Thông thường, hạn sử dụng của các loại dầu ăn phổ biến trên thị trường khi chưa mở nắp là từ 18 đến 24 tháng, theo trang HK01. Tuy nhiên, mốc thời gian in trên nhãn chai này chỉ áp dụng cho trường hợp thùng dầu được niêm phong hoàn toàn, cách ly tuyệt đối với không khí. Nó hoàn toàn không đồng nghĩa với việc dầu sau khi mở nắp vẫn có thể để lâu như vậy mà không bị biến chất.
Một khi thùng dầu đã mở nắp và tiếp xúc với không khí, các axit béo trong dầu sẽ liên tục xảy ra phản ứng oxy hóa với oxy. Quá trình này khiến dầu bị ôi thiu, biến chất theo thời gian, đồng thời sản sinh ra các loại phụ phẩm có hại cho cơ thể người như peroxide, aldehyde và ketone.
4 dấu hiệu cảnh báo dầu ăn đã biến chất hoàn toàn
Nếu dầu ăn lưu trữ tại nhà xuất hiện các dấu hiệu rõ rệt sau đây, điều đó chứng tỏ dầu đã bị biến chất nghiêm trọng, tuyệt đối không được tiếp tục sử dụng:
Mùi gắt: Xuất hiện mùi hôi dầu, mùi khét hoặc mùi ôi thiu gây kích ứng mũi rõ rệt.
Trạng thái thay đổi: Chất dầu vốn trong suốt, bóng bẩy trở nên vẩn đục; xuất hiện cặn ở đáy hoặc phân lớp trên – dưới rõ rệt.
Vị bất thường: Khi nếm thử có vị đắng, chát dị thường.
Mất mùi hương: Dầu hoàn toàn mất đi mùi thơm tự nhiên vốn có.
Dầu ăn mở nắp bao lâu thì biến chất?
Các số liệu nghiên cứu liên quan chỉ ra rằng, với loại dầu ăn đóng chai lớn dung tích 5 lít phổ biến, trong điều kiện mở – đóng nắp hàng ngày để sử dụng, chỉ đến ngày thứ 42 đến 63, chỉ số peroxide (chỉ số oxy hóa) đã vượt quá tiêu chuẩn an toàn. Thậm chí đối với loại chai nhỏ dung tích 1 lít, sau khi mở nắp và dùng từ 28 đến 56 ngày, chỉ số peroxide cũng sẽ vượt ngưỡng an toàn.
Dựa trên lượng lớn dữ liệu thực nghiệm, các chuyên gia trong lĩnh vực thực phẩm và dinh dưỡng đưa ra lời khuyên rõ ràng:
Việc này nhằm hạn chế tối đa việc dầu ăn tiếp xúc lâu ngày với không khí dẫn đến oxy hóa và biến chất.
Mối nguy hại khi tích tụ độc tố lâu ngày
Các bác sĩ đồng thời đưa ra cảnh báo, nếu vô tình ăn phải dầu biến chất có chỉ số peroxide vượt chuẩn một vài lần, khả năng chuyển hóa của một người trưởng thành bình thường hoàn toàn có thể đào thải được, cơ thể sẽ không xuất hiện tổn thương nghiêm trọng ngay lập tức.
Tuy nhiên, nếu ăn loại dầu không đạt chuẩn này liên tục từ ngày này sang ngày khác, từ tháng này qua tháng nọ, tổn thương tích tụ theo thời gian sẽ kích ứng liên tục lên niêm mạc đường tiêu hóa. Điều này rất dễ dẫn đến các triệu chứng khó chịu như buồn nôn, nôn mửa, đau bụng, tiêu chảy, và việc dung nạp lâu dài chắc chắn sẽ kéo theo nhiều rủi ro tiềm ẩn khác cho sức khỏe.
Vải là loại quả phổ biến mùa hè, giàu vitamin C, glucose, protein, chất béo cải thiện sức khỏe. Vải ít calo, cải thiện tiêu hóa, hỗ trợ giảm cân, tăng cường miễn dịch. Tuy nhiên, vải có tính nóng, ăn nhiều không tốt cho sức khỏe, dễ bị bệnh viêm nhiệt như ngứa, rôm sảy, mụn nhọt...
Song, ăn vải không đến mức làm suy giảm chức năng gan thận hay giảm khả năng thanh lọc của gan thận ngay lập tức như lời đồn. Những món ăn chiên rán, gà rán, nhiều dầu mỡ hoặc nhiều đường như trà sữa, đồ nướng, thịt chế biến sẵn...mới là "kẻ thù" hàng đầu của thận, cần hạn chế.
Để an toàn, người bình thường không ăn quá 5-10 quả một lần. Phụ nữ mang thai, trẻ em nên ăn 3-4 quả một lần. Phụ nữ mới sinh, đang cho con bú, chỉ nên ăn 100-200 g. Phụ nữ trước và trong kỳ hành kinh nên hạn chế ăn nhiều vải. Người bệnh tiểu đường nên ăn ở mức độ vừa phải vì vải có hàm lượng đường cao. Trẻ em thích ăn vải do vị ngọt thanh, nhưng cần kiểm soát để không bị thừa cân, rôm sẩy. Không nên ăn vải lúc đói.
Thủ dâm ở nam giới là hành động tự kích thích dương vật bằng tay hoặc các dụng cụ hỗ trợ để đạt được cực khoái. Thận thuộc hệ tiết niệu, có vai trò bài tiết nước tiểu, không liên quan đến quá trình xuất tinh của nam giới. Do đó, thủ dâm không gây hại thận.
Tuy nhiên, thủ dâm quá nhiều có thể khiến nam giới cảm thấy giảm hứng thú với quan hệ tình dục thực tế, dẫn đến mất hứng thú trong các mối quan hệ tình cảm. Điều này có thể ảnh hưởng đến chất lượng mối quan hệ và cảm giác gắn kết với đối tác.
Lạm dụng thủ dâm tuổi thanh thiếu niên có thể gây yếu sinh lý, ảnh hưởng chất lượng đời sống tình dục khi trưởng thành, giảm chất lượng và số lượng tinh trùng, dễ cáu gắt từ đó giảm sức tập trung và trí nhớ...
Theo các nghiên cứu, tần suất thủ dâm có thể căn cứ theo độ tuổi. Tuy nhiên con số này không cố định, tùy thuộc vào sức khỏe và nhu cầu của từng người. Khuyến cáo an toàn đối với nam dưới 30 tuổi có thể thủ dâm từ hai đến ba lần/tuần. Từ 30-45 tuổi, tần suất phù hợp là từ một đến hai lần/tuần. Trên 45 tuổi, nam giới chỉ nên thủ dâm một lần/tuần hoặc một lần/hai tuần.
Các cặp vợ chồng nên duy trì đời sống tình dục lành mạnh để cân bằng cuộc sống, tránh bị phụ thuộc hay ám ảnh bởi việc thủ dâm. Thẳng thắn trao đổi về mong muốn cũng như nhu cầu về chuyện tình dục của mình. Khi có bất thường về sức khỏe, cả hai cần đi khám đúng chuyên khoa để được phát hiện và điều trị đúng bệnh.
Nam thanh niên được bạn trai cũ đưa đến khám khi thấy cơ thể mệt mỏi, sốt âm ỉ và nổi hạch vùng bẹn. Ban đầu, cả hai chỉ nghĩ đến một bệnh nhiễm trùng thông thường. Tuy nhiên, khi bác sĩ chỉ định làm các xét nghiệm tầm soát bệnh lây truyền qua đường tình dục, kết quả cho thấy bệnh nhân nhiễm HIV, đồng thời mắc viêm gan B.
Theo TS.BS.CK2 Trà Anh Duy, Trung tâm Sức khỏe Nam giới Men's Health, điều gây trăn trở không chỉ là độ tuổi quá trẻ mà còn là tâm lý người bệnh. Chàng trai sống kín đáo, giấu xu hướng tính dục, gần như suy sụp khi nhận kết quả và rơi vào trạng thái hoang mang kéo dài. "Đây không chỉ là câu chuyện của virus, mà còn là câu chuyện của cô độc và thiếu chỗ dựa tâm lý", bác sĩ nói.
Không chỉ trường hợp này, phòng khám thường xuyên ghi nhận các ca phát hiện HIV rất "tình cờ". Mới đây, hai nam nhân viên văn phòng sau một đêm karaoke và massage đến khám vì lo mắc "bệnh xã hội". Một người có biểu hiện viêm niệu đạo, người còn lại gần như không có triệu chứng đáng kể. Tuy nhiên, khi làm xét nghiệm đầy đủ, một người cho kết quả dương tính với HIV, nhiều khả năng đã nhiễm từ vài tháng trước. Cả hai đều sốc, hoang mang và gần như không tin chuyện xảy ra với mình.
Theo bác sĩ Duy, HIV không còn là câu chuyện xa lạ. Điểm chung ở nhiều ca bệnh là không hề nghĩ mình có nguy cơ. Họ đến khám vì tiểu buốt, nổi sùi, đau họng, viêm hậu môn, hoặc chỉ vì "thấy cơ thể hơi lạ", rồi bất ngờ nhận kết quả HIV.
"Nhiều người trẻ nghĩ rằng không có triệu chứng thì đồng nghĩa an toàn, trong khi thực tế HIV có thể tồn tại trong cơ thể một thời gian dài mà không biểu hiện rõ ràng", bác sĩ phân tích. Có người vẫn sinh hoạt bình thường, vẫn hẹn hò và nghĩ mình ổn, cho đến khi đi khám một bệnh khác mới phát hiện.
Tại TP HCM, HIV hiện tập trung chủ yếu ở nhóm người trẻ, với hàng nghìn ca nhiễm mới mỗi năm. Thống kê năm 2025 cho thấy nhóm 15-29 tuổi chiếm 42% số ca nhiễm mới, cao hơn các nhóm tuổi còn lại. Đáng chú ý, 81% ca nhiễm mới lây qua quan hệ tình dục không an toàn, thay thế đường lây chủ đạo trước đây là tiêm chích ma túy. Trong các nhóm nguy cơ cao chiếm khoảng 90% tổng số ca mới, nhóm nam quan hệ tình dục đồng giới (MSM) chiếm tỷ lệ lớn nhất với 54%.
Bác sĩ cho rằng người trẻ dễ đối mặt nguy cơ cao do nhiều yếu tố quan hệ tình dục sớm nhưng thiếu kỹ năng bảo vệ, việc tìm bạn tình qua app nhanh và kín khiến các cuộc gặp thiếu thông tin, ít kiểm soát nguy cơ. Việc kết nối qua các ứng dụng hẹn hò ngày càng dễ dàng, nhưng kiến thức tự bảo vệ lại không theo kịp.
Bên cạnh đó, không ít người vẫn ngại sử dụng bao cao su, ngại xét nghiệm, ngại tìm hiểu về các biện pháp dự phòng như PrEP, trong khi lại quá tin vào cảm giác "nhìn người này chắc an toàn". Ngoài ra, kỳ thị cũng là rào cản lớn. Nhiều người trẻ vừa phải giấu bản thân, vừa sợ bị đánh giá nên trì hoãn việc đi khám, xét nghiệm, khiến bệnh thường được phát hiện muộn.
Theo bác sĩ Duy, HIV ngày nay không còn là "án tử" nếu được phát hiện sớm và điều trị đúng, nhưng vẫn là bệnh mạn tính cần theo dõi lâu dài. Phòng ngừa HIV không quá phức tạp, chỉ cần sử dụng bao cao su đúng cách, xét nghiệm định kỳ và cân nhắc PrEP nếu có nguy cơ lặp lại. Trường hợp vừa có hành vi nguy cơ cao như quan hệ không bảo vệ hoặc rách bao, cần nghĩ đến PEP và sử dụng càng sớm càng tốt, tốt nhất trong vòng 72 giờ.
Ngoài ra, không nên chỉ xét nghiệm HIV khi có triệu chứng. Người có nguy cơ nên tầm soát định kỳ, đồng thời kiểm tra thêm các bệnh lây truyền qua đường tình dục như giang mai, lậu, chlamydia, viêm gan B, viêm gan C, bởi HIV thường đi kèm các bệnh này.
