Lực lượng Hệ thống Không người lái (USF) Ukraine ngày 15/5 tuyên bố đã thực hiện một loạt cuộc tấn công phối hợp xuyên đêm nhằm vào các cơ sở quân sự và vùng lãnh thổ do Nga kiểm soát, đánh trúng máy bay, hệ thống phòng không, trung tâm hậu cần và các khí tài hải quân của Nga.
Theo chỉ huy USF Robert “Madyar” Brovdi, chiến dịch này bao gồm 55 cuộc tấn công nhằm vào 23 mục tiêu quân sự của Nga trong đêm 14/5, rạng sáng 15/5.
Ông Brovdi cho biết các cuộc tấn công nhắm vào các khu vực ở Taganrog và Yeysk của Nga, bán đảo Crimea do Nga kiểm soát, cũng như các cơ sở ở các vùng Donetsk, Zaporizhzhia và Lugansk. Các cuộc tấn công cũng được ghi nhận ở Berdyansk và Melitopol.
Ông Brovdi cũng xác nhận một cuộc tấn công khác vào nhà máy lọc dầu Ryazan, với sự phối hợp của Lực lượng Đặc nhiệm (SSO) và Tình báo Quân sự (GUR) của Ukraine.
Một cuộc tấn công bằng máy bay không người lái (UAV) quy mô lớn của Ukraine vào đêm qua đã gây ra vụ hỏa hoạn lớn tại nhà máy lọc dầu Ryazan, một trong những cơ sở sản xuất nhiên liệu lớn nhất của Nga.
Thống đốc Ryazan, ông Pavel Malkov, cho biết các đơn vị phòng không và tác chiến điện tử đã đánh chặn một số UAV, nhưng thừa nhận mảnh vỡ rơi xuống đã gây ra hỏa hoạn tại một khu công nghiệp.
Nhà máy lọc dầu do Rosneft vận hành, cách biên giới Ukraine khoảng 460km, xử lý tới 17,1 triệu tấn dầu thô mỗi năm và là một phần quan trọng trong chuỗi cung ứng nhiên liệu của Nga.
Trận tập kích này diễn ra sau cuộc tấn công bằng UAV khác nhằm vào cơ sở hạ tầng năng lượng của Nga. Ngày 14/5, nhà máy khí đốt Astrakhan của Gazprom đã ngừng sản xuất nhiên liệu sau khi một vụ hỏa hoạn làm hư hại các cơ sở xử lý then chốt. Việc sửa chữa dự kiến sẽ mất vài tuần hoặc vài tháng.
Các vụ nổ khác cũng được ghi nhận ở Bryansk, Taganrog và Yeysk, nơi khói được nhìn thấy gần một sân bay quân sự được Trung tâm Huấn luyện Hàng không Hải quân số 859 của Nga sử dụng. Cảnh báo về máy bay không người lái cũng làm gián đoạn hoạt động hàng không gần Moscow, buộc Nga phải triển khai các biện pháp hạn chế tạm thời tại các sân bay Domodedovo và Sheremetyevo.
Chỉ đạo của Tổng thống Ukraine
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky tuyên bố việc tiếp tục gây sức ép lên Nga là điều cần thiết sau khi Moscow tiến hành trận tập kích quy mô lớn bằng tên lửa và máy bay không người lái vào các khu vực ở Ukraine trong ngày 13-14/5.
Tổng thống Zelensky cho biết, Nga đã phóng tổng cộng 1.567 máy bay không người lái và 56 tên lửa bao gồm tên lửa đạn đạo Iskander, tên lửa hành trình Kh-101 và tên lửa không đối đất siêu thanh Kinzhal vào Ukraine trong 2 ngày.
Cuộc tập kích nhắm vào thủ đô Kiev và hàng loạt khu vực khắp Ukraine và có thể coi là làn sóng không kích lớn nhất trong vòng 2 ngày liên tiếp kể từ đầu chiến sự.
Tổng thống Zelensky chỉ đạo tăng cường hệ thống phòng không, đồng thời cảm ơn các đối tác đã hỗ trợ năng lực đối phó tên lửa đạn đạo của Ukraine trước làn sóng tấn công của Nga.
Tổng thống Zelensky xác nhận lực lượng phòng không Ukraine đã chặn được 94% UAV và 73% tên lửa của Nga. Theo ông, tình trạng thiếu hụt trầm trọng tên lửa cho hệ thống phòng không đã gây khó khăn cho Kiev trong nỗ lực đáp trả.
Tổng thống Zelensky đã chỉ đạo lực lượng quốc phòng Ukraine chuẩn bị đòn đáp trả bằng mọi nguồn lực cần thiết.
“Chúng tôi đang chuẩn bị các bước có thể tăng cường phản ứng chung: các lệnh trừng phạt phải khiến tác động đến Nga nhiều hơn”, ông Zelensky nhấn mạnh.
Các lực lượng của Ukraine đã được triển khai khẩn cấp để khắc phục hậu quả sau đợt tấn công của Nga.
Các quan chức Ukraine cho biết, chiến dịch tìm kiếm và cứu hộ đã hoàn tất tại quận Darnytskyi, Kiev, sau cuộc tấn công của Nga vào một tòa nhà khiến 24 người thiệt mạng.
Tổng thống Zelensky cho biết lực lượng cứu hộ thuộc Cơ quan Dịch vụ Khẩn cấp Nhà nước (DSNS) đã làm việc “không ngừng nghỉ trong hơn 24 giờ”.
Ông Zelensky xác nhận tên lửa của Nga “gần như phá hủy toàn bộ lối vào” của tòa nhà.
Bộ trưởng Nội vụ Ukraine Ihor Klymenko cho biết chiến dịch tìm kiếm và cứu hộ kéo dài hơn 28 giờ. Trong quá trình này, lực lượng cứu hộ đã dọn sạch hơn 3.000m3 mảnh vỡ từ các công trình bị phá hủy.
Ông Klymenko xác nhận, gần 400 người đã nhận được hỗ trợ tâm lý từ các chuyên gia của DSNS và cảnh sát quốc gia tại hiện trường.
Các đội cứu hộ đã chuyển sang hoạt động thu dọn và dọn dẹp. Ukraine đã tuyên bố Ngày Quốc tang cho các nạn nhân của cuộc tấn công ngày 14/5.
"Trong trường hợp Mỹ có bất cứ hành động quân sự nào mới chống lại Iran, chúng tôi sẽ triển khai các năng lực tác chiến mới của mình", Mohammad Akbarzadeh, phó chỉ huy phụ trách chính trị của Hải quân Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC), nói tại thành phố Minab ở miền nam Iran ngày 28/4.
Ông Akbarzadeh nói thêm rằng để đối phó với hành động gây hấn như vậy, Hải quân IRGC sẽ "sử dụng những chiến thuật bất ngờ, trong đó có cả khả năng chỉ thị mục tiêu thông minh", nhưng không nêu cụ thể.
Theo ông Akbarzadeh, Iran sẽ "sử dụng các công cụ quyền lực trên những mặt trận kháng chiến khác" và chiến thuật của họ sẽ "khiến những con tàu khổng lồ của kẻ thù bốc cháy".
Theo Presstv, kể từ khi nổ ra chiến sự, lực lượng vũ trang Iran đã đáp trả các "hành động gây hấn" bằng ít nhất 100 đợt phản công quyết liệt, nhắm vào các mục tiêu nhạy cảm và chiến lược của Mỹ, Israel ở khu vực.
CBS News tuần trước dẫn lời một số quan chức cho rằng các tuyên bố của Nhà Trắng và Bộ Quốc phòng Mỹ có thể đã "đánh giá thấp" sức mạnh quân sự còn lại của Iran.
Theo ba quan chức, khoảng một nửa kho tên lửa đạn đạo và hệ thống phóng của Iran vẫn còn nguyên vẹn khi Mỹ - Iran bắt đầu thỏa thuận ngừng bắn hôm 8/4. Họ cũng đánh giá hải quân IRGC vẫn giữ lại được khoảng 60% năng lực tấn công, trong đó có đội xuồng cao tốc vũ trang có khả năng rải thủy lôi và phóng UAV.
Mỹ và Iran từng đàm phán tìm giải pháp cho xung đột tại Islamabad hôm 11/4, nhưng không đạt được đồng thuận về các vấn đề then chốt, trong đó có quyền kiểm soát eo biển Hormuz và Iran có được tiếp tục làm giàu uranium hay không.
Tổng thống Mỹ Donald Trump ra lệnh phong tỏa các cảng biển Iran từ ngày 13/4 để gây áp lực buộc nước này chấp nhận các điều khoản của thỏa thuận, nhưng Tehran không nhượng bộ và đáp trả bằng cách siết kiểm soát eo biển Hormuz. Ông Trump sau đó gia hạn lệnh ngừng bắn với Iran cho tới khi Tehran đưa ra đề xuất cụ thể với Washington.
CNN ngày 23/4 dẫn lời các nguồn tin am hiểu tình hình cho biết quân đội Mỹ đang xem xét những phương án tác chiến và mục tiêu mới, trong đó có "linh động nhắm mục tiêu" vào các lực lượng Iran triển khai quanh eo biển Hormuz, trong trường hợp lệnh ngừng bắn giữa Washington và Tehran kết thúc mà không có thỏa thuận.
Trong số mục tiêu tiềm năng có xuồng cao tốc, phương tiện rải thủy lôi và những khí tài phi đối xứng mà Iran dùng để phong tỏa tuyến hàng hải này.
Ở giai đoạn đầu xung đột, Mỹ đã tập kích loạt vị trí của hải quân Iran, phần lớn nằm ngoài eo biển Hormuz, nhằm mở đường tấn công sâu hơn vào lãnh thổ đối phương. Trong khi đó, kế hoạch tác chiến mới dự kiến tập trung vào khu vực xung quanh tuyến hàng hải chiến lược này.
Theo CNN, lượng lớn tên lửa phòng thủ bờ của Iran vẫn còn nguyên vẹn sau hơn 6 tuần chiến sự. Tehran cũng còn nhiều xuồng cao tốc và tàu thuyền nhỏ, có thể tấn công phương tiện đi qua eo biển Hormuz và làm phức tạp thêm nỗ lực của Washington nhằm mở lại tuyến hàng hải này.
Các nguồn tin, trong đó có một nhà môi giới vận tải biển cấp cao, đánh giá chiến dịch nhằm vào mạng lưới phòng thủ Iran quanh eo biển Hormuz khó có thể giúp mở lại tuyến hàng hải này trong thời gian ngắn.
"Trừ khi có thể chứng minh chắc chắn rằng 100% sức mạnh quân sự Iran đã bị phá hủy hoặc Mỹ có thể giảm thiểu rủi ro bằng năng lực của mình, mọi chuyện sẽ phụ thuộc vào việc Tổng thống Donald Trump sẵn sàng chấp nhận rủi ro đến mức nào và bắt đầu thúc đẩy tàu thuyền đi qua khu vực", theo một nguồn tin.
Quân đội Mỹ cũng có thể thực hiện lời đe dọa tấn công mục tiêu lưỡng dụng và hạ tầng trọng yếu của Iran, trong đó có cơ sở năng lượng, các nguồn tin cho biết.
Ngoài ra, Mỹ còn có khả năng nhắm vào năng lực quân sự còn lại của Iran như tên lửa, bệ phóng, cơ sở công nghiệp quốc phòng chưa bị phá hủy hoặc đã được di dời đến nơi khác sau khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực. Ước tính Iran còn giữ được một nửa số bệ phóng tên lửa và hàng nghìn máy bay không người lái (UAV) tự sát sau 6 tuần xung đột.
Một kế hoạch khác là nhắm vào lãnh đạo quân đội Iran và những người mà Mỹ cho là đang cản trở quá trình đàm phán. Một nguồn tin cho biết trong số này có tư lệnh Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) Ahmad Vahidi.
Khi được hỏi về thông tin trên, một quan chức Lầu Năm Góc từ chối bình luận với lý do bảo đảm an ninh tác chiến. "Quân đội Mỹ vẫn tiếp tục cung cấp cho Tổng thống Trump các lựa chọn và tất cả đang được xem xét", quan chức này cho hay.
CNN thêm rằng ông Trump dường như đang thận trọng với phương án tái khởi động chiến dịch nhằm vào Iran và muốn tìm kiếm giải pháp ngoại giao. Tuy nhiên, nhiều nguồn tin cho biết lãnh đạo Mỹ không gia hạn ngừng bắn vô thời hạn và quân đội sẽ sẵn sàng tiếp tục tấn công nếu được lệnh.
Iran ngày 18/4 tuyên bố tái áp đặt kiểm soát ở eo biển Hormuz, đảo ngược thông báo mở cửa hoàn toàn cho tàu thương mại đưa ra một ngày trước đó. Trong khi đó, hải quân Mỹ cũng thực thi lệnh phong tỏa bên ngoài vịnh Oman, cảnh báo sẽ bắt giữ bất cứ tàu nào đến hoặc rời đi từ cảng Iran, cũng như đã nộp phí cho Tehran.
Tình trạng này khiến các tàu thương mại đối mặt với vòng "phong tỏa kép" khi hoạt động ở eo biển Hormuz. Căng thẳng tại tuyến hàng hải trọng yếu này vẫn ở mức cao dù Mỹ ngày 21/4 gia hạn lệnh ngừng bắn nhằm tạo điều kiện cho các nỗ lực đàm phán.
Hai nguồn tin cho biết chính quyền Tổng thống Trump đã đánh giá thấp ý định của Iran phong tỏa tuyến hàng hải trọng yếu, do đó không triển khai đủ lực lượng để ngăn chặn hoặc đáp trả.
Hãng thông tấn trung ương Triều Tiên KCNA hôm nay thông báo nước này đã tiến hành hàng loạt đợt thử nghiệm vũ khí ngày 6-8/4, trong khuôn khổ kế hoạch thường kỳ nhằm nâng cấp và phát triển các hệ thống khí tài. Trong số vũ khí được khai hỏa có tên lửa đạn đạo chiến thuật Hwasong-11Ka trang bị đầu đạn chùm.
"Cuộc thử nghiệm đã xác nhận rằng loại tên lửa này sở hữu khả năng biến tất cả mục tiêu trong diện tích 65.000-70.000 m2 thành tro bụi. Đã có một vụ phóng để kiểm tra khả năng chịu tải tốt đa của động cơ, trong đó sử dụng vật liệu chi phí thấp", KCNA cho biết.
Quân đội Triều Tiên còn xác minh độ tin cậy khi tác chiến của một hệ thống phòng không tầm ngắn, cũng như thử hệ thống vũ khí điện từ và bom giả làm bằng sợi carbon, được KCNA mô tả là "những khí tài đặc biệt mang tính chiến lược".
Hãng thông tấn không công bố hình ảnh của những cuộc thử nghiệm.
Quân đội Hàn Quốc cho biết Triều Tiên hôm 8/4 khai hỏa loạt tên lửa đạn đạo tầm ngắn trong hai đợt khác nhau ra vùng biển phía đông. Các tên lửa trong đợt đầu tiên bay được khoảng 240 km, trong khi một quả đạn đã bay hơn 700 km ở đợt thứ hai. Trước đó một ngày, "một quả đạn chưa xác định" cũng được khai hỏa từ khu vực thủ đô Bình Nhưỡng của Triều Tiên.
Theo hãng thông tấn AFP, các vụ phóng là động thái mới nhất của Triều Tiên nhằm bác bỏ những nỗ lực hàn gắn quan hệ trên bán đảo. Hàn Quốc hôm 6/4 bày tỏ lấy làm tiếc về sự việc máy bay không người lái dân sự xâm phạm không phận Triều Tiên, hành động được Bình Nhưỡng đánh giá là "sáng suốt".
Dù vậy, một quan chức cấp cao Triều Tiên sau đó vẫn mô tả Hàn Quốc là "quốc gia thù địch nhất", cụm từ từng được lãnh đạo Kim Jong-un sử dụng.
Dòng Hwasong-11, phương Tây gọi là KN-23, xuất hiện từ năm 2018 và từng đạt tầm bắn 800 km trong các đợt thử nghiệm, mang được nhiều loại đầu đạn với khối lượng 500-1.500 kg. Hình dạng của Hwasong-11 tương đồng với tên lửa đạn đạo Iskander-M Nga và Hyunmoo-2B Hàn Quốc, nhưng vẫn có một số điểm khác biệt.
Triều Tiên cuối năm ngoái công bố phiên bản Hwasong-11Ma, được lắp phương tiện lướt siêu vượt âm (HGV) thay vì đầu đạn truyền thống.
Đầu đạn chùm có kích thước lớn, nhưng không sát thương bằng thuốc nổ hoặc đầu đạn xuyên phá thông thường, mà chứa lượng lớn đạn con được phát tán khi đến gần mục tiêu.
Khi một quân đội quyết định sử dụng đạn chùm, điều đó đồng nghĩa tính chính xác của vũ khí không còn được coi trọng bằng khả năng sát thương trên quy mô lớn.
Tuy nhiên, điều này đồng nghĩa các chỉ huy quân sự cũng ít lưu tâm hơn tới hậu quả lâu dài của đạn chùm. Một số quả đạn con có thể gặp trục trặc với ngòi nổ, khiến chúng không kích hoạt và rơi xuống đất hoặc vướng vào các lùm cây, nằm rải rác trên khu vực rộng lớn mà không có bản đồ đánh dấu.
Đạn con vẫn giữ nguyên cơ chế kích hoạt và có thể phát nổ khi ai đó chạm vào, ngay cả khi chiến sự đã kết thúc nhiều năm. Điều này gây ra nguy cơ đặc biệt lớn với trẻ em, vốn không có kiến thức về các loại vũ khí quân sự.
123 quốc gia đã ký Công ước Oslo cấm sản xuất, tàng trữ, bán và sử dụng bom, đạn chùm vào năm 2008. Triều Tiên không tham gia công ước này.
