Theo China Times, TS.BS Zhang Jiaming, Trưởng khoa Di truyền, Bệnh viện Đa khoa Cựu chiến binh Đài Bắc (Đài Loan, Trung Quốc), uống cà phê hoặc các loại đồ uống nóng bằng cốc giấy có lớp phủ nhựa bên trong có thể làm tăng nguy cơ cơ thể tiếp xúc với hạt vi nhựa.
Cốc giấy không hoàn toàn chỉ làm từ giấy. Để giữ chất lỏng, mặt trong của nhiều loại cốc thường được phủ một lớp vật liệu chống thấm, phổ biến là polyethylene. Lớp phủ này giúp cốc không bị mềm, rò rỉ khi chứa nước, cà phê hoặc trà nóng.
Tuy nhiên, theo chuyên gia này, khi tiếp xúc với nhiệt độ cao, lớp vật liệu bên trong có thể bị ảnh hưởng. Một số nghiên cứu cho thấy nước nóng có thể làm lớp phủ nhựa trong cốc dùng một lần giải phóng các hạt nhựa rất nhỏ và một số chất khác vào đồ uống.
Điều này đồng nghĩa người dùng không chỉ uống cà phê. Nếu thường xuyên dùng cốc giấy hoặc vật dụng nhựa với đồ nóng, họ có thể vô tình đưa thêm các hạt vi nhựa vào cơ thể.
Vi nhựa là các mảnh nhựa có kích thước rất nhỏ, thường được tạo ra từ sự phân rã của sản phẩm nhựa lớn hơn hoặc phát sinh trong quá trình sử dụng vật liệu nhựa. Chúng có thể xuất hiện trong nước uống, thực phẩm, bụi không khí, mỹ phẩm, đồ dùng sinh hoạt và bao bì thực phẩm.
Theo TS Zhang, hạt vi nhựa có kích thước nhỏ, có thể đi qua một số hàng rào bảo vệ của cơ thể và xâm nhập vào tuần hoàn máu. Khi vào cơ thể, chúng có thể mang theo chất hóa dẻo hoặc hấp phụ thêm các chất ô nhiễm khác từ môi trường.
Cơ thể có xu hướng nhận diện các hạt lạ này như vật chất bất thường. Từ đó, hệ miễn dịch có thể kích hoạt phản ứng phòng vệ. Nếu sự tiếp xúc diễn ra thường xuyên và kéo dài, một số chuyên gia lo ngại tình trạng viêm âm ỉ có thể hình thành.
Đáng chú ý, một nghiên cứu công bố trên Nature Medicine năm 2025 ghi nhận vi nhựa trong mô não người sau tử vong. Trong nghiên cứu này, các mẫu não của người mắc sa sút trí tuệ có lượng vi nhựa cao hơn so với một số nhóm khác.
Dù vậy, các nhà khoa học cũng thận trọng nhấn mạnh phát hiện này chưa đủ để kết luận vi nhựa trực tiếp gây mất trí nhớ hay sa sút trí tuệ. Đây là mối liên quan đáng quan tâm, cần tiếp tục được nghiên cứu để làm rõ cơ chế và mức độ ảnh hưởng.
Với tim mạch, một nghiên cứu đăng trên New England Journal of Medicine năm 2024 phát hiện vi nhựa và nhựa nano trong mảng xơ vữa động mạch cảnh của một số bệnh nhân.
Những người có hạt nhựa trong mảng xơ vữa được ghi nhận có nguy cơ gặp biến cố như nhồi máu cơ tim, đột quỵ hoặc tử vong cao hơn trong thời gian theo dõi.
Không chỉ cốc cà phê mang đi
Theo TS Zhang, cốc giấy đựng cà phê nóng chỉ là một ví dụ. Trong sinh hoạt hằng ngày, nhiều người còn có thói quen đựng canh nóng, cháo nóng, thức ăn nhiều dầu mỡ trong hộp nhựa dùng một lần. Một số người hâm nóng thức ăn trực tiếp trong hộp nhựa không rõ chất lượng bằng lò vi sóng.
Đây là những thói quen nên được nhìn lại. Nhiệt độ cao, dầu mỡ và thời gian tiếp xúc có thể làm tăng nguy cơ thôi nhiễm một số chất từ vật liệu đựng thực phẩm, đặc biệt với sản phẩm kém chất lượng hoặc không được thiết kế để chịu nhiệt.
Với đồ uống nóng, chuyên gia khuyến nghị người dùng có thể mang theo cốc cá nhân bằng thủy tinh, inox hoặc vật liệu an toàn cho thực phẩm. Với thức ăn cần hâm nóng, nên chuyển sang hộp thủy tinh hoặc vật dụng có ghi rõ khả năng dùng trong lò vi sóng.
Việc thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số gắn với phát triển bền vững và thúc đẩy các động lực tăng trưởng mới, Phó thủ tướng cho rằng đây là thách thức trong bối cảnh biến động khó lường và nền kinh tế có độ mở lớn. Do đó, các nghị quyết của Bộ Chính trị đã đưa ra các nhiệm vụ, giải pháp giao cho từng cấp từng ngành để đạt kết quả với từng tháng, quý.
Theo đó, Chính phủ xác định ổn định kinh tế vĩ mô là điều kiện tiên quyết, nền tảng để đạt tốc độ tăng trưởng cao liên tục và ổn định. Vì thế, trong chương trình làm việc của Ban Chấp hành Trung ương Đảng sẽ xây dựng nghị quyết về đổi mới mô hình tăng trưởng, tiếp cận toàn diện mô hình tăng trưởng mới gắn với giải pháp cụ thể.
Theo ông, để đáp ứng yêu cầu tăng trưởng cao, ổn định, thực chất và bền vững, không có con đường nào khác là đổi mới mô hình tăng trưởng mạnh mẽ. Thay đổi căn bản cấu trúc nền kinh tế, cải thiện thực chất đời sống người dân. Đây là thách thức lớn, yêu cầu bắt buộc để vượt qua bẫy thu nhập trung bình, bắt kịp và tiến cùng thế giới, thực hiện các mục tiêu.
Mô hình mới phải vận hành trên nền tảng thể chế phát triển hiện đại, cạnh tranh, văn hóa đổi mới sáng tạo trong toàn xã hội, hạch toán kinh tế và phân bổ hiệu quả nguồn lực.
Vì thế, Chính phủ đã trình 11 nhóm với 92 nhiệm vụ, trọng tâm lấy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số là động lực chính, kinh tế dữ liệu, kinh tế số, kinh tế xanh...
Gắn đó là việc phát huy vai trò của các thành phần kinh tế bao gồm có thành phần kinh tế nhà nước, tư nhân, FDI trên cơ sở cạnh tranh bình đẳng, liên kết chuỗi giá trị. Sắp tới, Bộ Chính trị sẽ tiếp tục ban hành đề án thu hút FDI trong giai đoạn mới.
Để ổn định kinh tế vĩ mô, Phó thủ tướng cho hay sẽ thúc đẩy chính sách tài khóa mở rộng hợp lý, có trọng tâm, trọng điểm. Bao gồm việc trình Quốc hội nâng tỉ lệ bội chi bình quân từ 3% GDP trong giai đoạn trước lên 5% giai đoạn này, chi ngân sách tăng 1,9 lần, dành 40% chi đầu tư và gấp gần 2,4 lần so với trước.
Chính phủ tập trung phát triển thị trường vốn, phát triển mạnh mẽ thị trường chứng khoán để trở thành một kênh huy động trung và dài hạn của nền kinh tế. Mục tiêu năm 2028 phải đạt mức vốn hóa là 120% GDP.
Về đầu tư, Chính phủ cũng sẽ cắt giảm số lượng dự án để khắc phục tình trạng đầu tư dàn trải, kém hiệu quả, lãng phí. Tập trung tháo gỡ toàn diện các dự án khó khăn, tồn đọng, không chỉ là dự án đất đai, để huy động được tối đa nguồn lực khoảng 3,3 triệu tỉ đồng cho tăng trưởng kinh tế. Gắn đó là đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính và cắt giảm điều kiện kinh doanh, hoàn thành ngay trong tháng 4.
Đối với lĩnh vực giáo dục, trọng tâm là đào tạo nguồn nhân lực cao là yêu cầu bắt buộc, ông Thắng cho hay đã có nhiều dự án được đưa ra với 102 ngành đào tạo công nghệ chiến lược, kỹ thuật then chốt và 98 chương trình đào tạo tài tăng. Thời gian tới Chính phủ sẽ tập trung chỉ đạo ưu tiên lĩnh vực then chốt như trí tuệ nhân tạo, vi mạch bán dẫn, điện hạt nhân.
Về lĩnh vực y tế, với phương án tổ chức khám sức khỏe định kỳ cho người dân của Nghị quyết 72 của Bộ Chính trị, ông Thắng nói Chính phủ đã trình Quốc hội bấm nút thông qua Luật Khám, chữa bệnh. Cùng đó các hướng dẫn, quy định nội dung về khám sức khỏe định kỳ cho từng đối tượng để thực hiện.
Cụ thể, với trẻ em dưới 6 tuổi tập trung vào theo dõi phát triển thể chất, tinh thần, dinh dưỡng và tiêm chủng. Đối với học sinh thực hiện khám lâm sàng toàn diện và sàng lọc các yếu tố nguy cơ. Với người trưởng thành thì ngoài khám lâm sàng còn thực hiện một số xét nghiệm cận lâm sàng cơ bản nhằm phát hiện sớm bệnh tật, đặc biệt là các bệnh không lây nhiễm.
Về nguồn lực và kinh phí thực hiện, ông Thắng cho biết sẽ bố trí từ ngân sách nhà nước, quỹ bảo hiểm y tế và các nguồn vốn hợp pháp khác. Đối với các nhóm chưa tham gia bảo hiểm y tế, địa phương chủ động xây dựng kế hoạch và bố trí kinh phí để tổ chức khám sàng lọc miễn phí.
Quýt và cam thường bị nhầm lẫn do có nhiều điểm tương đồng về hình thức. Dù đều giàu dinh dưỡng và ít calo, đây là hai loại trái cây khác nhau, với sự khác biệt về nguồn gốc, hình dáng, hương vị và thành phần dinh dưỡng.
Giống nhau về dinh dưỡng
Dưới đây là bảng so sánh giá trị dinh dưỡng trên mỗi 100 g quýt và cam:
*DV: Lượng cơ thể cần hàng ngày (%)
Cả quýt và cam đều thuộc nhóm trái cây họ cam quýt, nổi bật với hàm lượng vitamin C, chất chống oxy hóa và nước dồi dào. Đây là những yếu tố giúp tăng cường miễn dịch, hỗ trợ làn da và bảo vệ tế bào khỏi tổn thương.
Cả hai đều cung cấp chất xơ, kali cùng một số vitamin nhóm B, góp phần cải thiện tiêu hóa, hỗ trợ tim mạch, kiểm soát cân nặng. Với lượng calo thấp, quýt và cam đều phù hợp cho chế độ ăn duy trì cân nặng lành mạnh.
Cam giàu vitamin C và chất xơ
Xét về thành phần dinh dưỡng, cam có lợi thế rõ rệt ở hàm lượng vitamin C. Trung bình, cam cung cấp lượng vitamin C gần gấp đôi so với quýt, giúp tăng cường hệ miễn dịch, thúc đẩy sản sinh collagen và bảo vệ thành mạch.
Bên cạnh đó, cam cũng chứa nhiều chất xơ hơn, hỗ trợ tiêu hóa và giúp ổn định đường huyết. Vì thế, cam là lựa chọn phù hợp cho những người cần kiểm soát cân nặng hoặc cải thiện sức khỏe đường ruột.
Quýt giàu vitamin A, dễ ăn hơn
Trong khi đó, quýt lại nổi bật với hàm lượng vitamin A cao hơn, có lợi cho thị lực, làn da và hệ miễn dịch. Đây là điểm khác biệt đáng chú ý mà nhiều người thường bỏ qua.
Quýt có vị ngọt đậm, ít chua và vỏ mỏng, dễ bóc. Vì vậy, quýt trở thành món ăn nhẹ tiện lợi, đặc biệt phù hợp khi cần bổ sung năng lượng nhanh hoặc mang theo khi di chuyển.
Khác biệt về hương vị và cách sử dụng
Hương vị cũng là yếu tố ảnh hưởng đến lựa chọn của nhiều người. Quýt thường ngọt hơn, dễ ăn, trong khi cam có vị chua nhẹ, tạo cảm giác tươi mát.
Cam thường được sử dụng để ép nước cam hoặc chế biến món ăn, còn quýt thích hợp ăn trực tiếp nhờ đặc tính dễ bóc vỏ. Tuy nhiên, các chuyên gia khuyến nghị nên ưu tiên ăn nguyên quả thay vì uống nước ép để tận dụng tối đa lượng chất xơ.
Lợi ích sức khỏe tổng thể
Việc bổ sung cả quýt và cam đều mang lại nhiều lợi ích. Vitamin C cùng các hợp chất thực vật giúp chống oxy hóa, giảm tổn thương tế bào, hỗ trợ tim mạch.
Chế độ ăn giàu trái cây họ cam quýt cũng góp phần giảm nguy cơ sỏi thận, cải thiện tiêu hóa và hỗ trợ kiểm soát cân nặng nhờ hàm lượng nước, chất xơ cao.
Dù vậy, quýt có lượng đường, carbohydrate nhiều hơn một chút so với cam, nên người cần kiểm soát đường huyết có thể ưu tiên cam hơn.
Không có loại nào tốt hơn tuyệt đối mà tùy thuộc vào nhu cầu của từng người. Nếu cần bổ sung vitamin C, tăng cường đề kháng hoặc hỗ trợ tiêu hóa, giảm cân, cam là lựa chọn phù hợp. Ngược lại, nếu ưu tiên vị ngọt, dễ ăn và bổ sung vitamin A, quýt là lựa chọn hợp lý.
Các chuyên gia khuyến nghị nên đa dạng hóa thực phẩm, kết hợp cả hai loại trong chế độ ăn để tận dụng lợi ích dinh dưỡng toàn diện.
Thông tin nêu trên thể hiện trong dự thảo nghị quyết quy định chính sách hỗ trợ an sinh xã hội cho người dân thủ đô, đang được UBND TP.Hà Nội tổ chức lấy ý kiến.
Nội dung dự thảo thể hiện, nhóm đối tượng dự kiến thuộc diện khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí mỗi năm một lần là người dân đang sinh sống trên địa bàn Hà Nội (cả thường trú và tạm trú từ 12 tháng trở lên) thuộc nhóm đối tượng không có quan hệ lao động, hiện chưa có các quy định hỗ trợ kinh phí khám sức khỏe định kỳ (trừ các nhóm đối tượng thuộc lực lượng vũ trang, cán bộ thuộc diện Thành ủy Hà Nội quản lý).
Về mức hỗ trợ khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc với trẻ em dưới 6 tuổi thì nội dung khám thực hiện theo Quyết định số 1284/QĐ-BYT ngày 7.5.2026 của Bộ Y tế.
Đối tượng từ đủ 6 tuổi đến dưới 18 tuổi thực hiện theo Công văn số 3401/BYT-KCB ngày 12.5.2026 của Bộ Y tế. Trẻ được khám đầy đủ các nội dung chuyên khoa lâm sàng theo Thông tư số 32/2023/TT-BYT.
Với người từ đủ 18 tuổi trở lên thì được khám đầy đủ các nội dung chuyên khoa lâm sàng và cận lâm sàng theo Thông tư số 32/2023/TT-BYT.
Về khám sàng lọc, Hà Nội đề xuất sẽ thực hiện theo Quyết định số 3765/QĐ-BYT ngày 21.6.2018 của Bộ Y tế. Theo đó, thành phố sẽ hỗ trợ khám sàng lọc các bệnh: đái tháo đường típ 2; hen phế quản, tăng huyết áp; phổi tắc nghẽn mạn tính; ung thư vú; ung thư cổ tử cung; ung thư khoang miệng; ung thư đại trực tràng; ung thư tiền liệt tuyến; rối loạn trầm cảm; rối loạn lo âu; rối loạn tâm thần do rượu.
Thành phố sẽ hỗ trợ chi phí khám bệnh và các xét nghiệm cận lâm sàng bằng mức giá thuộc danh mục do quỹ bảo hiểm y tế thanh toán, dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh do ngân sách nhà nước thanh toán do cấp có thẩm quyền quy định đối với các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh của Nhà nước trên địa bàn thành phố.
Hà Nội dự kiến tổng kinh phí hỗ trợ công tác khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí cho 100% người dân trên địa bàn thủ đô và kinh phí dự kiến khám sức khỏe định kỳ khoảng 1.840 tỉ đồng.
Theo cơ quan soạn thảo, việc xây dựng nghị quyết là phù hợp với tình hình thực tế phát sinh góp phần an sinh xã hội, thể hiện sự nhân văn của thành phố. Trong đó, việc bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân là mục tiêu, là động lực, là nhiệm vụ chính trị hàng đầu, giữ vị trí ưu tiên trong các chiến lược, chính sách phát triển.
Đây cũng là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị, của toàn xã hội và mọi người dân; phù hợp với khả năng cân đối ngân sách; giảm bớt gánh nặng chi phí y tế cho người dân trên địa bàn Hà Nội.
Việc khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí mỗi năm một lần trên địa bàn Hà Nội được kỳ vọng sẽ giúp người dân kịp thời phát hiện các triệu chứng trước khi trở nên trầm trọng hoặc có nhiều biến chứng, dẫn đến việc khó khăn trong điều trị.
Ngoài đề xuất quy định cơ chế hỗ trợ công tác khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí mỗi năm một lần cho người dân trên địa bàn, UBND TP.Hà Nội cũng đề xuất thêm nhiều quy định khác nhằm hỗ trợ an sinh xã hội.
Theo đó, Hà Nội đề xuất có quy định chính sách hỗ trợ từ ngân sách thành phố để chi trả cho các chi phí khám bệnh, chữa bệnh ngoài phạm vi chi trả của quỹ bảo hiểm y tế; quy định giá dịch vụ cấp cứu ngoại viện và tỷ lệ đồng chi trả của người bệnh khi sử dụng dịch vụ cấp cứu ngoại viện để làm cơ sở thực hiện việc hỗ trợ thanh toán; quy định các dịch vụ, giá dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh lưu động, từ xa, ứng dụng công nghệ số…
