Thạc sĩ, bác sĩ Phạm Quang Khải, Khoa Phẫu thuật Thận Tiết niệu – Nam học, Bệnh viện E, cho biết thận đảm nhiệm nhiều vai trò quan trọng với cơ thể. Do đó, khi cơ thể có bất thường, thận sẽ có dấu hiệu cảnh báo.
Tuy nhiên, suy thận mạn tính là bệnh diễn biến âm thầm, không có triệu chứng nên bệnh nhân ở những giai đoạn sớm có thể không biểu hiện biệt. Khi đã có biểu hiện triệu chứng thì thường đã ở những giai đoạn muộn, dẫn đến điều trị bệnh trở nên khó khăn và hiệu quả thấp.
Bác sĩ chỉ ra một số dấu hiệu buổi đêm cảnh báo nguy cơ bệnh thận, như sau:
Tiểu đêm nhiều
Ở người bình thường, tần suất đi vệ sinh từ 0–1 lần mỗi đêm. Khi thận yếu, mất khả năng cô đặc nước tiểu dẫn đến tiểu đêm nhiều. Tiểu nhiều là tiểu trên 10 lần vào ban ngày và trên ba lần vào ban đêm. Nếu tình trạng này kéo dài, người bệnh nên sớm tới thăm khám tại các bệnh viện có chuyên khoa tiết niệu để được chẩn đoán và điều trị kịp thời. Bác sĩ sẽ chỉ định xét nghiệm máu, tổng phân tích nước tiểu và siêu âm hệ tiết niệu để sàng lọc tìm nguyên nhân.
Lưu ý, nước tiểu bất thường (thường thấy rõ buổi tối) như nhiều bọt (protein niệu), sẫm màu, có máu…là dấu hiệu cảnh báo nguy cơ tổn thương cầu thận.
Phù nhẹ rõ hơn về chiều tối hoặc ban đêm: Nhiều trường hợp bị sưng chân, mắt cá, mí mắt, đi giày dép chật hơn vào buổi tối. Không phải phù là do thận 100%, song phù và tiểu đêm nhiều là dấu hiệu cảnh báo, cần đi kiểm tra.
Khó thở hoặc hồi hộp khi nằm: Nằm xuống thấy tức ngực, khó thở, nguy cơ ứ dịch, ảnh hưởng phổi hoặc rối loạn điện giải (đặc biệt kali). Đây là dấu hiệu nặng, cần đi khám sớm
Ngứa da, khô da về đêm: Ngứa tăng về đêm, bôi dưỡng ẩm không đỡ có thể do tích tụ ure và độc chất trong máu.
Đau lưng vùng thận (tăng khi nằm): Đau âm ỉ vùng hông lưng, có thể do sỏi thận, viêm thận, bể thận. Đau thận thường không cải thiện khi nghỉ ngơi, xoa bóp hoặc kéo giãn.
Mất ngủ, chuột rút đêm (ít đặc hiệu hơn): Do rối loạn điện giải, tích độc chất.
Cách tốt nhất là chủ động đi khám kiểm tra sức khỏe định kỳ và tầm soát bệnh thận ít nhất một lần mỗi năm. Khi có những dấu hiệu, triệu chứng nghi ngờ mắc bệnh thận như mệt mỏi, xanh xao, ăn uống kém, buồn nôn và nôn, rối loạn tiểu tiện… cần đi kiểm tra. “Tuyệt đối không tự điều trị theo phương pháp trên mạng”, bác sĩ nói.
Ngoài ra, mọi người cần thực hiện lối sống lành mạnh, ăn cân bằng, uống đủ nước, không ăn mặn, hạn chế đồ ăn nhanh và lạm dụng thức uống có cồn, nói không với thuốc lá. Tập thể dục thể thao hàng ngày tùy theo tình trạng sức khỏe từng cá nhân. Điều trị triệt để các bệnh lý cấp tính như nhiễm khuẩn đường hô hấp, nhiễm khuẩn ngoài da, nhiễm trùng đường tiết niệu…
Tránh sử dụng thuốc bừa bãi đặc biệt là các thuốc không cần kê đơn, thuốc thảo dược không rõ nguồn gốc. Không nên sử dụng chất kích thích (cà phê, trà, rượu bia, thuốc lá) vào buổi tối, gây căng thẳng thần kinh, mất ngủ.
Chia sẻ về vấn đề này, bác sĩ Nguyễn Xuân Tuấn, chuyên khoa ung bướu, chia sẻ đây là tình huống rất thường xuyên gặp ở các chị em ngoài 35 - 40 tuổi. Nhiều người sau khi có kết quả siêu âm "đa u hai bên" thường hoang mang, lo lắng.
"Tuy nhiên, chị em có thể yên tâm một phần là đa u tuyến vú hai bên đa số là lành tính. Nhưng hiểu cho đúng thì sẽ đỡ hoang mang hơn rất nhiều", bác sĩ Tuấn cho hay.
Bác sĩ Tuấn cho hay trước hết, đây không phải là "một khối u lan ra nhiều chỗ", mà thường là nhiều u nhỏ, xuất hiện rải rác ở cả hai bên vú. Hay gặp nhất là u xơ tuyến vú hoặc các thay đổi dạng nang.
Nguyên nhân chính thường liên quan đến nội tiết. Ở phụ nữ trung niên, nội tiết bắt đầu dao động, tuyến vú phản ứng lại nên tạo ra nhiều tổn thương nhỏ như vậy. Vì thế mới có chuyện nhiều chị em đi khám lần đầu thấy 1 - 2 u, vài năm sau kiểm tra lại thấy "nhiều hơn".
"Điểm quan trọng đầu tiên chị em cần hiểu là nhiều u không đồng nghĩa với nguy hiểm hơn.
Điều bác sĩ quan tâm không phải là số lượng, mà là tính chất của từng u. Trong rất nhiều trường hợp, có thể có 5 - 7 u, nhưng tất cả đều có hình ảnh lành tính, ổn định theo thời gian, thì vẫn chỉ cần theo dõi", bác sĩ Tuấn nêu rõ.
Một sai lầm mà các chị em thường gặp là nghĩ rằng "nhiều u quá nên phải mổ hết cho sạch". Thực tế việc mổ trong những trường hợp này thường không giải quyết được vấn đề, vì sau khi mổ, dưới tác động nội tiết, vẫn có thể xuất hiện các u mới.
Vì vậy, với đa u tuyến vú hai bên, hướng xử lý thường là theo dõi định kỳ, không phải mổ hàng loạt.
Tuy nhiên, không phải vì vậy mà chủ quan. Trong một "rừng u" như vậy, điều quan trọng là phải nhận diện được u nào có đặc điểm khác thường.
Các bác sĩ sẽ tập trung vào u nào có hình ảnh không điển hình, u nào to nhanh hơn các u khác, u nào có đặc điểm nghi ngờ hơn. Những u "lạc nhịp" này mới là thứ cần chú ý kỹ hơn, có thể cần sinh thiết. Còn lại, các u điển hình lành tính, nhỏ, ổn định thì chỉ cần theo dõi.
Từ thông tin của bạn đọc về việc Trường mầm non Nhi Đức, phường Kiến An, TP Hải Phòng có nhiều biểu hiện không minh bạch trong việc cung cấp thực phẩm để nấu ăn cho học sinh, gây nguy cơ mất an toàn vệ sinh thực phẩm, Tuổi Trẻ Online đã tiến hành xác minh thông tin.
Tài liệu Tuổi Trẻ Online có được cho thấy ngày 29-12-2025, Trường mầm non Nhi Đức ban hành quyết định phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu cung cấp thực phẩm để thực hiện công tác tổ chức bữa ăn bán trú cho học sinh. Theo đó, Công ty TNHH chế biến nông sản và cung cấp thực phẩm New Green (Công ty New Green) được lựa chọn với giá trúng thầu gần 1,6 tỉ đồng.
Đến ngày 31-12-2025, Trường mầm non Nhi Đức và Công ty New Green đã ký hợp đồng cung cấp dịch vụ số 312, cung cấp thực phẩm, hàng hóa thực hiện tổ chức bữa ăn bán trú cho học sinh.
Tuy nhiên, song song với việc cung cấp thực phẩm thông qua gói thầu với Công ty New Green, Trường mầm non Nhi Đức vẫn tiếp tục duy trì và thực hiện hợp đồng với một công ty khác là Công ty TNHH xuất nhập khẩu Tiến Anh (Công ty Tiến Anh), cung cấp một mặt hàng duy nhất là thịt bò.
Điều này trái với quy định tại Nghị định 214 quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Đấu thầu về lựa chọn nhà thầu.
Theo quy định, các gói thầu cung cấp suất ăn, bữa ăn học đường hoặc mua nguyên liệu, nhiên liệu đầu vào để thực hiện việc cung cấp suất ăn, bữa ăn học đường cho học sinh bán trú, nội trú tại cơ sở giáo dục công lập phải áp dụng hình thức lựa chọn nhà thầu trong trường hợp đặc biệt. Như vậy, các trường hợp cung cấp thực phẩm và suất ăn bán trú trường học mà không qua đấu thầu là vi phạm quy định pháp luật.
Trả lời Tuổi Trẻ Online, bà Nguyễn Thị Hương, Hiệu trưởng Trường mầm non Nhi Đức, xác nhận Công ty Tiến Anh cung cấp thịt bò cho nhà trường nằm ngoài gói thầu cung cấp thực phẩm năm 2025-2026 của nhà trường.
Việc này được thực hiện bằng hợp đồng mua bán hàng hóa số 0509/HĐMB-2025, ngày 5-9-2025, giữa nhà trường và Công ty TNHH xuất nhập khẩu Tiến Anh.
Theo bà Hương, vì "nể nang" nên nhà trường vẫn tiếp tục duy trì và thực hiện hợp đồng ngoài gói thầu đang thực hiện.
"Hiện chúng tôi đã tạm dừng việc mua thực phẩm của Công ty Tiến Anh và rà soát lại để thực hiện theo đúng quy định của Nghị định 214" - bà Hương nói.
Theo tìm hiểu của Tuổi Trẻ Online, liên quan đến việc cung cấp thực phẩm giữa Trường mầm non Nhi Đức và Công ty Tiến Anh, hợp đồng hai bên ký kết khi giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm của Công ty Tiến Anh chỉ còn hiệu lực đúng 2 ngày.
Điều đáng nói, sau khi hợp đồng được ký kết, chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm của Công ty Tiến Anh đã hết hạn, nhưng Trường mầm non Nhi Đức vẫn cho doanh nghiệp cung cấp thực phẩm vào trường học.
Bà Nguyễn Thị Hương cho biết trong khoảng thời gian này giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm của Công ty Tiến Anh đã hết hạn, phía công ty nói đang hoàn thiện bổ sung nên nhà trường mới cho cấp thực phẩm vào trường.
Trao đổi với Tuổi Trẻ Online, bà Trần Thị Phương, Phó chủ tịch phường Kiến An, cho biết việc doanh nghiệp ký hợp đồng mua thực phẩm ngoài gói thầu là không đúng. Phường đã chỉ đạo các trường trên địa bàn dừng ngay việc mua bán thực phẩm phục vụ suất ăn bán trú ngoài gói thầu đang thực hiện, trong đó có Công ty Tiến Anh.
Theo ông Nguyễn Xuân Nam - Phó chi cục trưởng Chi cục Phát triển nông thôn - Sở Nông nghiệp và Môi trường Hải Phòng, thời gian qua chi cục đã kiểm tra, xử phạt nhiều doanh nghiệp vi phạm các quy định trong việc cung cấp thực phẩm.
Từ thông tin của báo Tuổi Trẻ, chi cục đã tiến hành kiểm tra đối với doanh nghiệp có dấu hiệu vi phạm. Trước mắt đã phát hiện trong khoảng thời gian từ tháng 9 đến tháng 12-2025, doanh nghiệp này hết hạn giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn vệ sinh thực phẩm.
Hiện chi cục đang rà soát và thực hiện quy trình xử lý đối với doanh nghiệp theo quy định - ông Nam cho biết.
Trao đổi với Tuổi Trẻ Online, lãnh đạo Công ty Tiến Anh cũng xác nhận từ tháng 9 đến tháng 12-2025 giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm của công ty hết hạn. Đến cuối tháng 12-2025, công ty đã bổ sung hoàn thiện giấy chứng nhận theo quy định.
Một trong những lý do khiến mỡ nội tạng cần phải được quan tâm đặc biệt vì loại mỡ này không chỉ đóng vai trò dự trữ năng lượng. Các nghiên cứu khoa học cho thấy mô mỡ nội tạng hoạt động như một cơ quan nội tiết, có khả năng tiết ra nhiều chất gây viêm và các phân tử ảnh hưởng đến quá trình chuyển hóa, theo chuyên trang sức khỏe Healthline (Mỹ).
Khi lượng mỡ nội tạng tăng cao, nguy cơ kháng insulin, rối loạn mỡ máu, huyết áp cao và viêm mạn tính cũng tăng theo. Đây đều là những yếu tố có khả năng dẫn đến các bệnh mạn tính nghiêm trọng trong tương lai.
Tin vui là mỡ nội tạng phản ứng khá tốt với các bài tập aerobic như đi bộ. Đi bộ không phải là phương pháp giúp giảm mỡ nội tạng nhanh nhất. Thế nhưng, nếu được thực hiện đều đặn, hình thức vận động này thực sự có thể giúp giảm đáng kể lượng mỡ bụng, trong đó có mỡ nội tạng và mỡ dưới da. Điều này đặc biệt đúng nếu kết hợp đi bộ với chế độ ăn uống tốt.
Một nghiên cứu được công bố trên Journal of Exercise Nutrition & Biochemistry đã theo dõi những người phụ nữ béo phì trong nhiều 12 tuần. Kết quả cho thấy nhóm đi bộ giảm đáng kể cả mỡ dưới da lẫn mỡ nội tạng so với nhóm không tập luyện.
Đi bộ có thể tác động đến mỡ nội tạng vì giúp cơ thể đốt calo. Khi vận động kéo dài ở cường độ vừa phải, cơ thể sẽ sử dụng nhiều a xít béo làm nhiên liệu hơn. Theo thời gian, điều này góp phần làm giảm lượng mỡ dự trữ trong cơ thể, bao gồm cả mỡ nội tạng.
Bên cạnh đó, đi bộ còn giúp cải thiện độ nhạy insulin. Khi các tế bào phản ứng tốt hơn với insulin, cơ thể sẽ kiểm soát đường huyết hiệu quả hơn và giảm tích tụ mỡ thừa.
Một điều cần lưu ý là hiệu quả của đi bộ không xuất hiện chỉ sau vài ngày tập. Các tổ chức sức khỏe thường khuyến nghị người trưởng thành nên thực hiện ít nhất 150 phút hoạt động aerobic cường độ vừa mỗi tuần. Với đi bộ, điều này tương đương khoảng 30 phút mỗi ngày và 5 ngày trong tuần.
Đối với người mới bắt đầu, họ nên đi bộ với tốc độ vừa phải, tạo cảm giác hơi thở nhanh hơn nhưng vẫn có thể nói chuyện bình thường. Khi thể lực được cải thiện, có thể tăng dần tốc độ hoặc xen kẽ những đoạn đi bộ nhanh để tăng hiệu quả tập luyện, theo Healthline.
