Sáng 1/7, báo cáo sơ kết một năm thực hiện mô hình tổng thể của hệ thống chính trị và mô hình chính quyền ba cấp, Trưởng ban Tổ chức Trung ương Nguyễn Duy Ngọc cho biết ngày 1/7/2025 đánh dấu bước ngoặt lịch sử khi toàn hệ thống chính trị chính thức chuyển sang mô hình ba cấp gồm trung ương, cấp tỉnh và cấp xã.
Theo ông, chỉ trong thời gian ngắn, các cơ quan đã hoàn thành khối lượng công việc rất lớn. Công tác chính trị, tư tưởng tạo được sự đồng thuận trong cán bộ, đảng viên và nhân dân. Bộ máy mới đi vào hoạt động ổn định ngay sau khi công bố, không để khoảng trống quyền lực, không làm gián đoạn việc phục vụ người dân và doanh nghiệp.
Bộ máy vận hành thông suốt, giảm chồng chéo
Sau một năm vận hành, hệ thống văn bản của Đảng và pháp luật của Nhà nước đã được rà soát, ban hành đồng bộ, bảo đảm bộ máy hoạt động thông suốt. Việc phân cấp, phân quyền, phân định thẩm quyền được điều chỉnh theo nguyên tắc một việc do một cơ quan chủ trì, một người chịu trách nhiệm chính, từng bước khắc phục tình trạng chồng chéo, bỏ sót hoặc đùn đẩy trách nhiệm.
Việc sắp xếp đơn vị hành chính từ 63 xuống khoảng 34 tỉnh, thành phố; từ 10.035 xuống khoảng 3.321 đơn vị cấp xã và kết thúc hoạt động của 696 đơn vị cấp huyện được đánh giá đã xác lập quy mô quản trị phù hợp, tối ưu hóa nguồn lực và tạo dư địa phát triển.
Bộ máy của hệ thống chính trị từ các cơ quan Đảng, Quốc hội, Chính phủ, Mặt trận Tổ quốc, lực lượng vũ trang đến các cơ quan tư pháp được tổ chức lại theo hướng tinh gọn, giảm tầng nấc trung gian, tăng cường năng lực thực thi ở cấp xã.
Theo Trưởng ban Tổ chức Trung ương, cơ chế điều hành chuyển từ hành chính phân tán sang liên thông giữa trung ương, cấp tỉnh và cấp xã, giúp rút ngắn thời gian ra quyết định, cá thể hóa trách nhiệm và tạo động lực mới để chính quyền phục vụ người dân, doanh nghiệp tốt hơn.
Đến ngày 31/3/2026, cả nước có 519.877 cán bộ, công chức, gồm 78.984 người ở trung ương, 93.696 người ở cấp tỉnh và 347.197 người ở cấp xã. Các cơ quan cũng đã sắp xếp 134 lượt cán bộ diện Trung ương quản lý và kiện toàn 1.853 lượt nhân sự tại 23 địa phương sáp nhập.
Công tác cán bộ có nhiều đổi mới. Lần đầu tiên, 100% bí thư tỉnh ủy, thành ủy và chủ tịch UBND cấp tỉnh không phải là người địa phương. Các chức danh chủ nhiệm ủy ban kiểm tra, chánh án tòa án, viện trưởng viện kiểm sát và chánh thanh tra cấp tỉnh cũng được bố trí theo nguyên tắc này.
Cơ bản không còn công chức sách nhiễu
Theo Trưởng ban Tổ chức Trung ương, cùng với việc tinh gọn bộ máy, các quy định về cán bộ, quy hoạch, bổ nhiệm, miễn nhiệm, đánh giá và quản lý biên chế đã được rà soát, hoàn thiện theo mô hình mới.
Kết quả khảo sát cho thấy mức độ hài lòng của người dân đạt 83,08%; trong đó 89,09% ý kiến đánh giá cơ bản không còn tình trạng công chức sách nhiễu, gây phiền hà. “Đây là minh chứng củng cố niềm tin của nhân dân đối với các quyết sách của Đảng”, ông nói.
Công tác quản lý tài chính, tài sản công cũng được triển khai đồng bộ. Các bộ, ngành, địa phương đã hoàn thành rà soát trụ sở, nhà đất dôi dư và bước đầu chuyển đổi mục đích sử dụng nhiều cơ sở để phục vụ cộng đồng và an sinh xã hội.
Trưởng ban Tổ chức Trung ương khẳng định sau một năm vận hành mô hình mới, hệ thống đã chứng minh tính ưu việt, tạo động lực thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội và nâng cao đời sống nhân dân, dù phải đối mặt nhiều khó khăn từ thiên tai, biến động kinh tế và khối lượng công việc rất lớn trong giai đoạn chuyển tiếp.
Tuy nhiên, ông cũng chỉ ra nhiều hạn chế. Hệ thống thể chế, pháp luật chưa đồng bộ; phân cấp, phân quyền chưa gắn đầy đủ với nguồn lực và điều kiện thực hiện. Qua rà soát, khoảng 60 văn bản thuộc khối Đảng, Quốc hội, Chính phủ và Mặt trận Tổ quốc cần sửa đổi, bổ sung; nhiều quy định chuyên ngành cũng phải điều chỉnh. Việc phân cấp giữa các địa phương chưa đồng đều, có nơi mới dừng ở giao việc nhưng chưa trao đủ quyền về tài chính, nhân lực và dữ liệu.
Cùng với đó, còn 705 trong tổng số 3.321 đơn vị hành chính cấp xã, tương đương 21,23%, chưa đạt tiêu chuẩn theo quy định. Năng lực quản trị ở một số xã chưa đáp ứng yêu cầu sau phân cấp. “Điểm nghẽn lớn nhất hiện nay không phải thiếu nhân sự cơ học mà là thiếu nhân sự có chuyên môn sâu ở một số lĩnh vực đặc thù”, ông Ngọc nói.
Ông cũng cho rằng chất lượng đội ngũ cán bộ chưa đồng đều; chính sách tiền lương, đãi ngộ, nhất là với cán bộ cấp xã, còn bất cập. Nhiều trụ sở dôi dư chưa được khai thác hiệu quả, trong khi hạ tầng công nghệ thông tin chưa đáp ứng yêu cầu vận hành chính quyền số và giải quyết thủ tục hành chính.
Chuyển giai đoạn tinh chỉnh để nâng cao hiệu quả
Theo Trưởng ban Tổ chức Trung ương, cuộc cách mạng sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị đã đạt kết quả mang tính đột phá và được cán bộ, đảng viên, nhân dân đồng tình, dư luận quốc tế đánh giá cao. Sau một năm, mô hình mới khẳng định nhiều ưu điểm so với trước, chuyển mạnh từ tư duy quản lý hành chính sang kiến tạo phát triển.
Ông nhấn mạnh yêu cầu hiện nay không còn dừng ở việc “sắp xếp xong” mà phải bước sang giai đoạn tinh chỉnh để bộ máy vận hành hiệu quả hơn, thông suốt hơn, phân định rõ quyền hạn, trách nhiệm và phục vụ người dân, doanh nghiệp tốt hơn.
Trọng tâm là tiếp tục hoàn thiện cơ chế phân cấp, phân quyền theo mô hình ba cấp: trung ương tập trung xây dựng thể chế, nền tảng số và giám sát; cấp tỉnh điều hành, điều phối nguồn lực, liên kết vùng; cấp xã trực tiếp thực thi, quản trị dữ liệu và phục vụ người dân, doanh nghiệp.
Ông cũng đề nghị đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng theo hướng lãnh đạo bằng chiến lược, thiết kế thể chế và kiểm soát quyền lực; Quốc hội tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật, khắc phục chồng chéo và khoảng trống pháp lý; Chính phủ đẩy mạnh cải cách hành chính, hoàn thiện cơ chế phân cấp gắn với nguồn lực, chuẩn hóa và số hóa quy trình giải quyết thủ tục.
Đối với tổ chức bộ máy, ông đề xuất tiếp tục giữ ổn định cơ cấu 12 sở và tương đương ở cấp tỉnh, không thành lập thêm sở mới ngoài trường hợp đặc biệt; chuyển chức năng của một số sở đặc thù như du lịch, quy hoạch – kiến trúc, an toàn thực phẩm về các cơ quan quản lý đa ngành và thành lập sở dân tộc và tôn giáo ở những địa phương đủ điều kiện.
Ông cũng cho biết sẽ kết thúc hoạt động của trung tâm phục vụ hành chính công cấp tỉnh khi 100% thủ tục hành chính được thực hiện trực tuyến toàn trình; đồng thời chuyển văn phòng đăng ký đất đai về UBND cấp xã để cấp xã thực hiện việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.
Ở cấp xã, định hướng khung bộ máy chuyên môn gồm từ 4 đến 6 phòng theo các lĩnh vực kinh tế, hạ tầng, văn hóa – xã hội, nội vụ, văn phòng và trung tâm phục vụ hành chính công. Các cơ quan sẽ tiếp tục rà soát, chuẩn hóa những đơn vị hành chính cấp xã chưa đạt tiêu chí, đồng thời nghiên cứu mô hình đơn vị hành chính đô thị đặc biệt ở cấp xã nhằm mở rộng không gian phát triển và hoàn thiện mô hình chính quyền ba cấp.
Đến 17h ngày 22/4, Công an TPHCM phối hợp cùng các đơn vị có liên quan khám nghiệm hiện trường vụ tai nạn giữa ô tô tải và xe đạp khiến một nữ công nhân trọng thương.
Vụ tai nạn xảy ra vào khoảng 15h30 ngày 22/4, tại ngã ba đường ĐT743 - An Phú 35, phường An Phú, TPHCM. Thời điểm trên, ô tô tải lưu thông trên đường An Phú 35, khi đến ngã ba giao với đường ĐT743, tài xế cho xe ôm cua rẽ phải hướng về cầu vượt ngã tư 550.
Khi ô tô tải vừa rẽ tới đường ĐT743 thì xảy ra va chạm với xe đạp do nữ công nhân điều khiển. Cú va chạm khiến cả người và xe đạp nằm lọt dưới gầm ô tô tải. Người dân phát hiện đã hô hoán tài xế dừng xe để cứu người phụ nữ, đưa ra ngoài trong tình trạng bị thương nặng.
Tại hiện trường, xe đạp bị cán nát, nằm trong gầm, phía sau đuôi ô tô tải. Vụ tai nạn xảy ra ngay khu vực ngã ba có lượng xe cộ lưu thông nhiều khiến giao thông bị ùn ứ kéo dài khoảng 1km.
Theo người dân, nạn nhân làm công nhân cho một công ty trên địa bàn. Thời điểm xảy ra tai nạn họ đã hô hoán nên tài xế mới biết để dừng ô tô.
Ngày 10.4, nhiều tài khoản mạng xã hội của lãnh đạo cấp sở và cấp xã tại Cà Mau bất ngờ đăng tải nội dung cảnh báo sau khi phát hiện tài khoản Zalo bị hack chiếm quyền sử dụng hoặc bị giả mạo để nhắn tin mượn tiền.
Điểm chung là các tin nhắn đều mang tính khẩn cấp, tạo áp lực thời gian với lý do cần tiền gấp, đặt cọc đất hoặc gặp lỗi chuyển khoản dù tài khoản vẫn còn tiền.
Một số người nhận tin nhắn mượn tiền "giăng bẫy ngược", đồng ý chuyển tiền để yêu cầu đối tượng cung cấp tài khoản nhận. Tình huống bất ngờ xảy ra khi tên tài khoản ngân hàng do kẻ gian gửi lại trùng khớp với chính tên của người bị mạo danh, tạo cảm giác đáng tin cậy gần như tuyệt đối.
Tuy nhiên, theo phản ánh, đây chỉ là lớp vỏ ngụy trang. Thực chất không phải trùng tên thật, mà là thủ đoạn tạo giao diện hoặc mã QR giả hiển thị tên giống với chủ tài khoản. Khi thực hiện chuyển tiền, dòng tiền vẫn được chuyển đến một tài khoản hoàn toàn khác do đối tượng kiểm soát.
Song song đó, các đối tượng còn gửi kèm đường link chứa mã độc dưới hình thức nhờ bình chọn thi tiếng Anh. Khi người dùng nhấp vào, quyền kiểm soát tài khoản có thể bị chiếm đoạt, từ đó tiếp tục lan rộng kịch bản lừa đảo đến danh sách bạn bè.
Với cách dựng kịch bản này, đối tượng không chỉ khai thác lòng tin từ mối quan hệ quen biết, mà còn tận dụng thói quen kiểm tra tên người nhận khi chuyển khoản để hoàn tất cú lừa. Đây được xem là biến thể tinh vi hơn của các hình thức giả mạo tài khoản từng xuất hiện trước đó.
Hiện các cảnh báo đang được chia sẻ rộng rãi nhằm nhắc nhở người dân nâng cao cảnh giác, đặc biệt với các yêu cầu chuyển tiền đột ngột và các liên kết lạ gửi qua tin nhắn qua tài khoản Zalo.
Phía sau tỷ lệ duy trì sĩ số hơn 98% là hành trình lặng lẽ của thầy cô, bộ đội biên phòng và già làng nơi vùng đất đỏ bazan.
Chưa đến 4 giờ sáng, khi phố thị còn chìm trong giấc ngủ, thầy Lê Văn Triều, giáo viên âm nhạc kiêm Tổng phụ trách Đội Trường Tiểu học Kpă Klơng (xã Ia Nan, tỉnh Gia Lai), đã rời nhà ở phường Pleiku để vượt gần 80 km lên trường. Hơn 20 năm gắn bó với vùng biên Ia Nan, thầy Triều đã quá quen với những con đường đỏ bụi mùa khô, lầy lội mùa mưa dẫn vào các thôn làng xa xôi.
Trên con đường đất đỏ dẫn vào làng Sơn, thầy Triều thi thoảng dừng xe, xem lại danh sách học sinh nghỉ học hôm trước. Với các giáo viên ở Ia Nan, việc đến tận nhà vận động học sinh ra lớp đã trở thành công việc thường ngày.
Thầy Triều kể hơn 20 năm trước, nhiều đoạn đường vào xã chỉ là đường đất đỏ, mùa khô bụi mù còn mùa mưa lầy lội. Đường sá nay đã thuận lợi hơn, nhưng việc giữ học sinh đến lớp vẫn còn nhiều gian nan. "Có em không muốn đi học, thấy thầy cô đến vận động thì trốn. Nhưng tụi mình không thể bỏ cuộc. Ai cũng cố gắng để học sinh hiểu rằng học tập sẽ giúp thay đổi tương lai của chính mình, của gia đình và cả thôn làng", thầy Triều chia sẻ.
Đó không phải câu chuyện riêng của thầy Triều. Ở Trường tiểu học Kpă Klơng, việc giáo viên đến tận nhà vận động học sinh đã trở thành một "luật bất thành văn". Giáo viên chủ nhiệm và giáo viên bộ môn đều phải nắm chắc hoàn cảnh từng em, theo dõi sĩ số hằng ngày để kịp thời tìm đến những em nghỉ học.
Cô Trần Thị Nhung, Hiệu trưởng nhà trường, cho biết trách nhiệm ấy được mỗi giáo viên thấm nhuần ngay từ ngày đầu nhận lớp. "Học sinh nghỉ không lý do thì hôm sau giáo viên phải xuống tận nhà tìm hiểu. Không chỉ gọi điện hay nhắn tin, thầy cô phải trực tiếp gặp gỡ để hiểu hoàn cảnh từng gia đình, từ đó mới có cách hỗ trợ phù hợp", cô Nhung nói.
Bếp ăn bán trú ý nghĩa Ia Nan là xã có đường biên giới giáp Campuchia với 9 thôn làng, bao gồm 3 làng chủ yếu là đồng bào thiểu số gồm: làng Tung, làng Nú và làng Sơn. Trong đó, làng Sơn nằm cách xa trường học nhất, với khoảng cách từ 4 - 6 km. Phần lớn học sinh đi bộ đến trường mỗi ngày, chỉ một số ít được bố mẹ chở đến.
Nhiều gia đình chưa coi trọng việc học, thường đưa con lên rẫy thay vì đến lớp. Có em nhỏ dù tuổi còn thơ đã phải phụ giúp cha mẹ nương rẫy. Theo lời các thầy cô, có trường hợp bố mẹ quen cho tiền mỗi buổi đến lớp, đến khi không cho nữa, các em bỏ học luôn.
Gắn bó với Trường tiểu học Kpă Klơng hơn 7 năm, cô Trần Thị Nhung hiểu rất rõ bài toán giữ học sinh ở lại với con chữ. Nhiều em học xong buổi sáng rồi về nhà và không quay lại trường vào buổi chiều. Khoảng cách xa xôi, sự thiếu quan tâm của phụ huynh cùng bữa trưa thiếu thốn khiến việc duy trì sĩ số luôn là nỗi trăn trở của nhà trường.
Năm 2021, nhà trường quyết định mở bếp ăn bán trú miễn phí để giữ học sinh ở lại trường cả ngày. Mỗi buổi trưa, khoảng 100 học sinh được ăn cơm ngay tại trường. "Chúng tôi muốn các em có một bữa ăn đủ đầy để yên tâm học tập. Có bữa trưa ở trường, các em sẽ không phải đi bộ về nhà rồi nghỉ luôn buổi chiều", cô Nhung chia sẻ.
Người đứng bếp chính là chú bảo vệ của trường. Gạo và thực phẩm được các nhà hảo tâm đóng góp, còn rau xanh nhiều năm nay do Đồn Biên phòng Ia Nan hỗ trợ. Những suất cơm giản dị ấy đã góp phần giữ nhiều học sinh ở lại lớp học.
Ở Ia Nan, việc giữ trẻ đến trường không chỉ là trách nhiệm của riêng thầy cô mà là sự chung tay của cả cộng đồng. Các cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Ia Nan thường xuyên phối hợp cùng nhà trường đến từng thôn làng tuyên truyền, vận động phụ huynh cho con em đi học. Những buổi tối xuống từng nhà trò chuyện, thuyết phục bà con đã trở thành công việc quen thuộc của các đội công tác địa bàn nơi vùng biên giới.
Già làng và người có uy tín cũng được nhà trường nhờ vả. Mỗi buổi sinh hoạt cộng đồng, mỗi cuộc họp làng trở thành dịp để nhắc nhở phụ huynh, học sinh về tầm quan trọng của việc học. Ở những nơi mà lời nói của thầy cô có khi chưa đủ sức nặng thì lời của già làng lại dễ thấm vào lòng người.
Già Ralan Jok, già làng làng Sơn nói: "Các thầy cô ở đây quý lắm, đến từng nhà động viên học sinh đến lớp. Mình cũng cố gắng góp chút công sức nói với mọi người trong làng cố gắng cho con đi học kiếm cái chữ để sau này có tương lai tốt hơn".
Những nỗ lực nói trên đã mang lại kết quả. Tỷ lệ học sinh đến lớp tại Trường tiểu học Kpă Klơng thường xuyên đạt trên 98%. Đây là con số đáng ngạc nhiên đối với một trường vùng sâu vùng xa, nơi trước kia từng được xem là một trong những "vùng trũng" của giáo dục tỉnh Gia Lai. Năm học 2025 - 2026, tỷ lệ học sinh lên lớp đạt 99,1%, với 30% học sinh được khen thưởng. Ngôi trường với 25 giáo viên, dạy gần 450 học sinh, bao gồm nhiều em đến từ 3 làng chủ yếu là đồng bào thiểu số Jrai, đang viết nên câu chuyện giáo dục đầy ý nghĩa của chính mình.
Điều khiến các thầy cô hạnh phúc hơn cả là nhiều học sinh từng đi bộ đến trường trên những con đường đất đỏ nay đã học lên THPT, đại học rồi quay trở về công tác tại quê hương. Những hạt giống của tương lai đang dần nảy mầm từ sự kiên trì của "những người đưa đò" vùng biên.
Ông Ngô Hữu Phước, Bí thư Đảng ủy xã Ia Nan, đánh giá Trường Tiểu học Kpă Klơng là điểm sáng giáo dục của địa phương nhờ duy trì tốt sĩ số học sinh, xây dựng bếp ăn bán trú miễn phí và sự phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường với các lực lượng tại địa phương.
Hiện một ngôi trường liên cấp mới đang được xây dựng, dự kiến đưa vào sử dụng trong năm học 2026 - 2027 với kỳ vọng sẽ tiếp tục cùng những giáo viên nhiều năm gõ cửa từng ngôi nhà từ lúc trời chưa sáng để vận động học sinh đến lớp viết nên câu chuyện đẹp ở vùng biên.
