Đầu tư mạnh mẽ, có trọng điểm vào giáo dục và đổi mới sáng tạo là trụ cột trung tâm của mọi chính sách cơ cấu nhất quán nhằm chuyển đổi mô hình tăng trưởng của VN. Việc nâng cao kỹ năng kỹ thuật của lực lượng lao động, đặc biệt trong các lĩnh vực công nghiệp và công nghệ có giá trị gia tăng cao, là điều thiết yếu để hỗ trợ hiện đại hóa sản xuất và tiếp nhận các công nghệ tiên tiến. Đầu tư như vậy có ý nghĩa quyết định để giúp VN giảm phụ thuộc quá mức vào vốn và công nghệ nước ngoài, thoát bẫy thu nhập trung bình và chuyển từ nền kinh tế dựa vào yếu tố đầu vào sang nền kinh tế dựa trên tri thức.
Hệ thống đại học (ĐH) VN có 237 trường vào năm 2026, trong đó có 3 trường nằm trong top 200 ĐH châu Á theo bảng xếp hạng QS Asia University Rankings 2026, và chưa có trường nào nằm trong top 500 ĐH hàng đầu thế giới theo các bảng xếp hạng quốc tế uy tín (QS World University Rankings, Times Higher Education). Điều này làm hạn chế đáng kể sức hấp dẫn của VN đối với chuyên gia quốc tế và các trung tâm nghiên cứu, phát triển của các tập đoàn đa quốc gia.
Trước thực trạng nói trên, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã công bố dự án chiến lược nhằm xây dựng 5 – 6 ĐH xuất sắc trong giai đoạn 2030 – 2045, với mục tiêu hội nhập vào các bảng xếp hạng quốc tế từ năm 2030.
Quan sát từ những thành công ấn tượng nhất tại châu Á, có thể nói đây là quyết định mang tính chiến lược cao cho quá trình chuyển đổi mô hình tăng trưởng của VN. Singapore đã đầu tư mạnh mẽ vào 2 ĐH mũi nhọn NUS và NTU từ những năm 1990. Trong bảng xếp hạng QS World University Rankings, NUS hiện đứng thứ 8 thế giới, còn NTU đứng thứ 15, đưa Singapore trở thành một trong những trung tâm ĐH và công nghệ hàng đầu toàn cầu. Hàn Quốc có lộ trình tương tự với ĐH Quốc gia Seoul (khoảng thứ 30 thế giới theo QS) và KAIST (khoảng thứ 50). Gần đây hơn, Trung Quốc đã đưa ĐH Bắc Kinh (khoảng thứ 14 thế giới) và ĐH Thanh Hoa (khoảng thứ 17) vào top 20 thế giới, trong khi giữa thập niên 1990 họ còn ở vị trí rất xa. Những thành công này không phải ngẫu nhiên mà dựa trên 3 trụ cột: đầu tư công và tư quy mô lớn, bền bỉ theo thời gian; cơ chế quản trị trao quyền tự chủ rộng rãi về học thuật và quản lý cho các trường ĐH; chiến lược chủ động thu hút nhân tài quốc tế.
Việc xây dựng các ĐH xuất sắc sẽ góp phần phục vụ những mục tiêu kinh tế cụ thể. Thứ nhất, giữ chân nhân tài. Khi những sinh viên giỏi nhất vẫn phải ra nước ngoài để tiếp cận đào tạo chất lượng cao, đất nước sẽ tiếp tục bị chảy máu chất xám. ĐH đạt chuẩn quốc tế sẽ giúp đào tạo tinh hoa ngay trong nước và thu hút chuyên gia VN từ nước ngoài trở về.
Thứ hai, đáp ứng nhu cầu lao động trình độ cao. Quá trình nâng cấp công nghiệp của VN (từ bán dẫn đến trí tuệ nhân tạo, từ điện hạt nhân đến năng lượng tái tạo) đòi hỏi đội ngũ kỹ sư và chuyên gia trình độ cao.
Kế đến là phát triển năng lực đổi mới sáng tạo nội sinh. VN hiện chỉ dành khoảng 0,5% GDP cho R&D (nghiên cứu và phát triển), so với gần 2,5% của Trung Quốc và gần 5% của Hàn Quốc. Điều này dẫn đến số lượng bằng sáng chế còn hạn chế và sự phụ thuộc công nghệ kéo dài.
Ngoài ra, còn nhằm thu hút FDI chất lượng cao. Samsung, Intel hay Apple chọn VN trước hết vì chi phí lao động thấp. Để thu hút các trung tâm R&D của họ, cần có nguồn nhân lực trình độ cao. ĐH xuất sắc là yếu tố quyết định trong lựa chọn địa điểm đầu tư FDI chất lượng.
Việc tích hợp các trường kỹ sư chất lượng cao vào các ĐH xuất sắc là một trong những giải pháp mang tính then chốt nhằm hỗ trợ chiến lược xây dựng các ĐH có danh tiếng toàn cầu. Hiện nay, hệ thống giáo dục VN vẫn duy trì sự tách biệt tương đối giữa các trường ĐH và các cơ sở đào tạo chuyên ngành, điều này dẫn đến phân tán nguồn lực và hạn chế khả năng tạo ra các hiệu ứng cộng hưởng.
Việc tích hợp, tương tự mô hình của MIT tại Mỹ hay các trường lớn Grandes Écoles tại Pháp sẽ cho phép tối ưu hóa việc sử dụng cơ sở hạ tầng có chi phí cao, như phòng thí nghiệm và trang thiết bị khoa học, đồng thời thúc đẩy tính liên ngành, một trong những yếu tố thiết yếu cho sự phát triển của các công nghệ mới nổi. Bên cạnh đó, cách tiếp cận này còn tạo điều kiện tập trung nguồn lực học thuật, chia sẻ và kết hợp chuyên môn, năng lực để xây dựng các trung tâm xuất sắc về khoa học và công nghệ có tầm vóc, uy tín.
Việc xây dựng các ĐH nghiên cứu xuất sắc vẫn chưa đủ, điều quan trọng là phải phát triển hệ sinh thái nghiên cứu toàn diện, gắn kết chặt chẽ với nhu cầu của nền kinh tế. Có thể kể ra các mô hình như dưới đây.
Các trung tâm nghiên cứu xuất sắc: Viện Nghiên cứu cao cấp về Toán (VIASM) là ví dụ tốt; FTU Research Lab của Trường ĐH Ngoại thương mới khánh thành, nếu thành công, cũng là mô hình nên nhân rộng. Mỗi trung tâm nghiên cứu trong các trường ĐH cần được bảo đảm điều kiện làm việc đạt chuẩn quốc tế, đi kèm với nguồn tài chính ổn định nhằm duy trì tính liên tục và nâng cao chất lượng các chương trình nghiên cứu.
Cơ chế hợp tác đào tạo – nghiên cứu theo mô hình CIFRE (hợp đồng đào tạo nghiên cứu trong doanh nghiệp) của Pháp là ví dụ tiêu biểu về sự hợp tác hiệu quả giữa nhà trường và doanh nghiệp. VN hoàn toàn có thể điều chỉnh và áp dụng mô hình này phù hợp với bối cảnh trong nước, đặc biệt trong các ngành trọng điểm được ưu tiên đầu tư quy mô lớn, cũng như những lĩnh vực có sự hiện diện mạnh của các tập đoàn đa quốc gia như điện tử và bán dẫn.
Các trung tâm đổi mới sáng tạo và công nghệ: Kinh nghiệm từ Thung lũng Silicon (Mỹ) hay khu khoa học Hsinchu (Đài Loan) cho thấy tầm quan trọng của việc tập trung không gian địa lý giữa các trường ĐH, trung tâm nghiên cứu, phát triển R&D, và nguồn vốn đầu tư mạo hiểm. VN đã bước đầu triển khai định hướng này thông qua các khu công nghệ cao như Khu Công nghệ cao TP.HCM và Khu Công nghệ cao Hòa Lạc. Tuy nhiên, cần tiếp tục củng cố và tăng cường sự liên kết giữa các khu này với các ĐH nghiên cứu, nhằm hình thành những hệ sinh thái đổi mới sáng tạo thực sự hiệu quả và bền vững.
Nếu hội đủ các điều kiện như đầu tư đúng trọng tâm và kéo dài, chính sách lương cạnh tranh, hội nhập quốc tế, VN có thể kỳ vọng có 1 – 2 ĐH trong top 300 thế giới vào giai đoạn 2045 – 2050.
Quỹ đạo phát triển này sẽ tương đương với Trung Quốc hoặc Singapore, sẽ giúp chuyển đổi sâu sắc nền kinh tế VN bằng cách thúc đẩy sự nâng cấp công nghiệp, giảm sự phụ thuộc vào công nghệ và tạo ra giá trị cao hơn nhiều trên mỗi lao động.
Trong một thế giới mà cạnh tranh kinh tế diễn ra trên lĩnh vực đổi mới và tri thức, việc sở hữu các trường ĐH đẳng cấp thế giới không còn là một sự xa xỉ mà là một điều kiện tiên quyết để tiến tới nhóm các quốc gia có thu nhập cao.
Song song, việc phát triển các năng lực công nghệ cốt lõi như trí tuệ nhân tạo, tự động hóa và kinh tế số đóng vai trò như một động lực chiến lược. Những sự đầu tư này tác động trực tiếp đến năng suất nhân tố tổng hợp (TFP), giúp nâng cao hiệu quả sản xuất vượt ra ngoài việc chỉ đơn thuần tích lũy vốn và lao động. Bằng cách thúc đẩy cải thiện TFP, VN có thể nâng tầm quỹ đạo tăng trưởng tiềm năng, củng cố năng lực tự chủ công nghệ và đổi mới sáng tạo nội sinh. Đây chính là nền tảng then chốt giúp VN chuyển đổi thành công mô hình tăng trưởng và phát huy tối đa các lợi thế của mình.
Ngày 30-4, Trường đại học Luật Hà Nội (HLU) ban hành thông tin tuyển sinh năm 2026 trình độ đại học với 2.850 chỉ tiêu (tăng 200 chỉ tiêu so với năm ngoái) và ba phương thức tuyển sinh.
Trong đó phương thức xét tuyển thẳng trường dành 3% chỉ tiêu. Còn lại là phương thức xét học bạ THPT và xét điểm thi tốt nghiệp THPT.
Với phương thức xét học bạ, trường xét kết quả học tập 3 môn thuộc các tổ hợp xét tuyển theo ngành của cả năm lớp 10, lớp 11 và lớp 12.
Công thức tính điểm xét tuyển như sau:
Điểm xét tuyển = (ĐTB Môn 1 + ĐTB Môn 2 + ĐTB Môn 3) + điểm cộng (nếu có) + điểm ưu tiên (nếu có).
Năm nay trường sử dụng 9 tổ hợp xét tuyển gồm: A00, A01, C00, D01, D02, D03, D04, D05, D06.
Chỉ tiêu, tổ hợp xét tuyển từng ngành như sau:
Về điểm cộng, Trường đại học Luật Hà Nội cộng từ 1-1,5 điểm cho thí sinh được xét tuyển thẳng nhưng không sử dụng quyền tuyển thẳng theo quy định, gồm: thí sinh đoạt giải nhất, nhì, ba trong kỳ thi chọn học sinh giỏi quốc gia, quốc tế; thí sinh đoạt giải nhất, nhì, ba cuộc thi khoa học kỹ thuật cấp quốc gia, quốc tế; thí sinh đoạt giải nhất, nhì, ba trong kỳ thi chọn học sinh giỏi quốc gia môn tiếng Anh.
Ngoài ra trường cộng điểm khuyến khích cho thí sinh có chứng chỉ IELTS (tương đương) từ 5.5 đến 8.0 trở lên, mức điểm cộng dao động từ 0,25 điểm đến 1,5 điểm.
Nếu thí sinh có chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế sẽ được quy đổi sang điểm môn tiếng Anh, trường quy đổi từ IELTS 5.5 tương ứng điểm 8.
Bảng quy đổi chứng chỉ ngoại ngữ như sau:
Trường lưu ý thí sinh có chứng chỉ ngoại ngữ tiếng Nga, tiếng Pháp, tiếng Đức, tiếng Trung, tiếng Nhật được quy đổi điểm ngoại ngữ dùng để xét tuyển tương ứng như sau: Cấp độ C2 được quy đổi tương ứng 10 điểm; cấp độ C1 được quy đổi tương ứng 9,5 điểm; cấp độ B2 được quy đổi tương ứng 9 điểm.
Về mức học phí dự kiến, đối với sinh viên học các chương trình tiêu chuẩn là 840.000 đồng/tín chỉ cho năm học 2026-2027, tăng 40.000 đồng/tín chỉ so với năm ngoái.
Trường sẽ thu theo 5 tháng/học kỳ, 140 tín chỉ/khóa học (tương đương hơn 117 triệu đồng/khóa học, chưa tính chênh lệch học phí các năm sau đó).
Đối với sinh viên chương trình đào tạo chất lượng cao, năm học 2026-2027 mức thu học phí dự kiến là 840.000 đồng/tín chỉ đối với các học phần thực tập chuyên môn, khóa luận tốt nghiệp, giáo dục quốc phòng - an ninh và 1.852.000 đồng/tín chỉ đối với các học phần khác.
Khóa tuyển sinh chương trình chất lượng cao năm ngoái học phí lần lượt là 800.000 đồng/tín chỉ và 1.764.000 đồng/tín chỉ.
Đặc biệt, trường sẽ thực hiện miễn tiền ở ký túc xá đối với tất cả sinh viên khóa 51 trong toàn bộ thời gian học tập tại cơ sở đào tạo ở Bắc Ninh. Mức tiền được miễn khoảng 5 triệu đồng/sinh viên, không bao gồm tiền điện, nước sinh viên sử dụng. Tổng mức tiền được miễn khoảng 10 tỉ đồng.
Theo nhà trường, ký túc xá trang bị đầy đủ điều hòa, nước nóng lạnh, chăn, ga, gối, đệm, màn, giặt sấy tập trung, tạo nhiều điều kiện thuận lợi cho sinh viên khi học tập tại đây.
Ghi nhận tại điểm thi Trường THPT Lương Thế Vinh, phường Cầu Ông Lãnh, nhiều thí sinh nhận xét đề thi tiếng Anh năm nay có độ khó vừa phải, bám sát nội dung ôn tập và không có quá nhiều câu hỏi gây bất ngờ.
Nguyệt Anh, học sinh Trường THCS Đống Đa, nhận xét đề thi tương đối dễ và tương đương các đề thi thử mà em đã làm trong quá trình ôn tập. Các dạng câu hỏi khá quen thuộc nên em làm bài thuận lợi. "Nếu không có sai sót gì thì em nghĩ mình có thể được 10 điểm", Nguyệt Anh nói.
Chung nhận định, Thái Hòa, học sinh Trường THCS Lam Sơn, đánh giá đề thi năm nay không quá khó và nằm trong khả năng của phần lớn học sinh đã ôn tập kỹ. Theo em, độ khó của đề tương đương với các đề thi thử trước kỳ thi, thậm chí dễ hơn. Đề có nhiều câu hỏi quen thuộc nên em làm xong bài trong khoảng 30 phút.
"Đề thi tiếng Anh năm nay khá vừa sức, không có nhiều bẫy đánh đố như tụi em lo lắng. Phần ngữ pháp khá căn bản, phần đọc hiểu cũng không có quá nhiều từ vựng mới. Em làm xong còn dư khoảng 15 phút để dò lại bài và tự tin mình được khoảng 8,5 đến 9 điểm", em Hoàng Anh, Trường THCS Ngô Tất Tố chia sẻ.
Lê Mai Anh (điểm thi THPT Phú Nhuận) nhận xét đề thi có độ phân hóa nằm ở phần từ vựng và một số câu cuối của bài đọc: "Những bạn học lực trung bình khá hoàn toàn có thể lấy điểm 6, 7 một cách dễ dàng. Riêng những câu hỏi mang tính phân hóa để lấy điểm 9, 10 thì yêu cầu tụi em phải nắm thật chắc ngữ cảnh và có vốn từ vựng mở rộng một chút".
Tại điểm thi Trường THCS Phan Tây Hồ (phường An Hội Đông),nhiều sĩ tử đánh giá đề thi vừa sức. Phạm Vân Khánh (Trường THCS An Nhơn) cười tươi vì hoàn thành bài thi khá tốt. Vân cho biết dạng đề đã được ôn tập nhiều ở trường, và bám sát đề tham khảo: "Em thấy đề khá vừa vặn với mình và có tính phân hóa. Em chỉ mất 60 phút hoàn thành. Phần đúng/sai và bài đục lỗ nhiều đánh đố với em nhất.
Tương tự, Lâm Thị Hoàng Hoa (Trường THCS Phan) đánh giá đề thi dễ, vừa sức với mình. Hoa chỉ mất 50 phút hoàn thành bài thi. Phần "làm khó" em là wordform (cấu tạo từ). Hoa tự đánh giá mình có thể đạt 7,75-8 điểm.
Tại điểm thi Trường THCS Nguyễn Trãi, nhiều thí sinh nhận xét đề thi năm nay tương đối vừa sức, bám sát kiến thức đã được ôn tập. Em Cẩm Ly, học sinh Trường THCS Tân Sơn, cho biết đề thi gồm 40 câu hỏi với độ khó ở mức phù hợp. "Em thấy đề năm nay vừa sức. So với các đề những năm trước thì có khó hơn một chút, nhưng nhìn chung vẫn nằm trong khả năng làm bài của học sinh", Ly chia sẻ.
Trong khi đó, em Gia Minh, học sinh Trường THCS Phạm Văn Chiêu, đánh giá đề thi khá dễ: "Ban đầu em kỳ vọng đề sẽ khó hơn, nhưng khi làm bài em thấy khá dễ. Nếu nhận diện được dạng đề thì sẽ làm bài thuận lợi". Theo Minh, đề thi năm nay có phần dễ hơn so với một số đề của các năm trước nhờ cấu trúc quen thuộc và ít câu hỏi đánh đố.
Hôm nay (20.5), Trường Ardingly College Việt Nam tiếp tục hợp tác với Ngân hàng Thương mại Cổ phần Quân đội (MB Bank), giới thiệu gói liên kết tài chính - giáo dục "World Ready" đến với phụ huynh học sinh Trường Ardingly College Việt Nam. Giải pháp tài chính này nhằm giúp các phụ huynh của trường nội trú Anh tại Việt Nam, khi có nhu cầu cho con học tập chương trình giáo dục quốc tế an tâm hoạch định lộ trình đầu tư dài hạn cho con cái.
Gói giải pháp tài chính này được triển khai trên cơ sở liên kết giữa ngân hàng và đơn vị giáo dục với quyền lợi kép dành cho phụ huynh. Cụ thể, với một khoản tiền gửi tiết kiệm ban đầu, tùy theo chọn lựa về thời gian, chương trình và hình thức học tập, phụ huynh tham gia gói tài chính - giáo dục được MB Bank đảm bảo thanh toán học phí và các khoản phí liên quan trong suốt quá trình học tập của học sinh tại Trường Ardingly College tại Việt Nam mà không phải trả thêm bất cứ khoản nào khác.
Sau khi học sinh hoàn tất chương trình học theo hợp đồng, phụ huynh sẽ nhận lại toàn bộ vốn gốc gửi tiết kiệm ban đầu cùng phần lãi tích lũy còn lại (nếu có, tùy theo chọn lựa của phụ huynh).
Trước đó, hôm 9.4, Ardingly College Việt Nam cũng phối hợp cùng Ngân hàng TMCP Việt Nam Thịnh Vượng (VPBank), công bố gói tài chính - giáo dục tương tự.
Ardingly College thành lập tại Vương quốc Anh năm 1858, ngôi trường nội trú có bề dày 168 năm đã chính thức có mặt tại Việt Nam. Ngôi trường tọa lạc tại Lào Cai sẽ khai giảng năm học đầu tiên vào tháng 9.2026 này.
Trường cung cấp chương trình phổ thông quốc tế từ lớp 6 đến lớp 12/Sixth Form. Đích đến là chứng chỉ Tú tài Anh (IGCSE) và Tú tài Anh nâng cao (A-Levels). Chương trình tiếp nhận học sinh nội trú từ lớp 6 (11 tuổi) đến lớp 12 (18 tuổi).