Tình trạng thức giấc giữa đêm và khó ngủ lại nếu lặp lại nhiều lần có thể ảnh hưởng đến khả năng tập trung, tâm trạng và sức khỏe.
Thức giấc giữa đêm và khó ngủ lại là một biểu hiện phổ biến của rối loạn giấc ngủ, theo chuyên trang sức khỏe Medical News Today (Anh).
Nguyên nhân thức giấc giữa đêm và khó ngủ lại thường do những yếu tố sau:
Ở người trẻ, đồng hồ sinh học thường có xu hướng muộn hơn so với người lớn tuổi, tức là dễ thức khuya và dậy muộn. Khi thói quen sinh hoạt không ổn định, chẳng hạn ngủ rất muộn vào ngày thường nhưng lại ngủ bù vào cuối tuần, nhịp sinh học sẽ bị xáo trộn. Điều này khiến giấc ngủ trở nên nông hơn và dễ bị gián đoạn vào giữa đêm.
Căng thẳng là một trong những nguyên nhân phổ biến nhất khiến người trẻ giật mình thức giấc nửa đêm. Khi cơ thể rơi vào trạng thái lo âu, nồng độ cortisol, loại hoóc môn liên quan đến sự tỉnh táo, sẽ tăng lên. Điều này khiến não khó duy trì giấc ngủ liên tục, ngay cả khi đã ngủ được vài tiếng.
Khi thức giấc nửa đêm, nếu đầu óc bắt đầu suy nghĩ về công việc, học tập hoặc các mối quan hệ, não sẽ chuyển sang trạng thái hoạt động cao. Lúc này, việc ngủ lại trở nên khó hơn. Hệ quả là tạo thành một vòng lặp. Càng lo lắng thì càng khó ngủ lại. Khó ngủ lại gây thiếu ngủ, cuối cùng làm tăng mức độ lo âu.
Caffeine là một chất kích thích thần kinh có trong cà phê, trà, nước tăng lực và nhiều loại đồ uống phổ biến khác. Chúng hoạt động bằng cách ức chế adenosine, một chất dẫn truyền thần kinh giúp tạo cảm giác buồn ngủ. Khi adenosine bị ức chế, não sẽ duy trì trạng thái tỉnh táo lâu hơn bình thường.
Nhiều nghiên cứu cho thấy caffeine không chỉ làm khó ngủ đầu giấc mà còn làm giảm độ sâu của giấc ngủ, khiến dễ thức giấc giữa đêm. Đáng chú ý, caffeine có thể tồn tại trong cơ thể nhiều giờ. Vì vậy, uống cà phê vào buổi chiều hoặc tối có thể âm thầm làm gián đoạn giấc ngủ mà không nhận ra.
Nhiều thói quen sinh hoạt tưởng chừng nhỏ nhưng lại có ảnh hưởng lớn đến giấc ngủ. Ăn khuya, uống rượu bia, tập thể dục quá muộn hoặc ngủ giờ giấc thất thường đều có thể làm gián đoạn chu kỳ ngủ tự nhiên của cơ thể. Khi các thói quen này lặp lại thường xuyên, não có thể khó duy trì một chu kỳ ngủ ổn định, dẫn đến dễ thức giấc giữa đêm, theo Medical News Today.
Bác sĩ chuyên khoa tiêu hóa Chang Tsan-hsuan, Bệnh viện Thần Quang, Đài Bắc, cho biết bệnh nhân tụt huyết áp, lơ mơ và mất ý thức. Bác sĩ phát hiện ông mắc bệnh tiểu đường nhưng chưa được chẩn đoán. Nhiễm khuẩn Vibrio vulnificus trên nền bệnh tiểu đường khiến bệnh nhân sốc nhiễm khuẩn và suy thận cấp, phải lọc máu.
Theo bác sĩ Chang, Vibrio vulnificus là vi khuẩn sống trong môi trường nước biển. Ở người khỏe mạnh, vi khuẩn thường chỉ gây rối loạn tiêu hóa nhẹ. Với người xơ gan, suy thận mạn, tiểu đường, ung thư hoặc suy giảm miễn dịch, vi khuẩn này có thể gây nhiễm trùng, đe dọa tính mạng.
Vi khuẩn lây qua đường tiêu hóa khi ăn hàu sống, sashimi, tôm cua chưa nấu chín, có thể xâm nhập qua các vết thương hở tiếp xúc với nước biển hoặc hải sản sống.
Theo Cleveland Clinic, khi xâm nhập cơ thể, Vibrio vulnificus có thể gây nhiễm trùng máu, sốc nhiễm khuẩn, hình thành các bọng nước lớn và hoại tử mô. Nếu không điều trị kịp thời, bệnh có thể dẫn đến tử vong.
Chuyên gia khuyến cáo nhóm nguy cơ cao nên tránh ăn hải sản sống hoặc tái. Người có vết thương hở cần hạn chế tiếp xúc trực tiếp với nước biển, đeo găng tay chống nước khi chế biến hải sản. Kiểm soát tốt đường huyết và theo dõi chức năng gan, thận định kỳ giúp giảm nguy cơ biến chứng khi nhiễm khuẩn.
TS. BS Nguyễn Lương Tấn, Khoa Ngoại tim mạch - Lồng ngực, Bệnh viện Việt - Hàn Đà Nẵng, cho biết dị dạng động tĩnh mạch là tình trạng các mạch máu thông nối trực tiếp với nhau, làm dòng máu lưu thông sai cấu trúc.
"Khối này tiềm ẩn nguy cơ vỡ khi va chạm hoặc chấn thương nhẹ, ngoài ra dòng máu qua khối dị dạng quá nhiều có thể khiến tim hoạt động quá tải lâu dài dẫn đến nguy cơ suy tim", bác sĩ Tấn nói.
Bệnh nhân nhập viện ngày 25/5 trong tình trạng chóng mặt, khó chịu. Vùng sau tai trái có khối phình kích thước 3x4 cm, kèm nhiều mạch máu lớn đập theo nhịp trên toàn da đầu và trán.
Bệnh nhân xuất hiện khối bất thường này từ năm 2013, không đau nên chỉ theo dõi. Theo thời gian, khối này lớn dần, nổi rõ dưới da và đập theo nhịp tim. Năm 2020, anh được can thiệp đặt stent nhưng khối phình vẫn tiếp tục phát triển.
Lần này anh đến Bệnh viện Việt - Hàn Đà Nẵng siêu âm Doppler và chụp DSA cho thấy các nhánh động mạch cảnh ngoài bên trái có thông động - tĩnh mạch, tổn thương lan rộng lên đỉnh đầu và vùng chẩm.
Êkíp phẫu thuật tiếp cận động mạch cảnh ngoài để kiểm soát nguồn máu nuôi, sau đó bóc tách và cắt bỏ hoàn toàn khối dị dạng. Sau mổ, các tĩnh mạch da đầu xẹp dần, siêu âm không còn hình ảnh thông động tĩnh mạch.
Bác sĩ khuyến cáo khi phát hiện khối phồng bất thường vùng đầu, mặt, cổ, có tiếng đập theo nhịp tim, sưng đau tăng dần hoặc chóng mặt, sụp mí... cần đến cơ sở y tế khám sớm để điều trị kịp thời, tránh biến chứng nguy hiểm.
Trưa 20/6, đại diện Sở Y tế TP HCM cho biết sức khỏe bé gái 11 tuổi bị ôtô cán qua người đã cải thiện rõ rệt, các chỉ số sinh tồn ổn định sau nhiều ngày điều trị tích cực. Chức năng hô hấp và tuần hoàn của bệnh nhi hồi phục tốt, vết mổ khô sạch và chưa ghi nhận tình trạng nhiễm trùng. Hiện em tiếp tục được theo dõi sát sao tại Bệnh viện Nhi đồng 1.
Trước đó, chiều 14/6, bệnh nhi gặp tai nạn giao thông nghiêm trọng khi đang di chuyển bằng xe máy cùng mẹ và em gái. Ngay sau va chạm, người dân chuyển bé vào Bệnh viện Đa khoa Vũng Tàu trong tình trạng nguy kịch với nhiều tổn thương nặng ở vùng ngực và bụng.
Nhận định tình thế khẩn cấp, các bác sĩ tại đây lập tức mổ cấp cứu cho bệnh nhi. Tuy nhiên, sau phẫu thuật, diễn tiến bệnh chuyển biến xấu, bệnh nhi ngưng tim và phải trải qua 15 phút hồi sức tim phổi liên tục mới tái lập được tuần hoàn.
Trước tiên lượng tử vong cao, Bệnh viện Đa khoa Vũng Tàu khẩn cấp liên hệ hội chẩn từ xa với Bệnh viện Nhi đồng 1 (TP HCM). Suốt hơn 10 giờ duy trì kết nối liên tục, các chuyên gia tuyến cuối tại TP HCM đã túc trực theo dõi sát sao, hướng dẫn đội ngũ y bác sĩ tuyến dưới cách hồi sức chống sốc và xử trí kịp thời các biến chứng nguy hiểm. Nhờ sự phối hợp nhịp nhàng này, sức khỏe bệnh nhi dần ổn định qua giai đoạn nguy kịch lâm sàng, đủ điều kiện an toàn để chuyển viện bằng xe cứu thương vào rạng sáng 15/6.
Ngay khi tiếp nhận bệnh nhi trong tình trạng hôn mê sâu tại TP HCM, Bệnh viện Nhi đồng 1 lập tức kích hoạt quy trình báo động đỏ nội viện. Các bác sĩ huy động tối đa nguồn lực, triển khai hàng loạt biện pháp hồi sức chuyên sâu gồm thở máy, dùng thuốc vận mạch, truyền máu và các chế phẩm máu để giành giật sự sống cho bệnh nhi.
Đánh giá về ca cứu chữa ngoạn mục này, PGS.TS.BS Tăng Chí Thượng, Giám đốc Sở Y tế TP HCM nhận định, thành công của ca bệnh khẳng định vai trò và hiệu quả vượt trội của mô hình hội chẩn từ xa giữa bệnh viện tuyến cuối và tuyến cơ sở.
Sự kết nối kịp thời này không chỉ giúp tận dụng tối đa "giờ vàng" để cứu sống người bệnh ngay tại địa phương, mà còn bảo đảm an toàn tuyệt đối trong suốt quá trình chuyển viện, mở ra nhiều cơ hội cứu sống các trường hợp đa chấn thương phức tạp khác.
