Đề Văn thi lớp 10 TP HCM ‘dễ thở’, dự đoán nhiều điểm 8, 9

Một tờ giấy nhục mạ bạn của nhóm học sinh lớp 5 trở thành phép thử đối với cách nhà trường bảo vệ học sinh, cách phụ huynh đòi công bằng cho con và cách pháp luật được vận dụng trong một vụ việc rất nhỏ về hình thức nhưng không nhỏ về hậu quả.

Vụ việc xảy ra tại một trường tiểu học ở TP.HCM khi nhóm học sinh lớp 5 viết giấy với nhiều câu từ nhục mạ một bạn cùng lớp. Nhà trường xác định có 4 em trực tiếp viết và 4 em khác thấy nội dung xấu thì bỏ vào thùng rác. Sau khi phụ huynh phản ánh, trường yêu cầu học sinh tường trình và xin lỗi. Tuy nhiên mâu thuẫn không dừng lại ở hành vi ban đầu mà chuyển sang tranh cãi về cách xử lý, về việc xin lỗi thế nào cho đúng và đặc biệt là về chi tiết phụ huynh cho rằng trường đã công khai tên học sinh bị hại trong thông báo.

Trên phương diện pháp lý điều đầu tiên cần xác định là đây không chỉ là một xích mích giữa trẻ em. Nó thuộc phạm vi bạo lực học đường theo nghĩa rộng vì đã có hành vi xúc phạm danh dự và có dấu hiệu gây tổn thương tâm lý cho học sinh. Nghị định 80/2017/NĐ-CP không thu hẹp bạo lực học đường vào các hành vi đánh nhau hay gây thương tích mà đặt ra yêu cầu xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh và có cơ chế phòng ngừa, phát hiện, hỗ trợ, xử lý khi xảy ra hành vi xâm hại trong trường học. Khi một học sinh bị nhục mạ ngay trong lớp và sau đó có biểu hiện bất ổn tâm lý thì vụ việc đã vượt khỏi ngưỡng của một lỗi ứng xử thông thường.

Ở đây nhà trường có quyền xử lý học sinh vi phạm nhưng quyền đó bị giới hạn rất rõ bởi Thông tư 19/2025 của Bộ GD-ĐT. Thông tư này quy định mục đích của việc kỷ luật học sinh là giáo dục, giúp học sinh nhận ra hành vi sai, tự sửa chữa và khắc phục hậu quả.

Với học sinh tiểu học, biện pháp kỷ luật được phép áp dụng về cơ bản chỉ là nhắc nhở và yêu cầu xin lỗi. Điều đó có nghĩa nhà trường không thể chọn các cách làm nặng tính bêu xấu, trừng phạt hoặc gây áp lực tinh thần quá mức cho các em. Nếu nhà trường yêu cầu các em viết tường trình và xin lỗi, xét về mặt hình thức thì đó là hướng xử lý nằm trong khuôn khổ pháp luật hiện hành.

Nhưng chỉ đúng hình thức thì chưa đủ. Trách nhiệm pháp lý của nhà trường không dừng ở việc chọn đúng một biện pháp kỷ luật ghi trong thông tư. Nghị định 80/2017/NĐ-CP đòi hỏi cơ sở giáo dục phải đánh giá mức độ ảnh hưởng của vụ việc, thực hiện hỗ trợ cần thiết đối với người học bị tác động và phối hợp với gia đình để ngăn ngừa tái diễn. Nói cách khác xin lỗi chỉ là một mắt xích. Nếu sau lời xin lỗi, học sinh bị hại vẫn hoảng sợ, vẫn bị bạn bè bàn tán, vẫn không được bảo vệ trong môi trường lớp học thì về thực chất nghĩa vụ của nhà trường chưa hoàn tất. Trong những vụ như thế này điều phụ huynh chờ đợi không phải một nghi thức cho đủ quy trình mà là một cơ chế bảo vệ có hiệu quả.

Chính vì vậy lập luận của nhà trường rằng mình đã xử lý theo Thông tư 19/2025 mới chỉ trả lời được một nửa câu hỏi. Nửa còn lại là trường đã làm gì để bảo vệ học sinh bị hại sau xử lý? Có tổ chức theo dõi tâm lý hay không? Có kiểm soát việc kỳ thị, bàn tán trong lớp hay không? Có làm việc riêng với phụ huynh hai bên để thống nhất cách đồng hành với trẻ hay không? Nếu những việc đó chưa được làm đầy đủ thì cảm giác bất an của phụ huynh là điều dễ hiểu. Pháp luật giáo dục ngày nay không chỉ hỏi nhà trường đã phạt hay chưa mà còn hỏi trường đã bảo vệ học sinh tốt đến mức nào.

Từ phía phụ huynh, yêu cầu đòi hỏi một lời xin lỗi nghiêm túc hơn cũng không phải vô lý. Một đứa trẻ bị xúc phạm công khai trong lớp sẽ không thấy mình được bảo vệ nếu vụ việc chỉ được khép lại bằng vài câu xin lỗi lấy lệ. Nhưng pháp luật cũng đặt ra một giới hạn mà phụ huynh cần tôn trọng.

Đòi công bằng cho con không có nghĩa là được quyền đẩy các học sinh vi phạm ra trước đám đông hoặc biến một vụ việc học đường thành cuộc truy xét của người lớn. Trẻ em vi phạm vẫn là trẻ em. Các em cần bị uốn nắn, bị yêu cầu nhận lỗi và sửa lỗi nhưng không thể bị đối xử như đối tượng để bêu công khai. Đây là ranh giới mà cả nhà trường lẫn phụ huynh đều phải lưu tâm.

Cũng cần nói thêm rằng với nhóm học sinh lớp 5, trọng tâm ở đây không phải là trách nhiệm hình sự. Các em còn quá nhỏ để tiếp cận vụ việc bằng tư duy trừng phạt hình sự. Hướng đúng là giáo dục, hỗ trợ tâm lý và phục hồi môi trường lớp học. Nhưng không vì thế mà trách nhiệm dân sự bị loại trừ hoàn toàn.

Nếu có thiệt hại thực tế được chứng minh, chẳng hạn chi phí khám, tư vấn tâm lý hoặc những tổn thất khác phát sinh từ vụ việc thì về nguyên tắc bồi thường vẫn có thể được đặt ra theo pháp luật dân sự. Điều này nhắc các bên rằng những hành vi tưởng là đùa nghịch trong trường học vẫn có thể để lại hệ quả pháp lý nếu hậu quả đủ rõ và đủ cụ thể.

Vụ việc này cho thấy điểm yếu khá phổ biến trong nhiều trường học hiện nay. Khi xảy ra một hành vi làm tổn thương học sinh, nhà trường thường xử lý phần ngọn rất nhanh là viết bản tường trình, mời phụ huynh, yêu cầu xin lỗi. Nhưng phần gốc lại hay bị bỏ trống là bảo vệ nạn nhân sau xin lỗi, làm dịu dư chấn tâm lý trong lớp và phục hồi quan hệ học đường một cách bài bản. Trong khi đó, phụ huynh vì xót con nên dễ chuyển từ yêu cầu chính đáng sang yêu cầu nặng cảm xúc, vô tình đẩy xung đột lên cao hơn. Pháp luật đứng giữa hai thái cực ấy để nhắc rằng điều quan trọng nhất vẫn là lợi ích tốt nhất của trẻ em.

Một tờ giấy nhục mạ học sinh trong lớp học không đáng sợ bằng cách người lớn xử lý nó. Nếu xử lý chỉ để khép hồ sơ, đứa trẻ bị xúc phạm sẽ thấy mình đơn độc. Nếu xử lý để trả đũa thay con, những đứa trẻ khác lại bị đặt vào một vòng tổn thương mới. Cách làm đúng phải là đủ nghiêm để các em biết ranh giới, đủ mềm để các em còn cơ hội sửa mình và đủ chặt để nhà trường thực sự làm tròn bổn phận bảo vệ trẻ em trong không gian mà lẽ ra phải an toàn nhất sau gia đình.

Tin Gốc: Thanh Niên

Thông tin này vừa được ông Phạm Tấn Ngọc Thụy, Phó giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo TP Đà Nẵng, chia sẻ tại chương trình tiếp xúc cử tri của Đoàn đại biểu Quốc hội TP Đà Nẵng tại phường Ngũ Hành Sơn ngày 6-5.

Trước các ý kiến lo lắng của cử tri, ông Thụy cho biết tới thời điểm hiện nay Đà Nẵng có 43.586 học sinh lớp 9 đã đủ điều kiện để tốt nghiệp THCS, có 38.690 học sinh được tuyển vào trường THPT công lập.

"Như vậy tỉ lệ học sinh vào trường THPT công lập đạt là gần 88,8%. Ngoài ra Đà Nẵng có 15 trường trung học phổ thông, trường có cấp trung học phổ thông ngoài công lập và 4 trung tâm giáo dục thường xuyên. Như vậy đã có 19 trường có thể đón 12% thí sinh không vào được các hệ trường THPT công lập. Thực sự so với 2 đầu đất nước thì "sức nóng" tuyển sinh lớp 10 ở Đà Nẵng không bằng" - ông Thụy cho biết.

Theo ông Thụy, quy mô về trường lớp hiện tại của Đà Nẵng vẫn đảm bảo được số lượng tuyển sinh trong thời gian tới mà không áp lực như TP.HCM và Hà Nội.

Ông Thụy cho biết hiện nay công tác tuyển sinh và hướng nghiệp được thực hiện theo quyết định của Chính phủ, các thông tư của Bộ Giáo dục và Đào tạo về phân luồng học sinh vào các trường nghề, cao đẳng nghề được Đà Nẵng chuẩn bị khá kỹ.

Trong đó Sở Giáo dục và Đào tạo đã rà soát đầy đủ quy hoạch mạng lưới trường lớp để tham mưu đầu tư cơ sở vật chất.

Theo lãnh đạo Sở Giáo dục và Đào tạo, dự kiến trong năm học tới sẽ có biến động số lượng học sinh khá lớn do yếu tố năm sinh, nhưng sở đã dự báo trước số lượng học sinh, số phòng học và cơ sở vật chất cần nâng cấp.

Trước đó trong chương trình tiếp xúc cử tri vào ngày 5-5, nhiều cử tri cũng kiến nghị cần nghiên cứu chính sách phổ cập giáo dục đến lớp 12, hoặc mở rộng quy mô trường lớp, nhằm bảo đảm tốt hơn quyền học tập của học sinh sau bậc trung học cơ sở.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

10 chuyên đề ôn tập môn lịch sử thuộc chương trình Bí quyết ôn thi tốt nghiệp THPT đạt điểm cao năm 2026 do giáo viên Nguyễn Viết Đăng Du, Trường THPT Lê Quý Đôn (P.Xuân Hòa), hướng dẫn sẽ phát ở chuyên mục giáo dục trên các nền tảng: thanhnien.vn, fanpage Facebook và kênh YouTube của Báo Thanh Niên.

https://www.youtube.com/watch?v=S4LBFQ2Gqqk

Trong chuyên đề 2 - ASEAN: Những chặng đường lịch sử - giáo viên tóm tắt những kiến thức cơ bản về quá trình hình thành và phát triển của tổ chức ASEAN; Quá trình hình thành và phát triển của Cộng đồng ASEAN.

Trước đó, vào ngày 22.4, Báo Thanh Niên đã phát sóng chuyên đề 1 - Trật tự thế giới trong và sau chiến tranh lạnh, cung cấp tóm tắt những kiến thức cơ bản về tổ chức Liên Hiệp Quốc; trật tự thế giới trong chiến tranh lạnh;xu thế và những biểu hiện của trật tự thế giới sau khi chiến tranh lạnh kết thúc.

Từ 20.4 đến 23.5, vào các khung giờ cố định (16 giờ 30, 18 giờ 30 và 20 giờ 30) thứ hai đến thứ bảy hàng tuần, Báo Thanh Niên lần lượt phát sóng trực tiếp 88 chuyên đề Bí quyết ôn thi tốt nghiệp THPT đạt điểm cao tại các địa chỉ thanhnien.vn, Facebook.com/thanhnien và YouTube Báo Thanh Niên.

88 chuyên đề ôn tập kiến thức do các giáo viên giàu kinh nghiệm tại TP.HCM xây dựng, gồm: Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong, chuyên Trần Đại Nghĩa, Bùi Thị Xuân, Lê Quý Đôn, Marie Curie, Nguyễn Hiền, quốc tế Á Châu… Qua mỗi chuyên đề ôn thi trực tuyến, giáo viên sẽ giúp học sinh tiết kiệm thời gian, tận dụng lợi thế của công nghệ để hứng thú với việc học, tích lũy kiến thức cho kỳ thi quan trọng sắp đến.

Sau các khung giờ nói trên, các chuyên đề vẫn xuất hiện trên các nền tảng thanhnien.vn, Facebook.com/thanhnien và YouTube Thanh Niên. Học sinh sử dụng bất kỳ thiết bị (điện thoại thông minh, máy tính cá nhân hay máy tính cố định) và chỉ cần kết nối internet đều có thể tiếp cận nội dung hệ thống kiến thức của 9 môn thi trong kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026.

Học sinh có thể truy cập vào các nền tảng của Báo Thanh Niên hoặc quét mã QR từ lịch phát sóng để xem trực tiếp chương trình Bí quyết ôn thi tốt nghiệp THPT năm 2026 vào đúng khung giờ hoặc xem lại 88 chuyên đề ôn thi tốt nghiệp THPT đã phát.

Lịch phát sóng tuần từ 20 đến 25.4 các chuyên đề ôn thi tốt nghiệp năm 2026

Tin Gốc: Thanh Niên