những bức ảnh do AI tạo sinh có chi tiết không thực tế, hoặc trông không tự nhiên.
Cô Chu Thu Hiền, hiệu trưởng nhà trường, nhìn nhận buổi chia sẻ rất hữu ích, giúp học sinh hiểu và cẩn trọng hơn với thông tin cá nhân trên môi trường mạng.
“Học trò còn suy nghĩ đơn giản, thường thích chia sẻ ảnh, thông tin hay cảm xúc lên trang cá nhân mà không biết nguy hiểm về bảo mật”, cô nói. Nhà trường thường tổ chức các hoạt động tập thể hoặc dùng fanpage để hướng dẫn, chia sẻ thông tin tới các em.
Hồi đầu năm, Bộ Giáo dục cho biết sẽ đưa AI vào nội dung giảng dạy ngay từ bậc phổ thông. Ba cấp độ nội dung, được chia tương ứng với các cấp học. Trong đó, bậc Tiểu học là cấp độ 1 (Làm quen), cấp độ 2 (Nền tảng) dành cho bậc THCS, còn cấp độ cao nhất (Kiến tạo) ở bậc THPT.
Theo dữ liệu của ngành giáo dục TP HCM, tất cả xã, phường trên địa bàn đều có ít nhất một trường tiểu học, nhưng ở bậc liên thông là THCS thì có sự chênh lệch đáng kể ở nhiều địa bàn.
Cụ thể, phường Tân Sơn (quận Tân Bình cũ) có 3 trường tiểu học với gần 4.100 học sinh, chưa kể gần 1.800 trẻ mầm non nhưng không có trường THCS nào, kể cả tư thục. Phường Phú Thuận (quận 7 cũ) rơi vào cảnh tương tự dù có 4 trường tiểu học với gần 5.000 học sinh và khoảng 3.200 trẻ mầm non.
Nếu chỉ xét nhóm công lập, TP HCM còn phường Tây Nam (Bình Dương cũ) cũng không có trường. Ngoài ra, nhiều xã, phường ghi nhận chênh lệch giữa tiểu học và THCS lên đến 5-7 trường:
Đơn vị
Trường tiểu học
Trường THCS
Xã Long Hải
14
7
Phường Bình Hưng Hòa
9
3
Xã Tân An Hội
8
3
Phường Hiệp Bình
8
3
Phường Thuận Giao
8
3
Ở chiều ngược lại, 5 nơi có số trường THCS nhiều hơn tiểu học là Tân Hòa, Cát Lái, Bình Phú, Bình Quới và Trừ Văn Thố.
Trả lời VnExpress ngày 9/4, ông Nguyễn Văn Phong, Phó giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo, nhìn nhận tình trạng không có trường THCS hoặc chênh lệch lớn về số lượng trường giữa hai cấp học làm mất cân đối cung-cầu cục bộ. Điều này có thể dẫn đến nguy cơ quá tải ở các khu vực có tỷ lệ dân nhập cư cao, biến động dân số lớn.
Với những địa phương "trắng" trường THCS hoặc nhiều trường tiểu học nhưng chỉ có 1 trường THCS, Sở sẽ phối hợp với UBND xã, phường để điều phối, phân luồng học sinh.
"Học sinh chuyển cấp từ lớp 5 lên 6 sẽ được sắp xếp vào các trường ở khu vực lân cận, đảm bảo có chỗ học", Phó giám đốc Sở nói.
Năm nay thành phố dự kiến có hơn 197.500 trẻ vào lớp 1 và 185.700 em khối 6. Số này giảm lần lượt khoảng 6.100 và 2.200 em so với năm ngoái.
Việc phân bổ chỗ học căn cứ mạng lưới trường lớp tại địa phương và vùng giáp ranh, quy mô trẻ trong độ tuổi và khoảng cách thực tế. Thành phố ứng dụng hệ thống bản đồ số (GIS) để xác định quãng đường từ nhà học sinh đến trường, tạo điều kiện thuận lợi nhất để các em được học gần nhà.
Chia sẻ với phóng viên Báo Thanh Niên sáng nay (9.4), anh H., một phụ huynh, cũng là một giáo viên tiểu học tại Đồng Nai, cho biết có trong một cuốn sách Tin học 3 có một bài tập, có để một đường link với tên miền thieunhivi... (vì lý do an toàn, tòa soạn xin không nêu đầy đủ đường link này) để học sinh truy cập, thực hiện một số nhiệm vụ bài tập.
Nhưng khi bấm vào đường link này, phụ huynh, giáo viên tá hỏa thấy hiển thị toàn video người lớn, nội dung 18+. Vụ việc gây xôn xao trên nhiều diễn đàn trên mạng xã hội.
8 giờ 30 phút sáng 9.4, phóng viên thử truy cập đường link trên. Trên màn hình có hiển thị nội dung đúng như phụ huynh phản ánh.
Vụ đường link trong sách tin học gây xôn xao
ẢNH: PHỤ HUYNH CUNG CẤP
Sau quá trình tìm hiểu, chúng tôi được biết cuốn sách Tin học 3 của Tập đoàn giáo dục Đại Trường Phát (DTP) phát hành, sách được dạy tại một số trường học trong nước có triển khai chương trình hợp tác cùng DTP.
Trưa nay, bằng bài thông báo trên fanpage chính thức của DTP (fanpage tên "Dai Truong Phat Education", với dấu tích xanh), công ty này đã phát đi thông báo khẩn, gửi tới các ban giám hiệu, thầy cô, phụ huynh, các em học sinh.
Công ty thông tin về "một sự cố kỹ thuật nghiêm trọng liên quan đến đường dẫn (link) truy cập học liệu điện tử được in trong nội dung sách giáo khoa tin học do DTP phát hành". Cụ thể, đường dẫn đã bị chuyển hướng tới các nội dung không phù hợp với môi trường giáo dục.
Cũng trong thông báo chính thức này, công ty này gửi lời xin lỗi và cam kết không ngừng nâng cao chất lượng, đảm bảo an toàn cho các sản phẩm giáo dục trong thời gian tới.
Công ty cũng cho biết ngay khi phát hiện sự việc, công ty đã chủ động báo cáo đến Cục An ninh mạng và các cơ quan chức năng, đồng thời phối hợp với các đơn vị liên quan để xử lý. "Từ sự việc này, DTP nghiêm túc nhìn nhận cần tăng cường hơn nữa công tác quản lý hệ thống liên kết học liệu. Chúng tôi đang khẩn trương triển khai các giải pháp khắc phục, hướng tới một nền tảng truy cập an toàn và ổn định hơn trong thời gian sớm nhất", thông báo nêu.
Đến 13 giờ 16 phút chiều nay, theo cập nhật của chúng tôi, đường link trong sách Tin học 3 nói trên đã không truy cập lại được. Khi bấm vào, trên màn hình hiển thị thông tin cảnh báo an toàn "không thể truy cập link này".
Trước đó, trong tối 8.4, phát hiện sự việc trên, có trường học đã thông báo rộng rãi cho phụ huynh, học sinh không được truy cập vào đường link, báo cáo cho công ty - đơn vị phát hành sách. Nhà trường cũng cho biết trước đây đường link này truy cập vào vẫn hiển thị nội dung giáo dục bình thường, không có bất thường. Nhà trường dự đoán nguyên nhân vụ việc trên có thể do trang web đã bị hack hoặc bị chiếm quyền quản lý; hoặc tên miền đã đổi chủ, dẫn đến nội dung bị thay đổi ngoài kiểm soát...
Báo cáo tại buổi làm việc, ông Nguyễn Văn Hiếu - Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM - cho biết ngoài hai môn bắt buộc là văn và toán, trong số các môn lựa chọn để thi tốt nghiệp THPT 2026, học sinh TP.HCM chọn ngoại ngữ nhiều nhất với 65.475 thí sinh đăng ký (45,82%).
Kế đó là môn vật lý 64.162 thí sinh (44,9%), môn lịch sử 41.113 thí sinh (28,77%), môn hóa học 38.120 thí sinh (26,68%), môn địa lý 33.574 thí sinh (23,49%), giáo dục kinh tế và pháp luật 23.061 thí sinh, sinh học 11.046 thí sinh, tin học 2.087 thí sinh, công nghệ công nghiệp 277 thí sinh, công nghệ nông nghiệp 873 thí sinh.
Như vậy, nhóm môn khoa học tự nhiên có số thí sinh đăng ký cao hơn so với nhóm môn khoa học xã hội với 113.328 lượt đăng ký.
Thứ trưởng Phạm Ngọc Thưởng đánh giá xu hướng chọn môn thi của học sinh TP.HCM không chỉ thể hiện thế mạnh của học sinh thành phố, mà còn chứng minh định hướng đúng đắn của ngành giáo dục - đào tạo thành phố trong công tác tổ chức dạy học.
"Từ kết quả lựa chọn trên, tôi đánh giá rất cao quá trình tổ chức dạy học tại TP.HCM. Việc chọn môn thi tốt nghiệp thuộc khối khoa học tự nhiên của học sinh TP.HCM cao hơn rất nhiều so với mặt bằng chung của cả nước. Điều này cũng đi ngược với xu hướng chọn môn thi hiện nay của cả nước khi chỉ thiên về các môn khoa học xã hội", ông Thưởng nói.
Từ đó, ông đề nghị trong kỳ thi lớp 10 năm 2027, ngoài hai môn bắt buộc là toán, ngữ văn thì môn thứ ba ở TP.HCM nên là môn tổ hợp.
"Có thể là tổ hợp khoa học tự nhiên hoặc tổ hợp khoa học xã hội theo định hướng của thành phố. Với tỉ lệ thí sinh chọn môn thi tốt nghiệp THPT như trên thì môn tiếng Anh đã trở thành môn học thường xuyên của học sinh thành phố rồi", ông Thưởng nói.
Được biết, theo Thông tư 30/2024 của Bộ Giáo dục và Đào tạo về tuyển sinh lớp 10, các địa phương tổ chức thi tuyển sẽ thực hiện 3 môn thi, bài thi bao gồm: toán, ngữ văn và một môn thi hoặc bài thi thứ ba do Sở Giáo dục và Đào tạo lựa chọn.
Môn thi thứ ba được lựa chọn trong số các môn học có đánh giá bằng điểm số trong chương trình giáo dục phổ thông cấp THCS, bảo đảm không chọn cùng một môn thi quá 3 năm liên tiếp.
Bài thi thứ ba là bài thi tổ hợp của một số môn học được lựa chọn trong số các môn học có đánh giá bằng điểm số trong chương trình giáo dục phổ thông cấp THCS.
Trong khi đó, TP.HCM đã duy trì ổn định ba môn thi tuyển sinh vào lớp 10 là ngữ văn, toán và ngoại ngữ từ nhiều năm nay.
