“NATO rốt cuộc tỏ ra hèn nhát. Có lẽ chúng ta cần một NATO mới, một cấu trúc phòng thủ mới”, tướng về hưu Keith Kellogg, đặc phái viên của Tổng thống Mỹ Donald Trump về vấn đề Ukraine, nói trong phỏng vấn ngày 2/4 với FOX News.
Tướng Kellogg chỉ trích các đồng minh trong NATO vì đã không triển khai lực lượng hỗ trợ Mỹ trong chiến sự Iran, lặp lại quan điểm của Tổng thống Trump. Ông Trump trước đó cũng cho rằng NATO “hèn nhát, hổ giấy” vì không giúp Mỹ mở lại eo biển Hormuz, đồng thời dọa rút Mỹ khỏi liên minh quân sự lớn nhất thế giới.
Kellogg cho hay Điều 13 của Hiệp ước NATO quy định bất kỳ thành viên nào cũng có thể rời khỏi liên minh sau một năm kể từ khi gửi thông báo rút lui, đồng thời gợi ý những phương án lập liên minh thay thế.
“Hãy cấu trúc lại các mạng lưới phòng thủ mà chúng ta sẵn có, có thể xây dựng một liên minh mới với Nhật Bản, Australia và một số quốc gia châu Âu như Đức, Ba Lan. Kể cả Ukraine, nước đã chứng minh mình là một đồng minh tốt”, ông nói.
Cũng trong cuộc phỏng vấn, cựu phó cố vấn an ninh quốc gia Mỹ Victoria Coates bày tỏ lo ngại tương tự, cho rằng NATO “đã thể hiện mình là tổ chức không còn nhiều ý nghĩa thực chất” khi không thể tự mình xử lý cuộc chiến ở Ukraine.
“Tôi không nghĩ chúng ta thực sự cần họ ở Trung Đông. Dĩ nhiên sẽ là điều tốt nếu có sự ủng hộ của họ, nhưng điều Tổng thống Trump đang cho thấy là nước Mỹ có thể làm được gì khi sát cánh cùng một đồng minh thực sự quyết tâm như Israel”, bà nói.
Tổng thống Trump đang đẩy NATO vào tình thế mong manh nhất từ trước tới nay, khi mô tả các đồng minh châu Âu “ủng hộ hời hợt” chiến dịch của Mỹ và Israel nhằm vào Iran và đưa ra những lời chỉ trích gay gắt chưa từng thấy với liên minh.
Theo luật, ông Trump không thể đơn phương rút Washington khỏi liên minh, bởi quyết định này cần 2/3 thượng nghị sĩ tại Thượng viện ủng hộ, hoặc một đạo luật được lưỡng viện quốc hội thông qua. Tuy nhiên, hầu hết nghị sĩ Mỹ đều cho rằng nước này cần ở lại trong NATO.
Tổng thống Mỹ Donald Trump đã vạch ra kế hoạch tiêu hủy uranium làm giàu của Iran, nói rằng số vật liệu này sẽ được vận chuyển đến Mỹ, xử lý tại chỗ hoặc đưa đến một địa điểm khác.
“Uranium làm giàu (bụi hạt nhân!) sẽ được chuyển giao ngay lập tức cho Mỹ để mang về và tiêu hủy hoặc, tốt hơn hết là, phối hợp với Cộng hòa Hồi giáo Iran, tiêu hủy tại chỗ hoặc tại một địa điểm chấp nhận được khác, với sự chứng kiến của Ủy ban Năng lượng Nguyên tử, hoặc cơ quan tương đương, trong quá trình này”, ông Trump đăng trên mạng xã hội Truth Social hôm 25/5.
Tuần trước, Tổng thống Trump nói với các phóng viên tại Phòng Bầu dục rằng Mỹ sẽ không nhượng bộ trong việc thu hồi uranium làm giàu của Iran, nhưng vẫn thể hiện sự cởi mở đối với sự tham gia của Tehran trong quá trình này.
“Chúng ta có thể sẽ tiêu hủy chúng sau khi thu được, nhưng chúng ta sẽ không để họ có được chúng”, ông Trump nhấn mạnh.
Một trong những điều kiện mà Mỹ đưa ra nhằm chấm dứt cuộc xung đột với Iran là Iran phải từ bỏ quyền kiểm soát đối với uranium làm giàu cao. Washington lo ngại Tehran có thể sử dụng số uranium làm giàu này để chế tạo vũ khí hạt nhân - một ngưỡng mà Mỹ coi là “lằn ranh đỏ”.
Iran hiện nắm giữ hơn 400kg uranium được làm giàu đến 60%, theo ước tính của Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế. Mức uranium dùng để chế tạo vũ khí hạt nhân thường yêu cầu độ làm giàu từ 90% trở lên.
Tổng thống Trump đã viện dẫn năng lực hạt nhân của Iran là một trong những lý do chính để phát động chiến dịch quân sự chống lại Tehran.
Ông Trump cho biết uranium đã làm giàu của Iran “có thể” được cất giấu, nhưng ông khẳng định Mỹ sẽ “thu hồi” số vật liệu này. Ông cũng cảnh báo Mỹ đang theo dõi sát sao các cơ sở hạt nhân của Iran cũng như bất kỳ nỗ lực nào nhằm khai thác vật liệu này.
Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright nói với các nghị sĩ rằng Iran đang “tiến rất gần” đến việc chế tạo vũ khí hạt nhân, khẳng định Tehran chỉ cần “vài tuần” là có thể làm giàu một tấn uranium lên cấp độ vũ khí.
Iran đã nhiều lần bác bỏ cáo buộc từ Mỹ rằng họ đang phát triển vũ khí hạt nhân. Tehran khẳng định họ có quyền phát triển chương trình nguyên tử vì mục đích hòa bình.
Tổng thống Vladimir Putin tuyên bố Nga vẫn để ngỏ đề xuất chuyển giao uranium làm giàu của Iran sang Nga, và Moscow vẫn coi đây là một lựa chọn khả thi để giảm leo thang căng thẳng.
Theo Tổng thống Putin, Moscow sẵn sàng lưu trữ uranium làm giàu của Iran, tương tự thỏa thuận năm 2015 - một mô hình ban đầu được tất cả các bên chấp nhận trước khi Mỹ thay đổi lập trường.
Theo Tổng thống Putin, Mỹ, Iran và Israel ban đầu đã đồng ý với ý tưởng này. Tuy nhiên, cả Washington và Tehran sau đó đều đưa ra lập trường cứng rắn hơn. Mỹ yêu cầu uranium của Iran chỉ được đưa đến lãnh thổ nước này, trong khi Tehran đề xuất thành lập một liên danh Nga - Iran trên lãnh thổ của mình để pha loãng uranium. Cuối cùng, tình hình đã rơi vào bế tắc.
Theo thông tin từ Bộ Ngoại giao Việt Nam, nhân dịp kỷ niệm 51 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước, Ban Chấp hành Trung ương Đảng Nhân dân cách mạng Lào đã gửi điện mừng đến Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam.
Nội dung điện mừng có đoạn viết:
"Đại thắng mùa xuân đã giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước Việt Nam vào ngày 30 tháng 4 năm 1975. Đây là sự kiện trọng đại, là dấu mốc lịch sử vẻ vang của Đảng Cộng sản Việt Nam và được lưu lại trong lịch sử thế giới.
Đại thắng mùa xuân năm 1975 không chỉ là chiến thắng của Quân đội và Nhân dân Việt Nam, mà còn là chiến thắng của liên minh đoàn kết chiến đấu của nhân dân ba nước Đông Dương Việt Nam - Lào - Campuchia, đã tạo điều kiện thuận lợi để cách mạng Lào giành thắng lợi, thành lập nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào vào ngày 2-12-1975.
Chúng tôi nhiệt liệt chúc mừng những thành tựu to lớn, toàn diện, có ý nghĩa lịch sử mà Đảng Cộng sản Việt Nam và Nhân dân Việt Nam anh em đã giành được thời gian qua, nhất là sau 40 năm đổi mới, vị thế và vai trò của Việt Nam ngày càng được nâng cao trong khu vực và trên thế giới.
Chúng tôi tin tưởng chắc chắn rằng dưới sự lãnh đạo sáng suốt và tài tình của Đảng Cộng sản Việt Nam do Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đứng đầu, Nhân dân Việt Nam anh em sẽ thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV của Đảng, tạo nền tảng vững chắc để đất nước Việt Nam phát triển mạnh mẽ, bước vào kỷ nguyên mới và hoàn thành hai mục tiêu chiến lược 100 năm của đất nước".
Cũng nhân dịp này, ông Bounleua Phandanouvong - Ủy viên Trung ương Đảng, Trưởng Ban Đối ngoại Trung ương Đảng Nhân dân cách mạng Lào - đã gửi thư chúc mừng đến ông Lê Hoài Trung - Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao.
"20h40 ngày 29/5, nạn nhân đầu tiên đã được đưa ra khỏi hang", Đội tình nguyện cứu nạn nhân dân Lào đăng trên Facebook.
Video do nhóm này công bố cho thấy lực lượng cứu nạn dìu một người đàn ông rất yếu, trên đầu có đội mũ có gắn đèn. Nạn nhân sau đó được chuyển cho đội ngũ y tế để kiểm tra sức khỏe. Hiện chưa rõ danh tính người này.
Đây là một trong số 5 người còn sống mà lực lượng cứu nạn tìm thấy ngày 27/5 trong hang động ở tỉnh Xaisomboun, Lào, cách thủ đô Vientiane khoảng 125 km về phía đông bắc. Họ được xác định gồm Khamla, Mued, Ee, Ing và Laen, sức khỏe vẫn ổn, nhưng đã kiệt sức do mất nước và đói.
Họ thuộc nhóm 7 người vào hang tìm vàng từ ngày 20/5 và bị kẹt lại khi mưa lớn gây lũ quét chặn lối ra. Hai người còn lại đang mất tích, được cho là vào hang từ trước và mất kết nối với nhóm 5 người.
Các đội thợ lặn cứu nạn từ Lào, Thái Lan, Nhật Bản cùng Malaysia đang tham gia nỗ lực cứu nạn. Một số thông tin cho biết các chuyên gia từ Indonesia và Pháp cũng sắp đến hiện trường để hỗ trợ.
Ông Chakkit Taengtang thuộc Hiệp hội Sai Than, một tổ chức cứu nạn Thái Lan, nói việc sơ tán 4 người còn lại đã được hoãn sang ngày 30/5, do họ chưa chuẩn bị sẵn sàng.
Theo Gary Mitchell, phát ngôn viên của Đội cứu nạn Hang động Nam và Trung Wales thuộc Hội đồng Cứu nạn Hang động Anh, một kế hoạch cứu nạn hiệu quả phụ thuộc vào "quãng đường phải lặn, mức độ chật hẹp của các lối đi, kích thước thực tế của hệ thống hang động và nguồn lực hỗ trợ sẵn có".
Những điều kiện cần thiết khác thường bao gồm không gian và thiết bị để nạp lại các bình oxy cùng với một đội ngũ y tế hỗ trợ.
Lực lượng cứu nạn cũng phải cân nhắc giữa rủi ro khi dẫn những người sống sót không có kỹ năng lặn qua dòng nước không có tầm nhìn và phương án chờ nước rút, theo ông Mitchell. Mitchell từng tham gia chiến dịch giải cứu 12 cậu bé và huấn luyện viên bóng đá bị mắc kẹt sâu trong một hang động ở tỉnh Chiang Rai, miền bắc Thái Lan suốt hơn hai tuần do mưa lớn làm ngập lối vào hồi năm 2018.
"Không thể để mọi người mắc kẹt dưới lòng đất quá lâu mà không có hỗ trợ y tế, không có đủ nhu yếu phẩm và nước sạch, bởi tình trạng của họ sẽ xấu đi", ông Mitchell cảnh báo hôm 28/5.
Mikko Paasi, thợ lặn người Phần Lan tham gia sứ mệnh giải cứu, trước đó cho biết lực lượng cứu nạn đã tìm kiếm khoảng 95% hang động nhưng không thấy dấu vết của hai người còn lại. Ông cho biết 5 người được tìm thấy thậm chí không biết có hai người nữa mắc kẹt.
"Không còn nhiều nơi để tìm nữa", ông nói. "Cơ hội tìm thấy hai người này rất mong manh".
