Ban Thường trực, Ủy ban T.Ư MTTQ Việt Nam vừa có vừa báo cáo do Phó chủ tịch, Tổng thư ký Hà Thị Nga ký, tổng kết 13 năm thực hiện Quyết định 217-QĐ/TW và Quyết định 218-QĐ/TW ngày 12.12.2023 của Bộ Chính trị (khóa XI) về giám sát, phản biện xã hội và tham gia góp ý xây dựng Đảng, chính quyền của MTTQ VN và các tổ chức chính trị – xã hội.
Theo báo cáo, sau 13 năm thực hiện, công tác giám sát, phản biện xã hội và tham gia góp ý xây dựng Đảng, chính quyền của MTTQ Việt Nam và các tổ chức chính trị – xã hội các cấp đạt được nhiều kết quả, góp phần quan trọng trong việc phát huy dân chủ, tăng cường đồng thuận xã hội, củng cố mối quan hệ mật thiết giữa Đảng, Nhà nước với nhân dân.
Khẳng định vai trò nòng cốt chính trị của MTTQ Việt Nam trong tập hợp, đoàn kết nhân dân trong xây dựng và phát triển đất nước.
Tuy nhiên, vẫn còn một số tồn tại, hạn chế được nêu ra. Đáng chú ý là việc theo dõi, đôn đốc, trả lời ý kiến, kiến nghị sau giám sát, sau phản biện và góp ý xây dựng Đảng, chính quyền của MTTQ Việt Nam các cấp chưa được thực hiện thường xuyên, liên tục, còn tình trạng kiến nghị một chiều của MTTQ Việt Nam và các tổ chức thành viên.
Một số văn bản trả lời của các cơ quan, tổ chức được giám sát hoặc cơ quan có văn bản được phản biện còn chung chung hoặc chỉ đạo các cơ quan có thẩm quyền nghiên cứu tiếp thu.
Còn tình trạng hoạt động giám sát cán bộ, đảng viên còn hình thức, hiệu quả chưa cao; chất lượng một số cuộc góp ý, phản ánh của nhân dân cũng như giám sát, phản biện xã hội chưa cao, hình thức…
Từ đó, báo cáo chỉ ra 5 nhiệm vụ, giải pháp cần thực hiện và đề xuất 7 điểm cần sửa đổi, bổ sung Quyết định 217 và Quyết định 218. Trong đó, đáng chú ý là yêu cầu xác định trách nhiệm, thẩm quyền, thời hạn xử lý của các cơ quan, tổ chức, nhất là trách nhiệm của người đứng đầu cùng chế tài trong trường hợp không thực hiện hoặc thực hiện không đầy đủ.
Ban Thường trực Ủy ban T.Ư MTTQ Việt Nam cũng đề nghị bổ sung về đảm bảo nguồn lực cho hoạt động giám sát, phản biện xã hội. Nghiên cứu cho phép MTTQ Việt Nam và các tổ chức chính trị – xã hội huy động nguồn lực xã hội phục vụ cho hoạt động giám sát, phản biện xã hội.
Có cơ chế bảo vệ, khuyến khích tổ chức, cá nhân tham gia giám sát, phản biện xã hội, góp ý nhằm bảo đảm tính khách quan, thẳng thắn, tránh tâm lý e ngại, nể nang…
Đồng thời, báo cáo cũng kiến nghị ban hành quyết định mới của Bộ Chính trị thay thế Quyết định 217 và Quyết định 218 do 2 quyết định có mối quan hệ chặt chẽ. Việc tích hợp sẽ đảm bảo tính thống nhất, đồng bộ trong chỉ đạo, tổ chức thực hiện.
Nhiều nội dung của 2 quyết định cũng giao thoa, trùng lặp. Việc xây dựng một văn bản thống nhất sẽ tạo điều kiện thiết kế đầy đủ, logic các nội dung trong một chỉnh thể đồng bộ.
Việc tích hợp cũng tạo thuận lợi trong việc bổ sung các nội dung mới như: cơ chế tiếp thu, giải trình, phản hồi; ứng dụng chuyển đổi số; mở rộng sự tham gia của nhân dân; quy định rõ trách nhiệm của người đứng đầu, trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân liên quan mà không bị phân tán, chia cắt giữa nhiều văn bản khác nhau.
Tuy nhiên, để bảo đảm tính rõ ràng, dễ áp dụng, trong văn bản mới cần thiết kế cấu trúc hợp lý, có thể phân thành các chương, mục riêng biệt, như giám sát; phản biện xã hội; góp ý xây dựng Đảng, chính quyền; tổ chức thực hiện.
Tại buổi tiếp Đại sứ Hàn Quốc Choi Young Sam đến chào từ biệt dịp kết thúc nhiệm kỳ công tác tại VN, Thủ tướng Lê Minh Hưng chúc mừng Đại sứ đã có nhiệm kỳ công tác rất thành công tại VN và đánh giá cao những đóng góp tích cực của Đại sứ vào việc thúc đẩy quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện VN - Hàn Quốc ngày càng đi vào chiều sâu, mang lại lợi ích thiết thực cho nhân dân hai nước.
Thủ tướng khẳng định Chính phủ VN sẽ tạo mọi điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp nước ngoài, trong đó có doanh nghiệp Hàn Quốc yên tâm đầu tư ổn định, lâu dài tại VN.
Đại sứ Choi Young Sam khẳng định sẽ tiếp tục nỗ lực hết mình để vun đắp cho quan hệ hợp tác giữa hai nước, góp phần thiết thực vào việc thúc đẩy quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện VN - Hàn Quốc ngày càng phát triển mạnh mẽ, thực chất và toàn diện trong thời gian tới.
Cùng ngày, Thủ tướng Lê Minh Hưng đã tiếp Đại sứ Úc tại VN Gillian Bird. Thủ tướng khẳng định VN luôn coi Úc là người bạn tin cậy, là Đối tác chiến lược toàn diện giàu tiềm năng và có vị thế, vai trò ngày càng tăng ở khu vực, cùng chia sẻ nhiều lợi ích chiến lược với VN; bày tỏ vui mừng khi cả 6 lĩnh vực trụ cột trong Chương trình hành động triển khai quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện VN - Úc giai đoạn 2024 - 2027 đều được triển khai đúng tiến độ, đến nay đã cơ bản hoàn thành 96%.
Để tăng cường hơn nữa tin cậy chính trị giữa hai nước, Thủ tướng đề nghị hai bên chuẩn bị tốt cho các hoạt động trao đổi cấp cao giữa hai nước, mong đón Thủ tướng Úc thăm lại VN và dự Hội nghị cấp cao APEC 2027; đề nghị hai bên duy trì đều đặn các cơ chế hợp tác song phương trên các lĩnh vực.
Thủ tướng đề nghị phía Úc tiếp tục mở cửa thị trường cho hàng hóa, nông thủy sản của VN và duy trì ổn định nguồn cung nhiên liệu; hạn chế các rào cản thương mại và điều tra chống bán phá giá.
Đại sứ Gillian Bird vui mừng thông báo Úc sẽ cấp gần 100 triệu AUD tổng viện trợ phát triển cho VN trong năm tài chính 2026 - 2027, trong đó tập trung hợp tác về khoa học, công nghệ, phát triển kỹ năng và nguồn nhân lực, ứng phó với biến đổi khí hậu.
Tại buổi tiếp Đại sứ Canada tại VN Jim Nickel, Thủ tướng Lê Minh Hưng bày tỏ vui mừng trước những kết quả tích cực của quan hệ song phương sau gần 10 năm xác lập khuôn khổ Đối tác toàn diện.
Nhấn mạnh hai nước còn nhiều dư địa hợp tác chưa khai thác hết, Thủ tướng đề nghị Đại sứ hỗ trợ thúc đẩy các hoạt động tiếp xúc, điện đàm, trao đổi đoàn, ưu tiên triển khai các chuyến thăm của lãnh đạo cấp cao hai nước; hỗ trợ doanh nghiệp Canada đầu tư vào các lĩnh vực, dự án trọng điểm về năng lượng, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn… tại VN.
Nhất trí với các ý kiến định hướng của Thủ tướng Chính phủ, Đại sứ Jim Nickel nhấn mạnh tiềm năng cũng như một số đề xuất hợp tác cụ thể.
Sáng 2.4, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến (lần 3) về việc chuẩn bị kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI. Kỳ họp khai mạc sáng 6.4, dự kiến bế mạc ngày 24.4.
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cho biết, trong đợt 1 của kỳ họp sẽ có 3 ngày làm công tác nhân sự, 3 ngày bàn về luật và các nghị quyết. Sau đó, Quốc hội nghỉ 1 tuần và tiếp tục họp đợt 2.
Theo kế hoạch, sáng 5.4, các đoàn đại biểu Quốc hội họp để bầu trưởng đoàn. Chiều cùng ngày, Quốc hội họp phiên trù bị, xem xét, thông qua chương trình kiện toàn nhân sự của kỳ họp.
Theo quy định, tại kỳ họp, các đại biểu sẽ xem xét kiện toàn các chức danh lãnh đạo cấp cao, gồm chủ tịch nước, thủ tướng, chủ tịch Quốc hội, các phó chủ tịch Quốc hội, phó thủ tướng, thành viên Chính phủ, ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Hội đồng Dân tộc và các ủy ban của Quốc hội.
Chủ tịch Quốc hội yêu cầu công tác chuẩn bị phải chi tiết, kỹ lưỡng, bảo đảm chất lượng hồ sơ, tài liệu. Hội đồng Dân tộc, các Ủy ban của Quốc hội và các cơ quan liên quan được giao chủ trì, theo dõi, đôn đốc, tổ chức thẩm tra nghiêm túc.
Phó thủ tướng Hồ Quốc Dũng cho biết, Chính phủ đang phối hợp chặt chẽ với cơ quan của Quốc hội, chuẩn bị đầy đủ hồ sơ nhân sự, đảm bảo chặt chẽ, đúng quy định. Một số nội dung quan trọng khác cũng đang được khẩn trương xây dựng, hoàn thiện để trình Quốc hội cho kịp tiến độ.
Tổng thư ký Quốc hội Lê Quang Mạnh cho biết thêm, về cách thức tiến hành công tác tổ chức, nhân sự tại kỳ họp, Thường trực Ủy ban Công tác đại biểu đã xây dựng 2 phương án (không thảo luận tại đoàn và thảo luận tại đoàn) thực hiện chương trình công tác tổ chức, nhân sự tại kỳ họp.
Kỳ họp dự kiến xem xét một số nội dung quan trọng như Nghị quyết về phát triển văn hóa Việt Nam, Nghị quyết về việc thành lập TP.Đồng Nai và các cơ chế, chính sách đặc thù liên quan đất đai, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số.
Văn phòng Quốc hội đã dự phòng thời gian trong đợt 2 để bố trí các nội dung cấp bách, đồng thời đề nghị Chính phủ khẩn trương hoàn thiện hồ sơ, tài liệu, gửi kịp thời đến đại biểu Quốc hội để bảo đảm tiến độ kỳ họp.
Tại hội thảo "Công tác chính trị, tư tưởng đi trước, mở đường trong kỷ nguyên mới" diễn ra chiều 15.5, đại diện Vụ Lý luận chính trị, Ban Tuyên giáo - Dân vận Trung ương đã có bài tham luận nhằm làm sáng tỏ những nội dung cơ bản, cốt lõi Quy định số 19-QĐ/TW về công tác chính trị, tư tưởng của Đảng (Quy định 19).
Cách mạng trong tư duy quản trị
Trong tham luận, đại diện Vụ Lý luận chính trị đã phân tích 4 nội dung trọng tâm, thể hiện sự thay đổi căn bản về tư duy quản lý công tác chính trị, tư tưởng.
Thứ nhất, đây là bước chuyển từ "định hướng, khuyến khích " sang "quy định bắt buộc" và "lượng hóa kết quả". Điểm mới đột phá nhất của Quy định 19 là công tác tư tưởng không còn là nhiệm vụ tuyên truyền đơn thuần mà là trách nhiệm bắt buộc đối với mọi đảng viên, không có ngoại lệ. Hiệu quả công tác phải được đo lường bằng sản phẩm cụ thể và sự hài lòng, tín nhiệm của nhân dân. Ông nhấn mạnh cần xóa bỏ triệt để tính hình thức "đọc văn bản - nghe báo cáo".
Thứ hai, quy định đã xác lập hệ thống nguyên tắc "4 kiên định". Quy định yêu cầu kiên định chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh; kiên định mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội; kiên định đường lối đổi mới và kiên định các nguyên tắc tổ chức của Đảng.
Đối với thanh niên, yêu cầu phải chuyển hóa 4 kiện định thành niềm tin, lý tưởng, nhân sinh quan, thế giới quan khoa học, cách mạng, xây dựng bản lĩnh chính trị vững vàng, định hướng mục tiêu, sự nghiệp, phấn đấu, cống hiến, phụng sự Tổ quốc, phục vụ nhân dân trong kỷ nguyên số.
Thứ ba, chủ động dẫn dắt trên không gian mạng, môi trường và hệ sinh thái số. Quy định 19 yêu cầu chuyển từ "phản ứng thụ động" sang "chủ động dự báo và dẫn dắt" dư luận. Điểm nổi bật là việc yêu cầu ứng dụng các công nghệ hiện đại như trí tuệ nhân tạo (AI) và dữ liệu lớn (Big Data) để nắm bắt tâm trạng xã hội, xây dựng môi trường tư tưởng số lành mạnh.
Thứ tư, định hình chuẩn mực hành vi "nghe - nói - viết - hành động". Mỗi cán bộ, đoàn viên, đảng viên phải trở thành một "chiến sĩ tiên phong", tuân thủ tuyệt đối kỷ luật phát ngôn theo nghị quyết và chủ động lan tỏa thông tin tích cực, đẩy lùi thông tin xấu độc.
Dành phần lớn thời gian lưu ý về việc triển khai thực hiện Quy định 19 trong thực tiễn, nhất là trong thanh niên, đoàn viên, tham luận của Vụ Lý luận chính trị đặc biệt nhấn mạnh vai trò của tổ chức Đoàn và đoàn viên, thanh niên. Để Quy định 19 thực sự đi vào cuộc sống, tham luận đề xuất 4 yêu cầu trọng tâm.
Thứ nhất, cụ thể hóa bằng nguyên tắc "3 thống nhất", gồm: lý tưởng của Đảng là lý tưởng của thanh niên; mục tiêu của thanh niên là sự nghiệp cách mạng của Đảng và dân tộc; và hành động của thanh niên là góp sức xây dựng đất nước. Đồng thời, cần "số hóa" các nội dung lý luận thành infographic, video ngắn, podcast, ứng dụng nền tảng Thanh niên Việt Nam để chạm đến cảm xúc đoàn viên, thanh niên, nhất là thế hệ gen Z.
Thứ hai, gắn tư tưởng với hành động. Công tác tư tưởng phải đồng hành cùng thanh niên trong khởi nghiệp, lập nghiệp, hội nhập. Các phong trào hành động thực tiễn chính là "lò tôi luyện" tốt nhất để chuyển hóa nhận thức thành hành động đúng đắn.
Thứ ba, củng cố, tăng cường "sức miễn dịch tư tưởng" trên không gian mạng, môi trường và hệ sinh thái tư tưởng số. Tổ chức Đoàn cần trang bị hệ giá trị lý luận để thanh niên có năng lực sàng lọc thông tin, hình thành "đề kháng tự nhiên" trước các luận điệu xuyên tạc trên mạng xã hội.
Thứ tư, siết chặt kỷ luật phát ngôn và đề cao tính nêu gương. Trung ương Đoàn và các tổ chức Đoàn cần đề cao kỷ luật phát ngôn trên không gian mạng và phát huy vai trò "nói đi đôi với làm" của các thủ lĩnh Đoàn để truyền cảm hứng cho phong trào.
Tham luận của Vụ Lý luận chính trị, Ban Tuyên giáo - Dân vận Trung ương khẳng định Quy định số 19 không chỉ là siết chặt kỷ cương, mà sâu xa hơn là kiến tạo động lực văn hóa chính trị cho thời kỳ phát triển mới. Đây là lời hiệu triệu để thanh niên "rèn tâm trong, trí sáng, hoài bão lớn", xung kích làm chủ không gian tư tưởng, góp phần đưa đất nước tự tin bước vào kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.
