Bản kiến nghị được nhóm nghị sĩ Nghị viện châu Âu (EP) khởi xướng hôm 7/7, một ngày sau khi đội tuyển Mỹ dừng chân ở vòng 1/8 World Cup 2026 với thất bại 1 – 4 trước đội tuyển Bỉ. Tiền đạo Mỹ Folarin Balogun vẫn được ra sân dù đã nhận thẻ đỏ ở trận trước đó, nhờ vào quyết định hủy án treo giò từ FIFA.
Trong lá thư vận động nội bộ EP và gửi tới 27 liên đoàn bóng đá thuộc Liên minh châu Âu (EU), trong đó có Bỉ, nhóm nghị sĩ kêu gọi các liên đoàn cùng đề nghị FIFA điều tra các hành động dẫn đến quyết định hủy án treo giò của Balogun cũng như vai trò của Chủ tịch Gianni Infantino.
“Chúng tôi cho rằng đã đến lúc các liên đoàn bóng đá châu Âu, với tư cách là các thành viên của FIFA, cần can thiệp và yêu cầu FIFA điều tra quy trình ra quyết định trong sự việc này”, nội dung thư nêu.
Lá thư do các nghị sĩ Barry Andrews thuộc nhóm chính trị Renew Europe, Lara Wolters và Niels Fuglsang thuộc nhóm Xã hội và Dân chủ, khởi xướng và đang trong giai đoạn thu thập chữ ký ủng hộ tới 18h hôm nay (23h giờ Hà Nội).
Những người ký tên cũng đề nghị các liên đoàn bóng đá châu Âu bảo đảm các quan chức cấp cao của FIFA phải chịu trách nhiệm, nếu có bằng chứng cho thấy họ vi phạm các quy định về tính trung lập chính trị.
Bức thư đồng thời nhắc lại một thư ngỏ khác do 50 nghị sĩ châu Âu ký, từng gửi FIFA để đề nghị điều tra việc trao Giải thưởng Hòa bình FIFA cho Tổng thống Mỹ Donald Trump.
Nghị sĩ Andrews cho rằng FIFA và ông Infantino đã “khuất phục trước yêu cầu của chính quyền Tổng thống Trump”. Ông gọi quyết định của FIFA là “điều đáng xấu hổ và bóp méo công lý”.
Tổng thống Trump hôm 5/7 thừa nhận đã gọi ba cuộc điện thoại trao đổi với ông Infantino sau khi Balogun nhận thẻ đỏ ở vòng 1/16. “Tôi không biết thẻ đỏ trong bóng đá nghĩa là gì, cho đến khi phát hiện ra cầu thủ bị rút thẻ sẽ bị treo giò”, ông Trump nói.
Ông cho rằng quyết định truất quyền thi đấu với Balogun là không công bằng, đề nghị FIFA xem xét lại quyết định của trọng tài, nhưng khẳng định không trực tiếp yêu cầu tổ chức này phải làm gì.
Sau cuộc gọi đó, FIFA quyết định đình chỉ áp dụng án treo giò đối với Balogun thông qua một cơ chế pháp lý chưa từng được sử dụng tại World Cup kể từ khi quy định về thẻ đỏ được áp dụng.
UEFA cho rằng đây là diễn biến “chưa từng có tiền lệ, khó hiểu và không thể biện minh”, trong khi Liên đoàn Bóng đá Bỉ cũng đã khiếu nại về tư cách thi đấu của Balogun. Tuy nhiên, FIFA không chấp nhận khiếu nại này.
Ủy viên châu Âu phụ trách thể thao Glenn Micallef nói việc hủy án treo giò với Balogun là “quyết định sai lầm”. Cựu giám đốc truyền thông và đối ngoại UEFA William Gaillard gọi động thái này “hoàn toàn trái với các quy định và quy chế của FIFA” và gọi đây là “một vụ bê bối”.
Trong vài tuần sau khi xung đột nổ ra hôm 28/2, đồng rial của Iran duy trì ở mức ổn định, một phần do hoạt động thương mại và nhập khẩu giảm đáng kể giữa chiến sự. Tuy nhiên, đồng rial bắt đầu trượt giá hồi đầu tuần và xuống thấp kỷ lục vào ngày 29/4, ở mức 1,8 triệu rial đổi 1 USD.
Các chuyên gia cảnh báo rằng sự sụt giảm này có thể sẽ làm trầm trọng thêm tình trạng lạm phát ở Iran, quốc gia phải nhập khẩu nhiều mặt hàng, từ thực phẩm, thuốc men đến hàng điện tử và nguyên liệu thô, những thứ đều chịu ảnh hưởng từ tỷ giá USD.
Trước đó, vào thời điểm cuộc biểu tình xảy ra ở Iran hồi đầu năm, tỷ giá đồng rial từ 1,4 triệu rial đổi 1 USD đã giảm xuống còn 1,6 triệu rial đổi 1 USD trong chưa đầy một tuần.
Trước khi đồng rial của Iran chạm mức thấp kỷ lục, nhiều mặt hàng thiết yếu đã tăng giá. Theo AP, trong hai tuần qua, người dân Iran phải trả mức giá cao hơn đối với nhiều nhu yếu phẩm như sữa, dầu ăn, bánh mì.
Đồng tiền Iran mất giá trong lúc cuộc xung đột giữa nước này với Mỹ - Israel chưa có dấu hiệu chấm dứt. Mỹ và Iran từng đàm phán tìm giải pháp cho xung đột tại Islamabad, Pakistan, hôm 11/4, nhưng không đạt được đồng thuận về các vấn đề then chốt, trong đó có quyền kiểm soát eo biển Hormuz và Iran có được tiếp tục làm giàu uranium hay không.
Tổng thống Mỹ Donald Trump ra lệnh phong tỏa các cảng biển Iran từ ngày 13/4 để gây áp lực buộc nước này chấp nhận các điều khoản của thỏa thuận. Lệnh phong tỏa của Mỹ khiến Iran không thể xuất khẩu dầu mỏ để thu ngoại tệ, cũng như gặp nhiều khó khăn trong nhập khẩu các mặt hàng bằng đường biển.
Dù vậy, Iran tuyên bố sẽ không nhượng bộ trước sức ép từ Mỹ và đáp trả bằng cách siết kiểm soát eo biển Hormuz. Ông Trump sau đó gia hạn lệnh ngừng bắn với Iran cho tới khi Tehran đưa ra đề xuất cụ thể với Washington.
Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif ngày 29/4 cho biết chính phủ của ông đang tiếp tục nỗ lực trung gian và thúc đẩy đối thoại nhằm giảm bớt căng thẳng giữa Mỹ và Iran.
"Nhiều người nói rằng 'đó là những thứ Iran sẽ nhận được', nhưng theo điều khoản chi tiết trong thỏa thuận, họ sẽ không nhận được bất kỳ thứ gì nếu quốc gia họ không thay đổi toàn diện", Phó tổng thống Mỹ JD Vance nói với Fox News ngày 16/6, đề cập đến quỹ tái thiết 300 tỷ USD dành cho Iran.
Ông Vance cho biết thêm nếu Iran thay đổi được như vậy, đó sẽ là thắng lợi lớn cho mọi người, cho cả khu vực, còn nếu Tehran không làm được, điều đó cũng không ảnh hưởng gì tới Mỹ.
"Iran sẽ được hưởng lợi nếu họ thực hiện đúng nghĩa vụ của mình, nhưng đó không phải tiền từ Mỹ, mà có thể là từ Qatar, UAE hoặc Arab Saudi", ông Vance nói, thêm rằng "Mỹ sẽ không chuyển cho Iran một đồng nào".
Phó tổng thống Mỹ không nói rõ Iran cần "thay đổi toàn diện" như thế nào, nhưng cho rằng khi điều đó xảy ra, các nước vùng Vịnh có thể muốn đầu tư vào Iran và xây dựng một nhà máy điện.
"Quan điểm của Mỹ là được thôi, mọi người có thể làm như vậy, miễn là Iran cư xử đúng mực. Nếu Iran không cư xử đúng mực, họ sẽ không nhận được bất kỳ lợi ích nào từ thỏa thuận", ông Vance nhấn mạnh.
Theo nguồn tin giới chức Mỹ, quỹ tái thiết cho Iran sẽ do các nước vùng Vịnh chi trả, không có sự đóng góp nào từ Washington. Tổng thống Mỹ Donald Trump trước đó cũng tuyên bố thông tin nước này sẽ trả cho Iran 300 tỷ USD tái thiết là "tin giả do phe Dân chủ tung ra".
Mỹ - Iran đã nhất trí về thỏa thuận hòa bình, lập tức chấm dứt các hành động quân sự. Lễ ký kết văn kiện hoàn chỉnh dự kiến diễn ra tại Thụy Sĩ ngày 19/6. Các điều khoản cụ thể của thỏa thuận chưa được công bố, nhưng Bộ Ngoại giao Iran cho biết Mỹ cam kết bồi thường thiệt hại chiến tranh và giải phóng tài sản bị đóng băng của Tehran ở nước ngoài.
Theo Hãng thông tấn trung ương Triều Tiên (KCNA), các cầu thủ đã được quan chức chính phủ, giới thể thao cùng người thân chào đón tại sân bay hôm 26/5, trước khi xe buýt chở đội di chuyển qua các tuyến phố Bình Nhưỡng với 2 bên đường là đám đông người dân reo hò và phất cờ chúc mừng.
Báo Rodong Sinmun, cơ quan ngôn luận của đảng Lao động Triều Tiên cầm quyền, cũng đưa tin về sự trở về của đội bóng, đăng tải các bức ảnh những cầu thủ mỉm cười cầm hoa.
Đội tuyển Naegohyang đã giành chiến thắng tại giải AFC Women’s Champions League. Các trận bán kết và chung kết đã diễn ra tại Suwon, cách Seoul, Hàn Quốc khoảng 30km về phía nam, vào tuần trước. Các cầu thủ rời Hàn Quốc sang Trung Quốc cuối tuần qua trước khi trở về Bình Nhưỡng.
Trước đó, Tổng thống Lee Jae-myung đã chúc mừng Câu lạc bộ Naegohyang vì giành chức vô địch tại Hàn Quốc.
Trong thông điệp đăng trên mạng xã hội X, ông Lee cho biết ông “chân thành chúc mừng” các cầu thủ Triều Tiên, những người đã thắng đội Tokyo Verdy Beleza của Nhật Bản trong trận chung kết.
“Những trận đấu đẳng cấp tại Champions League đã cho thế giới thấy rõ sự phát triển vượt bậc và năng lực của bóng đá nữ châu Á”, ông viết.
“Tôi hy vọng giải đấu này, vượt lên trên thắng thua, đã trở thành dịp ý nghĩa để thúc đẩy bước tiến mới cho thể thao châu Á cũng như nhắc lại những giá trị của thể thao như hòa bình và hòa hợp", ông nói.
Ông Lee cũng cho biết “tinh thần chiến đấu” mà các cầu thủ Triều Tiên thể hiện trong trận đấu dưới cơn mưa lớn trước đó sẽ còn được nhớ tới trong thời gian dài.
Đối với các cổ động viên Hàn Quốc đã cổ vũ cho cả đội bóng Hàn Quốc lẫn Triều Tiên, ông bày tỏ “sự kính trọng sâu sắc” vì đã thể hiện một “văn hóa cổ vũ trưởng thành”.
“Quả bóng luôn tròn và chúng ta sẽ còn gặp lại. Tôi sẽ hết lòng cổ vũ cho thử thách tiếp theo của các cầu thủ", ông cho hay.
