Buổi chiều bên bờ biển Mỹ Khê, chị Hồ Ngọc Giàu, du khách đến từ Hà Nội, dừng khá lâu trước không gian “Gánh vị Đà Nẵng”. Trên những mẹt tre là bánh xèo, mì Quảng, bánh tráng cuốn thịt heo, chén mắm nêm thơm nồng đặt cạnh những vật dụng gợi nhớ căn bếp miền Trung.
“Tôi từng ăn mì Quảng nhiều lần, nhưng khi đứng giữa không gian này, nghe người bán kể món ăn gắn với bếp nhà, với thói quen ăn uống của người miền Trung, cảm giác khác hẳn. Không chỉ là ăn cho biết, mà như được nghe một câu chuyện về vùng đất mình đang đến”, chị Giàu nói.
Lễ hội Đà Nẵng Food Tour 2026 diễn ra từ nay đến 24/5 tại Công viên Biển Đông, quảng trường biển Tam Thanh và nhiều địa điểm khác trong thành phố, với hơn 200 gian hàng ẩm thực địa phương, vùng miền và quốc tế. Cùng với đó là chuỗi food tour kết nối Đà Nẵng với Hội An, Điện Bàn, Tam Kỳ, Đại Lộc, kéo dài đến tháng 12/2026.
Phía sau không khí sôi động của lễ hội là một bài toán dài hơi hơn, làm sao để ẩm thực không chỉ là “món phụ” trong hành trình du lịch, mà trở thành sản phẩm chính, đủ sức giữ chân du khách.
Đà Nẵng lâu nay được biết đến với biển, cầu, Bà Nà, Sơn Trà và lợi thế nằm giữa các trung tâm di sản miền Trung. Tuy nhiên, trong cuộc cạnh tranh điểm đến ngày càng gay gắt, cảnh đẹp và dịch vụ lưu trú không còn là yếu tố đủ để tạo khác biệt. Du khách, nhất là nhóm khách trẻ, ngày càng tìm kiếm trải nghiệm bản địa: ăn ở đâu, gặp ai, món đó có câu chuyện gì, quán đó có gì riêng.
Bên gian hàng mì Quảng, bà Trần Thị Hường, người bán món Quảng lâu năm, vừa chan nước nhưn vừa giải thích cho khách cách ăn “đúng điệu”: rau sống phải đủ vị, bánh tráng nướng bẻ vụn, đậu phộng rang thơm, nước dùng không chan ngập như phở hay bún.
“Khách nhiều khi hỏi vì sao mì Quảng ít nước. Tôi nói vui là người Quảng ăn gì cũng đậm đà, chắc bụng. Mình bán tô mì nhưng cũng muốn khách hiểu thêm tính cách người Quảng”, bà Hường chia sẻ.
Bà Nguyễn Thị Anh Thi, Phó Chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng chia sẻ, ẩm thực không chỉ là món ăn để thưởng thức, mà còn là nơi lưu giữ ký ức, văn hóa và tâm hồn của mỗi vùng đất. Thành phố muốn đưa ẩm thực trở thành “đại sứ văn hóa” mới, một sản phẩm du lịch đặc trưng gắn với trải nghiệm bản địa, trình diễn nghệ thuật và ứng dụng công nghệ số.
Nếu chỉ gom nhiều món ngon vào một khu lễ hội, food tour dễ trở thành cuộc dạo chơi vị giác ngắn ngày. Nhưng khi mỗi món ăn được đặt vào bối cảnh văn hóa, có người bán kể chuyện, có tuyến đi qua chợ, làng nghề, bếp nhà, ẩm thực sẽ trở thành cánh cửa để du khách thực sự hiểu thành phố.
Một điểm mới đáng chú ý tại lễ hội là bản đồ số ẩm thực Đà Nẵng, ShopeeFood, giúp du khách dễ tìm kiếm các điểm ăn uống. Với một đô thị du lịch, bản đồ số có thể là “cửa ngõ” để những quán nhỏ trong hẻm, hàng ăn gia truyền, gánh hàng lâu năm bước ra khỏi phạm vi khách quen.
Anh Lê Văn Phúc, chủ quán bánh tráng cuốn thịt heo ở Hải Châu, nhìn nhận thực tế: “Nếu quán được đưa vào các tuyến hành trình khám phá ẩm thực, có thông tin rõ ràng trên bản đồ số, khách sẽ dễ tìm hơn. Nhưng đi kèm với đó, người bán cũng phải làm bài bản hơn, từ niêm yết giá, vệ sinh, phục vụ đến cách giới thiệu món ăn”.
Thực tế, nhiều món ngon của Đà Nẵng không nằm trong nhà hàng lớn. Chúng ở các quán bình dân, trong chợ, bên vỉa hè, những nơi du khách lạ khó tự tìm. Công nghệ có thể giúp thu hẹp khoảng cách đó, nhưng không thể thay thế phần việc quan trọng hơn: chọn lọc, chuẩn hóa và bảo chứng chất lượng.
Một tuyến khám phá ẩm thực muốn đi xa cần các điểm đến có thông tin rõ ràng, giá cả minh bạch, vệ sinh bảo đảm và khả năng phục vụ cả khách đông lẫn khách quốc tế. Khi quán nhỏ tham gia vào chuỗi du lịch, họ không chỉ bán món ăn mà còn đại diện cho hình ảnh điểm đến.
Sau ngày 24/5, khi sân khấu tháo dỡ, đèn tắt và các gian hàng tạm thời rời đi, mới là phép thử thật sự. Một chương trình đông vui vài ngày có thể tạo hiệu ứng truyền thông tốt, nhưng sản phẩm du lịch chỉ sống được nếu du khách vẫn tìm đến sau lễ hội.
Bởi vậy, “bản đồ vị giác” của Đà Nẵng không nên chỉ là danh sách các quán ăn. Đó cần là một hệ sinh thái gồm món ngon, câu chuyện văn hóa, người kể chuyện, công nghệ dẫn đường, tiêu chuẩn dịch vụ và sự tử tế trong từng trải nghiệm.
Theo đó, 5 đoạn cao tốc Bắc Nam giai đoạn 2 (2021-2025) với tổng chiều dài 256km từ Bãi Vọt (Hà Tĩnh) đến Cam Lộ (Quảng Trị) được nhà nước đầu tư bằng vốn ngân sách. Cao tốc quy mô 4 làn xe, có làn dừng khẩn cấp không liên tục, đã trang bị hệ thống giao thông thông minh (ITS), kiểm soát tải trọng xe.
Các đoạn cao tốc được áp dụng mức phí 900 đồng/km đối với xe tiêu chuẩn. Mức phí được tính theo quãng đường phương tiện lưu thông thực tế và thu hoàn toàn bằng hình thức điện tử không dừng (ETC).
Ngoài 5 đoạn cao tốc trên, Cục Đường bộ Việt Nam sẽ thu phí 5 đoạn cao tốc: Quảng Ngãi - Hoài Nhơn, Hoài Nhơn - Quy Nhơn, Quy Nhơn - Chí Thạnh, Chí Thạnh - Vân Phong, Vân Phong - Nha Trang từ ngày 15/8 và hai dự án thành phần từ Cần Thơ đến Cà Mau từ ngày 15/9.
Việc thu phí được triển khai theo quy định của pháp luật đối với các tuyến đường bộ cao tốc thuộc sở hữu toàn dân do Nhà nước đại diện chủ sở hữu và trực tiếp quản lý, khai thác.
Đây cũng là một trong những mốc tiến độ được Bộ trưởng Bộ Xây dựng chỉ đạo tại Văn bản số 10646 ngày 10/7/2026, thực hiện kết luận của Thủ tướng Chính phủ tại Hội nghị sơ kết 6 tháng đầu năm 2026 của Ban Chỉ đạo các công trình, dự án trọng điểm quốc gia về giao thông vận tải.
Để việc vận hành hệ thống thu phí điện tử không dừng diễn ra an toàn, thông suốt, Cục Đường bộ Việt Nam đề nghị các chủ phương tiện chủ động dán thẻ đầu cuối ETC và duy trì đủ số dư trong tài khoản thanh toán không dùng tiền mặt trước khi lưu thông trên các tuyến cao tốc.
Bên cạnh đó, người tham gia giao thông cần tuyệt đối tuân thủ hệ thống biển báo, tín hiệu và hướng dẫn của lực lượng chức năng tại khu vực trạm thu phí, đồng thời chấp hành nghiêm các quy định về tải trọng phương tiện nhằm bảo đảm an toàn và tránh ùn tắc trong quá trình vận hành.
Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, trong 24 giờ qua (từ 9h ngày 21/5 đến 9 giờ ngày 22/5), khu vực các tỉnh: Tuyên Quang, Thái Nguyên, Cao Bằng, Lạng Sơn và Quảng Ninh đã có mưa vừa, mưa to, có nơi mưa rất to như: Trung Thành 348,4mm (Tuyên Quang); Cốc Đán 171,8mm (Thái Nguyên); Tân Hòa 72,5mm (Lạng Sơn); Quảng Hà 115,8mm (Quảng Ninh);... Mô hình độ ẩm đất cho thấy một số khu vực thuộc các tỉnh trên đã gần bão hòa (trên 85%) hoặc đạt trạng thái bão hòa.
Trong 3-6 giờ tới, khu vực các tỉnh trên tiếp tục có mưa với lượng mưa tích lũy phổ biến từ 05-15mm, có nơi trên 40mm. Trong 6 giờ tới, nguy cơ xảy ra lũ quét trên các sông, suối nhỏ, sạt lở đất trên sườn dốc tại nhiều xã/phường. Cảnh báo cấp độ rủi ro thiên tai do lũ quét, sạt lở đất, sụt lún đất do mưa lũ hoặc dòng chảy: Cấp 1.
Lũ quét, sạt lở đất có thể gây tác động rất xấu đến môi trường, uy hiếp tính mạng của người dân; gây tắc nghẽn giao thông cục bộ, làm ảnh hưởng tới quá trình di chuyển của các phương tiện; phá hủy các công trình dân sinh, kinh tế gây thiệt hại cho các hoạt động sản xuất, hoạt động kinh tế - xã hội.
TS Nguyễn Ngọc Huy, chuyên gia về biến đổi khí hậu và cảnh báo thiên tai, cho biết, đợt nắng nóng sắp tới được đánh giá có cường độ rất gay gắt, thậm chí khốc liệt do kết hợp đồng thời nhiều yếu tố khí tượng bất lợi.
Theo dự báo, từ ngày 23-27/5, khu vực ven biển miền Trung sẽ xảy ra nắng nóng diện rộng với nền nhiệt phổ biến 37-38 độ C. Riêng trong các ngày 25-27/5, nhiều nơi có thể ghi nhận mức nhiệt 40 độ C, đặc biệt tại Nghệ An và Hà Tĩnh nhiệt độ có khả năng lên tới 41 độ C.
Tại đồng bằng Bắc Bộ, nhất là Hà Nội, Hà Nam (Ninh Bình), Thái Bình (Hưng Yên) và Thanh Hóa, nền nhiệt cao nhất cũng có thể chạm ngưỡng 40 độ C trong các ngày 24-27/5. Tuy nhiên, điều đáng lo ngại không chỉ nằm ở nhiệt độ không khí mà còn ở hiện tượng "om nhiệt" khiến cảm giác thực tế ngoài trời khắc nghiệt hơn nhiều.
Chuyên gia Nguyễn Ngọc Huy cho biết, độ ẩm không khí cao làm nhiệt tích tụ mạnh, gây cảm giác ngột ngạt kéo dài cả ngày lẫn đêm. Nhiệt độ điểm sương tại Hà Nội và khu vực đồng bằng Bắc Bộ có thời điểm lên tới 24-25 độ C, mức cho thấy không khí rất bí bách, cơ thể khó thoát nhiệt. Trong điều kiện nhiệt độ ngoài trời khoảng 40 độ C kết hợp độ ẩm cao, nhiệt độ cảm nhận thực tế có thể lên tới 45-47 độ C.
Trong khi đó, miền Trung còn chịu tác động của gió phơn Tây Nam, hay còn gọi là gió Lào. Khi vượt qua dãy Trường Sơn, khối không khí bị mất ẩm và trở nên khô nóng, làm nhiệt độ tại Quảng Bình, Quảng Trị, Nghệ An, Hà Tĩnh và Thanh Hóa tăng mạnh.
Chuyên gia cảnh báo người dân cần đặc biệt đề phòng nguy cơ sốc nhiệt, mất nước và kiệt sức do nắng nóng kéo dài. Người già, trẻ nhỏ, người có bệnh nền nên hạn chế ra ngoài trong khoảng thời gian từ 10h đến 16h, nhất là từ 13h-16h khi nhiệt độ đạt đỉnh.
Đợt nắng nóng cũng khiến nhu cầu sử dụng điện tăng cao, kéo theo nguy cơ quá tải cục bộ hệ thống điện tại một số địa phương. Người dân được khuyến cáo sử dụng điều hòa ở mức từ 26 độ C kết hợp quạt gió để tiết kiệm điện và giảm nguy cơ quá tải. Đồng thời cần chuẩn bị các thiết bị dự phòng như đèn pin, pin tích điện trong trường hợp xảy ra gián đoạn cung cấp điện tạm thời.
Theo nhận định của các chuyên gia, sau cao điểm nắng nóng từ ngày 23-27/5, khoảng từ ngày 28-30/5 có thể xuất hiện mưa dông cục bộ tại miền núi, trung du Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ do tác động của không khí lạnh yếu kết hợp khối không khí nóng ẩm. Mưa dông có thể xảy ra trong thời gian ngắn nhưng cường suất lớn, tiềm ẩn nguy cơ lốc, sét và gió giật mạnh.
Tuyên Quang: Bạch Ngọc, Côn Lôn, Đồng Tâm, Linh Hồ, Tân Quang, Vị Xuyên, Yên Hoa; Thượng Lâm; Hồng Thái, Lâm Bình, Phú Linh, Tân An, Thượng Nông, Thượng Sơn, Việt Lâm.
Thái Nguyên: Hiệp Lực, Nà Phặc, Ngân Sơn, Phong Quang; Bằng Vân, Cẩm Giàng, Cao Minh, Phủ Thông; Bạch Thông, Bằng Thành, Bình Yên, Chợ Đồn, Định Hóa, Kim Phượng, Nghĩa Tá, Nghiên Loan, Nghinh Tường, Phúc Lộc, Thượng Quan, Yên Phong
Cao Bằng: Nguyên Bình, Tam Kim, Minh Tâm, Minh Khai, Bạch Đằng.
Lạng Sơn: Châu Sơn, Thiện Long, Tân Tri, Vũ Lễ
Quảng Ninh: Đầm Hà, Hải Sơn, P. Móng Cái 3, Quảng Hà; Đặc khu Vân Đồn, Đường Hoa, Hải Ninh, Kỳ Thượng, P. Móng Cái 1, P. Móng Cái 2, Quảng Đức, Quảng Tân, Tiên Yên.
Nằm trên đỉnh Đèo Ngang ở độ cao khoảng 256m so với mực nước biển, Hoành Sơn Quan từ lâu được xem là "cổng trời" trên dãy Hoành Sơn - ranh giới tự nhiên giữa Hà Tĩnh và Quảng Trị.
Công trình được vua Minh Mạng cho xây dựng năm 1833 nhằm kiểm soát tuyến thiên lý Bắc - Nam và bảo vệ khu vực trọng yếu phía Nam kinh thành Huế.
Hoành Sơn - Đèo Ngang không chỉ mang ý nghĩa địa lý mà còn gắn với những bước ngoặt lớn trong lịch sử dân tộc.
Từ thời nhà Lý, nơi đây đã là ranh giới giữa Đại Việt và Champa. Sang thời Lê - Mạc, Trịnh - Nguyễn phân tranh, Đèo Ngang trở thành vị trí quân sự chiến lược, nơi kiểm soát giao thương và phòng thủ lãnh thổ.
Hoành Sơn Quan trở thành một "bảo tàng sống" lưu giữ dấu ấn lịch sử gần 200 năm của dân tộc. Trong kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, nơi đây từng là điểm tập kết lực lượng, trung chuyển hàng hóa, vũ khí chi viện cho chiến trường miền Nam.
Không chỉ lịch sử chính trị, nơi đây còn là không gian văn hóa đặc biệt của thi ca Việt Nam. Hình ảnh Đèo Ngang trong bài thơ của Bà Huyện Thanh Quan gần như đã trở thành một phần ký ức tập thể của nhiều thế hệ người Việt: Bước tới Đèo Ngang bóng xế tà/ Cỏ cây chen đá, lá chen hoa…
Theo ghi nhận của PV, dù trải qua hàng trăm năm, Hoành Sơn Quan vẫn giữ được nét kiến trúc cổ kính với nhiều dấu tích, chữ được khắc vào tường. Đặc biệt là tấm biển Hoành Sơn Quan khắc bằng chữ Hán (hình chữ nhật, màu trắng) đặt trên cổng vòm đá hướng ra phía Bắc.
Mặc dù vậy, những kiến trúc nơi đây đã được cũng đang bị rong rêu phủ kín, tường đá loang lổ theo thời gian, một số vị trí đang có dấu hiệu xuống cấp nếu không được trùng tu, sửa chữa. Nguyên nhân là do di tích nằm đúng ranh giới hành chính giữa hai địa phương, dẫn đến việc quản lý chồng chéo, thiếu đầu tư đồng bộ.
Ông Nguyễn Hồng Cương, Chủ tịch phường Hoành Sơn cho biết, Hoành Sơn Quan là công trình di sản đa giá trị, hội tụ các yếu tố về lịch sử, văn hóa, kiến trúc, cảnh quan và tâm linh.
Vì vậy, để phát huy di tích này cần xây dựng một chiến lược phát huy giá trị toàn diện hơn: Kết nối di tích với du lịch lịch sử, du lịch cảnh quan, du lịch trải nghiệm; xây dựng hệ thống diễn giải di sản bằng công nghệ số; số hóa toàn bộ tư liệu, hiện trạng và các lớp giá trị văn hóa liên quan;…
"Địa phương kỳ vọng Hoành Sơn Quan sớm được quan tâm đầu tư, tôn tạo, từng bước đưa công trình di sản này trở thành điểm đến có giá trị về lịch sử, văn hóa và du lịch trên tuyến hành lang Bắc – Nam", đại diện phường cho hay.
Về việc này, đại diện UBND tỉnh Hà Tĩnh thông tin, hiện đang nghiên cứu, hoàn thiện hồ sơ đề nghị Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xếp hạng di tích lịch sử cấp quốc gia đối với Hoành Sơn Quan.
Thời gian tới, Hà Tĩnh sẽ phối hợp với tỉnh Quảng Trị xây dựng các tuyến, điểm và sản phẩm du lịch liên vùng gắn với không gian văn hóa Hoành Sơn - Đèo Ngang.
