Ở rìa làng Vịnh Mốc ngày nay, những rặng tre bao bọc quanh dãy quán ăn đường phố. Thực khách thường ngồi trên những chiếc ghế nhựa dọc vỉa hè, thưởng thức bún và bánh tráng nướng.
Cây viết Pavlo Fedykovych của CNN cho hay khung cảnh thanh bình này khác hoàn toàn so với 6 thập kỷ trước, khi ngôi làng phải gánh khoảng 9.000 tấn bom đạn trong suốt 8 năm. Ngay cạnh các quán ăn là lối dẫn vào địa đạo Vịnh Mốc, hệ thống đường hầm được xây dựng để bảo vệ người dân trong chiến tranh.
Vịnh Mốc từng là một làng chài ven biển của tỉnh Quảng Trị với ruộng lúa, đất đỏ bazan, những bãi biển và lũy tre trải dài. Sau Hiệp định Geneva năm 1954 chia cắt Việt Nam dọc sông Bến Hải, khu vực này trở thành địa bàn chịu ảnh hưởng nặng nề của chiến tranh. Đối mặt với bom đạn liên tục, người dân địa phương quyết định không rời bỏ quê hương mà tìm cách sinh tồn dưới lòng đất.
Ông Văn Ngọc Vũ, hướng dẫn viên và giám đốc Annam Tour, cho biết sơ tán không khả thi do bom đánh phá liên tục, người dân đối mặt với nguy cơ mất đất và mất mạng. Đào hầm dưới đất là giải pháp thực tế và mang tính chiến lược.
Theo thông tin tại bảo tàng di tích, ý tưởng đào hầm được đề xuất vào năm 1963. Ban đầu, hệ thống này được lấy cảm hứng từ địa đạo Củ Chi. Củ Chi gồm các lối đi hẹp kết nối với các phòng lớn, Vịnh Mốc được thiết kế như một ngôi làng ngầm tự cung tự cấp. Các lối đi chính đủ cao để đi lại và đủ rộng để tạo không gian sinh hoạt cho từng gia đình dọc theo vách hầm.
Bà Trần Mỹ Hoa, hướng dẫn viên của Connect Travel, cho biết người dân ở đây vốn đã có kinh nghiệm đào hầm trú ẩn nhỏ. Đất bazan ở Vịnh Mốc đủ cứng để không bị sụp đổ và đủ mềm để đào bằng các công cụ thô sơ. Công trình được khởi công năm 1965 và hoàn thành sau khoảng hai năm, dưới sự giám sát của ông Lê Xuân Vy, thời điểm đó là đồn trưởng đồn công an vũ trang 140.
Hệ thống địa đạo dài hơn 1,6 km, các đường hầm được đào theo hình zíc zắc nhằm giảm áp lực của sóng nổ từ bom đạn. Các đoạn có trần vòm và vách dày để tăng khả năng chịu lực. Hệ thống lối ra vừa phục vụ thông gió, thoát hiểm, vừa kết nối với các nguồn tiếp tế bên ngoài. Địa đạo có 13 cửa thông ra ngoài, gồm các cửa hướng ra cánh đồng và hướng ra biển. Các cửa hướng biển đóng vai trò thông gió, làm lối thoát hiểm và là nơi tiếp tế bí mật cho đảo Cồn Cỏ. Giếng nước được đào ngay trong hầm để cung cấp nước sinh hoạt, trong khi các cửa đối xứng giúp không khí luôn lưu thông.
Ngày nay, du khách có thể đi qua ba tầng địa đạo nằm ở độ sâu khoảng 15-23 m dưới mặt đất. Những hành lang hẹp dẫn tới các khu sinh hoạt chung và các hốc nhỏ được đào sâu vào thành hầm.
Cây viết Pavlo Fedykovych cho rằng trải nghiệm xuống địa đạo giúp du khách hình dung cuộc sống dưới lòng đất trong nhiều năm. Dù rộng hơn địa đạo Củ Chi, nhiều đoạn hầm vẫn buộc khách tham quan phải cúi người khi di chuyển. Hiện, hệ thống được thắp sáng bằng đèn điện. Trong thời chiến, người dân chỉ có đèn dầu và thường phải di chuyển trong bóng tối để tránh bị phát hiện.
Theo các tài liệu tại khu di tích, khoảng 400 người đã sinh sống trong địa đạo năm 1965-1972. Ban ngày người dân ở dưới hầm, ban đêm lên mặt đất để đánh cá, trồng trọt và thu gom nhu yếu phẩm.
Một trong những hình ảnh gây ấn tượng với du khách là các “phòng gia đình” – những hốc nhỏ được đào vào thành hầm, cao khoảng 1 m và sâu gần 2 m, nơi các gia đình sinh hoạt trong nhiều năm. Khi chiến tranh diễn ra trên mặt đất, cuộc sống vẫn tiếp tục dưới lòng đất.
Các tour tham quan hiện nay còn đưa du khách tới khu hộ sinh, nơi được cho là đã đón ít nhất 17 em bé chào đời trong thời gian địa đạo hoạt động. Việc nấu nướng cũng được duy trì nhờ hệ thống bếp Hoàng Cầm. Bếp được đặt ở tầng một, khói được dẫn qua các đường rãnh dài dưới đất để làm nguội và phân tán trước khi thoát ra các lỗ thông hơi ngụy trang, tránh bị máy bay phát hiện. Hệ thống kỹ thuật của Vịnh Mốc đã chứng minh hiệu quả khi không có bất kỳ người dân nào thiệt mạng trong lòng địa đạo suốt những năm chiến tranh.
Tour tham quan địa đạo kết thúc bằng lối đi lên các bậc thang đá dẫn ra một trong 7 cửa hướng biển. Du khách sẽ bước ra một sườn đồi lộng gió, xung quanh bao phủ bởi cây cối ven bờ.
Địa đạo Vịnh Mốc hiện là một trong những điểm đến phổ biến trong các chuyến tham quan từ Huế. Du khách cũng có thể ghé thăm nơi đây kết hợp với căn cứ Khe Sanh, nhà thờ Long Hưng và cầu Hiền Lương tại vĩ tuyến 17.
Tác giả Pavlo Fedykovych nhận xét rằng khi đi qua Quảng Trị ngày nay, rất khó hình dung nơi đây từng là một trong những khu vực hứng chịu bom đạn nhiều nhất thế giới.
"Mình phải chờ khoảng 30 phút mới có bàn, phở Hà Nội rất ngon rồi, nhưng khi ngồi vào bàn Tổng thống Hàn Quốc đã từng ngồi thì chắc rằng sẽ ngon hơn nữa", chị Nguyễn Thị Thủy (phường Cầu Giấy) chia sẻ.
Sáng nay, chị Thủy dậy sớm hơn bình thường để lên phố ăn sáng tại quán phở Lý Quốc Sư trên phố Đinh Liệt.
Đó chính là quán phở nơi vợ chồng Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung đến thưởng thức hôm 23-4 trong chuyến thăm Việt Nam từ ngày 21-4 đến ngày 24-4.
Khi đến tuy còn bàn trống, chị Thủy và bạn quyết định ngồi chờ để được thử ngồi đúng bàn mà vợ chồng Tổng thống Hàn Quốc từng ngồi.
Ngày 26-4, quán phở của anh Thiều Văn Mùi bận rộn, người làm phở, người phục vụ, người dọn dẹp ai cũng luôn chân luôn tay. Khách đến ngày một đông, ai cũng mong được thử ngồi tại bàn của Tổng thống Hàn Quốc.
Nhớ lại buổi chiều ngày 23-4, anh Mùi vẫn chưa hết bồi hồi. "Từ khi biết tin đến lúc vợ chồng Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung đến, quán chỉ có 2 tiếng để chuẩn bị. Tổng thống đã gọi 17 suất phở chín và 2 suất cơm rang dưa bò cho cả đoàn, đó đều là các món đặc trưng của quán.
Mình rất tò mò không biết vợ chồng Tổng thống và mọi người trong đoàn ăn có hợp khẩu vị không. Khi quan sát, mình thấy vợ chồng Tổng thống đều gật đầu và thưởng thức cả phần nước dùng. Toàn bộ quá trình dùng bữa của đoàn diễn ra trong khoảng 25 phút", anh Mùi chia sẻ.
Với anh Mùi, việc được đón vợ chồng Tổng thống Hàn Quốc ghé quán không chỉ là niềm vui mà còn là niềm vinh dự.
Sau buổi tối hôm đó, cuộc sống của anh Mùi thay đổi nhiều, quán phở đông vui hơn. Nhiều thực khách không chỉ đến thưởng thức phở mà còn nghe kể chuyện, chúc mừng anh.
Theo anh Mùi, rất nhiều người từ xa đến ăn thử, có người từ TP.HCM ra, có người ở Linh Đàm, Hoàng Mai (Hà Nội) cũng đến check-in, đồng thời cũng có nhiều du khách Hàn Quốc đến quán.
Dù vị trí bàn Tổng thống luôn đông khách, nhiều người hỏi đặt trước, trả thêm phụ phí nhưng anh Mùi khẳng định quán luôn duy trì mức giá đã niêm yết suốt 3 năm nay.
Để tạo không gian check-in cho khách, anh Mùi còn lắp 3 màn LED chiếu dòng chữ "Tổng thống Hàn Quốc đã ăn ở đây" bằng tiếng Việt, tiếng Hàn và tiếng Anh; màn hình chiếu ảnh Tổng thống Hàn Quốc check-in tại quán.
Anh Ngô Văn Tiến (phường Tây Hồ, Hà Nội) đã là khách quen của quán suốt 4 năm qua. Mỗi tuần anh Tiến đều đến quán ăn khoảng 3 lần vì phở hợp khẩu vị.
"Hôm nay dù phải chờ hơi lâu nhưng tôi vẫn sẵn sàng đợi để thưởng thức vị phở quen thuộc", anh Tiến nói.
Ngày 9-4, UBND TP Huế cho biết chủ tịch UBND thành phố vừa có văn bản chấp thuật chủ trương đầu tư dự án khách sạn cao cấp tại khu "đất vàng" số 22-24 và 26-30A dọc sông Hương.
Theo quyết định, dự án sẽ lựa chọn nhà đầu tư thông qua hình thức đấu giá quyền sử dụng đất theo quy định pháp luật. Khu đất thực hiện dự án có diện tích khoảng 10.688,7m², trong đó diện tích xây dựng công trình dịch vụ thương mại khoảng 7.482m².
Tổng diện tích sàn xây dựng (bao gồm phần nổi, công trình ngầm và hạ tầng kỹ thuật) đạt khoảng 42.755m². Dự án được định hướng phát triển thành tổ hợp khách sạn cao cấp kết hợp thương mại dịch vụ và văn phòng cho thuê. Công trình cao tối đa 5 tầng, được phép xây dựng tối đa 2 tầng hầm.
Mục tiêu của dự án nhằm bổ sung cơ sở lưu trú chất lượng cao tại khu vực trung tâm, đồng thời góp phần chỉnh trang đô thị, tạo điểm nhấn kiến trúc hài hòa với cảnh quan trục đường Lê Lợi - tuyến ven sông Hương được xem là "bộ mặt" của đô thị di sản Huế.
Tổng vốn đầu tư hơn 815 tỉ đồng chưa bao gồm tiền sử dụng đất và chi phí liên quan đến tài sản gắn liền với đất. Trong đó nhà đầu tư phải đảm bảo vốn tự có tối thiểu hơn 163 tỉ đồng (20%), phần còn lại dự kiến huy động từ các tổ chức tín dụng.
Thời gian hoạt động của dự án là 50 năm kể từ ngày được giao hoặc cho thuê đất. Tiến độ thực hiện không quá 60 tháng, trong đó yêu cầu khởi công chậm nhất sau 12 tháng kể từ khi hoàn tất thủ tục đất đai.
UBND TP Huế giao Trung tâm Phát triển quỹ đất thành phố tổ chức đấu giá quyền sử dụng đất để lựa chọn nhà đầu tư theo quy định.
Trước đó, các khu đất này từng là trụ sở của nhiều cơ quan nhà nước. Từ năm 2022, sau khi các đơn vị chuyển về khu hành chính tập trung, các công trình cũ bị bỏ trống trong thời gian dài, xuống cấp và gây mất mỹ quan đô thị.
Việc đưa quỹ đất này vào khai thác được kỳ vọng sẽ tạo động lực phát triển dịch vụ - du lịch, đồng thời "đánh thức" khu vực ven sông Hương vốn có vị trí đắc địa bậc nhất tại trung tâm thành phố.
Không gian của hệ thống dịch vụ SASCO rực rỡ với biểu tượng nón lá cờ đỏ sao vàng. - Ảnh: SC
Tại hệ thống, không gian được trang hoàng với gam màu đỏ - vàng chủ đạo, lấy cảm hứng từ hình ảnh Quốc kỳ và các biểu tượng văn hóa truyền thống, tạo nên bầu không khí trang trọng, ấm áp và giàu bản sắc.
SASCO Business Lounge cũng mang đến thực đơn "Special Food & Drink" với hương vị độc đáo mang dấu ấn bản địa, được chế biến theo công thức vùng miền riêng biệt, tập trung vào tính nguyên bản của nguyên liệu địa phương.
Trong dịp Đại lễ Giỗ Tổ Hùng Vương, 30-4 và 1-5, quà tặng "Việt Nam Tinh Hoa" sẽ được gửi đến khách hàng khi sử dụng dịch vụ tại hệ thống SASCO Business Lounge, hệ thống cửa hàng miễn thuế SASCO Duty Free hay các cửa hàng mỹ nghệ.
Các chương trình khuyến mãi cho nhóm sản phẩm đặc sản địa phương cũng được áp dụng đồng bộ tại các cửa hàng miễn thuế, mỹ nghệ trong khu vực cách ly.
Đồng thời, góp phần lan tỏa niềm tự hào dân tộc, giới thiệu hình ảnh Việt Nam giàu bản sắc, tinh tế và thân thiện đến với bạn bè quốc tế, hệ thống nhà hàng ẩm thực giới thiệu phiên bản ly nước đặc biệt và thực đơn đặc sắc với chủ đề "Việt Nam tinh hoa".
Phiên bản ly nước đặc biệt mang thông điệp "Tự hào Việt Nam" của hệ thống ẩm thực SASCO. - Ảnh: SC
Đặc biệt trong ngày 1-5, hành trình tiếp tục được lan tỏa qua các hoạt động tôn vinh những "nghệ nhân dịch vụ" của SASCO - những người thầm lặng đứng sau mỗi trải nghiệm trọn vẹn của hành khách.
Đây là đội ngũ trực tiếp thực hiện các khâu dịch vụ từ nhân viên tư vấn, bàn ăn đến hỗ trợ kỹ thuật, nhằm thể hiện tinh thần hiếu khách của người Việt đối với khách quốc tế và nội địa.
Đại diện đơn vị cho biết, hệ thống mong muốn mang đến cho hành khách một trải nghiệm mang đậm dấu ấn Việt Nam, nơi những giá trị tinh hoa được thể hiện qua sự hiếu khách, sự chỉn chu trong từng chi tiết dịch vụ và tinh thần kết nối cộng đồng.
