Vỏ cam giàu dinh dưỡng thiết yếu: Vỏ cam giàu vitamin C. Một khẩu phần khoảng 100 gram vỏ cam có thể chứa tới 45 mg vitamin C, tương đương khoảng 50% nhu cầu khuyến nghị hằng ngày cho người trưởng thành. Ngoài ra, vỏ cam còn giàu: Các hợp chất thực vật trong vỏ cam, như flavonoid và polyphenol, cũng có đặc tính chống viêm và chống oxy hóa, giúp giảm stress oxy hóa và bảo vệ tế bào.
Cung cấp nhiều chất xơ: Tương tự như phần thịt quả, vỏ cam cũng là một nguồn chất xơ phong phú. Trung bình, một vỏ cam nguyên có thể cung cấp khoảng 10,6 gram chất xơ – thậm chí nhiều hơn so với cùng một khẩu phần thịt quả cam. Đặc biệt, vỏ cam chứa nhiều pectin, một loại chất xơ hòa tan. Pectin giúp:
– Điều hòa nhu động ruột bằng cách làm chậm quá trình tiêu hóa.
– Tăng độ mềm và khối lượng phân, từ đó hỗ trợ phòng ngừa táo bón.
– Góp phần nuôi dưỡng hệ vi sinh đường ruột có lợi…
Theo khuyến nghị dinh dưỡng, người trưởng thành nên bổ sung khoảng 28 gram chất xơ mỗi ngày. Việc bổ sung thêm chất xơ từ các nguồn tự nhiên như vỏ cam có thể giúp bạn dễ dàng đạt được mức khuyến nghị này.
Giàu chất chống oxy hóa: Vỏ cam là nguồn cung cấp dồi dào chất chống oxy hóa, giúp bảo vệ cơ thể khỏi tổn thương tế bào do các gốc tự do gây ra. Nhiều nghiên cứu cho thấy hàm lượng polyphenol trong vỏ cam còn cao hơn so với nhiều loại trái cây họ cam quýt khác.
Các polyphenol này có đặc tính chống viêm và chống oxy hóa, có thể góp phần ngăn ngừa hoặc hỗ trợ kiểm soát nhiều bệnh tim mạch, bao gồm: Tiểu đường type 2; Một số loại ung thư; Suy giảm nhận thức do tuổi tác…
Ngoài ra, vỏ cam chứa nhiều limonene – một hợp chất thực vật đang được nghiên cứu với tiềm năng giảm nguy cơ ung thư da. Tuy nhiên, cần thêm nhiều bằng chứng lâm sàng để khẳng định rõ lợi ích này ở người.
Bảo vệ sức khỏe đường ruột: Vỏ cam là nguồn giàu prebiotic – loại carbohydrate đặc biệt có tác dụng nuôi dưỡng và thúc đẩy sự phát triển của các vi khuẩn “có lợi” trong ruột. Nhờ vậy, chúng góp phần duy trì sự cân bằng hệ vi sinh đường ruột, vốn rất quan trọng cho sức khỏe tiêu hóa.
Ngoài ra, sự kết hợp giữa polyphenol và prebiotic trong vỏ cam có thể mang lại lợi ích kép: Vừa giảm viêm trong đường ruột, vừa cải thiện môi trường vi sinh. Điều này không chỉ tốt cho tiêu hóa, mà còn hỗ trợ sức khỏe tổng thể vì hệ vi sinh đường ruột liên quan mật thiết đến miễn dịch, chuyển hóa và thậm chí cả sức khỏe tâm thần.
Thành phần vỏ cam: Vỏ cam chứa nhiều hợp chất sinh học quan trọng. Flavonoid như hesperidin và narirutin giúp chống oxy hóa, giảm viêm và hỗ trợ mạch máu.
Pectin là chất xơ hòa tan giúp làm chậm tiêu hóa, nuôi lợi khuẩn và kiểm soát đường huyết. Tinh dầu trong vỏ cam, đặc biệt là limonene, có khả năng kháng viêm và kháng khuẩn.
Carotenoid như beta-carotene giúp bảo vệ tế bào và hỗ trợ hệ miễn dịch. Hàm lượng các chất này trong vỏ cao hơn phần múi.
Lợi ích với tim mạch: Vỏ cam có thể giúp giảm mỡ máu xấu và hỗ trợ ổn định huyết áp. Những hợp chất trong vỏ còn góp phần cải thiện độ nhạy insulin và hạn chế tình trạng viêm.
Việc bổ sung flavonoid từ vỏ cam cũng giúp làm giảm nguy cơ mắc bệnh tim mạch.
Cách sử dụng vỏ cam: Bạn có thể bào nhỏ vỏ cam và thêm vào sữa chua, yến mạch. Phần cùi trắng bên dưới vỏ cam chứa nhiều pectin.
Ăn cam nguyên quả giúp giữ lại tối đa dưỡng chất vì nước ép thường loại bỏ phần vỏ và cùi. Vỏ cam có thể đem sấy khô hoặc làm mứt để dùng dần, vừa dễ ăn vừa tiện bổ sung dưỡng chất.
Việc đun vỏ cam sạch với nước nóng tạo thành trà, giúp chiết xuất các hợp chất có lợi.
Vỏ cam nhìn chung được coi là an toàn cho hầu hết người trưởng thành khỏe mạnh, tuy nhiên cần lưu ý một số điểm quan trọng khi sử dụng:
– Bắt đầu với lượng nhỏ: Vỏ cam có kết cấu dai, cứng và vị đắng, nên có thể khó ăn nếu chưa quen. Hãy thử với một lượng nhỏ trước để cơ thể thích nghi.
– Rửa sạch kỹ: Vỏ trái cây họ cam quýt, bao gồm cam, thường có thể chứa thuốc trừ sâu, hóa chất hoặc vi khuẩn trên bề mặt. Vì vậy, cần rửa thật sạch trước khi dùng, tốt nhất là chọn cam hữu cơ nếu có điều kiện.
– Ăn ở mức vừa phải: Dù giàu chất xơ, nhưng bổ sung quá nhiều vỏ cam cùng lúc có thể gây đầy hơi, chướng bụng hoặc đau dạ dày ở một số người.
– Cách sử dụng đa dạng: Có thể bào nhỏ vỏ cam để làm lớp phủ hoặc gia vị cho nhiều món ăn như bánh nướng, salad, đồ uống, cơm hoặc cocktail. Ngoài ra, vỏ cam cũng có thể được dùng để pha trà hoặc làm mứt.
Con số này không chỉ cho thấy mức độ phổ cập của công nghệ mà còn phản ánh một thực tế: không gian mạng đã trở thành một phần không thể tách rời trong đời sống của trẻ.
Theo đó, vấn đề vì thế không còn là "có nên cho trẻ dùng Internet hay không", mà là làm sao để trẻ an toàn trong một môi trường vừa rộng mở, vừa tiềm ẩn nhiều rủi ro.
Không gian số mang đến cơ hội học tập, kết nối, phát triển kỹ năng. Nhưng đi kèm với đó là những nguy cơ ngày càng tinh vi như bắt nạt trực tuyến, lừa đảo, xâm hại, nội dung độc hại, nghiện game, lệ thuộc mạng xã hội…
Như cảnh báo từ UNICEF, công nghệ có thể "ảo", nhưng những tổn thương mà trẻ em phải gánh chịu là hoàn toàn có thật . Một lời xúc phạm trên mạng có thể lặp lại vô hạn. Một hình ảnh bị phát tán có thể không bao giờ biến mất. Một cuộc trò chuyện tưởng chừng vô hại có thể trở thành điểm khởi đầu cho hành vi thao túng.
Điều đáng lo hơn là trẻ em bước vào thế giới đó khi chưa có đủ khả năng tự bảo vệ. Các em tò mò, dễ tin, dễ bị ảnh hưởng bởi bạn bè và môi trường xung quanh.
Trong khi đó, chính thiết kế của các nền tảng lại hướng đến việc giữ chân người dùng càng lâu càng tốt, liên tục đề xuất nội dung, tạo vòng lặp tương tác.
Với người lớn, điều này đã khó kiểm soát; với trẻ em, đó là một "cái bẫy" tinh vi. Việc sử dụng Internet quá mức có thể ảnh hưởng đến khả năng tập trung, hành vi, cảm xúc, thậm chí cả sự phát triển não bộ và kỹ năng xã hội.
Trước thực tế đó, nhiều ý kiến đề xuất cần hạn chế, thậm chí cấm trẻ em sử dụng mạng xã hội sớm. Đây là phản ứng dễ hiểu khi phụ huynh chứng kiến những rủi ro ngày càng rõ ràng. Tuy nhiên, kinh nghiệm quốc tế cho thấy, lệnh cấm không phải là lời giải trọn vẹn.
Trẻ em có thể tìm cách vượt rào, sử dụng tài khoản của người lớn, chuyển sang các nền tảng khác ít kiểm soát hơn. Khi đó, rủi ro không biến mất, mà chỉ chuyển sang những "vùng tối" khó nhận diện và khó can thiệp hơn.
Như nhiều chuyên gia nhận định, vấn đề không nằm ở việc trẻ có dùng Internet hay không, mà ở việc các em sử dụng như thế nào và có được chuẩn bị đủ kỹ năng hay chưa .
Thực tế cho thấy khoảng cách lớn nhất hiện nay không phải là tiếp cận công nghệ, mà là năng lực sử dụng an toàn.
Trẻ em online mỗi ngày, nhưng lại thiếu kỹ năng nhận diện nguy cơ, thiếu khả năng tự bảo vệ và thiếu cả nơi để tìm kiếm sự hỗ trợ khi gặp vấn đề.
Trong khi đó, nhiều phụ huynh và giáo viên vẫn chưa theo kịp tốc độ thay đổi của môi trường số, dẫn đến khoảng trống trong việc đồng hành cùng trẻ.
Bảo vệ trẻ trên không gian mạng không thể là trách nhiệm của riêng gia đình, mà cần một hệ sinh thái nhiều tầng, với sự tham gia của gia đình, nhà trường, doanh nghiệp công nghệ và cơ quan quản lý.
Phía gia đình, điều quan trọng nhất không phải là kiểm soát tuyệt đối, mà là thiết lập quy tắc và duy trì đối thoại. Cha mẹ cần hiểu con mình đang làm gì trên mạng, sử dụng nền tảng nào, tiếp xúc với nội dung gì. Việc cài đặt công cụ quản lý là cần thiết, nhưng chưa đủ. Điều cốt lõi là xây dựng sự tin cậy để trẻ sẵn sàng chia sẻ khi gặp vấn đề, thay vì giấu kín.
Đối với nhà trường, giáo dục cần mở rộng sang kỹ năng công dân số. Trẻ cần được dạy cách ứng xử trên mạng, cách bảo vệ dữ liệu cá nhân, cách nhận diện tin giả, cách phản ứng khi bị bắt nạt hoặc tiếp cận bởi người lạ. Những kỹ năng này quan trọng không kém bất kỳ môn học nào trong thời đại số.
Trong khi đó, đối với doanh nghiệp công nghệ, trách nhiệm không thể chỉ dừng ở việc cung cấp nền tảng. Khi rủi ro xuất phát từ chính thiết kế hệ thống, các nền tảng cần chủ động xây dựng môi trường an toàn hơn: kiểm soát nội dung theo độ tuổi, cải thiện cơ chế báo cáo, tăng cường xác minh người dùng và cung cấp công cụ hỗ trợ phụ huynh.
Cũng cần tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý, tăng cường giám sát và hỗ trợ nạn nhân. Việt Nam đã có những bước tiến trong việc xây dựng hệ thống bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng và tham gia các sáng kiến quốc tế nhưng trước tốc độ phát triển của công nghệ, các giải pháp cũng cần được cập nhật liên tục.
Quan trọng hơn cả, cần chuyển từ tư duy "ngăn chặn" sang "trao quyền". Trẻ em không thể bị tách khỏi thế giới số, nhưng có thể được trang bị để bước vào đó một cách an toàn. Khi có kỹ năng, có nhận thức và có sự hỗ trợ, các em không chỉ là đối tượng cần bảo vệ, mà trở thành chủ thể có khả năng tự bảo vệ mình.
Không gian mạng sẽ tiếp tục mở rộng và trẻ em sẽ tiếp tục hiện diện trong đó nhiều hơn. Do đó không phải là làm cách nào để cấm cản mà là làm sao để các em không bị tổn thương khi tham gia. Đây là sự thật không thể trì hoãn!
Gần 22h đêm 4-5, anh Nguyễn Quốc Hùng (ngụ xã Vĩnh Lộc) trên đường trở về từ Long An (cũ) sau chuyến giao hàng, đi qua đường Dương Công Khi (xã Bà Điểm) thì xe bị xẹp lốp. Trong lúc loay hoay tìm chỗ vá, anh tình cờ gặp nhóm thanh niên đội SOS Bà Điểm.
Anh Phạm Thanh Quang - chủ nhiệm đội SOS Bà Điểm - cùng các thành viên nhanh chóng lấy thùng đồ nghề sửa xe, rọi đèn, vá lốp và bơm hơi. Sau ít phút, chiếc xe của anh Hùng đã được vá xong. Anh Hùng bày tỏ: "Em rất biết ơn các anh đã giúp đỡ. Chứ giờ khuya thế này trên đường rất khó tìm tiệm sửa xe".
Gần 23h khuya, ông Ngô Trọng Tường (quê Phú Yên cũ) đang dừng xe máy bên đường Phan Văn Hớn, gần ngã ba Giồng (xã Bà Điểm) để lắp dây xích bị tuột thì được nhóm thanh niên đội SOS Bà Điểm hỗ trợ kịp thời. Nhóm này trong lúc kéo xe hút đinh qua đường đã dừng lại giúp ông tăng chỉnh dây xích.
Ông Tường cho biết ông đi bán trái cây ở Long An (cũ), trên đường về phường Bình Tân (TP.HCM) thì xe bị tuột xích. "Giờ khuya quá đâu có tiệm sửa. Nhờ các bạn giúp, tôi mới về nhà suôn sẻ, cảm ơn các bạn", ông nói.
Anh Phạm Thanh Quang cho biết vào ngày 22-4, đội SOS Bà Điểm trực thuộc Hội Liên hiệp Thanh niên xã Bà Điểm chính thức thành lập.
Trước đó, từ năm 2023, anh và một số thành viên từng tham gia câu lạc bộ SOS Xuân Thới Thượng (thuộc Đoàn Thanh niên xã Xuân Thới Thượng).
Hiện đội có 6 thành viên, trong đó anh Quang làm công nhân cơ khí, một số thành viên còn lại gồm tài xế công nghệ, học sinh và một số người phụ gia đình buôn bán.
Đội hoạt động từ 21h đến 24h hằng đêm, hỗ trợ miễn phí vá xe, thay ruột xe, sửa xe, sơ cứu ban đầu cho người bị té ngã và đưa nạn nhân đến cơ sở y tế gần nhất nếu cần. Ngoài khung giờ trên, nếu có người liên hệ, đội sẽ sắp xếp hỗ trợ theo khả năng.
"Niềm vui lớn nhất của đội là được bà con ủng hộ, giúp những người gặp sự cố ban đêm được về nhà an toàn. Mỗi nụ cười và lời cảm ơn từ người được giúp là động lực để anh em tiếp tục cố gắng", anh nói.
Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương vừa tiếp nhận và điều trị thành công cho bệnh nhân N.V.T (66 tuổi, Hà Nội) nhập viện trong tình trạng suy hô hấp, khó thở nghiêm trọng.
Theo người nhà, ông T. có thói quen nhai đá viên để giải nhiệt nhanh sau mỗi lần đi đánh bóng hoặc đi ngoài trời nắng về.
Khai thác tiền sử bệnh, được biết 2 ngày trước khi nhập viện, ông bắt đầu đau họng, đau amidan kèm sốt cao. Chỉ sau một ngày, tình trạng nhanh chóng chuyển nặng, ông xuất hiện triệu chứng khó nuốt, khó thở và được người nhà đưa đến Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương cấp cứu.
Bác sĩ Trịnh Thùy Liên, chuyên khoa Tai Mũi Họng, Trung tâm Khám chữa bệnh theo yêu cầu và Quốc tế, người trực tiếp điều trị cho biết: Bệnh nhân nhập viện trong tình trạng niêm mạc họng viêm đỏ, lưỡi gà nề mọng. Khối phồng có điểm mủ trắng đẩy phồng thành bên họng, viêm phù nề lan tỏa toàn bộ thanh quản. Đặc biệt, nắp thanh thiệt phù nề hình ‘mõm cá mè’, khiến khe thở thanh môn bị chít hẹp, ứ đọng nhiều đờm rãi.
Kết quả xét nghiệm cho thấy tình trạng nhiễm trùng nghiêm trọng: Số lượng bạch cầu tăng cao, định lượng CRP (chỉ số viêm) tăng lên 55.1 mg/L. Chụp cắt lớp vi tính cho thấy xuất hiện ổ áp xe quanh amidan trái kích thước lên tới 16×41 mm, kèm theo các tổn thương vôi hóa gây hẹp vùng hầu họng và đường thở. Bệnh nhân được chẩn đoán áp xe quanh amidan trái thể dưới, viêm phù nề thanh thiệt cấp.
Theo Bác sĩ Trịnh Thùy Liên, đây là ca bệnh khó do bệnh nhân lớn tuổi, ổ áp xe nằm ở vị trí phức tạp (thể dưới) và đường thở đã bị chít hẹp gần như hoàn toàn. Việc đặt ống thở qua đường miệng để gây mê phẫu thuật đối mặt với nguy cơ thất bại cao.
"Nếu không đặt được ống thở, chúng tôi buộc phải mở nội khí quản qua da để hỗ trợ thở máy. Rất may, nhờ kinh nghiệm xử trí, ê-kíp đã đặt nội khí quản thành công, tạo điều kiện thuận lợi để chích rạch, dẫn lưu ổ áp xe", bác sĩ Trịnh Thùy Liên chia sẻ.
Sau 5 ngày điều trị tích cực và thực hiện thủ thuật chích dẫn lưu ổ áp xe, sức khỏe của ông T. đã hồi phục ổn định và được xuất viện.
Các bác sĩ cho biết, khi cơ thể đang nóng sau vận động hoặc đi nắng, việc uống nước đá lạnh đột ngột có thể tạo ra sự chênh lệch nhiệt độ lớn tại vùng họng. Điều này khiến niêm mạc họng và amidan bị kích thích mạnh, tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển, gây viêm và hình thành ổ áp xe.
Các chuyên gia y tế khuyến cáo người dân nên từ bỏ thói quen nhai đá, uống nước lạnh thường xuyên vì việc này không chỉ ảnh hưởng tới răng miệng mà còn làm tăng nguy cơ viêm họng, viêm amidan kéo dài và các biến chứng như áp xe quanh amidan. Đặc biệt không uống nước quá lạnh khi vừa đi nắng về. Nên uống nước ấm hoặc nước lọc ở nhiệt độ phòng, uống từng ngụm nhỏ để cơ thể thích nghi dần. Với trường hợp của ông T., sau 1 tháng khi tình trạng viêm ổn định, ông cần thực hiện phẫu thuật cắt amidan để triệt tiêu nguy cơ tái phát.
Áp xe amidan thể dưới là một biến chứng nguy hiểm. Nếu người dân thấy các dấu hiệu đau họng kèm khó nuốt, khó thở và sốt cao, cần đến ngay các cơ sở y tế chuyên khoa để được xử lý kịp thời, tránh nguy cơ suy hô hấp dẫn đến tử vong.
Các bác sĩ cũng lưu ý, nhiều người chủ quan với triệu chứng đau họng, tự mua thuốc điều trị tại nhà hoặc cố chịu đựng nên khi nhập viện, ổ áp xe đã lan rộng, gây nguy cơ tắc nghẽn đường thở.
