“Đã đến lúc Mỹ tái lập hiện diện ở Greenland. Tổng thống đã thảo luận tăng cường hoạt động an ninh quốc gia và tái bố trí lực lượng ở một số căn cứ tại đây”, Jeff Landry, đặc phái viên của Tổng thống Mỹ Donald Trump về Greenland, nói ngày 20/5 trong chuyến thăm hòn đảo.
Đây là lần đầu tiên ông Landry, người đang giữ chức Thống đốc bang Louisiana, đến hòn đảo tự trị của Đan Mạch kể từ khi được bổ nhiệm vào vị trí đặc phái viên vào cuối năm ngoái.
“Greenland cần Mỹ”, ông Landry nói thêm. Washington được cho là đang xem xét phương án mở thêm ba căn cứ quân sự mới ở phía nam hòn đảo. Hiệp ước quốc phòng năm 1951, được cập nhật năm 2004, cho phép Washington tăng cường triển khai binh sĩ và cơ sở quân sự tại Greenland, với điều kiện phải thông báo trước cho Đan Mạch và chính quyền hòn đảo.
Trong cuộc phỏng vấn khác với Sermitsiaq, ông Landry còn đề cập viễn cảnh Greenland hướng tới độc lập kinh tế, cho rằng có những cơ hội giúp người dân hòn đảo thoát khỏi tình trạng phụ thuộc vào Đan Mạch.
Ông Trump nhiều lần lập luận rằng Mỹ cần kiểm soát Greenland để đảm bảo an ninh quốc gia, cảnh báo hòn đảo có thể rơi vào ảnh hưởng của những cường quốc như Trung Quốc hoặc Nga nếu Washington không nhanh chóng hành động.
Greenland nằm trên tuyến đường ngắn nhất cho tên lửa giữa Nga và Mỹ, đồng thời được cho là sở hữu trữ lượng khoáng sản đất hiếm chưa được khai thác. Khu vực này cũng có thể trở nên quan trọng hơn khi băng ở vùng cực tan, mở ra các tuyến hàng hải mới.
Ở thời kỳ đỉnh điểm Chiến tranh Lạnh, Mỹ từng duy trì 17 cơ sở quân sự tại Greenland, nhưng sau đó dần đóng cửa, hiện chỉ còn căn cứ Pituffik ở phía bắc hòn đảo.
Hồi tháng 1, Tổng thống Trump rút lại lời đe dọa sáp nhập Greenland. Mỹ, Đan Mạch và Greenland sau đó thành lập nhóm công tác để giải quyết các quan ngại an ninh của Washington. Giới chức Greenland và Đan Mạch nhiều lần nhấn mạnh chỉ Greenland mới có quyền quyết định tương lai của mình.
Sự hiện diện của Landry tại thủ phủ Nuuk gây tranh cãi vì ông đến thăm mà không có lời mời chính thức từ giới chức địa phương. Phái đoàn còn có một bác sĩ Mỹ đi cùng để “đánh giá nhu cầu y tế” tại đây, khiến lãnh đạo cơ quan y tế Greenland Anna Wangenheim bất bình và phản pháo rằng người dân hòn đảo “không phải chuột bạch trong dự án địa chính trị”.
Thủ hiến Greenland Jens-Frederik Nielsen cho biết dù những thông điệp “kiểm soát Greenland” của Washington là hành vi thiếu tôn trọng, giới chức địa phương vẫn muốn tìm giải pháp qua đối thoại. Sau cuộc gặp với ông Landry hôm 18/5, ông Nielsen mô tả các cuộc trao đổi “mang tính xây dựng”, nhưng nói chưa thấy dấu hiệu nào cho thấy lập trường của Mỹ thay đổi.
Phát biểu tại sự kiện nhân Ngày Độc lập do phái đoàn Israel tại Liên Hiệp Quốc tổ chức ở New York ngày 11.5, ông Waltz nói: "Chúng tôi đã thấy UAE sử dụng hệ thống phòng không Vòm sắt do Israel cung cấp". Đây là lần đầu tiên một quan chức Mỹ công khai xác nhận việc hệ thống này được triển khai và sử dụng tại UAE, theo tờ Israel Hayom.
Ngày 12.5, Đại sứ Mỹ tại Israel Mike Huckabee cũng xác nhận thông tin trên. "Israel vừa gửi cho UAE các hệ thống phòng không Vòm sắt và nhân sự để giúp vận hành chúng. Tại sao vậy? Bởi vì UAE và Israel có mối quan hệ đặc biệt dựa trên Hiệp định Abraham", ông Huckabee phát biểu.
Trước đó, trang tin Axios hồi tháng 4 đưa tin Israel đã cung cấp hệ thống Vòm sắt và binh sĩ vận hành cho UAE. Đây là lần đầu tiên Vòm sắt được triển khai tới một quốc gia ngoài Israel và Mỹ.
Từ khi xung đột giữa Mỹ - Israel và Iran bùng phát ngày 28.2, Israel và UAE được cho là đã phối hợp chặt chẽ về quân sự và chính trị. Theo The Times of Israel, Israel triển khai hệ thống Vòm sắt tới UAE vào giai đoạn đầu cuộc chiến, đồng thời cử hàng chục binh sĩ hỗ trợ vận hành.
Theo Bộ Quốc phòng UAE, Iran đã phóng khoảng 550 tên lửa đạn đạo, tên lửa hành trình và hơn 2.200 máy bay không người lái nhằm vào UAE trong suốt cuộc giao tranh, khiến nước này trở thành một trong những mục tiêu bị tấn công dữ dội nhất trong khu vực.
Dù phần lớn mục tiêu bay bị đánh chặn, một số tên lửa và UAV vẫn đánh trúng các vị trí quân sự và dân sự, buộc UAE tìm kiếm thêm hỗ trợ từ các đồng minh. Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu được cho là đã ra lệnh triển khai Vòm sắt sau cuộc điện đàm với Tổng thống UAE Mohamed bin Zayed Al Nahyan. Hệ thống này được cho là đã đánh chặn hàng chục tên lửa Iran, theo CNN.
Phía UAE và Israel chưa bình luận về tuyên bố của giới chức Mỹ.
Israel và UAE bình thường hóa quan hệ theo Hiệp định Abraham năm 2020, trong bối cảnh hai bên cùng quan ngại về mối đe dọa từ Iran. Đại sứ Mỹ Waltz cho biết các nỗ lực mở rộng thỏa thuận vẫn đang tiếp diễn và quan hệ giữa Israel với các nước láng giềng tiếp tục được củng cố.
Theo Cơ quan Vũ trụ quốc gia Trung Quốc (CNSA), Thiên Vấn-2 hiện chỉ cách Kamoʻoalewa khoảng 20km. Với đường kính ước tính từ 16 - 20m, Kamoʻoalewa là thiên thể nhỏ nhất từng được một tàu vũ trụ tiếp cận ở khoảng cách gần như vậy.
Kamoʻoalewa được phát hiện vào năm 2016 và là một trong số ít "mặt trăng giả" đã biết của Trái đất. Nhìn từ Trái đất, Kamoʻoalewa có vẻ như đang quay quanh hành tinh của chúng ta song thực tế tiểu hành tinh này vẫn quay quanh Mặt trời.
Do có quỹ đạo gần giống Trái đất nên nó luôn xuất hiện như một "người bạn đồng hành", ở khoảng cách gấp 38-100 lần khoảng cách từ Trái đất đến Mặt trăng.
Các quan sát quang phổ trước đây cùng những mô phỏng về động lực học và hố va chạm đã gợi ý rằng Kamoʻoalewa có thể là mảnh vật chất bị bắn ra từ bề mặt Mặt trăng sau một vụ va chạm lớn trong quá khứ.
Nếu giả thuyết này được xác nhận, đây sẽ là bằng chứng trực tiếp đầu tiên về một tiểu hành tinh gần Trái đất có nguồn gốc từ Mặt trăng, giúp các nhà khoa học hiểu rõ hơn lịch sử va chạm của vệ tinh tự nhiên này cũng như quá trình hình thành các tiểu hành tinh gần Trái đất.
Theo trang IFLScience ngày 7-7, trong những tháng tới, Thiên Vấn-2 sẽ tiếp tục tiếp cận Kamoʻoalewa trước khi thực hiện nhiệm vụ thu thập khoảng 100g mẫu vật từ bề mặt.
Tàu sẽ sử dụng hai phương pháp lấy mẫu, gồm kỹ thuật "chạm và lấy" - từng được áp dụng thành công trong các sứ mệnh Hayabusa2 của Nhật Bản và OSIRIS-REx của Mỹ - cùng phương pháp "neo bám" vốn chưa từng được sử dụng để lấy mẫu trên tiểu hành tinh nào trước đây.
Nếu mọi việc diễn ra theo kế hoạch, Thiên Vấn-2 sẽ rời Kamoʻoalewa vào năm 2027 và đưa khoang chứa mẫu vật trở về Trái đất.
Sau khi thả khoang hồi quyển, tàu sẽ tiếp tục hành trình khám phá sao chổi 311P/PanSTARRS trong vành đai tiểu hành tinh, dự kiến đến nơi vào năm 2035.
Giới khoa học kỳ vọng sứ mệnh sẽ mang lại những mẫu vật nguyên sơ giúp xác định chính xác nguồn gốc của Kamoʻoalewa, đồng thời cung cấp thêm dữ liệu về sự hình thành của các tiểu hành tinh gần Trái đất.
Những kết quả này không chỉ có ý nghĩa đối với nghiên cứu Mặt trăng và Hệ Mặt trời mà còn góp phần nâng cao hiểu biết về các thiên thể có khả năng va chạm với Trái đất trong tương lai.
Sự kiện không chỉ mang ý nghĩa cá nhân, mà còn được xem là bước ngoặt đối với nền chính trị vốn lâu nay do nam giới chi phối tại Nhật Bản, theo tạp chí TIME ngày 15-4.
Trong phần giới thiệu đăng kèm về phần vinh danh Thủ tướng Takaichi, Thống đốc Tokyo Yuriko Koike nhận định việc bà Takaichi trở thành thủ tướng vào tháng 10 là một "thời khắc mang tính chuyển đổi và lịch sử".
Theo bà Yuriko Koike, chính trường Nhật Bản từng tồn tại những định kiến khiến phụ nữ khó có thể tiếp cận vị trí lãnh đạo cao nhất. Suốt nhiều năm hoạt động chính trị, bà Takaichi đã không ngừng thách thức rào cản này.
"80 năm sau khi phụ nữ Nhật Bản giành được quyền bầu cử, bà ấy cuối cùng đã phá vỡ rào cản đó", bà Koike viết, cho rằng sự kiện này đã tạo ra cú hích mạnh mẽ đối với một môi trường chính trị lâu nay mang nặng tính kế thừa nam giới.
Theo bà, việc bà Takaichi được bầu làm thủ tướng cho thấy xã hội Nhật Bản đã đủ sẵn sàng để lựa chọn và đón nhận một nữ lãnh đạo ở cấp cao nhất.
Thống đốc Tokyo cũng nhấn mạnh ý nghĩa rộng hơn của bước ngoặt này đối với xã hội. Theo bà, một xã hội tạo điều kiện để phụ nữ phát triển cũng là nơi mọi cá nhân có thể thể hiện trọn vẹn năng lực và bản sắc của mình.
"Chỉ khi phụ nữ - chiếm một nửa dân số - có thể tỏa sáng hơn, tương lai của chúng ta mới thực sự tràn đầy sức sống", bà viết, gọi việc bà Takaichi lên nắm quyền là một "bước tiến vững chắc" hướng tới mục tiêu đó.
Bên cạnh bà Takaichi, danh sách năm nay của tạp chí TIME còn vinh danh nhiều nhân vật nổi bật khác trên thế giới, bao gồm vận động viên trượt băng nghệ thuật Alysa Liu, nhà thiết kế thời trang Ralph Lauren và Giám đốc điều hành Google Sundar Pichai.
Ở lĩnh vực chính trị và tôn giáo, danh sách bao gồm những tên tuổi như Giáo hoàng Leo XIV, Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình.
Vào năm ngoái, diễn viên Nhật Bản Hiroyuki Sanada cũng xuất hiện trong danh sách này.
