“Đi thi quốc tế, thấy đội nào kéo thùng xốp quấn băng keo là biết đội Việt Nam, mọi người thường gọi vui là đội thùng xốp”, đầu bếp Trịnh Tuấn Dũng nhớ lại những ngày sang xứ Wales dự chung kết Global Chefs Challenge 2026.
Trong khi nhiều đội tuyển xuất hiện với dàn thiết bị hiện đại và đội hậu cần hùng hậu, đoàn Việt Nam chỉ có hai thành viên là Trịnh Tuấn Dũng (sinh năm 1999) và phụ bếp Lê Đắc Minh Quân (sinh năm 2005). Hành lý của họ gồm năm kiện đồ nặng khoảng 115 kg, chứa xoong nồi và các thùng xốp đựng nông sản bản địa như xoài cát Hòa Lộc, tỏi Lý Sơn.
Kết quả chung cuộc được công bố hôm 19/5, đội xếp thứ 8 trên tổng số 15 và giành huy chương bạc, ghi dấu lần đầu tiên Việt Nam có đại diện góp mặt và giành giải tại vòng chung kết toàn cầu của cuộc thi này.
Global Chefs Challenge được ví như “Olympic” của ngành bếp toàn cầu, do Hiệp hội Đầu bếp Thế giới (Worldchefs) tổ chức định kỳ hai năm một lần. Cuộc thi quy tụ các đầu bếp xuất sắc đại diện cho các châu lục, trải qua quy trình chấm điểm nghiêm ngặt từ kỹ thuật chế biến, hương vị đến việc kiểm soát rác thải theo tiêu chuẩn quốc tế.
Đằng sau thành tích này là 9 tháng chuẩn bị đầy thử thách. Tại vòng bán kết châu Á ở Malaysia đầu năm 2025, Dũng từng nghĩ không thể đi tiếp khi nhìn thấy sự hoành tráng của các đội bạn. Tuy nhiên, sau khi cùng Singapore giành vé vào chung kết, anh quyết định hoãn học thạc sĩ để tập trung luyện tập.
Từ tháng 9/2025, anh bắt đầu xây thực đơn, tháng 12 tìm được phụ bếp phù hợp là Nguyễn Minh Quân, thí sinh dưới 25 tuổi theo quy định cuộc thi.
Cuộc thi yêu cầu mỗi đội thực hiện 4 món, 12 phần ăn trong 7 giờ. Thực đơn của đội Việt Nam được xây dựng từ ẩm thực truyền thống nhưng trình bày theo kỹ thuật hiện đại.
Món khai vị lấy cảm hứng từ bánh xèo. Món cá mang phong vị miền Trung với sả, lá chanh. Món chính phát triển từ phở và tráng miệng sử dụng xoài cát Hòa Lộc, bưởi da xanh, đường thốt nốt. Đội cũng sử dụng nước mắm Phú Quốc xuyên suốt để giữ bản sắc.
“Nông sản và ẩm thực Việt Nam đủ chất lượng để đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe tại những sân chơi chuyên nghiệp quốc tế, có khả năng đứng ngang hàng với nguyên liệu cao cấp của các quốc gia khác”, Dũng nói.
Rào cản lớn nhất của đội Việt Nam là việc bắt buộc sử dụng nhiều nguyên liệu cao cấp từ nhà tài trợ quốc tế. “Có những nguyên liệu mình chưa từng được chạm tay vào”, Dũng cho hay.
Điển hình là cá bơn halibut cỡ 5-6 kg, có giá lên tới vài triệu đồng mỗi kg tại Việt Nam. Trong nhiều tháng, hai người chỉ có thể dùng cá chim, cá lóc để tưởng tượng kết cấu thịt. Sát ngày thi, họ mới dám bỏ tiền túi mua một con halibut nhỏ tại siêu thị ở Anh.
Một nguyên liệu khác là tuyến cật bê, Dũng và Quân chỉ biết xem video trên mạng để tưởng tượng. Tại phòng thi, Dũng phải nhớ lại chỉ dẫn của các tiền bối về việc cật bê “có độ mềm tương tự não heo” để tự điều chỉnh lực dao trong lần đầu tiên sơ chế thực tế.
Thời tiết lạnh giá tại xứ Wales cũng làm đảo lộn mọi tính toán. Ở Việt Nam, nguyên liệu từ nhiệt độ phòng lên 100 độ C chỉ mất vài phút. Nhưng tại xứ Wales, mọi thứ bắt đầu từ dưới 10 độ C, kéo dài đáng kể thời gian nấu.
Một số món ăn sử dụng nước sốt có thành phần từ bơ và dầu dừa, nhanh chóng đông đặc. Để xử lý, Dũng phải duy trì làm nóng đĩa liên tục, tính toán tiến độ di chuyển của ban giám khảo, căn chính xác thời gian chuẩn bị đến lượt chấm của đội mình mới tiến hành chan sốt lên đĩa và lên món.
Trái xoài cát Hòa Lộc cũng “suýt trở thành sự cố”, bởi điều kiện thời tiết tại xứ Wales ảnh hưởng đến độ chín tự nhiên của trái. Dũng và Quân phải ủ xoài trong gạo đem theo để đảm bảo xoài kịp chín trước ngày thi.
Điều khiến Dũng và Quân áp lực nhất lại là di chuyển. Phần thi bắt đầu lúc 6h trong khi chỗ ở cách địa điểm thi hơn một giờ đi xe. Taxi rất hiếm vào rạng sáng. Hai đầu bếp phải huy động mọi thông tin có được để tìm tài xế, thậm chí còn tính kéo đồ nghề đi bộ đến điểm thi nếu không có xe.
Vòng chung kết có 16 đội tham gia, mỗi ngày 8 đội thi đấu. Một số đội châu Âu như Italy, Hà Lan hay Đan Mạch có người cổ vũ đông đảo, tạo không khí sôi động. Trong khi đội Việt Nam chỉ có hai người, hỗ trợ hạn chế nhưng Dũng và Quân vẫn hoàn thành bài thi đúng thời gian.
Ban giám khảo quốc tế đánh giá cao sự sáng tạo của đội Việt Nam, đặc biệt là món ăn lấy cảm hứng từ phở khi kết hợp hoàn hảo nguyên liệu bản địa với kỹ thuật chế biến phương Tây.
Do kinh phí có hạn, hai đầu bếp phải tự chi trả gần như toàn bộ chuyến đi. Ban tổ chức chỉ hỗ trợ chỗ ở trong thời gian thi. Họ mang theo mì gói, cá hộp, chà bông từ Việt Nam để ăn trong quá trình tham gia thi, dành dụm 30-40 triệu đồng mua nguyên liệu, dụng cụ.
Theo bà Hiền Minh, Phó chủ tịch Chi hội Đầu bếp chuyên nghiệp Sài Gòn, đội Việt Nam giành huy chương bạc là dấu mốc ý nghĩa, ghi dấu tài năng thế hệ đầu bếp Việt trẻ trên thế giới.
Hành trình của Dũng và Quân cũng phản ánh thực trạng chung của đầu bếp trẻ Việt Nam khi bước ra biển lớn: thiếu cơ sở đào tạo, hạn chế tài chính và thiếu chính sách hỗ trợ.
“Các đầu bếp trẻ muốn tham gia các sân chơi quốc tế trước hết cần nắm vững luật thi, chuẩn bị và luyện tập nghiêm túc, có sự đầu tư thời gian và quyết tâm cao”, bà Minh nói.
Nhìn lại hành trình, Dũng cho rằng thành tích anh và Quân đạt được là kết quả sau quá trình chuẩn bị dài và nhiều thử thách. Dũng sẽ tiếp tục hoàn thiện kỹ năng và theo đuổi kế hoạch học tập từng tạm gác.
“Chúng mình vẫn còn khả năng để làm tốt hơn kết quả vừa rồi”, Dũng nói.
Nhà leo núi 52 tuổi người Anh Kenton Cool đã chạm tới đỉnh núi cao 8.849 m trước bình minh vào ngày 22/5, theo Cơ quan quản lý leo núi Nepal. Đại diện đơn vị tổ chức chuyến đi cho biết Cool đang trên đường xuống các trạm nghỉ thấp hơn và dự kiến sẽ về đến trạm căn cứ (Base Camp) vào cuối tuần này.
Kenton Cool đặt chân lên đỉnh Everest lần đầu vào năm 2004 và duy trì thành tích này mỗi năm, trừ vài năm ngọn núi phải đóng cửa vì bất khả kháng.
Ông Lukas Furtenbach, điều hành công ty Furtenbach Adventures, ca ngợi Cool là một "huyền thoại sống".
"Anh ấy đang lặng lẽ viết lại kỷ lục, chưa một người nước ngoài nào (không phải người Sherpa bản địa) lên đỉnh Everest nhiều như Cool, anh ấy làm việc đó nhẹ nhàng như một chuyến đi dạo trên đồi", Furtenbach nói.
Dù sở hữu thành tích đáng nể, Cool coi việc đối đầu với thiên nhiên khắc nghiệt chưa bao giờ là điều dễ dàng hay mang tính thủ tục. Với anh, Everest là ngọn núi cao nhất thế giới với sự uy nghiêm đến kinh ngạc.
"Tôi đã phải dựa vào từng chút kinh nghiệm mình có để di chuyển an toàn, đứng ở đây lần thứ 20 vẫn là một cảm giác đặc biệt", Cool nói.
Hiện tại, kỷ lục tuyệt đối về số lần lên đỉnh Everest vẫn thuộc về Kami Rita, hướng dẫn viên người Sherpa bản địa, với 32 lần thành công. Kể từ cột mốc lịch sử năm 1953 của Sir Edmund Hillary và Tenzing Norgay, Everest đã đón hơn 8.000 người đặt chân lên đỉnh.
Dù đón nhận kỷ lục mới, Everest mùa này vẫn ẩn chứa nhiều nguy hiểm. Giới chức địa phương cho biết cùng ngày Kenton Cool lập thành tích, nơi đây ghi nhận thêm hai người Ấn Độ tử vong trên đường xuống núi sau khi chạm đỉnh vào ngày 21/5.
Đại diện đơn vị tổ chức tour Pioneer Adventure xác nhận một người gặp nạn tại Trạm II và người còn lại gục ngã tại Hillary Step, khu vực nằm trong "vùng tử thần" với nồng độ oxy thấp. Sự cố này nâng tổng số người thiệt mạng tại Everest từ đầu mùa lên con số 5. Các đội cứu hộ đang nỗ lực đưa thi thể các nạn nhân xuống núi.
Theo ICAO, đợt bùng phát bệnh Ebola do virus Bundibugyo hiện đang ảnh hưởng đến Cộng hòa Dân chủ Congo (DRC) và Uganda. Virus lây truyền qua tiếp xúc trực tiếp với dịch cơ thể của người nhiễm bệnh hoặc các dụng cụ nhiễm khuẩn.
Tính đến 26.5, WHO đánh giá nguy cơ lây truyền của bệnh BVD ở mức rất cao tại DRC, mức cao ở cấp độ khu vực và thấp ở cấp độ toàn cầu. Hiện WHO không khuyến nghị áp dụng các biện pháp hạn chế giao thông quốc tế, bao gồm đình chỉ các chuyến bay, đóng cửa biên giới, cấm đi lại hoặc triển khai kiểm dịch y tế tại cửa khẩu.
Tuy nhiên, công tác ứng phó tại các khu vực bị ảnh hưởng đang gặp nhiều khó khăn do bất ổn về an ninh, tình trạng di cư của người dân và năng lực hạn chế trong việc truy vết tiếp xúc, cách ly và chuyển tuyến điều trị. Nguy cơ lây truyền bệnh qua biên giới vẫn ở mức cao do có sự dịch chuyển lớn của dân cư và hệ thống biên giới mở.
Mặt khác, việc di chuyển bằng đường hàng không của người nhiễm bệnh hoặc những người có tiếp xúc gần có thể làm gia tăng nguy cơ lây lan quốc tế nếu không được quản lý phù hợp thông qua sự phối hợp chặt chẽ giữa các Cơ quan Hàng không dân dụng (CAA) và các Cơ quan Y tế Công cộng (PHA).
Trong bối cảnh đó, ICAO đề nghị các quốc gia thành viên tăng cường giám sát và công tác chuẩn bị tại cửa khẩu, bao gồm các quy trình phát hiện, đánh giá và xử lý hành khách có biểu hiện bệnh; tăng cường cơ chế phối hợp giữa các cơ quan y tế công cộng, các nhà chức trách hàng không, đơnvị khai thác cảng hàng không và hãng hàng không.
Đồng thời, triển khai các biện pháp sàng lọc và y tế công cộng phù hợp tại cửa khẩu theo hướng dẫn của WHO; bảo đảm sẵn có các quy trình cách ly, chuyển tuyến và xử lý đối với các trường hợp nghi ngờ mắc bệnh; cung cấp thông tin chính xác, kịp thời cho hành khách, các bên liên quan tại cảng hàng không và đơn vị khai thác tàu bay...
Các quốc gia cũng được khuyến khích phối hợp với cơ quan y tế công cộng và các bên liên quan trong ngành hàng không theo các Phụ ước và tài liệu hướng dẫn liên quan của ICAO, hướng dẫn của WHO và các tài liệu hướng dẫn chuyên ngành khác.
Trước đó - hôm 28.5, Cảng HKQT Tân Sơn Nhất cũng đã công bố triển khai kế hoạch chủ động phòng, chống dịch bệnh sốt xuất huyết do virus Ebola cho cán bộ hàng không và hành khách đi tàu bay.
Cụ thể, người nhập cảnh có dấu hiệu nghi ngờ mắc bệnh sẽ được hướng dẫn đến khu vực cách ly y tế tạm thời để thu thập thông tin liên lạc, khai thác chi tiết các yếu tố dịch tễ và khám sàng lọc theo quy định. Trường hợp đáp ứng định nghĩa ca nghi ngờ theo Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị bệnh do vi rút Ebola của Bộ Y tế sẽ được HCDC áp dụng các biện pháp cách ly y tế, lấy mẫu xét nghiệm và xử lý theo quy định đối với bệnh truyền nhiễm nhóm A.
Các đơn vị phải thông báo ngay cho Bộ phận Kiểm dịch y tế quốc tế - HCDC tại sân bay hoặc cơ sở y tế gần nhất khi phát hiện hành khách có dấu hiệu nghi ngờ bệnh do vi rút Ebola như sốt, mệt mỏi, đau đầu, đau cơ, nôn, tiêu chảy hoặc xuất huyết sau khi trở về từ vùng có dịch.
Cảng khuyến cáo người dân không hoang mang, cần theo dõi cập nhật thông tin chính thức từ Bộ Y tế và Tổ chức Y tế thế giới. Người đi về từ khu vực đang có dịch cần chủ động theo dõi sức khỏe trong vòng 21 ngày. Đồng thời, không tiếp xúc trực tiếp với người có dấu hiệu nghi ngờ mắc bệnh Ebola, máu, dịch cơ thể (mồ hôi, nước bọt, chất nôn, phân, nước tiểu) hoặc đồ dùng cá nhân của người bệnh.
Khi có các biểu hiện như sốt, mệt mỏi, đau đầu, đau cơ, nôn, tiêu chảy hoặc xuất huyết sau khi trở về từ vùng có dịch, hành khách cần đến ngay cơ sở y tế và thông báo đầy đủ lịch sử đi lại, tiếp xúc để được hướng dẫn và xử trí kịp thời.
