Bộ Tài chính đang lấy ý kiến dự thảo Nghị định về chuyển đơn vị sự nghiệp công lập thành doanh nghiệp. Theo đó, đơn vị sự nghiệp công lập đủ điều kiện có thể chuyển đổi theo hai mô hình: công ty cổ phần và công ty TNHH một thành viên do Nhà nước nắm 100% vốn.
Quy định này mở rộng hơn so với Nghị định 150/2020 hiện hành, vốn chỉ quy định việc chuyển đơn vị sự nghiệp công lập thành công ty cổ phần.
Tại dự thảo, Bộ đề xuất không chuyển đổi các đơn vị sự nghiệp công lập đang độc quyền cung ứng dịch vụ công thành công ty cổ phần. Quy định này để tránh chuyển độc quyền nhà nước thành độc quyền tư nhân, căn cứ kinh nghiệm quốc tế và quá trình cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước.
Theo đó, đơn vị duy nhất cung cấp một loại dịch vụ công trên cả nước hoặc tại một địa phương, nếu quy hoạch mạng lưới ngành không yêu cầu tiếp tục duy trì dưới hình thức đơn vị sự nghiệp công lập, có thể chuyển thành doanh nghiệp 100% vốn Nhà nước.
Bên cạnh đó, các đơn vị hoạt động trong những lĩnh vực quan trọng, nhạy cảm mà Nhà nước cần tiếp tục nắm giữ vốn cũng được xem xét chuyển thành công ty do Nhà nước sở hữu 100% vốn điều lệ.
Kết quả khảo sát cuối 2025 của Bộ Tài chính cho thấy các đơn vị sự nghiệp công lập đang hoạt động trong 40 lĩnh vực khác nhau. Qua rà soát, cơ quan này đề xuất một số lĩnh vực Nhà nước nắm giữ tuyệt đối khi chuyển đổi sang mô hình doanh nghiệp, gồm xuất bản, thông tin – truyền thông, thông tin đối ngoại và công tác xã hội. Đây là những lĩnh vực đặc thù, liên quan trực tiếp đến nhiệm vụ chính trị, an sinh xã hội và định hướng thông tin.
Dự thảo cũng đề xuất không chuyển bệnh viện, trường học và các đơn vị thuộc lĩnh vực mà pháp luật chuyên ngành không cho phép thành doanh nghiệp. Quy định này nhằm tránh ảnh hưởng tới nhiệm vụ cung cấp dịch vụ công cơ bản cho người dân, đặc biệt y tế và giáo dục.
Để chuyển đổi thành doanh nghiệp, đơn vị sự nghiệp công lập phải tự bảo đảm chi thường xuyên hoặc tự bảo đảm cả chi thường xuyên và đầu tư trong hai năm liên tiếp gần nhất tính đến thời điểm xem xét chuyển đổi. Điều kiện này nhằm bảo đảm đơn vị đã có khả năng hoạt động theo cơ chế thị trường, hạn chế rủi ro khi chuyển sang mô hình doanh nghiệp.
Dự thảo cũng quy định việc xác định giá trị đơn vị sự nghiệp công lập khi chuyển đổi phải gồm toàn bộ tài sản hiện có, quyền sử dụng đất, các khoản công nợ và các nguồn lực khác theo quy định của pháp luật.
Trường hợp chuyển thành công ty cổ phần, tỷ lệ vốn Nhà nước nắm giữ được xác định theo quy định về quản lý, đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp. Trường hợp chưa quy định cụ thể, bộ quản lý hoặc UBND tỉnh sẽ quyết định tỷ lệ nhưng không được thấp hơn 35%. Việc này để đảm bảo quyền phủ quyết của cổ đông nhà nước và doanh nghiệp sau chuyển đổi tiếp tục cung ứng dịch vụ công.
Giai đoạn 2021-2025 có 516 đơn vị sự nghiệp công lập thuộc danh mục chuyển đổi thành công ty cổ phần. Tuy nhiên, đến nay mới có 86 đơn vị được trình Thủ tướng xem xét, 65 đơn vị được phê duyệt phương án chuyển đổi và chỉ 5 đơn vị hoàn tất quá trình chuyển thành công ty cổ phần.
Dù số lượng chuyển đổi còn hạn chế, nhà điều hành đánh giá hoạt động của các doanh nghiệp sau chuyển đổi cơ bản ổn định và có xu hướng tích cực. Doanh thu, lợi nhuận tăng lên, thu nhập người lao động được cải thiện, đồng thời chất lượng cung ứng dịch vụ cũng được nâng cao.
Bộ Tài chính cho biết tiến độ chuyển đổi chậm xuất phát từ cả nguyên nhân chủ quan và khách quan. Thực tế, nhiều cơ quan chủ quản và đơn vị sự nghiệp vẫn còn tâm lý e ngại khi chuyển sang mô hình doanh nghiệp. Không ít đơn vị quen hoạt động theo cơ chế sự nghiệp truyền thống, trong khi tình hình tài chính thiếu ổn định, thua lỗ hoặc lỗ lũy kế lớn khiến việc cổ phần hóa khó thu hút nhà đầu tư.
Về khách quan, phần lớn đơn vị sự nghiệp công lập đang cung cấp dịch vụ công, không thuộc đối tượng cổ phần hóa. Tỷ lệ đơn vị tự chủ tài chính cũng khá thấp. Theo số liệu khảo sát, trong nhóm đơn vị sự nghiệp kinh tế và sự nghiệp khác – nhóm được định hướng đẩy mạnh cổ phần hóa – chỉ có 889 đơn vị tự bảo đảm chi thường xuyên, tương đương 6,3%.
Ngoài ra, danh mục ngành nghề được phép chuyển đổi hiện hành chưa bao quát hết các đơn vị đã có khả năng hoạt động theo cơ chế thị trường. Quy định phải hoàn tất phương án sắp xếp, xử lý nhà đất trước khi chuyển đổi cũng được đánh giá là một trong những nút thắt lớn khiến nhiều đơn vị kéo dài tiến độ.
Chiều 3/6, Hội đồng quản trị Petrolimex thông báo chủ trương bán hết cổ phiếu quỹ. Quyết định này được đưa hai tháng sau khi tập đoàn công bố việc không đáp ứng điều kiện công ty đại chúng. Theo quy định của Luật Chứng khoán, công ty đại chúng phải có tối thiểu 10% cổ phần có quyền biểu quyết được sở hữu bởi ít nhất 100 cổ đông thiểu số.
Hồi tháng 4, Petrolimex cho biết có 43.266 cổ đông. Theo báo cáo thường niên mới nhất, tập đoàn có hai cổ đông lớn là Bộ Tài chính (đại diện vốn nhà nước) và ENEOS, còn lại cổ đông thiểu số nắm tổng cộng 9,42% vốn.
Trong trường hợp bán hết 23,28 triệu cổ phiếu quỹ, tỷ lệ sở hữu của cổ đông thiểu số tăng lên khoảng 11,2%, qua đó đáp ứng điều kiện công ty đại chúng.
Tại nghị quyết, Hội đồng quản trị Petrolimex cho biết bán hết cổ phiếu quỹ còn giúp tập đoàn tăng cường năng lực tài chính và cân đối nguồn vốn dài hạn. Tính theo giá đóng cửa phiên giao dịch gần nhất là 39.150 đồng, số cổ phiếu này trị giá hơn 910 tỷ đồng.
Tương tự Petrolimex, nhiều doanh nghiệp niêm yết có nguồn gốc từ cổ phần hóa công ty nhà nước cũng chưa đáp ứng điều kiện về cơ cấu cổ đông. Họ có thời hạn đến ngày 1/1/2027 để khắc phục, tránh bị hủy tư cách đại chúng và kéo theo hủy niêm yết cổ phiếu.
Giữa tháng trước, lãnh đạo Ủy ban Chứng khoán Nhà nước cho hay đang hoàn thiện chính sách, đơn giản hóa thủ tục chào bán chứng khoán. Cơ quan này cũng đẩy mạnh ứng dụng dịch vụ công trực tuyến, tăng hướng dẫn và hỗ trợ doanh nghiệp trong quá trình phát hành cổ phiếu, thoái vốn và cơ cấu lại cổ đông.
Petrolimex hiện chiếm khoảng 50% thị phần bán lẻ xăng dầu trên thị trường. Năm nay, tập đoàn đặt mục tiêu tổng doanh thu hợp nhất 330.300 tỷ đồng, tăng 7% so với cùng kỳ. Lợi nhuận trước thuế hợp nhất dự kiến giảm nhẹ, đạt 3.370 tỷ đồng.
Trong quý đầu năm, tập đoàn ghi nhận doanh thu thuần xấp xỉ 98.700 tỷ đồng, gấp rưỡi cùng kỳ năm ngoái. Tuy nhiên, sau khi trừ hết chi phí, họ lỗ hợp nhất 662 tỷ đồng. Đây là mức lỗ đậm nhất tính theo quý trong vòng 6 năm qua, chủ yếu do trích lập dự phòng tồn kho khi giá xăng lên cao theo xung đột Trung Đông.
Tại phiên họp thường niên cuối tháng 4, Tổng giám đốc Petrolimex Lưu Văn Tuyển nói ban lãnh đạo nỗ lực bằng mọi giá để đảm bảo quyền lợi của cổ đông, dù kế hoạch lợi nhuận năm nay có thể không bằng 2025.
Tại TP.HCM, nhiều điểm đến được đầu tư thêm sản phẩm mới nhằm đón làn sóng du khách tìm kiếm trải nghiệm khác biệt trong mùa cao điểm hè sắp đến.
Ông Nguyễn Minh Tâm - Phó giám đốc Khu di tích lịch sử địa đạo Củ Chi - cho biết đơn vị đã đầu tư thêm nhiều mô hình dịch vụ mới như zipline xuyên rừng, khu trải nghiệm cảnh quan, vườn thú mini và các hoạt động giải trí như hội thi bắn đĩa bay nhằm thu hút thêm khách trẻ và gia đình.
Trong khi đó, ông An Sơn Lâm - Giám đốc Thuyền Buồm Đông Dương - nhận định du lịch đường sông, đặc biệt là du lịch ẩm thực ban đêm, đang trở thành điểm nhấn quan trọng của TP.HCM. Việc nhiều du thuyền 5 - 6 sao xuất hiện trong thời gian qua đã mở ra dư địa lớn cho phân khúc cao cấp, giúp TP nâng tầm sản phẩm.
Theo ông, đây cũng là bước đi đón đầu làn sóng du lịch hè sôi động, đồng thời góp phần mở rộng hệ sinh thái du lịch chất lượng cao cho TP.HCM.
Theo thông tin từ Công ty cổ phần Vietravel, bước sang quý 2-2026, thị trường du lịch tiếp tục ghi nhận tín hiệu tăng trưởng sôi động với hai cột mốc lớn là lễ giỗ Tổ Hùng Vương cùng kỳ nghỉ 30-4 và 1-5. Doanh nghiệp ước tính phục vụ hơn 17.800 lượt khách trong hai dịp cao điểm này.
Trước nhu cầu gia tăng, Vietravel chủ động làm mới loạt sản phẩm du lịch mùa lễ với mức giá ưu đãi từ 2,59 triệu đồng, đồng thời tinh chỉnh các hành trình theo đặc thù quỹ thời gian nghỉ lễ, tối ưu thời lượng, nhịp độ di chuyển và trải nghiệm, nhằm đáp ứng linh hoạt nhu cầu ngày càng đa dạng của khách hàng.
Bà Trần Thị Bảo Thu - Giám đốc tiếp thị, truyền thông Vietluxtour - cho biết với lượng khách quốc tế đang tăng trưởng mạnh, Việt Nam đã có "nguồn nguyên liệu" rất tốt. Vấn đề còn lại là cách nâng cấp hệ sinh thái sản phẩm, dịch vụ và trải nghiệm để gia tăng giá trị thặng dư, từ đó biến lượng khách lớn thành doanh thu thực chất cho ngành du lịch.
Hiện nhóm khách đại trà có xu hướng thắt chặt ngân sách, cắt giảm chi phí cho hàng xa xỉ, nhà hàng cao cấp để bù đắp giá vé máy bay gia tăng. Thay vào đó, họ ưu tiên ẩm thực đường phố và các điểm tham quan miễn phí hoặc chi phí thấp.
Ngược lại, ở phân khúc cao cấp, mức chi tiêu không giảm mà chuyển sang chiều sâu trải nghiệm. Trong khi đó, Việt Nam vẫn thiếu một "hệ sinh thái tiêu tiền" đủ mạnh để giữ chân du khách chi tiêu nhiều hơn.
Để chuyển từ tăng trưởng về lượng sang chất, theo các doanh nghiệp, Việt Nam cần chiến lược toàn diện hơn. Trong đó, kinh tế đêm phải được nâng cấp thực chất với các tổ hợp giải trí, biểu diễn văn hóa quy mô lớn; quà tặng du lịch cần được tái định vị thành sản phẩm có giá trị thương hiệu cao; đồng thời tập trung mạnh vào các phân khúc khách chi tiêu lớn như MICE, golf và nghỉ dưỡng cao cấp.
Song song đó, ứng dụng công nghệ, thanh toán không tiền mặt, kích thích nhu cầu chi tiêu linh hoạt hơn từ du khách quốc tế.
Theo ghi nhận của phóng viên Tuổi Trẻ Online, gần đây TP.HCM xuất hiện một số người âm thầm tháo dỡ bảng quảng cáo vốn tồn tại trên những tuyến đường lớn như: Nam Kỳ Khởi Nghĩa, Pasteur, Bà Huyện Thanh Quan… Hoạt động này diễn ra vào ban đêm.
Đa phần các bảng này rơi vào diện bị tố vi phạm, che tầm nhìn người đi đường, tiềm ẩn rủi ro cho người tham gia giao thông. Trong đó có những bảng đã được phản ánh trong bản tin "Rối ren bảng quảng cáo ngoài trời ở TP.HCM".
Bên cạnh những bảng quảng cáo đã âm thầm tháo gỡ, ghi nhận của Tuổi Trẻ Online cho thấy không phải nơi nào cũng được xử lý triệt để.
Vào lúc hơn 22h đêm 13-4, gần góc đường Nguyễn Thị Minh Khai - Phạm Ngọc Thạch vẫn tồn tại bảng quảng cáo gây chói mắt người tham gia giao thông, một mặt thể hiện chữ VNPT. Trong khi đó, trên đường Tôn Đức Thắng cũng có bảng quảng cáo của Vinama sáng đèn, chiếm dụng vỉa hè.
Việc đặt bảng sai vị trí, che khuất đèn tín hiệu, thậm chí gây chói mắt khiến người đi đường khó quan sát, tiềm ẩn nguy cơ tai nạn.
Như Tuổi Trẻ Online đưa tin (ngày 5-4), Sở Xây dựng TP.HCM đã phát hiện việc Viễn thông TP.HCM lắp đặt nhiều trạm thông tin đa năng kết hợp trạm BTS trên vỉa hè tại một số giao lộ trung tâm nhưng không giấy phép.
Qua kiểm tra mở rộng, cơ quan chức năng ghi nhận thêm nhiều vị trí vi phạm tương tự, trong khi chủ đầu tư không xuất trình được hồ sơ pháp lý. Dù đã bị yêu cầu tháo dỡ và cam kết thực hiện trong 24 giờ, các công trình vẫn chưa được xử lý.
Cơ quan quản lý nhận định có dấu hiệu không chấp hành quy định, tiềm ẩn rủi ro cho hạ tầng đô thị và an toàn giao thông, nên đã kiến nghị UBND TP giao công an điều tra, đồng thời yêu cầu tháo dỡ toàn bộ công trình sai phạm. Phía Viễn thông TP.HCM cho biết việc lắp đặt dựa trên các giấy phép trước đây và sẽ thực hiện theo kết luận chính thức của UBND TP.
Hơn 1.100 bảng quảng cáo vi phạm, TP.HCM quyết lập lại trật tự
Mới đây, UBND TP.HCM ban hành văn bản chỉ đạo xử lý vi phạm trong hoạt động quảng cáo ngoài trời. Theo Sở Văn hóa và Thể thao, qua rà soát phát hiện 748 vị trí với hơn 1.100 bảng quảng cáo vi phạm, bao gồm bảng ốp tường, pano và hộp đèn.
Các sai phạm chủ yếu liên quan đến việc lắp đặt không phép, sai vị trí hoặc kích thước, không thông báo nội dung quảng cáo, hoặc sử dụng sai mục đích. Đáng chú ý, nhiều trường hợp lợi dụng hình thức xã hội hóa tuyên truyền để chuyển sang khai thác quảng cáo thương mại trái phép. Hiện chỉ khoảng 18,9% bảng quảng cáo cũ có đầy đủ hồ sơ pháp lý, trong khi tình trạng rao vặt, dán quảng cáo trái phép vẫn phổ biến, ảnh hưởng đến mỹ quan đô thị.
UBND TP yêu cầu các địa phương rà soát toàn bộ hệ thống trụ, bảng quảng cáo và màn hình điện tử trên địa bàn. Kiểm tra tính pháp lý, hướng dẫn hoàn thiện thủ tục và xử lý nghiêm trường hợp vi phạm.
Sở Văn hóa và Thể thao được giao tổng hợp, tham mưu giải pháp cho UBND TP. Trong khi Sở Xây dựng chịu trách nhiệm rà soát, đề xuất tháo dỡ các công trình quảng cáo sai phạm trên đất công, hành lang giao thông và khu vực công cộng. TP đặt mục tiêu không chỉ xử lý vi phạm trước mắt mà còn ngăn ngừa tái diễn, từng bước lập lại trật tự, bảo đảm mỹ quan và an toàn đô thị.
Bảng quảng cáo nằm ở vỉa hè, ngay góc Nam Kỳ Khởi Nghĩa - Võ Văn Tần trước và sau khi tháo dỡ - Ảnh: T.T.D.
Ánh sáng gây chói mắt người đi đường của bảng quảng cáo đặt trên góc đường Nguyễn Thị Minh Khai - Phạm Ngọc Thạch, vào lúc 22h20 tối 13-4 - Ảnh: T.T.D.
