Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth đã trở thành người đứng đầu Lầu Năm Góc đầu tiên trong nhiều thập niên tháp tùng một tổng thống đương nhiệm trong chuyến thăm cấp nhà nước tới Trung Quốc. Điều này đánh dấu sự khác biệt hiếm thấy so với thông lệ ngoại giao lâu nay.
Theo Nhà Trắng, ông Hegseth đã lên chuyên cơ Không lực Một tới Bắc Kinh cùng Tổng thống Mỹ Donald Trump vào chiều 12/5 (giờ địa phương).
Ông Trump dự kiến sẽ tiến hành các cuộc hội đàm song phương với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình vào ngày 14 và 15/5.
Theo thống kê của báo South China Morning Post, đây là lần đầu tiên kể từ chuyến thăm của cựu Tổng thống Mỹ Richard Nixon năm 1972 mà một nhà lãnh đạo Mỹ thăm Trung Quốc có Bộ trưởng Quốc phòng tháp tùng.
Đây cũng sẽ là chuyến thăm Trung Quốc đầu tiên của ông Hegseth kể từ khi nhậm chức, đồng thời là chuyến thăm đầu tiên của một Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ tới Trung Quốc trong gần 8 năm.
Các Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ trước đây thường sắp xếp các chuyến thăm Trung Quốc như những chuyến công du riêng biệt.
Người đứng đầu Lầu Năm Góc gần đây nhất tới Trung Quốc là ông James Mattis vào tháng 6/2018, khi ông gặp Chủ tịch Tập Cận Bình.
Hiện vẫn chưa rõ liệu ông Hegseth có gặp riêng Bộ trưởng Quốc phòng Trung Quốc Đổng Quân tại Bắc Kinh hay không. Hai người mới gặp trực tiếp một lần, bên lề Hội nghị Bộ trưởng Quốc phòng ASEAN Mở rộng tại Malaysia ngày 31/10 năm ngoái.
Chưa đầy 2 tháng sau đó, các quan chức quốc phòng cấp cao của hai nước gặp nhau tại Washington, dấu hiệu mới nhất cho thấy liên lạc quân sự song phương đang được nối lại.
Vì vậy, giới quan sát đang trông chờ xem chuyến công du Bắc Kinh của ông Hegseth có dẫn tới sự tăng cường rộng rãi hơn nữa trong các trao đổi quân sự cấp cao giữa 2 bên hay không.
Tổng thống Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình được cho là sẽ thảo luận về nhiều vấn đề như thương mại, Iran, Đài Loan, trí tuệ nhân tạo và vũ khí hạt nhân khi họ cân nhắc việc gia hạn một thỏa thuận khoáng sản quan trọng.
Lãnh đạo của 2 nền kinh tế lớn nhất thế giới sẽ tổ chức các cuộc hội đàm trực tiếp đầu tiên sau hơn 6 tháng trong bối cảnh họ cố gắng ổn định các mối quan hệ đang bị căng thẳng bởi thương mại, cuộc chiến Mỹ – Iran cùng các lĩnh vực bất đồng khác.
Các quan chức cho biết Mỹ và Trung Quốc được cho là sẽ đồng ý thành lập các diễn đàn để thúc đẩy thương mại và đầu tư lẫn nhau, trong khi Trung Quốc dự kiến sẽ công bố các đơn mua hàng liên quan đến máy bay Boeing, nông nghiệp và năng lượng của Mỹ.
Cuộc gặp gần đây nhất giữa ông Trump và ông Tập diễn ra vào tháng 10 năm ngoái tại Hàn Quốc. Vào thời điểm đó, hai bên nhất trí tạm dừng cuộc chiến thương mại, trong đó Mỹ áp đặt thuế quan đối với hàng hóa Trung Quốc và Bắc Kinh dọa hạn chế nguồn cung cấp đất hiếm toàn cầu.
Trong cuộc họp báo trước hội nghị kéo dài 2 ngày tại Ankara (Thổ Nhĩ Kỳ), Tổng thư ký NATO Mark Rutte tỏ ra lạc quan rằng các thành viên châu Âu và Canada "đang trên lộ trình cân bằng mức chi tiêu quân sự" với Mỹ. Song song đó, theo Hãng DW, ông Rutte yêu cầu các thành viên đưa ra tại hội nghị "những kế hoạch rõ ràng, cụ thể và đáng tin cậy" để đạt mục tiêu chi tiêu của liên minh.
Vấn đề chi tiêu quốc phòng của NATO lâu nay bị Tổng thống Mỹ Donald Trump chỉ trích nhiều lần và thậm chí dọa rút khỏi liên minh 32 thành viên này. Trong nỗ lực thuyết phục nhà lãnh đạo Mỹ, NATO đã chuẩn bị một loạt con số ấn tượng về những thỏa thuận vũ khí, được giữ kín cho đến ngay trước thềm hội nghị.
Theo ông Rutte, dự báo cho thấy các thành viên châu Âu và Canada đầu tư thêm tổng cộng 258 tỉ USD vào quốc phòng trong 2 năm 2025 và 2026. Trước thềm hội nghị, các nhà lãnh đạo công bố những thỏa thuận mua sắm vũ khí mới trị giá hàng chục tỉ USD nhằm chứng minh với ông Trump rằng họ đang thực hiện đúng cam kết. Thủ tướng Canada Mark Carney hôm 6.7 thông báo nước này đã chọn nhà thầu Thyssenkrupp Marine Systems (TKMS) của Đức để đóng hạm đội tàu ngầm mới trị giá nhiều tỉ USD. Theo ông Carney, Canada giờ đây sẽ bước vào giai đoạn đàm phán với TKMS về việc mua tối đa 12 tàu ngầm. Về phía Hà Lan, Bộ trưởng Quốc phòng Dilan Yesilgoz cho biết nước này sẽ chi hơn 3,43 tỉ USD cho các thỏa thuận và kế hoạch, trong đó có việc hợp tác về phòng không với Bỉ và về tàu hải quân với Anh.
Trong thông cáo chung, các nước Anh, Hà Lan, Phần Lan và Ba Lan cũng cho biết đang đạt "tiến triển đáng kể" về Cơ chế Phòng thủ đa phương (MDM), dự kiến thành lập chậm nhất vào năm 2027. Đây là một trong số nhiều sáng kiến nhằm chuyển hướng thêm vốn tư nhân vào việc tái vũ trang các quốc gia. Chưa hết, NATO còn dự định thay thế các máy bay do thám AWACS cũ kỹ bằng máy bay GlobalEye, theo Reuters dẫn các nguồn thạo tin. Ông Rutte nhấn mạnh tất cả những diễn biến này là bằng chứng về "sự thay đổi thực sự trong tư duy".
Trước thềm hội nghị, Tổng thống Trump trở thành tâm điểm chú ý của các thành viên khác trong NATO cũng như giới quan sát, do những quyết định của ông sẽ ảnh hưởng lớn đến liên minh cũng như những vấn đề liên quan. Theo tờ The Washington Post, trước đó, ông Trump đã nói với ông Rutte rằng mình sẽ không tham dự nếu hội nghị không được tổ chức tại Thổ Nhĩ Kỳ. Các nhà ngoại giao đang trông chờ vào mối quan hệ tốt đẹp của nhà lãnh đạo Mỹ với Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan, cùng với chiến dịch ngoại giao mềm dẻo của người đứng đầu NATO, để thuyết phục ông Trump không đưa ra những quyết định bất lợi cho liên minh.
Tuy nhiên, nhiều vấn đề an ninh then chốt vẫn bị phủ bóng bởi mâu thuẫn giữa ông Trump với các thành viên khác trong liên minh, đặc biệt là liên quan cuộc xung đột ở Trung Đông. Bên cạnh đó, châu Âu cũng lo ngại khi Ukraine và Nga tăng cường tấn công lẫn nhau còn nỗ lực hòa giải của Mỹ hầu như bị đình trệ.
Tờ The Wall Street Journal ngày 10.4 dẫn lời các quan chức Mỹ cho biết cộng đồng tình báo đánh giá rằng Iran vẫn có thể triển khai sử dụng nhiều tên lửa đạn đạo sau 6 tuần chiến sự.
Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth tuần này nói rằng chương trình tên lửa của Iran đã "bị phá hủy về mặt chức năng", với số lượng bệ phóng và tên lửa "bị cạn kiệt, suy giảm nghiêm trọng và gần như hoàn toàn không hiệu quả".
Tuy nhiên, các báo cáo tình báo của Mỹ cho thấy Iran có thể khôi phục lại một phần lực lượng tên lửa. Mặc dù một nửa số bệ phóng tên lửa của Iran đã bị phá hủy, hư hại hoặc bị mắc kẹt dưới đống đổ nát, nhưng nhiều bệ phóng có thể được sửa chữa và đưa ra từ các địa điểm ngầm.
Các quan chức Mỹ và Israel cũng được trích dẫn nói rằng mặc dù hiện nay Iran chỉ còn một nửa số tên lửa so với trước xung đột, nhưng nước này vẫn còn hàng ngàn tên lửa đạn đạo tầm trung và tầm ngắn có thể đưa ra khỏi nơi cất giấu hoặc đào lên từ trong lòng đất.
Các quan chức Israel cho biết khoảng 2/3 số bệ phóng tên lửa đạn đạo của Iran đã bị vô hiệu hóa trong chiến sự, song Iran có thể thu hồi nhiều bệ phóng bị mắc kẹt dưới lòng đất do các cuộc tấn công của Mỹ và Israel. Các quan chức Israel cũng cho biết Iran vẫn còn hơn 1.000 trong số khoảng 2.500 tên lửa tầm trung mà nước này sở hữu khi bắt đầu chiến sự. Số còn lại đã được sử dụng hoặc bị phá hủy.
Về số lượng máy bay không người lái (UAV), theo các quan chức Mỹ, Iran hiện chỉ còn chưa đến 50% UAV tấn công một chiều so với thời điểm bắt đầu chiến sự nhưng nước này có thể mua các hệ thống tương tự từ đồng minh để sử dụng chống lại các nước láng giềng.
Iran cũng vẫn còn một lượng nhỏ tên lửa hành trình, có thể được sử dụng để nhắm mục tiêu vào các tàu chiến ở vịnh Ả Rập hoặc nhắm vào quân đội Mỹ, nếu Washington tấn công chiếm giữ một hòn đảo Iran trong trường hợp đàm phán đổ vỡ, các quan chức Mỹ cho biết.
Lầu Năm Góc và Nhà Trắng từ chối bình luận về thông tin của The Wall Street Journal, nhấn mạnh quân đội Mỹ đã đạt được mọi mục tiêu.
Đánh giá được tiết lộ giữa thời điểm Mỹ đang bước vào vòng đàm phán trực tiếp với Iran tại Pakistan nhằm đạt thỏa thuận chấm dứt chiến sự và mở lại eo biển Hormuz.
Báo cáo cũng cho rằng một số quan chức Mỹ lo ngại Iran sẽ lợi dụng thỏa thuận ngừng bắn hiện tại để xây dựng lại kho tên lửa của mình.
AFP dẫn lời người phát ngôn Yusuke Koide của Sở Cảnh sát Tokyo xác nhận xảy ra vụ một người đàn ông phun chất lạ chưa xác định lên máy ATM ở tầng trệt của trung tâm mua sắm sang trọng Ginza Six ở trung tâm Tokyo.
Còn một viên chức của Sở Cứu hỏa cho hay có khoảng 20 người bị thương sau khi được trình báo về "mùi lạ" bên trong tòa nhà.
Con đường phía trước tòa nhà, vốn tọa lạc tại khu mua sắm cao cấp và đông đúc du khách của quận Ginza, đã bị phong tỏa sau vụ việc, và nhiều xe cứu hỏa đậu dọc theo con đường này.
Theo phóng viên AFP có mặt tại hiện trường, hai người được đưa lên xe cứu thương bằng cáng, trong khi các lính cứu hỏa nhân viên mặc đồ bảo hộ chống độc bận rộn đưa người rời khỏi tòa nhà để đến kiểm tra tại các xe tải chuyên dụng đậu gần đó.
Đài NHK ghi nhận thông tin sơ bộ cho thấy những người bị thương có vẻ không quá nghiêm trọng.
Một cụ bà 70 tuổi có mặt trong trung tâm mua sắm kể lại bà tự dưng cảm thấy bị rát và đau họng khi đến gần máy ATM bị phun chất lạ.
Giới hữu trách cho biết cảnh sát đang điều tra vụ việc.
Dù Nhật Bản hiếm khi xảy ra những vụ phạm tội bạo lực nghiêm trọng, đôi khi nước này lại có những vụ tấn công bằng dao hoặc thậm chí nổ súng, trong đó có vụ ám sát cố Thủ tướng Shinzo Abe năm 2022.
Tháng 12 năm ngoái, 14 người bị thương trong vụ tấn công bằng dao tại một nhà máy ở miền trung Nhật Bản. Hung thủ trong quá trình gây án cũng phun một chất lỏng.
Vụ tấn công khét tiếng nhất liên quan đến chất độc trong thời hiện đại ở Nhật Bản đã xảy ra vào ngày 20.3.1995. Lúc đó, 5 thành viên của giáo phái Aum đã phát tán khí sarin trên các đoàn tàu đông người vào buổi sáng, khiến 14 người thiệt mạng và hơn 5.800 người bị ảnh hưởng sức khỏe.
