Ngày 17.4, ghi nhận của PV Thanh Niên tại khu vực cầu Treo, thuộc đèo D’Ran trên quốc lộ 20 (đoạn qua phường Xuân Trường – Đà Lạt, tỉnh Lâm Đồng), nơi từng xảy ra sạt lở cuối tháng 10.2025, cho thấy công trường gần như không có dấu hiệu thi công.
Tại hiện trường, không có bóng công nhân. Một xe múc nằm im bên đường, nhiều vật tư như sắt chữ I, lưới thép hoen gỉ nằm ngổn ngang phía taluy âm. Cỏ dại mọc xuyên qua lớp lưới thép ven đường, cho thấy việc thi công đã tạm dừng từ khá lâu.
Hình ảnh này gây nhiều băn khoăn bởi đèo D’Ran không chỉ là tuyến đường liên tỉnh quan trọng mà còn là con đường mưu sinh hằng ngày của hàng ngàn người dân.
Như Thanh Niên đã thông tin, đêm 28.10.2025, tại Km262+400 đến Km262+530 trên quốc lộ 20, đoạn qua cầu Treo, thuộc đèo D’Ran, xảy ra vụ sạt lở nghiêm trọng.
Khối đất đá từ quả đồi phía trên trượt xuống với cung sạt khoảng 3.500 m², khối lượng hơn 60.000 m³, uy hiếp trực tiếp mặt đường và phương tiện lưu thông. Sự cố buộc cơ quan chức năng phải phong tỏa tuyến đường trong thời gian dài để xử lý khẩn cấp.
Việc ách tắc tuyến đèo D’Ran đã ảnh hưởng nặng nề đến đời sống người dân hai đầu tuyến. Nhiều công nhân phải đi vòng xa, tăng chi phí và thời gian. Học sinh, sinh viên đi lại khó khăn. Hoạt động vận chuyển nông sản, hàng hóa giữa Đà Lạt – Ninh Thuận cũng bị đảo lộn.
Sau đó, tỉnh Lâm Đồng công bố tình huống khẩn cấp về thiên tai, phê duyệt công trình xử lý sạt lở với tổng kinh phí 5 tỉ đồng. Đến ngày 11.12.2025, cơ quan chức năng mới cho phép ô tô dưới 16 chỗ và xe tải dưới 5 tấn lưu thông trở lại.
Theo lãnh đạo Sở Xây dựng tỉnh Lâm Đồng, dù đã san gạt hạ tải đất phía sườn đồi nhưng khu vực này vẫn xuất hiện các vết nứt kéo dài, tiềm ẩn nguy cơ sạt trượt tiếp.
Trong khi đó, phần gia cố taluy âm do Ban Quản lý dự án 85 phụ trách chưa hoàn thành, khiến địa phương chưa thể triển khai hạng mục rọ đá gia cố chân núi. Các đơn vị liên quan rơi vào tình trạng chờ nhau, làm tiến độ xử lý tại đèo D’Ran kéo dài.
Đáng chú ý, dù vẫn còn biển cấm ô tô trên 16 chỗ và xe tải trên 5 tấn lưu thông qua khu vực đang sửa chữa, nhưng nhiều xe trọng tải lớn vẫn lưu thông qua đèo mỗi ngày.
Từ đầu tháng 4 đến nay, Đà Lạt liên tục xuất hiện mưa lớn trái mùa. Nếu điểm sạt lở trên đèo D’Ran không sớm được xử lý dứt điểm trước mùa mưa, nguy cơ tái diễn ách tắc trên tuyến đường huyết mạch nối Đà Lạt – Phan Rang là hoàn toàn có thể xảy ra.
Người dân kỳ vọng sự quyết liệt hơn từ các cơ quan chức năng tỉnh Lâm Đồng, bởi với họ, đèo D’Ran không chỉ là tuyến giao thông mà còn là nhịp sống, là sinh kế của nhiều gia đình.
Đến 12h trưa cùng ngày, mưa lớn vẫn xảy ra tại Nha Trang, gây ngập nhiều tuyến đường, khiến xe cộ đi lại khó khăn.
Các đường Phạm Văn Đồng, 23 Tháng 10, 2 Tháng 4, Mai Xuân Thưởng, Đặng Tất... ở phía Bắc Nha Trang đều bị ngập.
Tại khu vực nút giao đường Đặng Tất - Phạm Văn Đồng, Mai Xuân Thưởng - 2 Tháng 4 mưa lớn đã gây ngập sâu, nhiều xe cộ phải lên vỉa hè để di chuyển.
Lực lượng chức năng phường Bắc Nha Trang đã phong tỏa hơn 1km đường 2 Tháng 4 vì ngập sâu, lực lương an ninh trật tự cơ sở cũng được huy động để điều tiết, phân luồng giao thông, nạo vét cống rãnh.
Thường xuyên đi trên đường ven biển Phạm Văn Đồng, chị Lâm Tuyết Mai (ngụ phường Bắc Nha Trang) cho biết cứ mưa lớn là tuyến này lại ngập.
"Mưa quá lớn, không chỉ khiến đường sá ngập nước, mà công việc buôn bán của mọi người đều bị ảnh hưởng" - chị Mai nói.
Đài Khí tượng Thủy văn Khánh Hòa cho biết trên địa bàn tỉnh xuất hiện một vùng áp thấp nên xảy ra mưa cục bộ, mưa chủ yếu ở các địa phương ven biển và sẽ sớm kết thúc. Lượng mưa dự báo ngày 31-5 phổ biến từ 15 đến 30mm, cục bộ có nơi trên 80mm; ngày 1 và 2-6 phổ biến dưới 10mm.
Tại họp báo Chính phủ thường kỳ chiều 4/5, Thứ trưởng Phạm Ngọc Thưởng cho biết thực hiện Nghị quyết của Bộ Chính trị, từ năm học 2026-2027 cả nước sẽ sử dụng thống nhất một bộ sách giáo khoa, hướng tới mục tiêu miễn phí vào năm 2030.
Hiện thị trường có ba bộ sách giáo khoa. Bộ Giáo dục và Đào tạo đã lựa chọn bộ "Kết nối tri thức với cuộc sống" của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam để triển khai toàn quốc do thời gian chuẩn bị không nhiều. Theo ông Thưởng, từ khi Nghị quyết được ban hành đến thời điểm áp dụng chỉ có vài tháng, trong khi việc biên soạn một bộ sách mới cần 2-3 năm nên không khả thi. Để lựa chọn bộ sách dùng chung, Bộ đã thành lập tổ nghiên cứu, tham khảo ý kiến các cơ sở giáo dục và chuyên gia.
Ông Thưởng cho biết muộn nhất trước 20 ngày khai giảng, toàn bộ sách giáo khoa sẽ được cung ứng đầy đủ tới các trường. Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam đã công bố giảm 13% giá sách. Đội ngũ giáo viên trên cả nước đã được tập huấn để sử dụng bộ sách này.
Theo Thứ trưởng, bộ sách sẽ được hiệu chỉnh một số chi tiết để phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp, việc sáp nhập tỉnh, thành phố và xã, phường, đồng thời bỏ cấp huyện. Tuy nhiên, chương trình giáo dục phổ thông không thay đổi tổng thể và không làm tăng tải học sinh.
"Một chương trình giáo dục phổ thông thường có chu kỳ ổn định 10-15 năm mới điều chỉnh tổng thể. Việc cập nhật sẽ được nghiên cứu theo hướng đáp ứng yêu cầu đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao trong tương lai", Thứ trưởng Giáo dục cho hay.
Chủ trương đa dạng sách giáo khoa được Quốc hội thông qua năm 2014 nhằm tăng quyền chủ động cho giáo viên và tiếp cận các mô hình giáo dục quốc tế. Tuy nhiên, khi triển khai chương trình giáo dục phổ thông mới từ năm 2020 đã phát sinh nhiều vướng mắc như giáo viên chưa quen thiết kế học liệu, công tác tập huấn bị gián đoạn do đại dịch và việc lựa chọn sách mang tính hành chính. Đối với phụ huynh, chi phí sách tăng và việc mỗi địa phương sử dụng một bộ khác nhau khiến sách khó tái sử dụng, phát sinh chi phí xã hội.
Trong bối cảnh đó, Nghị quyết 71 của Bộ Chính trị ban hành tháng 8/2025 yêu cầu xây dựng một bộ sách giáo khoa thống nhất toàn quốc. Bộ Giáo dục và Đào tạo đánh giá việc này giúp giảm phân mảnh học liệu, tạo thuận lợi cho dạy và học khi giáo viên tiếp cận chương trình với thiết kế sư phạm, cấu trúc bài học và chuẩn kiến thức - kỹ năng thống nhất. Các địa phương cũng giảm áp lực lựa chọn và chênh lệch giữa các bộ sách.
Đối với học sinh, việc sử dụng một bộ sách chung tạo sự thống nhất kiến thức từ lớp 1 đến lớp 12, bảo đảm tính liên thông trong phát triển năng lực, đồng thời là cơ sở để tiến tới mục tiêu miễn phí sách giáo khoa vào năm 2030.
