Là sự kiện bên lề Hội nghị Quan chức Cấp cao CPTPP lần thứ 3, Diễn đàn Canada – Việt Nam 2026 được đồng tổ chức bởi Bộ Công Thương Việt Nam, Quỹ Châu Á -Thái Bình Dương của Canada (APF Canada), và Đại sứ quán Canada tại Việt Nam
Diễn đàn quy tụ các quan chức chính phủ cấp cao, học giả, chuyên gia chính sách thương mại từ Canada, Việt Nam, Nhật Bản, Singapore và EU để thảo luận các lộ trình thực tiễn nhằm tăng cường hợp tác về quy định, khả năng tương tác thương mại số, khả năng chống chịu chuỗi cung ứng và thúc đẩy đầu tư.
Trong bối cảnh phân mảnh địa chính trị ngày càng gia tăng và động lực thương mại thay đổi, diễn đàn tiến hành phân tích cách các nền kinh tế tầm trung có thể hợp tác để bảo vệ một hệ thống thương mại quốc tế mở, bao trùm và dựa trên luật lệ.
Chương trình có các bài phát biểu chính của ông Ngô Chung Khanh (Phó vụ trưởng Vụ Chính sách thương mại đa biên thuộc Bộ Công Thương), bà Mary-Catherine Speirs (quan chức CPTPP cấp cao của Canada), và 3 phiên thảo luận về lý do chiến lược cho việc liên kết CPTPP – EU, an ninh kinh tế, và chuyển hóa các hiệp định thương mại thành kết quả thương mại thực tế.
Các cuộc thảo luận nhấn mạnh vị thế đặc biệt của Việt Nam – một trong số ít nền kinh tế vừa là thành viên CPTPP vừa là đối tác của Hiệp định Thương mại Tự do EU – Việt Nam (EVFTA), đặt Việt Nam tại giao điểm của hai cơ chế thương mại tham vọng nhất thế giới.
Ông Ngô Chung Khanh chỉ ra, đối với Việt Nam, tăng cường năng lực chống chịu kinh tế không đồng nghĩa với khép kín hoặc tự cô lập nền kinh tế. Điều đó có nghĩa là đa dạng hóa thị trường, xây dựng các quan hệ đối tác tin cậy và bền vững; nâng cao khả năng thích ứng của doanh nghiệp trước các cú sốc; đồng thời duy trì một môi trường kinh doanh cởi mở, minh bạch và dựa trên luật lệ để doanh nghiệp có thể yên tâm đưa ra các quyết định đầu tư dài hạn. Và đó cũng chính là thời điểm CPTPP phát huy vai trò quan trọng của mình.
“Trong vai trò Chủ tịch CPTPP năm 2026, Việt Nam cho rằng trách nhiệm của mình không chỉ dừng ở việc tổ chức các cuộc họp hay điều hành việc thực thi hiệp định hiện có. Trách nhiệm lớn hơn là bảo đảm CPTPP tiếp tục phù hợp với những thách thức mà doanh nghiệp đang phải đối mặt. Điều đó đồng nghĩa với việc duy trì các tiêu chuẩn cao và uy tín của hiệp định, đồng thời đặt ra một câu hỏi rất thực tế: Làm thế nào để CPTPP tạo ra nhiều cơ hội kinh doanh hơn, đặc biệt đối với các doanh nghiệp nhỏ và vừa?”, ông Khanh đặt câu hỏi.
Vì vậy, thước đo thành công thực sự của CPTPP không nằm ở số lượng các cam kết trong hiệp định, mà ở số lượng doanh nghiệp có thể hiểu được những cam kết đó và biến chúng thành cơ hội đầu tư và thương mại. Và theo ông Khanh, Canada và Việt Nam đang có nền tảng rất thuận lợi để hiện thực hóa mục tiêu này.
Về phần mình, Đại sứ Canada tại Việt Nam Jim Nickel cho hay kim ngạch thương mại hàng hóa hai chiều Việt Nam – Canada đã vượt 20 tỉ CAD năm 2025, đưa Việt Nam trở thành một trong những đối tác thương mại quan trọng nhất của Canada tại Đông Nam Á.
Đầu tư của Canada vào Việt Nam cũng tiếp tục gia tăng, phản ánh niềm tin vào triển vọng tăng trưởng dài hạn của Việt Nam cũng như vai trò ngày càng nổi bật của Việt Nam trong khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương.
Và trong bối cảnh bất ổn ngày càng gia tăng của nền kinh tế toàn cầu, Canada và Việt Nam cùng chia sẻ lợi ích mạnh mẽ trong việc xây dựng các mối quan hệ thương mại bền vững, đa dạng và có trách nhiệm.
Đại sứ Nickel cũng cho hay năm nay mang ý nghĩa đặc biệt khi Việt Nam đảm nhiệm vai trò Chủ tịch CPTPP. Vai trò dẫn dắt của Việt Nam diễn ra trong bối cảnh CPTPP ngày càng khẳng định tầm quan trọng chiến lược, không chỉ là một hiệp định thương mại, mà còn là khuôn khổ thúc đẩy một khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương tăng cường kết nối, có khả năng chống chịu tốt hơn và thịnh vượng hơn.
Bên cạnh đó, một trong những diễn biến đáng chú ý nhất của chính sách thương mại toàn cầu hiện nay là đối thoại ngày càng sâu rộng giữa các nền kinh tế CPTPP và Liên minh châu Âu (EU). Và Canada đánh giá cao cơ hội được đồng hành cùng Việt Nam trong năm Chủ tịch CPTPP để thúc đẩy tiến trình hợp tác giữa CPTPP và EU.
“Diễn đàn giúp tập hợp các nhà lãnh đạo từ chính phủ, doanh nghiệp và các học giả để tìm kiếm giải pháp thực tiễn nhằm tăng cường hợp tác kinh tế và mở ra cơ hội mới giữa các nền kinh tế CPTPP và EU. Quan hệ thương mại ngày càng phát triển giữa Canada và Việt Nam cho thấy giá trị của thương mại mở, dựa trên luật lệ và hợp tác quốc tế mạnh mẽ trong việc xây dựng một tương lai thịnh vượng và bền vững hơn”, theo đại sứ.
"Cảnh tượng như trong phim, tôi sốc hoàn toàn", Zayra Garza nhớ lại vụ tai nạn đêm 16/6 trên cao tốc Loop 20, đoạn qua thành phố Laredo, bang Texas, gần biên giới Mỹ - Mexico.
Khi tiến gần chiếc máy bay đang nằm nghiêng và bốc cháy bên đường, Garza nhìn thấy có người bên trong máy bay đang cố gắng đập cửa sổ buồng lái để thoát ra ngoài. Chồng cô và nhiều tài xế trên cao tốc sau đó chạy tới hỗ trợ.
Video tại hiện trường cho thấy hai người mang theo búa tạ và xẻng, đập liên tục vào kính buồng lái và tìm cách mở cửa máy bay.
Sau khi họ phá được cửa, ba thiếu niên lao ra ngoài, tiếp theo là một người dường như là phi công. Một thành viên tổ bay khác tìm cách đưa một người bất tỉnh khỏi máy bay nhưng không thành công.
Khi khói dày đặc bốc lên, lính cứu hỏa dùng thang trèo vào trong để giải cứu hành khách còn lại, trong khi các đồng đội phun nước dập lửa.
Giới chức Laredo ngày 17/6 cho biết chiếc máy bay gặp nạn là mẫu phi cơ thương gia hai động cơ Cessna Citation đang chở 6 người. Khoảng 22h ngày 16/6, tổ bay báo gặp trục trặc kỹ thuật và chuyển hướng về sân bay Laredo nhưng phải tìm cách hạ cánh khẩn xuống cao tốc do cạn nhiên liệu.
Giới chức cho hay một người trên máy bay tử vong tại hiện trường. 5 người còn lại được đưa tới bệnh viện và đều trong tình trạng ổn định.
Capital Factory, công ty đầu tư mạo hiểm có trụ sở tại Texas, sau đó xác nhận người thiệt mạng là nhà sáng lập kiêm giám đốc điều hành Joshua Baer. Máy bay đang trên đường từ Los Cabos, Mexico tới Austin, Texas, nơi công ty đặt trụ sở, trước khi phải chuyển hướng về Laredo.
Chưa có thông tin về người bị thương trên mặt đất, song 5 cảnh sát đã phải nhập viện vì hít phải khói độc. "Điều khiến tôi lo nhất là ngọn lửa", Garza nói. "Tôi sợ máy bay có thể phát nổ bất cứ lúc nào".
Đây là tai nạn hàng không nghiêm trọng thứ ba trong ba ngày liên tiếp ở Mỹ. Ngày 15/6, một máy bay ném bom B-52 rơi tại căn cứ không quân Edwards ở California, khiến 8 người thiệt mạng. Trước đó một ngày, 12 người tử vong khi máy bay chở người tham gia nhảy dù rơi tại Missouri.
Ngày 1-4, báo The Telegraph đăng bài phỏng vấn độc quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump. Ngay từ đầu bài phỏng vấn, ông Trump đã chê NATO là "con hổ giấy" và khẳng định ông đang nghiêm túc cân nhắc việc rút Mỹ khỏi NATO.
Cụ thể, khi được phóng viên hỏi liệu những diễn biến tại Trung Đông có khiến ông cân nhắc lại tư cách thành viên của Mỹ tại NATO, ông Trump khẳng định: "Ồ đúng rồi, tôi cho rằng chuyện đó đã không còn dừng ở mức cân nhắc lại. Tôi chưa bao giờ tin vào NATO. Tôi luôn biết họ chỉ là con hổ giấy, và (Tổng thống Nga Vladimir) Putin cũng biết điều đó".
Tuyên bố trên một lần nữa phản ánh sự chán chường của ông Trump dành cho NATO, nhất là sau khi các thành viên NATO khác bác bỏ yêu cầu điều tàu chiến tới cùng Mỹ mở lại eo biển Hormuz của ông.
Tổng thống Mỹ khẳng định ông không cần phải nài nỉ đồng minh, mà coi việc các nước NATO phải điều tàu đến Trung Đông là điều đương nhiên: "Họ không chỉ vắng mặt. Mà tôi cũng đâu có nói đao to búa lớn. Tôi chỉ nói 'Này', tôi không ép. Tôi chỉ nghĩ đó phải là chuyện tự động phải làm thôi".
Ông Trump còn lấy cuộc chiến Ukraine ra làm bằng chứng cho điều ông cho là "sự bất công trong quan hệ đồng minh": "Vì họ, chúng tôi luôn tự động có mặt, kể cả ở Ukraine. Ukraine đâu phải vấn đề của chúng tôi. Đó là một phép thử và chúng tôi đã ở đó vì họ. Chúng tôi sẽ luôn ở đó vì họ. Nhưng khi đến lượt chúng tôi, họ lại không có mặt".
Ngay trước buổi phỏng vấn của ông Trump với Telegraph, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio đã lên sóng Fox News cáo buộc NATO là "con đường một chiều" và chỉ trích các đồng minh vì không cho Mỹ tiếp cận các căn cứ quân sự của họ ở Trung Đông.
Ông Rubio tuyên bố: "Tôi nghĩ chắc chắn là sau khi cuộc xung đột (Trung Đông) kết thúc, chúng tôi sẽ phải xem xét lại mối quan hệ đó. Nếu NATO chỉ có nghĩa là chúng tôi bảo vệ châu Âu khi họ bị tấn công, nhưng khi chúng tôi cần quyền sử dụng căn cứ quân sự thì họ từ chối, thì đó không phải là một thỏa thuận tốt. Rất khó để tiếp tục duy trì".
Đáp lại những chỉ trích từ phía Washington, cùng ngày 1-4, Thủ tướng Anh Keir Starmer đã tái khẳng định sự ủng hộ của London đối với NATO, gọi đây là "liên minh quân sự hiệu quả nhất mà thế giới từng chứng kiến".
Ông Starmer phát tín hiệu sẽ tìm cách thắt chặt quan hệ với châu Âu trong bối cảnh quan hệ với Washington ngày càng xấu đi, đồng thời khẳng định rằng "dù có ồn ào thế nào", ông sẽ hành động vì lợi ích của nước Anh.
"Đây không phải cuộc chiến của chúng tôi, và chúng tôi sẽ không để bị kéo vào", Thủ tướng Anh nhấn mạnh.
Trong nhiều năm qua, NATO đã ra sức khẳng định vai trò của mình chỉ mang tính chất phòng thủ.
Điều 5 trong hiến chương tổ chức này - điều khoản khiến sức răn đe của NATO hiệu quả - chỉ quy định cuộc tấn công vào một nước thành viên được xem như cuộc tấn công vào tất cả các nước còn lại.
Khi đó, các nước còn lại có thể vận dụng quyền tự vệ cá nhân hoặc tập thể được điều 51 Hiến chương Liên hợp quốc công nhận và lập tức hỗ trợ nước bị tấn công bằng mọi biện pháp mà họ cho là cần thiết, kể cả sử dụng vũ lực.
Hầu hết giới phân tích đều cho rằng việc Mỹ và Israel đơn phương tấn công phủ đầu Iran, chứ không phải bị tấn công trước, khiến điều 5 không thể được kích hoạt.
Ngày 2-6, Đại tướng Phan Văn Giang - Phó thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng - đã tiếp Đại tướng Uchikura Hiroaki, Tham mưu trưởng Liên quân Nhật Bản, nhân dịp thăm chính thức Việt Nam.
Tại buổi tiếp, Đại tướng Phan Văn Giang đánh giá cao kết quả hội đàm trước đó giữa hai đoàn và tin tưởng thành công của chuyến thăm chính thức Việt Nam lần này của Đại tướng Uchikura Hiroaki sẽ góp phần thúc đẩy quan hệ hữu nghị, hợp tác, tin cậy và hiểu biết lẫn nhau giữa hai Bộ Quốc phòng, Quân đội nhân dân Việt Nam và Lực lượng phòng vệ Nhật Bản.
Đồng thời khẳng định Việt Nam luôn coi trọng mối quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện vì hòa bình và thịnh vượng tại châu Á và trên thế giới với Nhật Bản.
Nhật Bản là đối tác kinh tế quan trọng hàng đầu của Việt Nam, đứng đầu về cung cấp ODA, là đối tác hợp tác lao động lớn thứ nhất, đối tác đầu tư lớn thứ ba, đối tác thương mại lớn thứ tư. Giao lưu nhân dân phát triển nhanh chóng, sâu rộng.
Đại tướng Phan Văn Giang khẳng định cùng với sự phát triển sâu rộng của quan hệ Việt Nam - Nhật Bản, hợp tác quốc phòng song phương không ngừng được mở rộng, đi vào chiều sâu và ngày càng hiệu quả, thiết thực.
Nhật Bản là một trong số ít các đối tác Việt Nam duy trì đầy đủ Đối thoại chính sách quốc phòng cấp Thứ trưởng, Tham vấn Sĩ quan tham mưu ba Quân chủng Hải, Lục và Không quân.
Đánh giá cao sự hợp tác, hỗ trợ của Nhật Bản trong các lĩnh vực như đào tạo, công nghiệp quốc phòng, chuyển giao công nghệ, khắc phục hậu quả chiến tranh, Đại tướng Phan Văn Giang mong muốn trong thời gian tới hai bên sẽ phối hợp chặt chẽ, triển khai các nội dung hợp tác đã thống nhất để hợp tác quốc phòng thực sự là một trụ cột trong quan hệ hai nước.
Đồng thời khẳng định Bộ Quốc phòng Việt Nam ủng hộ và tạo mọi điều kiện để các nội dung hợp tác giữa hai bên được triển khai thuận lợi, đạt kết quả thực chất.
Trong đó, tập trung vào duy trì các cơ chế tham vấn, đối thoại; ký kết các văn bản hợp tác; tăng cường hợp tác giữa các quân, binh chủng, công nghiệp quốc phòng; hợp tác đào tạo; hợp tác về quân y, an ninh mạng, gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc, khắc phục hậu quả chiến tranh; phối hợp, ủng hộ lẫn nhau trên các diễn đàn đa phương, nhất là trong khuôn khổ Hội nghị Bộ trưởng Quốc phòng các nước ASEAN mở rộng (ADMM+)...
Đại tướng Phan Văn Giang mong muốn Nhật Bản tiếp tục dành các suất học bổng đã có và mở rộng loại hình đào tạo, tăng chỉ tiêu đào tạo đại học, sau đại học chuyên ngành khoa học kỹ thuật, công nghệ cho Bộ Quốc phòng Việt Nam.
Dịp này, Đại tướng Phan Văn Giang trân trọng mời lãnh đạo Bộ Quốc phòng, Lực lượng phòng vệ và các doanh nghiệp công nghiệp quốc phòng Nhật Bản dự Triển lãm Quốc phòng quốc tế Việt Nam lần thứ 3 vào tháng 12.
Phát biểu tại buổi tiếp, Đại tướng Uchikura Hiroaki khẳng định Nhật Bản luôn coi trọng, thúc đẩy hợp tác với Việt Nam trên cơ sở quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện vì hòa bình và thịnh vượng tại châu Á và trên thế giới.
Và mong muốn thời gian tới, hai bên phối hợp, thúc đẩy quan hệ hợp tác quốc phòng song phương, trong đó tập trung vào các lĩnh vực như trao đổi đoàn, tiếp xúc cấp cao, đào tạo, an ninh mạng, quân y...
