Ngày 22-4, Cục Quản lý và phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương) tổ chức hội thảo lấy ý kiến đối với dự thảo nghị định của Chính phủ thay thế Nghị định số 60 về phát triển và quản lý chợ.
Theo đại diện Cục Quản lý và phát triển thị trường trong nước, việc xây dựng nghị định mới nhằm hoàn thiện khung pháp lý cho hệ thống chợ, tạo thuận lợi để phát triển hệ thống chợ theo hướng hiện đại, bền vững, phù hợp với xu thế chuyển đổi số, tiêu dùng xanh và đẩy mạnh tiêu dùng nội địa.
Giai đoạn 2015 – 2025 hệ thống chợ đang đối mặt với không ít thách thức. Số lượng chợ có xu hướng giảm dần, song vẫn chiếm tỉ trọng lớn trong hạ tầng thương mại. Năm 2025, cả nước có 8.150 chợ, 1.099 siêu thị và 281 trung tâm thương mại.
Đáng lưu ý, phần lớn là chợ hạng 3 với cơ sở vật chất còn hạn chế, chiếm tới 86,9%, trong khi chợ hạng 1 và 2 chiếm tỉ lệ thấp. Hiện chợ dân sinh chiếm thị phần lớn trong cung ứng thực phẩm tươi sống nhờ tính tiện lợi, chi phí thấp và phù hợp với thói quen tiêu dùng.
Với khoảng 1,7 – 2 triệu hộ kinh doanh tại chợ đã tạo việc làm trực tiếp và gián tiếp cho hàng triệu lao động, góp phần vào công tác giảm nghèo, đóng vai trò như một “vùng đệm” của thị trường lao động.
Dự thảo nghị định lần này được xây dựng với nhiều điểm mới đáng chú ý như hoàn thiện cơ chế huy động nguồn lực đầu tư.
Trong đó ngân sách Trung ương ưu tiên cho khu vực khó khăn, ngân sách địa phương chủ động triển khai tại các khu vực khác, kết hợp các nguồn vốn hợp pháp khác. Đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, làm rõ trách nhiệm của từng cấp quản lý.
Một điểm mới quan trọng là mở rộng đối tượng tham gia đầu tư, cho phép cá nhân, hộ kinh doanh và doanh nghiệp tư nhân tham gia xây dựng, quản lý chợ, qua đó thúc đẩy xã hội hóa.
Cùng đó là các cơ chế mới như phép khai thác đa mục tiêu, đa công năng, sử dụng tài sản hạ tầng chợ tham gia dự án đối tác công tư, phát triển chợ biên giới.
Đặc biệt, các nội dung về chợ thông minh, chuyển đổi số, truy xuất nguồn gốc hàng hóa và chuyển đổi xanh cũng lần đầu được đưa vào, hướng tới xây dựng hệ thống chợ văn minh, thân thiện với môi trường và đáp ứng xu hướng tiêu dùng mới.
Nhiều ý kiến cho rằng trong cấu trúc kinh tế – xã hội, chợ truyền thống vẫn giữ vai trò đặc biệt quan trọng. Không chỉ là nơi giao thương hàng hóa, chợ còn là không gian kết nối cộng đồng, lưu giữ các giá trị văn hóa và tạo sinh kế cho hàng triệu người dân.
Trong nền kinh tế thị trường, hệ thống chợ tiếp tục là một mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng, đặc biệt tại khu vực nông thôn và miền núi, nơi chợ vừa là điểm thu gom nông sản, vừa là kênh phân phối hàng hóa thiết yếu.
Lãnh đạo Cục Quản lý và phát triển thị trường trong nước khẳng định sẽ nghiên cứu tiếp thu các ý kiến đóng góp để hoàn thiện dự thảo nhằm tạo nền tảng pháp lý đồng bộ.
Từ đó thúc đẩy hệ thống chợ phát triển theo hướng hiện đại, bền vững, phát huy những giá trị văn hóa của chợ truyền thống Việt Nam.
Chiều 9-5, Cơ quan cảnh sát điều tra Công an tỉnh Thanh Hóa cho biết vừa ra quyết định khởi tố vụ án hình sự "gây ô nhiễm môi trường" xảy ra tại Công ty TNHH Dịch vụ và chăn nuôi NewHope Thanh Hóa.
Cơ quan cảnh sát điều tra Công an tỉnh cũng đã khởi tố bị can đối với Huang Qi Lei, 43 tuổi, trú tại tỉnh Sơn Đông, Trung Quốc; Lê Văn Quốc, 37 tuổi, trú tại xã Ngọc Liên; Hà Thị Thục Huyền, 31 tuổi, trú tại xã Cẩm Thủy, tỉnh Thanh Hóa, về tội "gây ô nhiễm môi trường".
Theo Công an tỉnh Thanh Hóa, Phòng Cảnh sát kinh tế Công an tỉnh này vừa phát hiện tại trang trại chăn nuôi heo của Công ty TNHH Dịch vụ và chăn nuôi NewHope Thanh Hóa đóng tại thôn Tượng Liên 1 và thôn Tượng Sơn 3, xã Thạch Quảng có dấu hiệu vi phạm pháp luật về bảo vệ môi trường.
Đây là trang trại chăn nuôi heo quy mô lớn, với tổng diện tích 109ha, riêng khu vực chăn nuôi rộng hơn 20ha. Với quy mô chăn nuôi lớn, mỗi ngày phát sinh khối lượng nước thải, chất thải lớn.
Từ tài liệu thu thập được, ngày 24-4, Phòng Cảnh sát kinh tế phối hợp với cơ quan chức năng kiểm tra tại trang trại nêu trên.
Qua kiểm tra, lực lượng chức năng phát hiện tại khu vực phía Tây Bắc trạm xử lý nước thải khu D có đường dẫn nước thải, phân heo chưa qua xử lý chảy trực tiếp ra bãi đất rộng hàng nghìn mét vuông.
Cơ quan chức năng xác định khu vực tập kết chất thải có diện tích khoảng 7.307m², tổng khối lượng chất thải chưa qua xử lý khoảng 8.544,5m³.
Theo tính toán của cơ quan chuyên môn, với khối lượng riêng 685,7kg/m³, thì tổng khối lượng chất thải tại khu vực nêu trên lên tới hơn 5.858.963kg chất thải.
Quá trình điều tra xác định các nghi phạm lợi dụng khu vực đồi, ao trũng nằm xa khu dân cư phía sau hệ thống xử lý nước thải để tập kết, xả thải trái quy định nhằm giảm tải cho hệ thống xử lý môi trường của trang trại.
Tại cơ quan điều tra, ông Huang Qi Lei - giám đốc thiết bị môi trường của doanh nghiệp, khai nhận do lượng nước thải phát sinh trong chăn nuôi quá lớn trong khi hệ thống xử lý nước thải xuống cấp, không đáp ứng công suất xử lý nên đã chỉ đạo bơm nước phân heo chưa qua xử lý từ hệ thống xử lý nước thải và ao sự cố lên khu vực đồi khu D.
Từ năm 2023 đến 2024, Huang Qi Lei đã chỉ đạo Hà Thị Thục Huyền (quản lý bộ phận xử lý nước thải khu D và H) thực hiện bơm nước thải, chất thải chưa qua xử lý từ hệ thống xử lý nước thải lên khu vực đồi khu D.
Đến năm 2025, khi Huyền nghỉ sinh, Huang Qi Lei tiếp tục chỉ đạo Lê Văn Quốc (công nhân bộ phận xử lý nước thải) trực tiếp thực hiện việc bơm, xả chất thải.
Chiều 10/4, Quốc hội thảo luận về dự thảo Nghị quyết về thuế bảo vệ môi trường, giá trị gia tăng (VAT), thuế tiêu thụ đặc biệt với xăng, dầu và nhiên liệu bay.
Theo tờ trình, Chính phủ đề xuất giảm thuế bảo vệ môi trường với xăng (trừ ethanol), dầu diesel, nhiên liệu bay, dầu hỏa và dầu mazut về 0 đồng. Cùng với đó, xăng, dầu diesel và nhiên liệu bay thuộc đối tượng không phải kê khai, tính nộp thuế giá trị gia tăng nhưng vẫn được khấu trừ đầu vào. Thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt với xăng các loại cũng được đề xuất áp dụng mức 0%.
Hầu hết đại biểu đều ủng hộ chính sách này để hỗ trợ cho doanh nghiệp, người dân trong lúc xung đột tại Trung Đông khiến thị trường năng lượng toàn cầu biến động, tác động đến giá xăng dầu trong nước.
Đồng tình với tờ trình của Chính phủ và báo cáo thẩm tra của Ủy ban Kinh tế tài chính, nhưng PGS. TS Trần Hoàng Ngân kiến nghị cân nhắc kéo dài thời hạn áp dụng nghị quyết đến hết năm nay hoặc ít nhất tới 30/9.
Theo ông Ngân, dự thảo Nghị quyết có điều khoản giao Thủ tướng quyết định cá biệt để điều chỉnh (rút ngắn hoặc kéo dài) hiệu lực. Tuy nhiên, ông nhận xét quy định này vẫn chưa đảm bảo tính ổn định về mặt tâm lý với doanh nghiệp và người dân.
Đại biểu đoàn TP HCM cho rằng trong trường hợp giá dầu thế giới thời gian tới hạ nhiệt, cũng không nên điều chỉnh mức thuế với xăng dầu. "Chúng ta cần chia sẻ với người dân, doanh nghiệp bị ảnh hưởng khi giá nhiên liệu tăng thời gian qua", ông Ngân nói.
Ở chiều ngược lại, Phó chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội Nguyễn Minh Sơn tranh luận với ông Ngân về thời gian áp dụng. Ông Sơn nói theo tờ trình của Chính phủ, việc giảm thuế dự kiến ảnh hưởng đến thu ngân sách 7.300 tỷ đồng mỗi tháng và khoảng 18.250 tỷ trong 2,5 tháng áp dụng.
Theo ước tính của đại biểu này, nếu cộng thêm 8.000 tỷ (tạm ứng quỹ bình ổn giá xăng dầu từ ngân sách), ngân sách có thể bị ảnh hưởng khoảng 26.250 tỷ đồng. "Điều này cũng ảnh hưởng trực tiếp đến chi đầu tư phát triển, đầu tư công, các chương trình an sinh xã hội, tăng áp lực vay nợ công, tác động đến tăng trưởng trong dài hạn", ông Sơn cho hay. Bởi vậy, ông thống nhất với đề xuất Quốc hội giao Thủ tướng ban hành quyết định cá biệt tùy tình hình thực tế.
Trao đổi lại sau đó, ông Trần Hoàng Ngân nói doanh nghiệp, người dân trông chờ rất lớn khi một Nghị quyết được ban hành. Đồng thời, theo ông, quy định pháp lý cần có tính ổn định và nó phải được kéo dài.
Ông ví dụ một phần ăn tăng giá từ 10.000 đồng lên 15.000 đồng, tức thêm 50% khi giá nhiên liệu gia tăng. "Chúng ta chưa thấy lạm phát (chỉ số CPI) thay đổi bởi độ trễ từ tác động bên ngoài đến Việt Nam cần một thời gian nữa. Nên yếu tố ổn định tâm lý, kiểm soát giá cả là quan trọng", ông chia sẻ.
Trong quý I, thu ngân sách đạt 823.000 tỷ đồng, tăng hơn 80.000 tỷ so với cùng kỳ năm ngoái. Vì vậy, ông Ngân cho rằng có thể dùng số tiền này để trợ cấp, phụ trợ giá xăng dầu, nhằm "giảm tổn thương cho người dân, doanh nghiệp".
Quốc hội sẽ biểu quyết thông qua dự thảo Nghị quyết về thuế bảo vệ môi trường, VAT, thuế tiêu thụ đặc biệt với xăng, dầu và nhiên liệu bay vào sáng 12/4.
Tại phiên thảo luận kinh tế - xã hội ngày 21/4, ông Nguyễn Hải Nam, Ủy viên chuyên trách Ủy ban Kinh tế và Tài chính cho rằng vốn đầu tư nền kinh tế được dẫn qua hai kênh là tín dụng ngân hàng và thị trường vốn, bao gồm trái phiếu và cổ phiếu. Hiện quy mô tín dụng ngân hàng đạt khoảng 145% GDP, cao hơn nhiều so với một số nước trong khu vực, tạo áp lực lớn cũng như rủi ro tiềm tàng về nợ xấu hay hệ số an toàn vốn (CAR).
Trong khi đó, theo nguyên tắc, dòng tiền từ các ngân hàng chỉ cung cấp vốn ngắn hạn cho nền kinh tế, còn dài hạn cần phụ thuộc vào thị trường vốn. Ông Nam cho rằng, cần phát triển đồng bộ kênh dẫn vốn thứ hai là thị trường vốn, bao gồm trái phiếu và cổ phiếu.
Giải trình trước Quốc hội, Phó thủ tướng Nguyễn Văn Thắng cho biết thị trường vốn, chứng khoán đang được phát triển trở thành kênh huy động trung và dài hạn của nền kinh tế.
Ông cho hay, Chính phủ đặt mục tiêu vốn hóa của thị trường chứng khoán đạt 120% GDP vào năm 2028 - mức tương đồng với các nước trong khu vực và thế giới. "Qua đó, thị trường chứng khoán là kênh huy động vốn trung, dài hạn quan trọng, chia sẻ gánh nặng với các ngân hàng", Phó thủ tướng nói.
Tính đến cuối năm 2025, vốn hóa thị trường cổ phiếu đạt gần 10 triệu tỷ đồng, chiếm khoảng 77,9% GDP của Việt Nam.
Phát biểu trước đó, Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn cũng nói rằng thị trường chứng khoán có cơ hội thu hút vốn trong thời gian tới sau khi được FTSE Russell xác nhận nâng hạng từ thị trường cận biên lên mới nổi thứ cấp từ ngày 21/9.
Với thị trường trái phiếu Chính phủ, sau thời gian trầm lắng, đã có dấu hiệu khởi sắc trở lại. Ông Tuấn cho hay năm nay, huy động vốn qua kênh này phấn đấu đạt 900.000 tỷ đồng, tăng 100.000 tỷ so với 2025.
Về chính sách tài khóa, Phó thủ tướng Nguyễn Văn Thắng cho biết sẽ được nhà điều hành mở rộng hợp lý, có trọng tâm, trọng điểm. Qua đó, các nguồn lực của Nhà nước và vốn vay nước ngoài được khai thác hiệu quả để thúc đẩy tăng trưởng và hỗ trợ ổn định kinh tế vĩ mô.
Theo ông, Chính phủ đã trình Quốc hội kế hoạch tài chính quốc gia để nâng tỷ lệ bội chi bình quân từ 3% GDP trong giai đoạn trước lên 5% GDP trong 5 năm tới. Đồng thời, nhà điều hành dự kiến tăng chi ngân sách, trong đó dành 40% chi cho đầu tư phát triển - gấp 2,4 lần so với giai đoạn trước.
Chính phủ cũng đang trình Quốc hội tiếp tục ban hành mới các chính sách ưu đãi về thuế, phí để hỗ trợ cho người dân, doanh nghiệp trong bối cảnh nền kinh tế phải chống chọi những biến động bất lợi từ bên ngoài.
