Trao đổi với báo chí vào hôm nay 30.4, GS Nguyễn Tiến Thảo, Vụ trưởng Vụ Giáo dục đại học, Bộ GD-ĐT, cho biết, bộ này đang trình Chính phủ chính sách học bổng mới cho khối ngành STEM. Nếu được thông qua, chính sách này sẽ được triển khai từ ngày 1.9.
Mục tiêu không chỉ dừng ở hỗ trợ chi phí học tập, sinh hoạt cho người học, mà quan trọng hơn là tạo động lực đủ mạnh để thu hút và giữ chân người học giỏi theo đuổi các ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược (những lĩnh vực có vai trò quyết định đối với năng lực cạnh tranh quốc gia).
Chính sách học bổng này được áp dụng cho người học đang theo học hệ chính quy, từ trình độ đại học (cử nhân, kỹ sư) và sau đại học (thạc sĩ, tiến sĩ).
Theo GS Nguyễn Tiến Thảo, điều kiện để sinh viên được nhận học bổng trước hết là đang theo học khối ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược. Có 2 nhóm được xét học bổng. Nhóm thứ nhất là những thí sinh đạt giải nhất, nhì, ba trong kỳ thi học sinh giỏi quốc gia hoặc quốc tế (thời gian đạt giải không quá 3 năm).
Nhóm thứ hai là các thí sinh có tổng điểm thi tốt nghiệp trong tổ hợp xét tuyển gồm môn toán và 2 môn trong số 4 môn lý, hóa, sinh, tiếng Anh từ 22,5 điểm trở lên (không tính điểm ưu tiên, điểm cộng, không tính điểm quy đổi môn tiếng Anh nếu thí sinh sử dụng chứng chỉ ngoại ngữ để miễn thi tốt nghiệp). Đồng thời, các em phải nằm trong nhóm 30% thí sinh đạt điểm trúng tuyển cao nhất cùng nhóm ngành trên phạm vi toàn quốc.
GS Nguyễn Tiến Thảo nhấn mạnh: “Thí sinh trúng tuyển bằng các tổ hợp khác ngoài 5 môn nói trên, dù là vào 15 nhóm ngành STEM mà Bộ GD-ĐT đề xuất, sẽ không được nhận học bổng”.
Để duy trì học bổng trong toàn khóa, người học phải đáp ứng các yêu cầu về kết quả học tập, tiến độ tích lũy tín chỉ, kỷ luật học tập. Đối với bậc sau đại học, căn cứ đánh giá là năng lực nghiên cứu khoa học.
“Chính sách này không chỉ “trao cơ hội”, mà còn tạo cơ chế sàng lọc và thúc đẩy người học phát triển liên tục”, GS Nguyễn Tiến Thảo nói.
15 nhóm ngành GS Nguyễn Tiến Thảo nhắc đến ở trên gồm: sinh học, sinh học ứng dụng, khoa học vật chất, khoa học trái đất, toán học, thống kê, máy tính, công nghệ thông tin, kỹ thuật cơ khí và cơ kỹ thuật, kỹ thuật điện – điện tử và viễn thông, kỹ thuật hóa học – vật liệu – luyện kim và môi trường, vật lý kỹ thuật, kỹ thuật địa chất – địa vật lý và trắc địa, kỹ thuật mỏ, và xây dựng.
Mức học bổng được thiết kế trên nguyên tắc bảo đảm nhu cầu học tập – sinh hoạt tối thiểu, dự kiến chia theo bậc học và nhóm ngành. Ở bậc đại học, mức hỗ trợ dao động từ khoảng 3,7 – 5,5 triệu đồng/tháng; ở bậc thạc sĩ và tiến sĩ, mức hỗ trợ cao hơn, tối đa lên tới 8,4 triệu đồng/tháng.
Đây là mức học bổng giúp sinh viên đủ sinh hoạt phí khi theo học các chương trình đào tạo. Chính sách học bổng cũng thiết kế theo cấu trúc tăng dần theo trình độ đào tạo, phản ánh đúng yêu cầu về năng lực nghiên cứu và đóng góp của người học.
Đặc biệt, một điểm cải cách rất đáng chú ý là việc xét và chi trả học bổng được thực hiện trên cơ sở dữ liệu sẵn có khi thí sinh đăng ký xét tuyển đại học, không phát sinh thủ tục hành chính cho người học (tức là không tạo cơ chế xin – cho), bảo đảm công khai, minh bạch và hiệu quả.
GS Nguyễn Tiến Thảo khẳng định, chính sách học bổng này nếu được thông qua sẽ mở ra cơ hội cho những học sinh có năng lực trong các lĩnh vực khoa học tự nhiên và công nghệ. Với những em có nền tảng tốt về toán và các môn khoa học, đây là thời điểm cần tập trung cao độ để đạt kết quả tốt nhất trong kỳ thi sắp tới.
Còn hơn 1 tháng nữa là thí sinh bước vào kỳ thi tốt nghiệp năm 2026. Từ nay đến 17 giờ 30 ngày 5.5, học sinh tiếp tục đăng ký môn thi tốt nghiệp hoặc điều chỉnh lựa chọn lại môn thi nếu muốn thay đổi. Đây là cơ hội để những em vẫn có thế mạnh về các môn khoa học tự nhiên rà soát lại hồ sơ đăng ký dự thi tốt nghiệp, kịp thời thụ hưởng lợi ích của chính sách mới.
“Nếu trước đây còn lưỡng lự thì bây giờ là thời điểm ra quyết định cho con đường phía trước. Nếu bạn có năng lực toán và khoa học tự nhiên, đây là thời điểm để bứt phá. Học bổng này không chỉ hỗ trợ tài chính, mà là cơ hội bước vào các lĩnh vực then chốt của đất nước trong 10 – 20 năm tới.
Học bổng này không chỉ hỗ trợ 10 tháng/năm học mà còn là bệ phóng cho sự nghiệp. Hãy lấy đó làm động lực lớn nhất để chọn môn thi và ngành học ngay từ bây giờ. Lựa chọn đúng ngành học ở thời điểm này chính là lựa chọn vị trí của mình trong tương lai”, GS Nguyễn Tiến Thảo nói.
Bộ GD-ĐT vừa công bố danh sách 10 nhà giáo được đề nghị xét tặng danh hiệu nhà giáo nhân dân và 93 cá nhân được đề nghị xét tặng danh hiệu nhà giáo ưu tú năm 2026 để ý kiến rộng rãi trước khi hoàn thiện hồ sơ trình cấp có thẩm quyền.
Danh sách cho thấy các ứng viên đều là những cán bộ quản lý, giảng viên cao cấp có thời gian dài gắn bó với sự nghiệp giáo dục, đạt nhiều thành tích trong công tác chuyên môn và có ảnh hưởng tích cực đến sự phát triển của ngành.
Trong số 10 ứng viên nhà giáo nhân dân, ĐH Bách khoa Hà Nội có 2, ĐH Kinh tế quốc dân 2 và ĐH Cần Thơ 2. 4 ứng viên còn lại đến từ Trường ĐH Sư phạm Thể dục thể thao TP.HCM, Trường ĐH Xây dựng Hà Nội, ĐH Kinh tế TP.HCM và ĐH Huế.
Tại danh sách 93 ứng viên nhà giáo ưu tú, ĐH Thái Nguyên có nhiều nhà giáo được đề xét tặng nhất với 21 ứng viên, tiếp đến là ĐH Cần Thơ (10), ĐH Bách khoa Hà Nội (8).
Có nhiều nhà giáo đang là hiệu trưởng, hiệu phó được đề nghị xét tặng, như nhà giáo nhân dân có các ứng viên GS-TS Tạ Văn Lợi, Hiệu trưởng Trường Kinh doanh, ĐH Kinh tế quốc dân; GS-TS Vũ Quốc Huy, Hiệu trưởng Trường ĐH Y dược, ĐH Huế; PGS-TS Nguyễn Ngọc Sơn, Phó hiệu trưởng Trường Kinh tế và quản lý công, ĐH Kinh tế quốc dân.
Nhà giáo ưu tú có các ứng viên GS-TS Nguyễn Tiến Dũng, Hiệu trưởng trường ĐH Y dược (ĐH Thái Nguyên); PGS-TS Nguyễn Thành Hiếu, Phó giám đốc ĐH Kinh tế quốc dân; PGS-TS Lê Minh Nguyệt, Hiệu trưởng Trường Khoa học giáo dục (Trường ĐH Sư phạm Hà Nội); GS-TS Huỳnh Văn Sơn, Hiệu trưởng Trường ĐH Sư phạm TP.HCM; tiến sĩ Phan Thị Hồng Phúc, Phó hiệu trưởng Trường ĐH Nông lâm (ĐH Thái Nguyên); PGS-TS Lâm Quốc Anh, Phó hiệu trưởng Trường Sư phạm (ĐH Cần Thơ), PGS-TS Bùi Phú Doanh và PGS-TS Phạm Thanh Tùng, Phó hiệu trưởng Trường ĐH Xây dựng Hà Nội...
Ngày 10.5, tại tại Trung tâm Đổi mới sáng tạo quốc gia (Hà Nội) đã diễn ra vòng chung kết cuộc thi Vô địch quốc gia STEM, AI và Robotics (VSAR) năm học 2025 - 2026.
Cuộc thi do Báo Tiền Phong, Hội đồng Đội Trung ương, Trung tâm Đổi mới sáng tạo quốc gia và Đại học Bách khoa Hà Nội tổ chức, dưới sự chỉ đạo của Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh. Cuộc thi hướng tới xây dựng một sân chơi học thuật, sáng tạo và công nghệ quy mô quốc gia dành cho học sinh các cấp.
Các đội thi đã cùng nhau giải quyết những bài toán hóc búa thông qua việc lập trình và vận hành robot thực hiện nhiệm vụ: khai thác nguồn năng lượng sạch, tối ưu hóa mạng lưới điện thông minh và quản lý tài nguyên bền vững. VSAR không chỉ là một đấu trường công nghệ, mà còn là khởi đầu cho hành trình định hình một thế giới xanh và đầy triển vọng của thế hệ trẻ.
5 giải nhất nội dung Robotics và Tên lửa nước đã được trao cho các đội thi, trong đó Trường tiểu học Thanh Xuân Nam (Hà Nội) nhất bảng A, Trường tiểu học và THCS Yên Vượng (Lạng Sơn) nhất bảng B, nhóm học sinh Trường THPT Đoàn Thị Điểm và THPT chuyên Khoa học tự nhiên (ĐH Quốc gia Hà Nội) nhất bảng C, Trường phổ thông dân tộc nội trú (Hà Nội) nhất bảng D và E.
Mỗi đội đạt giải nhất được nhận bảng danh vị, cúp, bằng khen của Hội Đồng đội T.Ư, phần thưởng tiền mặt 5 triệu đồng, một bộ robotics trị giá gần 5 triệu đồng cùng túi quà gồm sách, vở, sổ, bút… Các thành viên trong đội cũng được trao huy chương vàng.
Ngoài các giải nhất, nhì, ba và giải khuyến khích, ban tổ chức còn trao thưởng đối với các giải: tinh thần thể thao, truyền cảm hứng, sáng tạo và giải thiết kế.
Nhà báo Phùng Công Sưởng, Tổng biên tập Báo Tiền Phong, Trưởng ban tổ chức cuộc thi, cho biết tại vòng chung kết năm nay, chủ đề "năng lượng cho tương lai" đã được tất cả thí sinh từ 29 tỉnh, thành phố trên toàn quốc thể hiện bằng những hình ảnh rất đẹp và đầy cảm hứng.
Đáng chú ý, cuộc thi ghi nhận sự tham gia rộng khắp của học sinh từ nhiều vùng miền, bao gồm cả khu vực vùng sâu, vùng xa, miền núi và các trường phổ thông dân tộc nội trú.
Với chủ đề "Năng lượng cho tương lai", cuộc thi năm nay không chỉ nói về năng lượng xanh, công nghệ bền vững hay những mô hình sáng tạo của thời đại mới.
Năng lượng ấy không chỉ thể hiện trong các mô hình điện gió, điện mặt trời, robot thông minh hay những giải pháp công nghệ sáng tạo mà còn hiện hữu trong ánh mắt say mê của học sinh, trong sự tận tụy của thầy cô, sự đồng hành lặng lẽ của phụ huynh...
"Sau cuộc thi này, ngọn lửa đam mê khoa học công nghệ sẽ tiếp tục được nuôi dưỡng trong mỗi em. Để từ những sân chơi như hôm nay, sẽ có thêm nhiều kỹ sư, nhà khoa học, nhà sáng chế và công dân số góp phần dựng xây đất nước trong kỷ nguyên mới", ông Sưởng bày tỏ.
TS Võ Văn Tuấn, Hiệu phó trường Đại học Văn Lang, cho biết tin trên, nhưng không đưa ra lý do điều chỉnh. Khối Khoa học sức khỏe của trường này hiện gồm ngành Y khoa, Răng-Hàm-Mặt, Dược học, Điều dưỡng, Kỹ thuật xét nghiệm y học.
So với thông báo tuyển sinh công bố hồi tháng 1, trường thay 4 trong 5 tổ hợp, chỉ giữ khối B00 (Toán, Hóa, Sinh). Các tổ hợp D07, A00, X10, X09 được thay bằng A02, B03, B08. Từ hai môn bắt buộc ở mỗi tổ hợp ban đầu là Toán, Hóa, trường chuyển thành Toán, Sinh.
Thí sinh có thể đăng ký bằng 6 phương thức: Điểm thi tốt nghiệp THPT 2026, học bạ, kết hợp học bạ với điểm thi đánh giá năng lực (V-SAT, V-ACT, TSA), kết hợp điểm thi tốt nghiệp THPT với điểm thi năng khiếu, kết hợp học bạ với điểm thi năng khiếu, tuyển thẳng.
Năm nay, các trường Y có xu hướng mở rộng tổ hợp xét tuyển vào ngành Y khoa. Theo khảo sát của VnExpress, ngoài B00 cùng một số khối phổ biến như A00 (Toán, Lý, Hóa), D08 (Toán, Sinh, Anh), 10 trường sử dụng các tổ hợp chứa Văn, Sử hoặc Giáo dục kinh tế và pháp luật, Tin học hay Công nghệ.
Theo Quy chế của Bộ Giáo dục và Đào tạo, các trường có thể tự chọn môn trong tổ hợp xét tuyển, miễn là mỗi tổ hợp có tối đa ba bài thi, trong đó có Toán hoặc Văn.
Tuy nhiên, năm ngoái, Bộ đã yêu cầu các trường dùng tổ hợp xét tuyển không có môn nền tảng, liên quan ngành học giải trình căn cứ khoa học, thực tiễn. Nhiều trường sau đó phải điều chỉnh.
