Những ngày cuối tháng 5, tại nhiều vùng chuyên canh mít ở Đồng Tháp, không khí thu hoạch trở nên trầm lắng khác thường. Thay vì cảnh thương lái tấp nập ra vào vườn như những mùa giá cao trước đây, nhiều nhà vườn nay chỉ lặng lẽ cắt trái trong tâm trạng nặng trĩu.
Sau Tết Nguyên đán 2026, giá mít tại nhiều địa phương liên tục lao dốc trên diện rộng. Có thời điểm giá xuống mức thấp kỷ lục, khiến nhiều hộ trồng mít gần như mất trắng lợi nhuận sau nhiều tháng đầu tư chăm sóc.
Tại các vựa thu mua lớn ở Đồng Tháp, hoạt động giao thương cũng trở nên cầm chừng, lượng xe vận chuyển giảm mạnh so với cùng kỳ năm trước.
Theo ghi nhận PV chiều ngày 24/5, dù giá mít đã nhích nhẹ trở lại nhưng vẫn ở mức rất thấp.
Cụ thể, mít Thái loại A được thu mua khoảng 8.000 – 10.000 đồng/kg, loại B khoảng 5.000 đồng/kg, còn mít xô chỉ quanh mức 4.000 đồng/kg. Đối với mít ruột đỏ, giá loại A dao động 6.000 – 7.000 đồng/kg, trong khi mít xô chỉ còn 3.500 – 4.000 đồng/kg.
Mức giá này thấp hơn rất nhiều so với cùng kỳ các năm trước và gần như không đủ để người dân trang trải chi phí phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, nhân công hay vận chuyển.
Tại xã Mỹ Thành, ông Nguyễn Văn Tư (chủ vườn gần 2 ha mít Thái đang vào vụ thu hoạch) cho biết, chưa năm nào giá mít rơi xuống mức thấp và kéo dài như hiện nay.
Theo ông, với giá bán chỉ còn vài nghìn đồng mỗi kg, người trồng gần như không còn lợi nhuận sau khi trừ toàn bộ chi phí đầu tư.
"Có thời điểm mít Thái loại đẹp bán được 20.000 – 30.000 đồng/kg, lúc khan hàng giá còn vượt 40.000 đồng/kg. Nhờ giá cao nên nhiều hộ mạnh dạn mở rộng diện tích, đầu tư hệ thống tưới tự động, chăm sóc bài bản với hy vọng có nguồn thu ổn định", ông Tư nhớ lại.
Tuy nhiên, từ đầu năm 2026 đến nay, giá mít liên tục lao dốc khiến lợi nhuận của nhà vườn gần như "bốc hơi". Với mặt bằng giá hiện tại, nhiều hộ chỉ hòa vốn, thậm chí thua lỗ nặng sau cả vụ đầu tư.
Cùng chung cảnh ngộ, tại xã Ngũ Hiệp, bà Lê Thị HIền (người có gần 10 năm gắn bó với cây mít ruột đỏ) cho biết, để có một vụ thu hoạch, nhà vườn phải mất từ 4 – 5 tháng chăm sóc kể từ khi cây ra hoa. Suốt quá trình đó, người dân phải liên tục đầu tư phân thuốc, tưới tiêu và thuê nhân công chăm sóc.
Thế nhưng đến ngày thu hoạch, mít loại xô chỉ còn được thương lái mua quanh mức 3.500 – 4.000 đồng/kg, thấp đến mức "bán càng nhiều càng xót".
"Mít từ lúc ra bông đến khi cắt bán phải đầu tư liên tục. Vậy mà giờ bán mít không đủ bù chi phí, nhìn trái đầy vườn mà xót ruột lắm", bà Hiền ngậm ngùi chia sẻ.
Không chỉ người trồng mít lao đao, các cơ sở thu mua cũng rơi vào trạng thái dè dặt. Nhiều chủ vựa cho biết họ không dám gom hàng số lượng lớn do lo ngại rủi ro xuất khẩu, nhất là nguy cơ hàng bị trả về hoặc ùn ứ tại cửa khẩu.
Anh Hoàng Dũng (chủ một vựa thu mua trái cây tại Cai Lậy) cho biết, phần lớn sản lượng mít hiện nay phụ thuộc vào thị trường Trung Quốc. Vì vậy, chỉ cần hoạt động thông quan gặp khó hoặc phía nhập khẩu siết chặt tiêu chuẩn kỹ thuật thì giá trong nước lập tức bị ảnh hưởng mạnh.
Theo anh Dũng, một phần nguyên nhân khiến giá mít giảm sâu là do khâu kiểm nghiệm xuất khẩu đang gặp nhiều trở ngại, đặc biệt liên quan đến chỉ tiêu Cadimi. Nhiều lô hàng không đạt yêu cầu buộc phải quay đầu tiêu thụ nội địa, tạo áp lực lớn lên thị trường trong nước vốn đã dư cung.
Theo thống kê của Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Đồng Tháp, toàn tỉnh hiện có hơn 25.680 ha mít, trong đó khoảng 20.500 ha đang cho trái, với tổng sản lượng đạt khoảng 437.000 tấn/năm. Riêng tháng 5, sản lượng thu hoạch ước khoảng 38.000 tấn, tháng 6 khoảng 30.000 tấn.
Hiện Đồng Tháp có 180 mã số vùng trồng mít với diện tích khoảng 6.000 ha cùng 110 mã số cơ sở đóng gói phục vụ xuất khẩu. Tuy nhiên, áp lực về chất lượng nông sản đang ngày càng lớn khi thị trường nhập khẩu tăng cường kiểm soát các chỉ tiêu kỹ thuật.
Thời gian gần đây, một số phòng kiểm nghiệm phục vụ xuất khẩu sầu riêng và mít hạn chế tiếp nhận mẫu phân tích chỉ tiêu Cadimi và Vàng O, làm kéo dài thời gian hoàn thiện hồ sơ kiểm nghiệm. Trong khi đó, phía Trung Quốc cũng tăng cường hậu kiểm và đã ghi nhận một số lô hàng bị cảnh báo liên quan đến các chỉ tiêu này.
Theo theo dõi thực tế, tỷ lệ mẫu sầu riêng và mít tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long phát hiện Cadimi vượt ngưỡng cho phép hiện ở mức khá cao, khoảng 30%. Điều này buộc các doanh nghiệp và cơ sở đóng gói phải siết chặt khâu sàng lọc nguyên liệu đầu vào trước khi thu mua phục vụ xuất khẩu.
Hệ quả là hoạt động thu mua diễn ra chậm hơn nhiều so với cùng kỳ, trong khi lượng trái cây đến kỳ thu hoạch vẫn liên tục tăng, tạo áp lực lớn lên thị trường nội địa.
Trước tình trạng giá sầu riêng và mít giảm mạnh, tiêu thụ gặp khó, ông Nguyễn Phước Thiện, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Tháp, yêu cầu Sở Nông nghiệp và Môi trường khẩn trương rà soát, đánh giá lại các vùng trồng, đặc biệt là rà soát các khu vực có nguy cơ nhiễm kim loại nặng (cadimi).
Ngành nông nghiệp xây dựng ngay kế hoạch lấy mẫu, cảnh báo độ pH đất theo từng vùng để có giải pháp xử lý kỹ thuật kịp thời cho bà con. Phải chủ động xây dựng đề án phát triển sầu riêng và mít trên địa bàn tỉnh một cách bài bản thay vì để phát triển tự phát như hiện nay.
Cũng theo ông Thiện, UBND tỉnh Đồng Tháp đã có văn bản kiến nghị Bộ Nông nghiệp và Môi trường hỗ trợ tháo gỡ các vướng mắc. Việc ách tắc kiểm nghiệm cadimi và chất Vàng O được xem là một trong những nguyên nhân chính khiến giá sầu riêng và mít giảm mạnh thời gian gần đây.
Để hỗ trợ doanh nghiệp, hợp tác xã và người dân, tỉnh Đồng Tháp kiến nghị Bộ Nông nghiệp và Môi trường chỉ đạo các trung tâm kiểm nghiệm tiếp tục nhận mẫu, đồng thời tăng công suất kiểm tra cadimi và Vàng O đối với sầu riêng, mít xuất khẩu.
Trường hợp phải tạm dừng tiếp nhận mẫu, các đơn vị cần thông báo trước ít nhất 7 ngày để doanh nghiệp chủ động kế hoạch thu mua, sản xuất và xuất khẩu.
Đối với người dân, ngành chức năng khuyến cáo cần tuân thủ quy trình canh tác an toàn, sử dụng phân bón và thuốc bảo vệ thực vật đúng hướng dẫn; tuyệt đối không sử dụng vật tư đầu vào không rõ nguồn gốc nhằm hạn chế nguy cơ tồn dư kim loại nặng trong nông sản.
Giữa lúc nhiều thị trường nhập khẩu ngày càng siết chặt tiêu chuẩn chất lượng, câu chuyện trái mít Đồng Tháp rớt giá không còn là khó khăn mang tính thời điểm, mà đã trở thành hồi chuông cảnh báo đối với ngành hàng trái cây xuất khẩu.
Tin Gốc: Người Đưa Tin
