Chúng tôi tìm về xã Phúc Trạch (Hà Tĩnh) giữa cái nắng ràn rạt của vùng đất được mệnh danh là “chảo lửa”. Trong căn nhà khá khang trang, ông Nguyễn Huy Thông (69 tuổi, phu trầm lừng lẫy một thời) nhấp ngụm nước trà xanh, ngồi trầm ngâm. Ánh mắt ông nhìn xa xăm về phía dãy Trường Sơn – nơi đã lấy đi tuổi trẻ và suýt nữa là cả mạng sống của ông.
Ông Thông kể những năm đầu thập niên 1980, người dân Phúc Trạch sống giữa rừng dó bầu nhưng chẳng biết trầm là gì. Họ chỉ biết cây dó có tinh dầu, dùng làm nhang cho thơm. Mọi chuyện thay đổi vào năm 1984, khi những toán người từ Huế đổ về lùng sục khắp các cánh rừng trong xã. “Lúc đó, thấy họ xoi, tỉa tìm thứ gì đó, nghe nói đắt hơn vàng, nên dân làng mới lân la học lỏm. Tôi xin đi theo nhóm người Huế vào rừng, vừa dẫn đường vừa học cách nhận biết cây có trầm”, ông Thông nhớ lại.
Khi cơn sốt “lộc trời” bắt đầu âm ỉ, cuối năm 1984, chàng trai Thông khi ấy 27 tuổi cùng 2 em trai và nhóm thanh niên trong làng quyết định thực hiện “chuyến đi đầu đời” vào những cánh rừng già giáp biên giới Lào. Mỗi người phải cõng trên lưng chiếc ba lô nặng trung bình 35 kg, bên trong là gạo, muối, thuốc chống vắt và bộ đồ nghề sắc lẹm. Họ gọi mỗi chuyến đi là “đi mây”, bởi nơi họ đến là những đỉnh núi cao mây phủ, nơi bước chân người và ranh giới sinh tử chỉ cách nhau một gang tay.
Mỗi chuyến đi rừng thường kéo dài từ nửa tháng đến cả tháng trời. Ông Thông bảo người ta nói “ngậm ngải tìm trầm” chẳng sai chút nào, bởi có khi đi ròng rã cả tháng, chân rộp máu, cơm vắt nuốt chẳng trôi mà vẫn phải lủi thủi về tay trắng.
Trong những lần trò chuyện cùng nhóm thợ Huế, ông Thông dần hiểu ra giá trị của trầm hương. Cực phẩm của rừng xanh chính là kỳ nam, loại gỗ chứa lượng tinh dầu khổng lồ, thơm ngào ngạt. Thế nhưng, kỳ nam như một huyền thoại, trăm năm khó gặp. Thứ mà những phu trầm như ông Thông săn tìm chủ yếu là “trầm nhất lầu”.
“Chúng tôi nghe người Huế bật mí sau kỳ nam thì nhất lầu là loại giá trị nhất. Loại này rất thơm, chứa nhiều tinh dầu đến mức gỗ nặng trĩu, thả vào nước là chìm lỉm ngay lập tức dù đã phơi khô cả tháng trời”, ông Thông kể.
Khi được hỏi vì sao những mẩu gỗ mục nát ấy lại có giá trị kinh khủng đến thế, ông Thông cười – cái cười của một người đã thấu hiểu căn nguyên mùi hương. Theo ông, giá trị của trầm hương không chỉ nằm ở sự quý hiếm mà còn ở công dụng kỳ diệu.
Trầm hương không đơn thuần là gỗ mà là phần gỗ chứa nhựa thơm hình thành từ “vết thương” trên cây dó bầu qua hàng chục năm chống chọi với thiên nhiên. Đây là nguyên liệu quý giá nhất trong y học cổ truyền để làm dược liệu quý, hỗ trợ tim mạch, thần kinh. Đặc biệt, trong ngành công nghiệp xa xỉ, trầm hương là “linh hồn” để sản xuất các loại nước hoa đắt đỏ nhất thế giới nhờ khả năng giữ mùi bền bỉ và hương thơm không thể sao chép bằng hóa học.
“Đắt bởi nó là tinh túy của đất trời, là sự kết tinh từ nỗi đau của cây dó và mồ hôi của phu trầm”, ông Thông chiêm nghiệm.
Giữa đại ngàn mênh mông, không phải cây dó bầu nào cũng mang trong mình “vàng mười”. Với ông Thông và những phu trầm Phúc Trạch, việc tìm thấy trầm là sự tổng hòa của may mắn, đôi mắt “phù thủy” và những kinh nghiệm phải trả giá bằng xương máu.
Một cây dó bầu cao lớn, xanh tốt chưa chắc đã có giá trị. Phu trầm chỉ để mắt đến những cây già nua, dáng vẻ khắc khổ, bị sâu đục khoét, kiến làm tổ hoặc bị sét đánh gãy cành. “Trầm không tự nhiên mà có. Khi cây bị thương, nhựa tiết ra để bao phủ và chữa lành, rồi qua hàng chục năm dưới tác động của nấm và thời tiết khắc nghiệt, khối nhựa ấy kết tinh thành trầm”, ông Thông lý giải.
Để kiểm chứng nghi ngờ, phu trầm sẽ dùng rựa vạt một miếng gỗ nhỏ rồi châm lửa đốt. Nếu làn khói tỏa ra có màu xanh đặc trưng, bay thẳng đứng lên trời cùng mùi hương thanh khiết, ngọt lịm thì đó chính là tín hiệu của “lộc trời”.
Công đoạn thu hoạch trầm cũng là một thử thách về sự kiên nhẫn và khéo léo. Giữa rừng sâu thiếu thốn, thợ trầm dùng đục bóc tách từng lớp gỗ một cách tỉ mỉ như một nghệ nhân chạm khắc. “Giây phút hồi hộp nhất là khi lớp gỗ bên trong dần lộ ra. Nếu thấy một lớp gỗ đen bóng, cầm nặng trịch và thả vào nước chìm ngay lập tức, cả cánh rừng sẽ rung chuyển bởi tiếng reo hò của anh em. Lúc đó, mọi mệt mỏi như tan biến hết”, ông Thông nhớ lại.
Thế nhưng, cũng không ít lần sau bao ngày đục đẽo, thứ lộ ra chỉ là lớp gỗ trắng vô giá trị. Những lúc ấy, cánh phu trầm lại lẳng lặng khép túi đồ nghề, nuốt nỗi thất vọng vào trong để tiếp tục bước đi.
Ông Thông bảo trong thời khó khăn, một mẩu trầm nhỏ bằng ngón tay đã có giá tiền triệu. Một khối kỳ nam hiếm hoi có thể biến một gia đình từ bần hàn trở thành triệu phú, thay đổi hoàn toàn số phận của cả dòng họ. Chính giấc mơ triệu phú ấy, cộng hưởng với mùi hương mê hoặc của rừng già, đã khiến những người đàn ông Phúc Trạch sẵn sàng đặt cược cả mạng sống để đổi lấy một lần chạm tay vào “kho báu” của đại ngàn.
Khi những cánh rừng gần nhà đã cạn kiệt, nhóm ông Thông và toán thợ người Huế liều lĩnh đi xa hơn vào rừng sâu, có khi đi tận sang đất Lào mà không hay biết, đối mặt với nguy cơ bị bắt giữ hoặc lạc lối. Trong ký ức của ông Thông, kẻ thù đáng sợ nhất chốn rừng thiêng không phải là hổ báo hay rắn rết, mà là “con ma” sốt rét rừng.
“Tôi từng suýt chết vì sốt rét ác tính. Năm 1987, giữa rừng sâu, tôi lên cơn sốt, người run bần bật. Lúc đó chỉ biết phó mặc cho số phận. Cũng may được anh em đi cùng kịp thời đưa ra khỏi rừng để đến bệnh viện chữa trị. Sau 10 ngày hôn mê bất tỉnh, tôi may mắn dần phục hồi, như từ cõi chết trở về”, ông Thông rùng mình.
Rừng xanh bao dung ban tặng “lộc trời”, nhưng cũng sẵn sàng nuốt chửng những kẻ thiếu may mắn bằng những cái bẫy không báo trước. Với ông Thông, nỗi ám ảnh kinh hoàng nhất là lần chứng kiến người em trai ruột bước một chân vào cửa tử. Trong chuyến “đi mây” năm ấy, giữa lúc cả nhóm đang mải miết phát bụi rậm tìm dấu dó bầu, em trai ông Thông sơ sẩy giẫm phải tổ ong dần đóng lùm dưới đất. Chỉ trong tích tắc, hàng ngàn “sát thủ” túa ra, bủa vây thân hình người phu trẻ.
“Năm đó, em trai tôi không may giẫm phải tổ ong dần. Nó bị đốt chi chít, chất độc ngấm sâu đến mức rơi vào hôn mê ngay giữa rừng sâu. Cả nhóm phải thay nhau cõng, cắt rừng tìm đường ra trong sự tuyệt vọng. Ai cũng bảo nó phúc lớn mạng lớn, chứ người khác là bỏ xác rồi. Giờ sức khỏe nó yếu đi nhiều, cứ trái gió trở trời là những vết sẹo ấy lại đau nhức”, ông Thông nhớ lại.
“Tìm trầm tự nhiên thực sự là một canh bạc nghiệt ngã. Nhóm của tôi thi thoảng mới kiếm được ít trầm loại hai, đem về bán cũng chỉ đủ trang trải cuộc sống được một thời gian ngắn rồi đâu lại vào đấy. Đổi lại là sự nơm nớp lo sợ cho mạng sống mỗi khi bước chân vào rừng”, ông bộc bạch.
Sau những lần “thập tử nhất sinh”, người dân Phúc Trạch bắt đầu tìm cách khác để khai thác trầm, không còn chờ đợi sự ban phát ngẫu nhiên từ thiên nhiên. Thay vì lặn lội hàng tháng trời nơi biên giới Việt – Lào, họ mang cây dó bầu về trồng ngay tại vườn nhà, chủ động học kỹ thuật kích thích, xăm tạo trầm trên thân cây. (còn tiếp)
Tờ trình miễn phí xe buýt được Sở Xây dựng TP.HCM thực hiện nhanh chóng ngay sau ý kiến chỉ đạo của Bí thư Thành ủy TP.HCM Trần Lưu Quang tại Hội nghị Thành ủy lần thứ 5, nhiệm kỳ 2025 - 2030 vừa diễn ra.
Cũng theo Sở Xây dựng, việc xây dựng tờ trình dự thảo nghị quyết còn căn cứ vào Chỉ thị số 23 của Ban Bí thư về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác bảo đảm trật tự, an toàn giao thông trong tình hình mới.
Trong đó có nêu: "Tăng cường quản lý hoạt động vận tải, ưu tiên đầu tư phát triển vận tải hành khách công cộng, chuyển đổi sang các phương tiện giao thông xanh gắn với lộ trình hạn chế dần phương tiện cá nhân tham gia giao thông tại các đô thị lớn".
Và Nghị quyết số 25 của HĐND TP.HCM về thực hiện tăng cường vận tải hành khách công cộng kết hợp với kiểm soát sử dụng phương tiện cơ giới cá nhân tham gia giao thông: "Ngân sách nhà nước giữ vai trò chủ đạo (bao gồm đầu tư hạ tầng và vận hành khai thác) nhằm đảm bảo hệ thống giao thông công cộng phát triển bền vững".
Ngoài ra tại Luật Đường bộ số 35 do Quốc hội ban hành năm 2024 cũng quy định "HĐND cấp tỉnh căn cứ vào nguồn lực địa phương quyết định hỗ trợ lãi suất vay vốn tại các tổ chức tín dụng đối với các dự án đầu tư phương tiện xe buýt, đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng phục vụ vận tải hành khách công cộng bằng xe buýt; hỗ trợ kinh phí hoạt động vận tải hành khách công cộng bằng xe buýt; hỗ trợ cho người sử dụng dịch vụ vận tải hành khách công cộng bằng xe buýt thông qua chính sách miễn, giảm giá vé".
Bên cạnh đó nhiều quy định khác cũng thuận lợi cho việc xây dựng nghị quyết miễn phí xe buýt toàn dân tại TP.HCM.
Do đó, HĐND TP.HCM có thẩm quyền quyết định các chế độ chi ngân sách đối với một số nhiệm vụ chi có tính chất đặc thù ở địa phương ngoài các chế độ, tiêu chuẩn, định mức chi tiêu do Chính phủ, Thủ tướng, Bộ trưởng Bộ Tài chính ban hành.
Sở Xây dựng nhận định việc miễn phí xe buýt sẽ kịp thời hỗ trợ người dân sử dụng phương tiện vận tải hành khách công cộng bằng xe buýt, nhằm kéo giảm ùn tắc giao thông, hạn chế ô nhiễm môi trường do khí thải phương tiện cá nhân.
Việc miễn phí xe buýt còn tiết kiệm chi phí di chuyển, đảm bảo an toàn năng lượng, tăng tính kết nối cộng đồng và góp phần xây dựng TP.HCM trở thành nơi đáng sống, văn minh, hiện đại, nghĩa tình.
Sở Xây dựng xác định việc xây dựng chính sách hỗ trợ người sử dụng phương tiện vận tải hành khách công cộng bằng xe buýt và chính sách hỗ trợ kinh phí hoạt động vận tải hành khách công cộng bằng xe buýt theo trình tự, thủ tục rút gọn là phù hợp.
Do đó, Sở Xây dựng kính trình UBND TP.HCM xem xét, trình HĐND TP.HCM áp dụng trình tự, thủ tục rút gọn trong xây dựng nghị quyết về hỗ trợ cho người sử dụng phương tiện vận tải hành khách công cộng bằng xe buýt.
Theo đó nghị quyết này quy định sẽ miễn phí vé 135 tuyến xe buýt hoạt động tại TP.HCM (109 tuyến xe buýt trợ giá và 26 tuyến xe buýt trợ giá).
Tổng kinh phí khoảng 930 tỉ đồng (8 tháng còn lại của năm 2026), thời gian dự kiến trình thông qua nghị quyết là tháng 4.
Để sử dụng tối ưu siêu ứng dụng VNeID, người dân, doanh nghiệp cần có tài khoản định danh điện tử mức độ 2. Khi tài khoản ở mức độ này, chủ tài khoản có thể sử dụng tất cả những tiện ích mà siêu ứng dụng VNeID mang lại, từ quản lý ví giấy tờ điện tử cho đến thực hiện các thủ tục hành chính, dùng ví điện tử…
Có con trai 19 tuổi gặp vướng mắc trong quá trình làm định danh điện tử mức 2, ông Lê Hải Nam chia sẻ khi con ông đến trụ sở công an làm thủ tục thì được hướng dẫn phải đăng ký chính chủ sim điện thoại mới làm được vì sim con trai đang dùng lại đứng tên ông.
Khi con trai ông Nam ra phòng giao dịch của nhà mạng đăng ký sim để chuyển đổi sở hữu sim từ bố sang con thì nhà mạng lại yêu cầu phải có định danh điện tử mức 2 mới làm thủ tục đăng ký sim chính chủ được.
Khi nghe 2 bên hướng dẫn, ông Nam không biết trường hợp của con trai mình phải làm những gì để được làm thủ tục cấp định danh điện tử mức 2, đã gửi thắc mắc nhờ Bộ Công an hướng dẫn.
Liên quan trường hợp trên, Bộ Công an cho hay, để đăng ký tài khoản định danh điện tử, người dân chỉ cần đăng ký với số điện thoại chưa được gắn với tài khoản định danh điện tử nào (không kiểm tra chính chủ trên phần mềm). Tuy nhiên, quy trình cấp vẫn yêu cầu sim đăng ký là sim chính chủ để tránh việc bị khóa tài khoản khi chính chủ của số điện thoại đó đăng ký tài khoản định danh mang tên họ.
Về đăng ký sim chính chủ, Bộ Công an cho hay, theo quy định hiện hành thì người dân chỉ cần căn cước hoặc hộ chiếu còn thời hạn sử dụng mà hoàn toàn không yêu cầu phải có định danh điện tử mức 2.
VNeID là ứng dụng do Bộ Công an phát triển, xây dựng trên nền tảng cơ sở dữ liệu định danh, dân cư và hệ thống xác thực điện tử.
Thời gian qua, ứng dụng này liên tục được cập nhật, bổ sung nhiều tính năng mới nhằm phục vụ người dân tốt nhất, với kỳ vọng trở thành một "siêu ứng dụng".
Ví giấy tờ trên VNeID, Bộ Công an đã tích hợp và hiển thị nhiều loại giấy tờ của công dân, như: căn cước công dân, giấy phép lái xe, bảo hiểm y tế, đăng ký xe, thông tin thuế, thông tin cư trú… Những giấy tờ điện tử này có giá trị tương đương bản vật lý, người dân có thể dùng xuất trình.
Ngoài ra, trên ứng dụng này, người dân cũng có thể làm các thủ tục hành chính tại nhà, như cấp đổi căn cước công dân; đăng ký tạm trú, thường trú, khai báo tạm vắng; cấp phiếu lý lịch tư pháp; đăng ký xe; đăng ký khai sinh, khai tử…
Thời gian qua, các nhà mạng liên tục phát đi khuyến cáo người dùng nhanh chóng rà soát và chủ động cập nhật chuẩn hóa thông tin thuê bao để tránh bị gián đoạn liên lạc. Nếu thuê bao không xác thực, không phải chính chủ sẽ bị khóa.
Vừa qua ứng dụng VNeID cũng tự động hiển thị số điện thoại trong mục ví giấy tờ đối với các tài khoản có số điện thoại chính chủ và đã liên kết với tài khoản định danh điện tử mức 2 (còn gọi là tài khoản VNeID) với thông tin trùng khớp với cơ sở dữ liệu dân cư.
Sáng 10/4, ông Mai Văn Khiêm, Giám đốc Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia cho biết, áp thấp nhiệt đới trên vùng biển Tây Bắc Thái Bình Dương đã mạnh lên thành bão, có tên quốc tế là Sinlaku.
Đây là cơn bão thứ 4 hình thành trên khu vực Tây Bắc Thái Bình Dương từ đầu năm 2026 đến nay.
Theo Cơ quan Khí tượng Nhật Bản (JMA), vào lúc 9h cùng ngày, tâm bão Sinlaku đang ở cách Philippines gần 3.000km về phía Đông.
Sức gió mạnh nhất vùng gần tâm bão đạt cấp 9, giật cấp 12. Dự báo trong 2 ngày tới, bão gần như ít di chuyển nhưng tiếp tục mạnh lên nhanh.
Đến sáng 12/4, bão có khả năng đạt cấp 13. Sau đó, bão chủ yếu di chuyển theo hướng Tây Tây Bắc rồi Tây Bắc với tốc độ khoảng 15km/h, cường độ có thể tăng lên cấp 15.
Cơ quan khí tượng nhận định, do chịu tác động của lưỡi áp cao cận nhiệt đới, bão Sinlaku nhiều khả năng di chuyển lên phía Bắc, sau đó chuyển hướng Tây Tây Bắc, tiến về khu vực phía nam Nhật Bản.
Hiện các yếu tố khí quyển và mô hình dự báo đều cho thấy khả năng bão đi vào Biển Đông là rất thấp.
Đây là dạng quỹ đạo điển hình của các cơn bão đầu mùa trên khu vực Tây Bắc Thái Bình Dương, thường di chuyển theo đường cong dạng parabol.
Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia dự báo năm 2026, số lượng bão và áp thấp nhiệt đới trên Biển Đông có xu hướng thấp hơn trung bình nhiều năm.
Theo thống kê, trung bình mỗi năm Biển Đông có khoảng 12,7 cơn bão và áp thấp nhiệt đới, trong đó khoảng 5,1 cơn ảnh hưởng trực tiếp đến đất liền nước ta.
Tuy vậy, cơ quan khí tượng cảnh báo cần đặc biệt lưu ý nguy cơ xuất hiện các cơn bão mạnh, thậm chí rất mạnh, có thể tăng cường nhanh với quỹ đạo và thời điểm hoạt động phức tạp, khó dự báo.
